- Η διεύρυνση της απαλλαγής του ΕΝΦΙΑ σε 131 νέους οικισμούς περιλαμβάνει περιοχές με υψηλές αξίες γης, προκαλώντας αντιδράσεις για την ανισότητα που δημιουργεί.
- Περιοχές όπως το Φαληράκι, η Άνω Μερά και η Σκάλα της Πάτμου εντάσσονται στη λίστα, ενώ φτωχότεροι οικισμοί μένουν εκτός λόγω πληθυσμού.
- Η κριτική εστιάζει στο γεγονός ότι το μέτρο παραβιάζει τις αρχές της ισονομίας, καθώς οι κάτοικοι πλούσιων περιοχών απαλλάσσονται πλήρως από τον ΕΝΦΙΑ.
- Οι τιμές ακινήτων σε περιοχές όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη είναι εξαιρετικά υψηλές, καθιστώντας το μέτρο ακόμα πιο αμφιλεγόμενο.
• Η διεύρυνση της απαλλαγής της πρώτης κατοικίας από τον ΕΝΦΙΑ σε 131 νέους οικισμούς περιλαμβάνει και περιοχές με από τις ακριβότερες αξίες γης στη χώρα, την ώρα που πολυάριθμοι φτωχότεροι οικισμοί της ηπειρωτικής Ελλάδας μένουν εκτός λόγω πληθυσμού • Ο δήμαρχος Πάτμου πανηγυρίζει για την ένταξη της Σκάλας, ενώ οι επικριτές μιλούν για μέτρο που αντιστρατεύεται την αρχή της ίσης μεταχείρισης
Η επέκταση του καταλόγου των οικισμών όπου μηδενίζεται ο ΕΝΦΙΑ, όπως ανακοινώθηκε από τον πρωθυπουργό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και εξειδικεύθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2026 από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, έγινε δεκτή με ικανοποίηση σε πολλές τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα, ωστόσο, προκάλεσε δυσμενή σχόλια, καθώς ανάμεσα στις 131 νέες περιοχές που ευνοούνται συγκαταλέγονται και ορισμένες από τις πλέον εύπορες γωνιές της χώρας, με υψηλότατη αξία γης και υψηλό βιοτικό επίπεδο.
Το Φαληράκι της Ρόδου, η Άνω Μερά της Μυκόνου, η Μεσαριά και το Εμπορείο της Σαντορίνης, η Σκάλα της Πάτμου και η Ύδρα βρίσκονται πλέον στην ίδια λίστα με ορεινά χωριά της Ηπείρου ή της Δυτικής Μακεδονίας, τα οποία όμως αντιμετωπίζουν εντελώς διαφορετικές οικονομικές συνθήκες.
Το ζήτημα που εγείρεται δεν είναι αν η κυβέρνηση αστόχησε πολιτικά. Το κριτήριο του πληθυσμού είναι σαφές, μετρήσιμο και εφαρμόστηκε οριζόντια. Το πρόβλημα, όπως επισημαίνουν όσοι ασκούν κριτική, είναι ότι το μέτρο, ακριβώς επειδή στηρίζεται αποκλειστικά στον αριθμό των κατοίκων, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις αρχές της ισονομίας και της ισοπολιτείας. Ένας κάτοικος οικισμού με υψηλή αντικειμενική και ακόμη υψηλότερη εμπορική αξία απαλλάσσεται πλήρως, ενώ ο κάτοικος ενός φτωχού οικισμού που τυχαίνει να έχει 2.100 ή 2.500 κατοίκους συνεχίζει να πληρώνει κανονικά. Και αυτό συμβαίνει σε δεκάδες περιοχές της χώρας, εις βάρος των οικονομικά ασθενέστερων.
Οι πλούσιες περιοχές της λίστας
Τα στοιχεία της αγοράς ακινήτων αποτυπώνουν με ενάργεια το παράδοξο. Στη Μύκονο, από την οποία εντάσσεται η Άνω Μερά, οι τιμές πώλησης κυμαίνονται κατά μέσο όρο μεταξύ 7.500 και 12.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ στις πολυτελείς βίλες αγγίζουν τα 14.000 ευρώ, επίπεδα που φέρνουν το νησί κοντά σε διεθνείς προορισμούς πολυτελείας όπως το Σεν Τροπέ και το Κάπρι. Η Άνω Μερά, ένα πεδινό χωριό με περίπου 1.500 κατοίκους, θεωρείται μεν η φθηνότερη ζώνη του νησιού, ωστόσο ακόμη και στις χαμηλότερες περιοχές της Μυκόνου το κόστος απόκτησης ακινήτου κινείται από 5.600 έως 6.000 ευρώ ανά τετραγωνικό, τιμή πολύ υψηλή σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη περιοχή της επικράτειας. Στην Άνω Μερά μάλιστα καταγράφηκε, με βάση στοιχεία του 2024, η υψηλότερη ζητούμενη τιμή ενοικίασης στο νησί, στα 21,12 ευρώ τον μήνα ανά τετραγωνικό.
