Ελ. Φτακλάκη: «Το μεταναστευτικό έχει μετατραπεί σε μια ασύμμετρη απειλή»

Να ξεκι­νή­σουμε κυρία Φτα­κλάκη από το σοβαρό πρό­βλημα του προσφυγικού-μεταναστευτικού. Ποια είναι η δική σας θέση, τόσο για την μετα­να­στευ­τική πολι­τική της χώρας μας, όσο και της Ευρώπης;

Θεωρώ πως το μετα­να­στευ­τικό/προ­σφυ­γικό πρό­βλημα απο­τε­λεί μια ωρο­λο­γιακή βόμβα στα θεμέλια της ΕΕ καθώς το πρό­βλημα αφορά στο σύνολο του όλα τα κράτη-μέλη της Ένωσης και όχι μόνο τις χώρες που πλήτ­το­νται άμεσα, όπως είναι η Ελλάδα. Η απουσία μιας ισχυρής και στι­βα­ρής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και πολι­τι­κής άμυνας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ καθώς και μιας ευρω­παϊ­κής ολο­κλη­ρω­μέ­νης κοινής μετα­να­στευ­τι­κής πολι­τι­κής, ανέ­δει­ξαν με τραγικό τρόπο πως τόσο η Ευρώπη όσο και τα κράτη- μέλη της δεν μπορούν τελικά να δια­χει­ρι­στούν ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα. Για αυτό άλλωστε, άρχισε η συζή­τηση για τη ζώνη Schengen με κάποιες ευρω­παϊ­κές φωνές να απει­λούν με έξοδο την Ελλάδα λόγω της ανε­ξέ­λεγ­κτης εισ­δο­χής μετα­να­στών. Αυτές φυσικά είναι αντι­δρά­σεις του τύπου « πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι»!

Το μετα­να­στευ­τικό έχει πλέον μετα­τρα­πεί σε μια ασύμ­με­τρη απειλή όχι μόνο για την Ευρώπη και ως εκ τούτου απαι­τεί­ται η θεσμική και οργα­νω­τική ενί­σχυση των μηχα­νι­σμών ασφά­λειας και αντι­με­τώ­πι­σης εκτά­κτων κατα­στά­σεων και σαφώς η ενερ­γο­ποί­ηση της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας, όπου δυστυ­χώς απο­δει­κνύ­ο­νται παρα­τη­ρη­τές στη μεγα­λύ­τερη τρα­γω­δία που συντε­λείτε στην Ευρώπη τον 21ο αιώνα.

Η Ευρώπη θα πρέπει να ανα­δεί­ξει το πρό­βλημα σε διεθνές επίπεδο και να ενερ­γο­ποι­ή­σει τα αντα­να­κλα­στικά της παγκό­σμιας κοι­νό­τη­τας για μια συλ­λο­γική αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου και όχι να ρίχνει το ανάθεμα σε ένα κράτος- μέλος της , όπως είναι η Ελλάδα, ή να χρυ­σώ­νει την Τουρκία για να μην προωθεί μετα­νά­στες προς την Ευρώπη. Αυτές είναι αψυ­χο­λό­γη­τες και ατε­λέ­σφο­ρες πολι­τι­κές που δεν συνά­δουν με το ευρω­παϊκό ιδεώδες και ανα­δει­κνύ­ουν την απουσία ισχυρών ηγεσιών.

