Η Τήλος ως τόπος δημιουργίας, μνήμης και βιωσιμότητας

Για πέμ­πτη συ­νε­χό­με­νη χρο­νιά, η Τήλος υπο­δέ­χε­ται το Tilos Artist Residency, ένα πρό­γραμ­μα καλ­λι­τε­χνι­κής έρευ­νας και φι­λο­ξε­νί­ας που συν­δέ­ει τη σύγ­χρο­νη τέχνη με το πε­ρι­βάλ­λον, το design, την κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία και τη βιω­σι­μό­τη­τα.

Το πρό­γραμ­μα ξε­κί­νη­σε το 2022, στο πλαί­σιο του Just Go Zero Tilos, και υλο­ποιεί­ται από το Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI) σε συ­νερ­γα­σία με τον Δήμο Τήλου. Από το 2023, η δράση πραγ­μα­το­ποιεί­ται και με τη συ­νερ­γα­σία του British Council, στο πλαί­σιο του Circular Cultures / Making Matters.

Για εμάς στην Τήλο, η φι­λο­ξε­νία αυτού του προ­γράμ­μα­τος δεν απο­τε­λεί απλώς μια ακόμη πο­λι­τι­στι­κή δράση. Είναι μια ευ­και­ρία να ανοί­ξου­με τον τόπο μας σε νέες ιδέες, νέες μα­τιές και δια­φο­ρε­τι­κούς τρό­πους δη­μιουρ­γί­ας, αλλά και να ανα­δεί­ξου­με τη γνώση και την εμπει­ρία των αν­θρώ­πων που ζουν εδώ.

Το 2026, φι­λο­ξε­νού­με τις Black Females in Architecture (BFA), έναν διε­θνή ορ­γα­νι­σμό που συν­δέ­ει και υπο­στη­ρί­ζει μαύ­ρες γυ­ναί­κες και γυ­ναί­κες μι­κτής μαύ­ρης κα­τα­γω­γής στους χώ­ρους της αρ­χι­τε­κτο­νι­κής, του design και των κα­τα­σκευών.

Η φε­τι­νή residency στρέ­φει το εν­δια­φέ­ρον στη μνήμη, τη γνώση και την κοι­νω­νι­κή κλη­ρο­νο­μιά. Οι συμ­με­τέ­χου­σες συ­νερ­γά­ζο­νται με τον Δήμο, τα σχο­λεία, συλ­λό­γους και κα­τοί­κους του νη­σιού, δί­νο­ντας ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση στις ιστο­ρί­ες και στις εμπει­ρί­ες των γυ­ναι­κών της Τήλου.

Μας εν­δια­φέ­ρει ιδιαί­τε­ρα αυτή η προ­σέγ­γι­ση. Γιατί ένας τόπος δεν είναι μόνο το φυ­σι­κό του πε­ρι­βάλ­λον, τα κτί­ρια και τα υλικά του. Είναι οι άν­θρω­ποί του, οι ιστο­ρί­ες τους, οι κα­θη­με­ρι­νές τους πρα­κτι­κές, οι γνώ­σεις που περ­νούν από γενιά σε γενιά. Είναι η μνήμη που πα­ρα­μέ­νει ζω­ντα­νή και δια­μορ­φώ­νει την ταυ­τό­τη­τά του.

Μέσα από τη φε­τι­νή συ­νερ­γα­σία φι­λο­δο­ξού­με να συμ­βά­λου­με στη δη­μιουρ­γία ενός «ζω­ντα­νού αρ­χεί­ου» της Τήλου, ενός συλ­λο­γι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας και ιδιαί­τε­ρα της γυ­ναι­κεί­ας γνώ­σης και εμπει­ρί­ας. Το έργο που θα προ­κύ­ψει θα πα­ρα­μεί­νει στο νησί, ως μέρος της κοι­νής μας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.

Την ίδια στιγ­μή, ο άξο­νας της κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας και της βιω­σι­μό­τη­τας πα­ρα­μέ­νει στον πυ­ρή­να του προ­γράμ­μα­τος. Η Τήλος έχει ήδη απο­κτή­σει ση­μα­ντι­κή εμπει­ρία μέσα από το Just Go Zero Tilos, και η καλ­λι­τε­χνι­κή δη­μιουρ­γία μάς δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα να εξε­τά­σου­με ξανά τη σχέση μας με τα υλικά, τα από­βλη­τα, τον δη­μό­σιο χώρο και τους δια­θέ­σι­μους πό­ρους.

Πι­στεύ­ου­με ότι η βιω­σι­μό­τη­τα δεν αφορά μόνο τον τρόπο με τον οποίο δια­χει­ρι­ζό­μα­στε όσα αφή­νου­με πίσω μας. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο δια­τη­ρού­με όσα αξί­ζει να με­τα­φέ­ρου­με στο μέλ­λον: τη γνώση, τις ιστο­ρί­ες, τις αξίες και τη μνήμη ενός τόπου.

