“Δεν θα χρειαστεί νέο μνημόνιο-Πιθανώς απαιτηθούν “διορθώσεις” σε συντάξεις και αφορολόγητο”

Αι­σιό­δο­ξος για την επι­τυ­χή ολο­κλή­ρω­ση του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος εμ­φα­νί­ζε­ται ο επι­κε­φα­λής του ESM Κλά­ους Ρέ­γκλινγκ σε απο­κλει­στι­κή του συ­νέ­ντευ­ξη προς τη DW. Πώς σχο­λιά­ζει τα σε­νά­ρια Grexit και ελά­φρυν­σης του χρέ­ους;

Η ανα­νέ­ω­ση της θη­τεί­ας του Κλά­ους Ρέ­γκλινγκ στον Ευ­ρω­παϊ­κό Μη­χα­νι­σμό Στα­θε­ρό­τη­τας (ESM) μπο­ρεί να θε­ω­ρεί­ται σχε­δόν ει­λημ­μέ­νη από­φα­ση, από τη στιγ­μή που οι χώρες μέλη δεν πρό­τει­ναν καν εναλ­λα­κτι­κούς υπο­ψη­φί­ους. Ο γερ­μα­νός οι­κο­νο­μο­λό­γος που βρί­σκε­ται στο τι­μό­νι του ESM από το 2012 ανα­μέ­νε­ται να πα­ρα­μεί­νει στη θέση του για άλλα πέντε χρό­νια.

Σε συ­νέ­ντευ­ξή του προς τη Deutsche Welle πά­ντως εμ­φα­νί­στη­κε σχε­δόν βέ­βαιος ότι το ελ­λη­νι­κό ζή­τη­μα δεν θα κυ­ριαρ­χή­σει στην ατζέ­ντα της δεύ­τε­ρης θη­τεί­ας του. “Δεν νο­μί­ζω ότι η Ελ­λά­δα θα χρεια­στεί τη βο­ή­θειά μας για άλλα πέντε χρό­νια. (…) Εκτι­μώ ότι εάν η Ελ­λά­δα υλο­ποι­ή­σει τις με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που συμ­φω­νή­θη­καν στην αρχή του προ­γράμ­μα­τος, τότε αυτό θα είναι το τε­λευ­ταίο πρό­γραμ­μα. Η Ελ­λά­δα έχει κάνει πρό­ο­δο σε ση­μα­ντι­κούς το­μείς, αλλά τους επό­με­νους 18 μήνες πρέ­πει να γί­νουν και άλλα βή­μα­τα προ­ό­δου, κυ­ρί­ως στο πεδίο των διαρ­θρω­τι­κών με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων. Εάν γίνει αυτό, τότε είμαι βέ­βαιος ότι η Ελ­λά­δα θα μπο­ρεί να αντλή­σει και πάλι χρή­μα­τα από τις αγο­ρές, να ανα­χρη­μα­το­δο­τη­θεί και δεν θα χρειά­ζε­ται πλέον τη δα­νεια­κή βο­ή­θεια των ευ­ρω­παί­ων εταί­ρων”.

Σε πρό­σφα­τη συ­νέ­ντευ­ξή του ο γερ­μα­νός υπ. Οι­κο­νο­μι­κών Β. Σόι­μπλε έχει πει ότι η Ελ­λά­δα πρέ­πει να υλο­ποι­ή­σει τις συ­μπε­φω­νη­μέ­νες με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, ει­δάλ­λως δεν μπο­ρεί να πα­ρα­μεί­νει μέλος της ευ­ρω­ζώ­νης. Ο Κλ. Ρέ­γκλινγκ πά­ντως δεν θα το έθετε δια­ζευ­κτι­κά: “Δεν το έχω αντι­με­τω­πί­σει έτσι. Το θέμα Grexit δεν συ­ζη­τεί­ται στην πα­ρού­σα φάση. Δεν παί­ζει κα­νέ­να ρόλο. Το ζη­τού­με­νο τώρα είναι η ολο­κλή­ρω­ση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης και η Ελ­λά­δα πρέ­πει να κάνει ακόμη ορι­σμέ­να πράγ­μα­τα. Και στο πα­ρελ­θόν υπήρ­ξαν κάθε τόσο κα­θυ­στε­ρή­σεις στις εκτα­μιεύ­σεις, διότι δεν είχε επι­τευ­χθεί η πρό­ο­δος στις με­ταρ­ρυθ­μί­σεις όπως είχε αρ­χι­κώς συμ­φω­νη­θεί. Τα κα­τα­φέ­ρα­με στο πα­ρελ­θόν και έτσι εκτι­μώ ότι θα τα κα­τα­φέ­ρου­με και αυτή τη φορά”.