Θα πρέπει άμεσα να ζητήσει τη συγκρό­τηση ενός Διε­θνούς Μηχα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης της Μετα­να­στα­τευ­τι­κής Κρίσης με στόχο αφενός την πρόληψη και την αντι­με­τώ­πιση των αιτιών που οδηγούν πλη­θυ­σμούς να εκπα­τρί­ζο­νται και αφε­τέ­ρου τη δια­χεί­ριση και κατα­στολή του προ­βλή­μα­τος στη ρίζα του (εξάρ­θρωση δικτύων δια­κί­νη­σης, πολι­τι­κές επα­νεισ­δο­χής, ελέγχου των διεθνών συμ­φω­νιών με τρίτες χώρες, κα). Άλλωστε, ας μη ξεχνάνε οι ‘ισχυροί του πλανήτη’ το ρόλο τους και το βαθμό εμπλο­κής τους στις γενε­σιουρ­γές αιτίες που δημιούρ­γη­σαν τα μετα­να­στευ­τικά ρεύματα και σαφώς στην εκκό­λαψη εξτρε­μι­στι­κών στοι­χείων, όπως είναι οι ISIS. Τέλος, να τονί­σουμε πως το μετα­να­στευ­τικό ανέ­δειξε άλλη μια πατα­γώδη απο­τυ­χία της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας και της ΕΕ και αφορά στα μεγάλα κον­δύ­λια που δίνο­νται αδια­λεί­πτως στις τρίτες χώρες για Ανά­πτυξη και Ανθρω­πι­στική βοήθεια που όμως όπως απο­δει­κνύ­ε­ται εν τοις πράγ­μασι πως έχουν ελά­χι­στα έως μηδα­μινά απο­τε­λέ­σματα.

Η διεθνής κοι­νό­τητα, η ΕΕ, τα δημο­κρα­τικά κράτη και οι σύγ­χρο­νες κοι­νω­νίες βρέ­θη­καν ανέ­τοι­μοι και αθω­ρά­κι­στοι για να αντι­με­τω­πί­σουν ένα τόσο σοβαρό πρό­βλημα με γεωγραφικές- θεσμικές- κοινωνικές- οικονομικές- δια­πο­λι­τι­στι­κές και αξιακές επι­πτώ­σεις. Τέλος, πρέπει να κατα­στεί σαφές πως το μετα­να­στευ­τικό δεν είναι μόνο ελλη­νικό πρό­βλημα, ούτε ευρω­παϊκό καθώς απο­τε­λεί τη μεγα­λύ­τερη ασύμ­με­τρη απειλή για το δυτικό κόσμο καθώς όσο θα δημιουρ­γού­νται αιτίες για τη μετα­κί­νηση πλη­θυ­σμών (πόλεμοι, οικο­νο­μι­κές κρίσεις, φυσικές κατα­στρο­φές, περι­βαλ­λο­ντι­κές αλλαγές, κλπ) θα υπάρχει η μετα­νά­στευση.

Για το πρό­βλημα που έχει δημιουρ­γη­θεί στην Κω; Πιστεύ­ετε ότι τα hotspot στα νησιά είναι εκτός από υπο­χρέ­ωση που έχουμε ανα­λά­βει και ανα­γκαία για να προ­φυ­λα­χθεί η εικόνα του του­ρι­σμού, όπως ισχυ­ρί­ζο­νται κάποιοι ή αιτία υπο­βάθ­μι­σης του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος, όπως ισχυ­ρί­ζο­νται κάποιοι άλλοι;

Εκτιμώ πως αυτές είναι πολι­τι­κές του ποδα­ριού και ανα­δει­κνύ­ουν όλα όσα αναφέρω παρα­πάνω. Όσα δια­δρα­μα­τί­ζο­νται το τελευ­ταίο διά­στημα στο νησί της Κω δεν συνά­δουν με την του­ρι­στική εικόνα του νησιού στο εξω­τε­ρικό. Τα hot spots, δηλ. τα κέντρα ταυ­το­ποί­η­σης, που αμφι­βάλλω αν τελικά θα δια­φο­ρο­ποι­η­θούν ως προς τη λει­τουρ­γία τους από τα κέντρα υπο­δο­χής και φιλο­ξε­νίας, τα κέντρα μετε­γκα­τά­στα­σης, και τα προ-αναχωρησιακά κέντρα, θα πρέπει να απο­τε­λούν μέρος μιας συνο­λι­κό­τε­ρης και ολο­κλη­ρω­μέ­νης πολι­τι­κής για την αντι­με­τώ­πιση του μετα­να­στευ­τι­κού προ­βλή­μα­τος με σαφείς κανόνες, ιεράρ­χηση των αναγκών αλλά και προ­τε­ραιο­τή­των της κάθε περιο­χής