Ανάλογη είναι η εικόνα στη Σαντορίνη, από όπου εντάσσονται η Μεσαριά και το Εμπορείο. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση για τις θερινές κατοικίες, η διάμεση ζητούμενη τιμή πολυτελούς κατοικίας στη Σαντορίνη ανήλθε στα 13.943 ευρώ ανά τετραγωνικό, με ανώτατη τιμή που φτάνει τα 25.000 ευρώ, ενώ η διάμεση τιμή τυπικής κατοικίας διαμορφώνεται στα 2.363 ευρώ. Στη Μύκονο η αντίστοιχη διάμεση τιμή πολυτελούς κατοικίας ξεπερνά τα 16.790 ευρώ ανά τετραγωνικό.
Στα Δωδεκάνησα, το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Πάτμος. Με βάση τα στοιχεία της κτηματαγοράς για το δεύτερο τρίμηνο του 2026, στην κορυφή των Δωδεκανήσων βρίσκεται η Πάτμος, με μέση ζητούμενη τιμή 5.000 ευρώ ανά τετραγωνικό, ενώ ακολουθούν η Αστυπάλαια με 4.000 ευρώ και η Κάλυμνος με 2.759 ευρώ. Το αξιοσημείωτο, όπως σημειώνεται στην ίδια έρευνα, είναι ότι τα 2 μεγαλύτερα νησιά, η Ρόδος και η Κως, έχουν χαμηλότερες τιμές από τα υπόλοιπα. Η Σκάλα, ο λιμενικός οικισμός της Πάτμου με 1.805 κατοίκους, είναι το εμπορικό και τουριστικό κέντρο ενός νησιού που έχει καθιερωθεί ως προορισμός υψηλού εισοδήματος, με τιμές που ανταγωνίζονται τις Κυκλάδες.
Όσο για την Ύδρα, ένα από τα πιο εμβληματικά νησιά του Αργοσαρωνικού, η μέση τιμή πώλησης κατοικίας στα νησιά της περιοχής ανήλθε το δεύτερο τρίμηνο του 2026 στα 2.366 ευρώ ανά τετραγωνικό από 2.121 ευρώ πέρσι, με το ίδιο το νησί να συγκαταλέγεται ανάμεσα στους προορισμούς που συγκεντρώνουν αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον από Έλληνες και ξένους αγοραστές.
Η περίπτωση του Φαληρακίου
Το Φαληράκι, με 1.517 μόνιμους κατοίκους σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική περίπτωση στη Δωδεκάνησο. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Ρόδου, με εκατοντάδες ξενοδοχειακές μονάδες, εστιατόρια και επιχειρήσεις, ο οποίος όμως διατηρεί μόνιμο πληθυσμό πολύ χαμηλότερο από το όριο των 2.000 κατοίκων. Ακριβώς αυτή η αναντιστοιχία ανάμεσα στη μόνιμη κατοίκηση και στην πραγματική οικονομική δραστηριότητα είναι που τροφοδοτεί την κριτική.
Η αγορά ακινήτων της Ρόδου κινείται τα τελευταία χρόνια σε ιστορικά υψηλά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας Indomio, η μέση ζητούμενη τιμή κατοικίας στον Δήμο Ρόδου διαμορφώθηκε τον Απρίλιο του 2026 στα 2.510 ευρώ ανά τετραγωνικό, με αύξηση 19,98% σε σύγκριση με πέρυσι και συσσωρευτική άνοδο άνω του 102% από το 2018. Στις τουριστικές ζώνες οι τιμές είναι σημαντικά υψηλότερες. Όπως καταγράφεται σε ανάλυση της αγοράς, σε περιοχές όπως το Φαληράκι ή η Λίνδος, πολυτελείς βίλες με θέα θάλασσα μπορούν να φτάσουν ή να ξεπεράσουν το 1.200.000 ευρώ, ενώ η ζήτηση για πολυτελή ακίνητα αυξάνεται, κυρίως από ξένους επενδυτές. Παράλληλα, σε οικισμούς όπως η Ιαλυσός, η Κρεμαστή και το Φαληράκι, τα ενοίκια ανεβαίνουν αισθητά τους μήνες αιχμής, καθώς μέρος του αποθέματος στρέφεται στη βραχυχρόνια μίσθωση.