Τε­ρά­στιο το άλμα στις με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, αλλά…

Ο επι­κε­φα­λής του ESM συμ­φω­νεί με την πρό­σφα­τη δια­πί­στω­ση του προ­έ­δρου της Κο­μι­σιόν Γιούν­κερ ότι καμία χώρα δεν έχει πε­τύ­χει με­γα­λύ­τε­ρη πρό­ο­δο στο πεδίο των με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων απ΄ ό,τι η Ελ­λά­δα. Το πι­στο­ποιούν άλ­λω­στε ο ΟΟΣΑ αλλά και η Πα­γκό­σμια Τρά­πε­ζα, επι­ση­μαί­νει ο κ. Ρέ­γκλινγκ. Προ­σθέ­τει όμως ότι πα­ρό­τι έχει κάνει τα τε­λευ­ταία χρό­νια τε­ρά­στια άλ­μα­τα, η Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει στο πεδίο των με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων η πιο αδύ­να­μη χώρα στην Ευ­ρώ­πη. Σε ποιους το­μείς συ­γκε­κρι­μέ­να θα πρέ­πει να γί­νουν ακόμη με­ταρ­ρυθ­μί­σεις;

“Είναι οι το­μείς για τους οποί­ους συ­ζη­τού­με στην πα­ρού­σα φάση, οι οποί­οι και ανα­φέ­ρο­νται στο τρίτο πρό­γραμ­μα που συμ­φω­νή­σα­με τον Αύ­γου­στο/Σε­πτέμ­βριο του 2015. Αφο­ρούν σε ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις, την αγορά ενέρ­γειας, την αγορά ερ­γα­σί­ας και ορι­σμέ­να ελά­χι­στα θέ­μα­τα στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Οι με­γα­λύ­τε­ρες προ­σαρ­μο­γές στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό έχουν γίνει ήδη τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Η Ελ­λά­δα έχει στο με­τα­ξύ πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα, πι­θα­νό­τα­τα μά­λι­στα το 2016 ήταν με­γα­λύ­τε­ρο από εκεί­νο που είχε προ­βλε­φθεί. Στο πεδίο αυτό λοι­πόν δεν πρέ­πει να γί­νουν πλέον πολλά. Το κυ­ρί­αρ­χο είναι οι διαρ­θρω­τι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που θα ενι­σχύ­σουν εντέ­λει την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα και συ­νε­πώς την ανά­πτυ­ξη της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας στο μέλ­λον”.