Είναι σαφές πως στο νησί της Κω απαι­τεί­ται ένα χώρος ταυ­το­ποί­η­σης των μετα­να­στών/προ­σφύ­γων αφού δυστυ­χώς απο­τε­λεί μια από τις κύριες πύλες εισόδου. Όμως θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η μεγάλη αντί­δραση μερίδας της τοπικής κοι­νω­νίας και σαφώς η θέση του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου. Επίσης, θα πρέπει να απα­ντη­θούν τα εξής ερω­τή­ματα: – Ποιος εγγυά­ται πως οι εγκα­τα­στά­σεις που θα δημιουρ­γη­θούν δεν παγιώ­σουν και γιγα­ντώ­σουν το πρό­βλημα; – Ποιος δια­σφα­λί­ζει την τακτική ροή μετα­κί­νη­σης των μετα­να­στών προς τους τελι­κούς προ­ο­ρι­σμούς τους; – Ποιος ανα­λαμ­βά­νει την ευθύνη απέ­να­ντι στην τοπική κοι­νω­νία και κυρίως τον επι­χει­ρη­μα­τικό κόσμο πως μετά τη δημιουρ­γία του hot spot, ο του­ρι­σμός στο νησί θα επα­να­κάμ­ψει και οι κρα­τή­σεις θα αυξη­θούν; Μπορεί κανείς να τα δια­σφα­λί­σει όλα αυτά; Οι ευθύνες που φέρει η κυβέρ­νηση στο πρό­βλημα της Κω είναι τερά­στιες που δυστυ­χώς όχι μόνο μπόρεσε να ελέγξει ένα τόσο μεγάλο πρό­βλημα αλλά δεν βρήκε και έναν δίαυλο συνεν­νό­η­σης με τους τοπι­κούς φορείς και την κοι­νω­νία. Όταν δια στό­μα­τος υπουρ­γού άμυνας, Πάνου Καμ­μέ­νου πριν λίγους μήνες ανα­κοί­νωνε πως δεν θα γίνει κανένα hot spot στην Κω και 3 μήνες αργό­τερα στέλνει τα ΜΑΤ για να ‘επιβάλει’ την κατα­σκευή ενός από τα μεγα­λύ­τερα hot spot στο Αιγαίο, σαφέ­στατα στε­ρεί­ται πολι­τι­κής συνέ­πειας και συνο­λι­κού σχε­δια­σμού. Η παντε­λής απουσία μιας συγκρο­τη­μέ­νης πολι­τι­κής για την προ­στα­σία των νησιών μας από τις μεγάλες μετα­να­στευ­τι­κές ροές και η πολύ­μηνη κωλυ­σιερ­γία ως προς την έγκαιρη δημιουρ­γία απαι­τού­με­νων υπο­δο­μών στις πύλες εισόδου, ανέ­δει­ξαν την αδυ­να­μία και την ανι­κα­νό­τητα της παρού­σας κυβέρ­νη­σης να δια­χει­ρι­στεί ένα τόσο σοβαρό πρό­βλημα για την χώρα μας.

Συμ­με­τέ­χετε στην ομάδα εργα­σίας για τον του­ρι­σμό, η οποία πρό­σφατα συγκρο­τή­θηκε από την Περι­φέ­ρεια. Θέλετε να μας κωδι­κο­ποι­ή­σετε τις αρμο­διό­τη­τές της, αλλά να μας πείτε και περισ­σό­τερα για τις δικές σας αρμο­διό­τη­τες από την θέση αυτή;