Πέντε χρό­νια μετά την έναρ­ξή του, το Tilos Artist Residency έχει γίνει ένας ακόμη τρό­πος με τον οποίο η Τήλος συ­νο­μι­λεί με τον κόσμο. Από την επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­ση υλι­κών και την κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία, μέχρι τον δη­μό­σιο χώρο, την εκ­παί­δευ­ση, την κοι­νό­τη­τα και πλέον τη μνήμη, κάθε residency αφή­νει πίσω του ένα δια­φο­ρε­τι­κό απο­τύ­πω­μα.

Και αυτό είναι ίσως το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο: ότι η τέχνη δεν έρ­χε­ται απλώς στην Τήλο για να πα­ρου­σιά­σει κάτι. Έρ­χε­ται για να ακού­σει, να συ­νερ­γα­στεί, να δη­μιουρ­γή­σει μαζί με την το­πι­κή κοι­νω­νία και να αφή­σει κάτι πίσω της.

Ως Δήμος Τήλου, θέ­λου­με το νησί μας να πα­ρα­μέ­νει ένας τόπος ανοι­χτός στη δη­μιουρ­γία, στη συ­νερ­γα­σία και στην και­νο­το­μία, χωρίς να χάνει την ταυ­τό­τη­τα και τη μνήμη του.

Γιατί η Τήλος δεν είναι μόνο ένας τόπος που αλ­λά­ζει. Είναι ένας τόπος που εξε­λίσ­σε­ται, δια­τη­ρώ­ντας ζω­ντα­νά όσα τον κά­νουν μο­να­δι­κό.

Συ­νά­ντη­ση της Δη­μάρ­χου Τήλου με τους BFA στο πλαί­σιο του Tilos Artist Residency

Στο πλαί­σιο του Tilos Artist Residency, οι BFA συ­να­ντή­θη­καν σή­με­ρα με τη Δή­μαρ­χο Τήλου, σε μια ιδιαί­τε­ρα εν­δια­φέ­ρου­σα συ­ζή­τη­ση με επί­κε­ντρο τη γυ­ναι­κεία πα­ρου­σία, τη γυ­ναι­κεία ταυ­τό­τη­τα και τη θέση της γυ­ναί­κας στην ιστο­ρία και την πα­ρά­δο­ση της Τήλου.

Κατά τη διάρ­κεια της συ­νά­ντη­σης τέ­θη­καν ερω­τή­μα­τα σχε­τι­κά με τη γυ­ναι­κεία φι­γού­ρα του νη­σιού, τον ρόλο των γυ­ναι­κών στην οι­κο­γε­νεια­κή και κοι­νω­νι­κή ζωή, καθώς και τις πα­ρα­δό­σεις, τις συ­νή­θειες και τις πρα­κτι­κές που με­τα­φέ­ρο­νται από γενιά σε γενιά και απο­τε­λούν πο­λύ­τι­μα στοι­χεία της συλ­λο­γι­κής μνή­μης του τόπου μας.

Η δράση συ­νε­χί­ζε­ται σή­με­ρα το από­γευ­μα, στις 19:00, στην πλα­τεία του Με­γά­λου Χω­ριού, με μια ανοι­χτή συ­νά­ντη­ση στην οποία μπο­ρούν να συμ­με­τά­σχουν όλοι όσοι επι­θυ­μούν να μοι­ρα­στούν τις δικές τους μνή­μες και εμπει­ρί­ες.

Ιστο­ρί­ες από τα παλιά, οι­κο­γε­νεια­κές αφη­γή­σεις, συ­ντα­γές, έθιμα, κα­θη­με­ρι­νές πρα­κτι­κές και πα­ρα­δό­σεις μπο­ρούν να απο­τε­λέ­σουν πο­λύ­τι­μα κομ­μά­τια ενός κοι­νού μω­σαϊ­κού που συμ­βάλ­λει στην κα­τα­γρα­φή, δια­τή­ρη­ση και ανά­δει­ξη της άυλης πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Τήλου.

Ο Δήμος Τήλου στη­ρί­ζει πρω­το­βου­λί­ες που φέρ­νουν στο προ­σκή­νιο τη συλ­λο­γι­κή μνήμη του νη­σιού και δη­μιουρ­γούν έναν ζω­ντα­νό διά­λο­γο ανά­με­σα στις πα­λαιό­τε­ρες και τις νε­ό­τε­ρες γε­νιές.

Σας πε­ρι­μέ­νου­με σή­με­ρα στις 19:00 στην πλα­τεία του Με­γά­λου Χω­ριού, για να θυ­μη­θού­με, να αφη­γη­θού­με και να μοι­ρα­στού­με τις ιστο­ρί­ες της Τήλου.