Το ίδιο το ρεπορτάζ για την νέα λίστα αναγνωρίζει ότι στο Φαληράκι οι αντικειμενικές αξίες έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια λόγω της τουριστικής ανάπτυξης. Οι υπόλοιποι ροδίτικοι οικισμοί της λίστας, τα Σγουρού με 1.700 κατοίκους, τα Μαριτσά με 1.840 και η Λάρδος με 1.889, κινούνται όλοι πολύ κοντά στο ανώτατο πληθυσμιακό όριο.
Τι δείχνει ο χάρτης του ΕΝΦΙΑ
Η ανισότητα που καταγγέλλεται γίνεται ακόμη πιο ορατή αν διαβαστεί το μέτρο πάνω στον χάρτη της ακίνητης περιουσίας που δημοσίευσε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Το Νότιο Αιγαίο, όπου ανήκουν το Φαληράκι, η Άνω Μερά, η Μεσαριά, το Εμπορείο και η Σκάλα, εμφανίζει μέση αντικειμενική αξία ανά ΑΦΜ 122.947,53 ευρώ, από τις υψηλότερες στη χώρα, και μέσο ΕΝΦΙΑ 378,02 ευρώ, τον δεύτερο υψηλότερο μετά την Αττική. Τα Ιόνια Νησιά, από όπου εντάσσεται η Ιθάκη, καταγράφουν μέση αξία 101.326,70 ευρώ και μέσο φόρο 291,40 ευρώ.
Στον αντίποδα, η Δυτική Μακεδονία έχει τη χαμηλότερη συνολική αξία ακινήτων στη χώρα, 10,35 δισ. ευρώ, μέση αξία ανά ΑΦΜ 55.838,31 ευρώ και τον χαμηλότερο μέσο ΕΝΦΙΑ πανελλαδικά, στα 178,17 ευρώ. Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη ακολουθεί με 60.175,20 ευρώ μέση αξία και 181,27 ευρώ μέσο φόρο. Το γεγονός ότι για τη Δυτική Μακεδονία το πληθυσμιακό όριο ανέβηκε στους 2.200 κατοίκους δείχνει ότι ο νομοθέτης αναγνωρίζει την ανάγκη διαφοροποίησης, ωστόσο η διαφοροποίηση αυτή είναι περιορισμένη και δεν επεκτείνεται σε άλλες φτωχές περιφέρειες. Ένας οικισμός 2.300 κατοίκων στη Θράκη, στην Ήπειρο ή στη Δυτική Ελλάδα, όπου ο μέσος ΕΝΦΙΑ δεν ξεπερνά τα 200 ευρώ, παραμένει εκτός, ενώ ο κάτοικος του Φαληρακίου ή της Άνω Μεράς απαλλάσσεται.
Οι προϋποθέσεις και το όριο των 400.000 ευρώ
Η απαλλαγή δεν είναι οριζόντια. Αφορά αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, με κύρια κατοικία σε οικισμό έως 2.000 κατοίκων σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη απογραφή. Καλύπτει μόνο τα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας και όχι δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες, οικόπεδα ή επαγγελματικά ακίνητα. Επιπλέον, η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας, όπως υπολογίζεται για την επιβολή του φόρου, δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ. Για το 2026 προβλέπεται μείωση κατά 50% και από το 2027 πλήρης κατάργηση.
Το όριο αξίας είναι το βασικό επιχείρημα υπέρ του μέτρου: οι ιδιοκτήτες πολυτελών βιλών εκατομμυρίων στη Μύκονο ή στο Φαληράκι δεν πρόκειται να ωφεληθούν. Ωστόσο, οι επικριτές επισημαίνουν ότι το όριο αναφέρεται στην αντικειμενική και όχι στην εμπορική αξία. Στην Ελλάδα η αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας διαμορφώθηκε το 2025 στα 782,5 δισ. ευρώ, ενώ η πραγματική της αξία υπερβαίνει το 1 τρισ. ευρώ. Η απόσταση αυτή είναι πολύ μεγαλύτερη στις τουριστικές περιοχές, όπου η αγορά τρέχει με ταχύτητα που το σύστημα αντικειμενικών αξιών δεν παρακολουθεί. Έτσι, μια κατοικία στην Άνω Μερά ή στη Σκάλα με αντικειμενική αξία κάτω από 400.000 ευρώ μπορεί κάλλιστα να έχει εμπορική αξία διπλάσια ή τριπλάσια, ενώ σε έναν φτωχό ηπειρωτικό οικισμό οι δύο αξίες σχεδόν ταυτίζονται.
Σχολιασμός Άρθρου
Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.
Υπενθύμιση:
Για την μερική αναπαραγωγή της είδησης από άλλες ιστοσελίδες είναι απαραίτητη η χρήση του παρακάτω παρεχόμενου συνδέσμου παραπομπής προς το άρθρο της Δημοκρατικής.