Η Ομάδα Εργα­σίας για τον Του­ρι­σμό της ΠΝΑ θεωρώ πως απο­τε­λεί ένα εργα­λείο που θα βοη­θή­σει την αρμόδια αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη Του­ρι­σμού και τη Διεύ­θυνση Του­ρι­σμού της Περι­φέ­ρειας τόσο στο σχε­δια­σμό πολι­τι­κών όσο και στην υλο­ποί­ηση δράσεων στον τομέα του του­ρι­σμού. Θεσμικά υπήρχε πάντα αρμόδια Επι­τροπή Του­ρι­σμού με γνω­μο­δο­τικό χαρα­κτήρα, όμως λόγω του μεγάλου πλήθους των μελών της και της δυσκο­λίας συντο­νι­σμού της καταρ­γή­θηκε και στη θέση της δημιουρ­γή­θηκε η Ομάδα Εργα­σίας, όπου έχω οριστεί ανα­πλη­ρώ­τρια συντο­νί­στρια και επί της ουσίας συνε­πι­κουρώ το έργο της προ­έ­δρου, δηλ. της κας Μ.Παπα­βα­σι­λείου. Ο του­ρι­σμός ενώνει καθώς ο στόχος είναι κοινός και σαφώς οι πολι­τι­κές επι­λο­γές σε γενικές γραμμές προ­δια­γε­γραμ­μέ­νες.

Σε κάθε περί­πτωση, με τιμά η επιλογή του περι­φε­ρειάρχη, Γ. Χατζη­μάρ­κου σε αυτή τη θέση, καθώς θεωρώ, αφενός πως ανα­γνω­ρί­ζε­ται το έργο της θητείας μου ως αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Του­ρι­σμού Ν.Αιγαίου και αφε­τέ­ρου αντα­πο­κρί­νε­ται στη στάση της παρά­τα­ξης μας «Ν.Αιγαίο- Αρχι­πέ­λα­γος Δημιουρ­γίας» για μια εποι­κο­δο­μη­τική αντι­πο­λί­τευση με πνεύμα συνερ­γα­σίας και συνει­σφο­ράς στην αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των των νησιών μας.

Πολλοί πιστεύ­ουν ότι το φετινό τοπίο του του­ρι­σμού είναι ασαφές και ρευστό. Ποια είναι η δική σας αίσθηση; Σκέ­πτε­ται η Περι­φέ­ρεια να κάνει κινή­σεις για να εκμε­ταλ­λευ­θεί τους του­ρί­στες που φαί­νε­ται να γυρνούν την πλάτη στη Τουρκία, αλλά και εκεί­νους που θεωρούν τη χώρα μας ασφαλή προ­ο­ρι­σμό, μετά τα τελευ­ταία τρο­μο­κρα­τικά χτυ­πή­ματα;

Σε ένα ρευστό περι­βάλ­λον, όπως αυτό που ζούμε αυτή την περίοδο, με όλα όσα συμ­βαί­νουν στη χώρα μας αλλά και στη ευρύ­τερη γει­το­νιά μας, σίγουρα ο του­ρι­σμός βρί­σκε­ται σε μια κινού­μενη άμμο. Υπό αυτό το πρίσμα, ήδη η Περι­φέ­ρεια έχει ανα­κοι­νώ­σει μέσω του τριε­τούς στρα­τη­γι­κού της σχε­δια­σμού για τον Του­ρι­σμού, δράσεις και μέτρα για την αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των που έχουν ανα­κύ­ψει, όπως είναι πχ το θέμα της Κω. Έχει στο­χεύ­σει στην ενί­σχυση των παρα­δο­σια­κών της αγορών αλλά και στην ανά­πτυξη ανερ­χό­με­νων μέσα από δράσεις που και εμείς είχαμε ανα­δεί­ξει και σίγουρα η συνέ­χιση τους αλλά και η ενδυ­νά­μωση τους έχουν θετικό πρόσημο.

