Κόπηκε από το ΕΣΠΑ το έργο των 16,6 εκατ. ευρώ για τα λύματα του Αφάντου

• Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου απέρ­ριψε την πρόταση της ΔΕΥΑ Ρόδου στο στάδιο ελέγχου πλη­ρό­τη­τας, κατα­γρά­φο­ντας 6 ελλεί­ψεις στον φάκελο και σειρά τεχνι­κών ενστά­σεων για την όδευση του αγωγού, την κυριό­τητα γης και τον τρόπο δημο­πρά­τη­σης

Με απόφαση που υπο­γρά­φει ο περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου κ. Γεώρ­γιος Χατζη­μάρ­κος και αναρ­τή­θηκε στη Διαύ­γεια στις 14 Σεπτεμ­βρίου 2026, απορ­ρί­φθηκε η πράξη «Ολο­κλή­ρωση των υπο­δο­μών επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων Αφάντου», συνο­λι­κής δημό­σιας δαπάνης 16.600.000 ευρώ, από το Πρό­γραμμα «Νότιο Αιγαίο» της περιό­δου 2021 έως 2027.

Η πρόταση είχε υπο­βλη­θεί από τη ΔΕΥΑ Ρόδου στις 30 Μαρτίου 2026 στο πλαίσιο της πρό­σκλη­σης για την ολο­κλή­ρωση υπο­δο­μών επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων σε οικι­σμούς Γ΄ Προ­τε­ραιό­τη­τας και αξιο­λο­γή­θηκε αρνη­τικά ήδη από το πρώτο στάδιο, δηλαδή τον έλεγχο πλη­ρό­τη­τας και επι­λε­ξι­μό­τη­τας. Η απόφαση απευ­θύ­νε­ται στον νόμιμο εκπρό­σωπο και πρόεδρο του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της επι­χεί­ρη­σης κ. Σ. Βαγιανό και στον υπεύ­θυνο της πράξης κ. Σ. Μάτση.

Έξι λόγοι απόρ­ρι­ψης

Η Ειδική Υπη­ρε­σία Δια­χεί­ρι­σης του Προ­γράμ­μα­τος «Νότιο Αιγαίο», με έδρα την Ερμού­πολη, κατα­γρά­φει 6 συγκε­κρι­μέ­νους λόγους για τους οποίους ο φάκελος κρίθηκε ελλιπής. Ο πρώτος αφορά στη μη υποβολή της Έκθεσης Τεκ­μη­ρί­ω­σης της συμ­μόρ­φω­σης του έργου με την ολι­στική προ­σέγ­γιση των υδάτων, η οποία έπρεπε να συνο­δεύ­ε­ται από σχέδιο με χρο­νο­προ­γραμ­μα­τι­σμό για τη στα­διακή σύνδεση κατοι­κιών, ξενο­δο­χείων και άλλων ιδιο­κτη­σιών με το δίκτυο απο­χέ­τευ­σης, από έγγραφη δέσμευση της ΔΕΥΑΡ ότι θα κατα­γρά­ψει σε τεχνική έκθεση τυχόν αστο­χίες του δικτύου ύδρευ­σης ή ομβρίων που θα εντο­πι­στούν κατά την κατα­σκευή, καθώς και από το οργα­νω­τικό σχήμα της ομάδας έργου, της επί­βλε­ψης και του προ­σω­πι­κού λει­τουρ­γίας και συντή­ρη­σης.

Ο δεύ­τε­ρος λόγος αφορά στην απουσία των γνω­μο­δο­τή­σεων των συναρ­μό­διων υπη­ρε­σιών που συνο­δεύ­ουν τη Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων της Εγκα­τά­στα­σης Επε­ξερ­γα­σίας Λυμάτων Ρόδου του 2013 και τη ΜΠΕ του δικτύου απο­χέ­τευ­σης Κολυ­μπίων του 2014. Τρίτον, στην έκθεση κλι­μα­τι­κής ανθε­κτι­κό­τη­τας που κατα­τέ­θηκε δεν περι­λαμ­βά­νε­ται υπο­λο­γι­σμός εκπο­μπών αερίων θερ­μο­κη­πίου σύμφωνα με το υπό­δειγμα του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας. Τέταρ­τον, δεν υπο­βλή­θηκε η εγκε­κρι­μένη αλλά μη υλο­ποι­η­μένη μελέτη διευ­θέ­τη­σης του χει­μάρ­ρου Μπρα­σια­νού, την οποία επι­κα­λεί­ται η ίδια η τεχνική έκθεση του κεντρι­κού απο­χε­τευ­τι­κού αγωγού.

Ο πέμπτος λόγος είναι και ο πλέον ουσια­στι­κός, καθώς αφορά στην κυριό­τητα της γης για τα αντλιο­στά­σια. Η υπη­ρε­σία σημειώ­νει ότι η επί­κληση από τη ΔΕΥΑΡ του συστή­μα­τος δημο­πρά­τη­σης του άρθρου 50 του ν. 4412/2016 δεν απο­τε­λεί αιτιο­λο­γία για τη μη εξα­σφά­λιση της κυριό­τη­τας, η οποία χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ουσιώ­δης προ­ϋ­πό­θεση για τη νόμιμη δημο­πρά­τηση. Όπως ανα­φέ­ρε­ται, δεν προ­σκο­μί­στη­καν στοι­χεία για ενέρ­γειες παρα­χώ­ρη­σης των γηπέδων των 3 κεντρι­κών αντλιο­στα­σίων ούτε βεβαί­ωση του Δήμου για τις θέσεις των τοπικών αντλιο­στα­σίων στο έρεισμα δημο­τι­κών οδών. Τέλος, δεν υπο­βλή­θη­καν το Μνη­μό­νιο Συνερ­γα­σίας και το Σχέδιο Από­φα­σης Υλο­ποί­η­σης με Ίδια Μέσα για το υποέργο αρχαιο­λο­γι­κής παρα­κο­λού­θη­σης με συν­δι­καιούχο την Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου.