Θα απαι­τη­θούν “διορ­θώ­σεις” σε συ­ντά­ξεις και αφο­ρο­λό­γη­το

Αντι­λαμ­βά­νε­ται ο ίδιος υπό τον όρο “με­ταρ­ρυθ­μί­σεις” και νέες μειώ­σεις συ­ντά­ξε­ων αλλά και του αφο­ρο­λό­γη­του; “Είναι δύ­σκο­λα θέ­μα­τα και δεν θέλω να μι­λή­σω για πράγ­μα­τα που συ­ζη­τού­νται στην πα­ρού­σα φάση. Για το συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό γνω­ρί­ζου­με ότι υπήρ­ξε ήδη μια με­γά­λη με­ταρ­ρύθ­μι­ση στο πα­ρελ­θόν, ωστό­σο και σή­με­ρα ένα με­γά­λο μέρος του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού εξα­κο­λου­θεί να απαι­τεί­ται για το συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό σύ­στη­μα. Αυτό θα πε­ριο­ρι­στεί όταν αρ­χί­σουν να απο­δί­δουν οι με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που έχουν ήδη απο­φα­σι­στεί στο πα­ρελ­θόν. Θα πρέ­πει να δούμε εάν θα απαι­τη­θούν κά­ποιες διορ­θώ­σεις. Το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος των με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων έχει γίνει, ίσως να χρεια­ζό­μα­στε λίγο χρόνο ακόμη. Όσον αφορά τη φο­ρο­λο­γία, είναι γε­γο­νός ότι ένα με­γά­λο μέρος του πλη­θυ­σμού δεν χρειά­ζε­ται να κα­τα­βάλ­λει φόρο ει­σο­δή­μα­τος επει­δή είναι πολύ υψηλό το αφο­ρο­λό­γη­το. Και εδώ θα πρέ­πει πι­θα­νό­τα­τα να γί­νουν κά­ποιες διορ­θώ­σεις. Αλλά πρό­κει­ται για ζη­τή­μα­τα που είναι στην πα­ρού­σα φάση υπό συ­ζή­τη­ση”.

Ο Κλά­ους Ρέ­γκλινγκ εκτι­μά ότι στην πα­ρού­σα φάση δεν υπάρ­χει ανά­γκη πε­ραι­τέ­ρω ελά­φρυν­σης του χρέ­ους, καθώς μετά το PSI του 2012 αλλά και λόγω των ιδιαί­τε­ρα ευ­νοϊ­κών δα­νεια­κών όρων, “ο ελ­λη­νι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός επι­βα­ρύ­νε­ται σή­με­ρα ελά­χι­στα με τις τρέ­χου­σες ανά­γκες εξυ­πη­ρέ­τη­σης του χρέ­ους. Εάν υπο­λο­γί­σει κα­νείς τις πλη­ρω­μές για την εξυ­πη­ρέ­τη­ση του χρέ­ους -όπως αυτές δια­μορ­φώ­θη­καν μετά το κού­ρε­μα- σε πο­σο­στό του ΑΕΠ, τότε θα δια­πι­στώ­σει ότι το πο­σο­στό αυτό είναι χα­μη­λό­τε­ρο απ΄ ό,τι για πα­ρά­δειγ­μα στη Γαλ­λία, το Βέλ­γιο ή την Ισπα­νία. Γι΄ αυτό και λέω ότι στην πα­ρού­σα φάση δεν υπάρ­χει debt overhang, δεν υπάρ­χει στην πα­ρού­σα φάση πρό­βλη­μα χρέ­ους, πα­ρό­τι το χρέος ως πο­σο­στό του ΑΕΠ είναι υψηλό”.

Η Ελ­λά­δα, σύμ­φω­να με τον ίδιο, εξοι­κο­νο­μεί σή­με­ρα και λόγω των ευ­νοϊ­κών όρων των υφι­στά­με­νων δα­νεί­ων περί τα 8 δις ευρώ ετη­σί­ως. “Είναι το ποσό που εξοι­κο­νο­μεί πραγ­μα­τι­κά η Ελ­λά­δα, ο ελ­λη­νι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός σε σύ­γκρι­ση με μια κα­νο­νι­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση από τις αγο­ρές, σε μια φυ­σιο­λο­γι­κή πε­ρί­ο­δο όμως και όχι εν καιρώ κρί­σης”.