Όμως, όσο και να προ­σπα­θή­σει η περι­φε­ρειακή αρχή στον του­ρι­σμό στο πλαίσιο των αρμο­διο­τή­των της, δυστυ­χώς υπάρ­χουν αστάθ­μη­τοι παρά­γο­ντες που μπορούν να τινά­ξουν τα πάντα στον αέρα, όπως π.χ λαν­θα­σμέ­νες κυβερ­νη­τι­κές πολι­τι­κές (θέμα ΦΠΑ στα νησιά, άγονες γραμμές, ανε­ξέ­λεγ­κτο μετα­να­στευ­τικό, φορο­λό­γηση, κα) που δυνα­μι­τί­ζουν την όποια προ­σπά­θεια γίνεται σε περι­φε­ρειακό και τοπικό επίπεδο. Εδώ, πλέον ανοί­γε­ται μια μεγάλη συζή­τηση περί αρμο­διο­τή­των στις αιρετές περι­φέ­ρειες, ένα μεγάλο κεφά­λαιο που μας απα­σχο­λεί από την πρώτη μέρα λει­τουρ­γίας του θεσμού.

Πώς είδατε τον ετήσιο απο­λο­γι­σμό της Περι­φέ­ρειας; Είστε ικα­νο­ποι­η­μένη;

Η νέα περι­φε­ρειακή αρχή σαφώς και προ­σπα­θεί να δώσει το δικό της πολι­τικό στίγμα εφαρ­μό­ζο­ντας νέες πολι­τι­κές και υλο­ποιώ­ντας δράσεις προς όφελος των νησιών μας και των κατοί­κων τους. Σίγουρα έχουν δρο­μο­λο­γή­σει νέες πρω­το­βου­λίες και έργα, όμως θεωρώ ως μεγάλο πλε­ο­νέ­κτημα τους το γεγονός πως αφενός έχουν βρει έναν πολύ καλό κου­μπαρά για τα έργα της Δωδε­κα­νή­σου από το Γιάννη Μαχαι­ρίδη και αφε­τέ­ρου δρο­μο­λο­γη­μένα έργα και δράσεις. Επειδή, ως γνωστό, ο εχθρός του καλού είναι το καλύ­τερο,

ως εκ τούτου περι­μένω πολύ περισ­σό­τερα από την περι­φε­ρειακή αρχή καθώς τα προ­βλή­ματα των νησιών μας είναι χρόνια και σε πολλές περι­πτώ­σεις έχουν ριζώσει, οι προ­κλή­σεις της εποχής είναι μεγάλες και ο πολι­τι­κός χρόνος ανε­λέ­ητα γρή­γο­ρος.

Πώς βλέπετε να δια­μορ­φώ­νε­ται το πολι­τικό σκηνικό της χώρας;

Τρα­γέ­λα­φος! Λυπάμαι , αλλά το πολι­τικό σκηνικό είναι κατώ­τερο των περι­στά­σεων και για αυτή την κατά­σταση μεγάλες ευθύνες φέρει η συγκυ­βέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Ο κος Τσίπρας απο­δεί­χθηκε δυστυ­χώς πολύ ‘μικρός’ για τη δια­κυ­βέρ­νηση της Ελλάδας, μιας χώρας με μεγάλες προ­κλή­σεις αλλά συνάμα ανυ­πέρ­βλητα εμπόδια και δια­χρο­νικά βαρίδια.

Από την άλλη είναι απο­γοη­τευ­τικό να βλέπεις το λοιπό πολι­τικό σκηνικό να ζει σε ένα περι­βάλ­λον εσω­στρέ­φειας και να προ­σπα­θεί ακόμα να απο­τι­νά­ξει τους δαί­μο­νες του. Να παρα­κο­λου­θείς μια γενναία πρω­το­βου­λία που τόλμησε η πρό­ε­δρος του ΠΑΣΟΚ και της Δημο­κρα­τι­κής Συμπα­ρά­τα­ξης, κα Φώφη Γεν­νη­ματά για τη δημιουρ­γία ενός και­νούρ­γιου φορέα στο χώρο της σοσιαλ­δη­μο­κρα­τίας, να δυνα­μι­τί­ζε­ται από κάποιους ‘αρχηγίσκους’ που βλέπουν τον εαυτό τους στο κάδρο της επό­με­νης μέρας χωρίς να νοιά­ζο­νται πραγ­μα­τικά για την ανα­σύ­νταξη του χώρου αλλά και για το συμ­φέ­ρον της χώρας μας. Να βλέπεις τη ΝΔ, που ενώ μετά από τόσο κόπο κατά­φερε να εκλέξει νέο πρόεδρο, ακόμα να προ­σπα­θεί να βρει το βημα­τι­σμό της και την ταυ­τό­τητα της. Να απορείς με το θράσος πολι­τι­κών ‘περσόνων’ που παρι­στά­νουν τους προ­φή­τες της χώρας και αυτό­χρί­ζο­νται ως εθνικοί σωτήρες. Και σαφώς να θλί­βε­σαι με τα ποσοστά της Χ.Α. που δεν λένε να πέσουν.