Οι τεχνι­κές ενστά­σεις  για τον αγωγό

Πέραν των τυπικών ελλεί­ψεων, η απόφαση ανα­πτύσ­σει σε έκταση τις επι­φυ­λά­ξεις της υπη­ρε­σίας για τον ίδιο τον σχε­δια­σμό του έργου. Κεντρικό ζήτημα απο­τε­λεί η όδευση του κεντρι­κού απο­χε­τευ­τι­κού αγωγού κατά μήκος της εθνικής οδού Ρόδου Λίνδου και η προ­σω­ρινή αντι­στή­ριξη των εκσκα­φών με «ντου­λά­πια». Η υπη­ρε­σία εντο­πί­ζει αντί­φαση στο έγγραφο συμπλη­ρω­μα­τι­κών στοι­χείων που κατέ­θεσε η ΔΕΥΑΡ στις 31 Ιουλίου 2026. Σε ένα σημείο ανα­φέ­ρε­ται ότι δεν εξε­τά­στη­καν εναλ­λα­κτι­κές λύσεις επειδή η όδευση είναι συμβατή με την περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση του 2016, ενώ σε επόμενο εδάφιο υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι κάθε εναλ­λα­κτική, όπως η διέ­λευση από τον παρα­λιακό δρόμο του Αφάντου, εξε­τά­στηκε και απορ­ρί­φθηκε κατά την έγκριση του Εθνικού Επι­χει­ρη­σια­κού Σχεδίου Λυμάτων. Από τον έλεγχο των σχε­τι­κών εγγρά­φων, σύμφωνα με την υπη­ρε­σία, δεν προ­κύ­πτει ότι εξε­τά­στηκε ποτέ κάποια εναλ­λα­κτική. Επι­πλέον, δεν δίνεται απά­ντηση στο γιατί απαι­τού­νται βαθιές εκσκα­φές 8 έως 10 μέτρων σε μήκος 310 έως 380 μέτρων περίπου, αντί για κατα­θλι­πτικό αγωγό σε πολύ μικρό­τερο βάθος μέσω αντλιο­στα­σίου.

Ως προς την εναλ­λα­κτική μέθοδο της μικρο­σή­ραγ­γας, η υπη­ρε­σία δεν απο­δέ­χε­ται την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία της ΔΕΥΑΡ, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι η τεχνική εφαρ­μό­ζε­ται επί σειρά ετών σε αντί­στοιχα έργα στην Ελλάδα από αρκετές εται­ρείες με σχετική τεχνο­γνω­σία, ιδίως αν συνυ­πο­λο­γι­στούν το κόστος, ο χρόνος, η περι­βαλ­λο­ντική όχληση και τα κυκλο­φο­ριακά προ­βλή­ματα που θα προ­κλη­θούν στην εθνική οδό. Σημειώ­νε­ται ακόμη ότι δεν έχει διε­νερ­γη­θεί γεω­τε­χνική έρευνα στην περιοχή και στα προ­βλε­πό­μενα βάθη, ενώ η πρόταση να συντα­χθεί γεω­τε­χνική μελέτη εκ των υστέρων από τον ανάδοχο απορ­ρί­πτε­ται ως μη απο­δε­κτή.

Δημο­πρά­τηση και διάθεση λυμάτων

Η υπη­ρε­σία αμφι­σβη­τεί και την επιλογή δημο­πρά­τη­σης του δεύ­τε­ρου υπο­έρ­γου με το άρθρο 50 του ν. 4412/2016, δηλαδή με αξιο­λό­γηση μελέτης, τη στιγμή που υφί­στα­νται ορι­στι­κές μελέτες και για τα δύο έργα. Οι επι­κου­ρι­κοί λόγοι που επι­κα­λεί­ται η απόφαση του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της ΔΕΥΑΡ, όπως η ανάγκη ειδικών τεχνι­κών επεμ­βά­σεων στο υφι­στά­μενο δίκτυο και η ύπαρξη αχαρ­το­γρά­φη­του υπό­γειου δικτύου υδραυ­λά­κων στα Κολύ­μπια, κρί­νε­ται ότι μπορούν να αντι­με­τω­πι­στούν είτε σε επίπεδο ορι­στι­κής μελέτης είτε κατά την εκτέ­λεση του έργου. Η υπη­ρε­σία υπεν­θυ­μί­ζει μάλιστα ότι η μελέτη εφαρ­μο­γής εκπο­νεί­ται και εγκρί­νε­ται πριν την έναρξη των εργα­σιών, σε αντί­θεση με όσα ανα­φέ­ρο­νται στην υπ. αρ. 173 της 23 Μαρτίου 2026 απόφαση του Δ.Σ. της ΔΕΥΑΡ.

Ιδιαί­τερη σημασία έχει η αναφορά στη γνω­μο­δό­τηση του Τεχνι­κού Συμ­βου­λίου Δημο­σίων Έργων Δωδε­κα­νή­σου της 20 Μαΐου 2026, η οποία θέτει ως προ­ϋ­πό­θεση για τη δημο­πρά­τηση την εξα­σφά­λιση της διά­θε­σης των λυμάτων σε κατάλ­ληλο απο­δέ­κτη σύμφωνα με την περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση. Από τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία, όπως ανα­φέ­ρε­ται, δεν προ­κύ­πτει ότι η προ­ϋ­πό­θεση αυτή έχει ικα­νο­ποι­η­θεί ή ότι ανα­μέ­νε­ται να ικα­νο­ποι­η­θεί σε σύντομο χρονικό διά­στημα.