Και ο ίδιος διευ­κρι­νί­ζει βέ­βαια ότι υπάρ­χει “η σχε­τι­κή δέ­σμευ­ση των υπουρ­γών Οι­κο­νο­μι­κών της Ευ­ρω­ζώ­νης να συμ­φω­νη­θούν με­σο­πρό­θε­σμα και μα­κρο­πρό­θε­σμα πε­ραι­τέ­ρω μέτρα ελά­φρυν­σης του χρέ­ους εφό­σον αυτό κρι­θεί όντως ανα­γκαίο και εφό­σον υλο­ποι­η­θούν οι με­ταρ­ρυθ­μί­σεις”.

Το τρίτο μνη­μό­νιο μπο­ρού­σε να έχει απο­φευ­χθεί

Σταθ­μί­ζο­ντας τις προ­ο­πτι­κές επί­τευ­ξης συμ­φω­νί­ας στο Eurogroup της ερ­χό­με­νης Δευ­τέ­ρας πά­ντως, ο Κλά­ους Ρέ­γκλινγκ εκτι­μά ότι η αξιο­λό­γη­ση δεν μπο­ρεί να ολο­κλη­ρω­θεί διότι “τα προ­βλή­μα­τα πα­ρα­μέ­νουν αρ­κε­τά πο­λύ­πλο­κα. (…) Για να ολο­κλη­ρω­θεί, θα πρέ­πει προη­γου­μέ­νως να με­τα­βούν και πάλι οι τέσ­σε­ρις θε­σμοί στην Αθήνα. Προη­γου­μέ­νως δεν μπο­ρεί να υπάρ­ξει τε­λι­κή ολο­κλή­ρω­ση της αξιο­λό­γη­σης. Σε αυτό ίσως να ση­μειώ­σου­με τη Δευ­τέ­ρα κά­ποια πρό­ο­δο”.

Ερω­τη­θείς σχε­τι­κά με τη συμ­με­το­χή του ΔΝΤ, ο επι­κε­φα­λής του ESM πε­ριο­ρί­στη­κε να σχο­λιά­σει ότι παρά τις γνω­στές δια­φο­ρές που υπάρ­χουν, όπως για πα­ρά­δειγ­μα στο θέμα του χρέ­ους, κα­τα­βάλ­λο­νται συ­στη­μα­τι­κές προ­σπά­θειες ώστε να επέλ­θει συμ­φω­νία και να συμ­με­τά­σχει τε­λι­κά το Τα­μείο στο ελ­λη­νι­κό πρό­γραμ­μα.

Όλα αυτά πά­ντως, σύμ­φω­να με τον επι­κε­φα­λής του ευ­ρω­παϊ­κού τα­μεί­ου, θα μπο­ρού­σαν εν­δε­χο­μέ­νως να έχουν απο­φευ­χθεί, εάν δεν είχε με­σο­λα­βή­σει το “πι­σω­γύ­ρι­σμα” της πρώ­της κυ­βέρ­νη­σης του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, η οποία ήθελε να ακο­λου­θή­σει μια δια­φο­ρε­τι­κή οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή. Ο οι­κο­νο­μο­λό­γος υπεν­θυ­μί­ζει μά­λι­στα ότι όταν στα τέλη του 2014 συ­ζη­τού­νταν το εν­δε­χό­με­νο ενός τρί­του μνη­μο­νί­ου, όλοι συμ­φω­νού­σαν ότι το ύψος του προ­γράμ­μα­τος δεν θα ξε­περ­νού­σε τα 10 με 20 δις ευρώ. “Εξαι­τί­ας αυτού του πι­σω­γυ­ρί­σμα­τος κατά το πρώτο εξά­μη­νο του 2015 συμ­φω­νή­θη­κε εντέ­λει ένα πρό­γραμ­μα ύψους έως και 86 δις ευρώ. Αυτό δεί­χνει ότι το πρώτο εξά­μη­νο του 2015 ήταν σχε­τι­κά ακρι­βό”.

Κώ­στας Συ­με­ω­νί­δης

Πηγή: Deutsche Welle