Το πολι­τικό σκηνικό της χώρας μας είναι πλέον πολύ ρευστό και όλα είναι πιθανά. Από το σενάριο μιας οικου­με­νι­κής κυβέρ­νη­σης, έως και την προ­κή­ρυξη νέων εκλογών με ασαφές το απο­τέ­λε­σμα και με μια κοι­νω­νία διχα­σμένη και χωρίς πλέον άλλες αντοχές και ανοχές. Δύσκο­λες κατα­στά­σεις και δυσοί­ωνο το μέλλον αν δεν αλλάξει κάτι άμεσα.

Πώς βλέπετε όλη αυτή την κοι­νω­νική ένταση το τελευ­ταίο διά­στημα και πως νομί­ζετε ότι μπορεί να εκτο­νω­θεί;

Χωρίς να θέλω να γίνω μάντης κακών, εκτιμώ πως η κοι­νω­νία είναι ένα καζάνι που βράζει και πολύ σύντομα θα εκραγεί καθώς δεν υπάρ­χουν βαλ­βί­δες εκτό­νω­σης, όπως είναι ο διά­λο­γος και η συναί­νεση. Η κοι­νω­νία έχει κυριευ­θεί από μεγάλο θυμό λόγω της εξα­πά­τη­σης της από το πολι­τικό σύστημα και από ένα αίσθημα ματαί­ω­σης λόγω των αδιε­ξό­δων που ζει τα τελευ­ταία χρόνια. Η κόπωση και οι απουσία αντοχών από το μεγα­λύ­τερο μέρος της κοι­νω­νίας είναι πλέον ορατή.

Οι Έλληνες έφθασαν να θεω­ρού­νται οι παρίες της Ευρώπης, το επίπεδο δια­βί­ω­σης τους να αντα­γω­νί­ζε­ται το αντί­στοιχο τρι­το­κο­σμι­κών χωρών και το αίσθημα εθνικής ασφά­λειας να δια­κυ­βεύ­ε­ται ανά πάσα στιγμή. Σίγουρα, αυτά είναι ανη­συ­χη­τικά φαι­νό­μενα για μια κοι­νω­νία που ουσια­στικά βρέθηκε απρο­ε­τοί­μα­στη σε έναν πόλεμο όχι μόνο οικο­νο­μικό αλλά και αξιακό. Δεν μπορώ να προ­βλέψω τι θα γίνει αλλά μόνο να ευχηθώ να πρυ­τα­νεύ­σει η λογική και η σύνεση κυρίως από το πολι­τικό μας σύστημα, όπου θα πρέπει να συνερ­γα­στούν για να βγάλουν την Ελλάδα από το δρόμο της ολικής κατα­στρο­φής. Να πείσουν με πράξεις και όχι με λόγια τους εταίρους-δανειστές μας για την προ­σπά­θεια που κατα­βάλ­λουμε ως λαός για να αντα­πε­ξέλ­θουμε στις υποχρεώσεις- δεσμεύ­σεις μας αλλά κυρίως να τους κατα­στή­σουμε αλλη­λέγ­γυους στη ζοφερή πραγ­μα­τι­κό­τητα που βιώ­νουμε. Πρέπει να ξανα­βρούμε τη χαμένη αξιο­πι­στία μας και την καλή έξωθεν μαρ­τυ­ρία μας. Οι καιροί ου μενετοί.