Κόπηκε από το ΕΣΠΑ το έργο των 16,6 εκατ. ευρώ για τα λύματα του Αφάντου

• Η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου απέρ­ρι­ψε την πρό­τα­ση της ΔΕΥΑ Ρόδου στο στά­διο ελέγ­χου πλη­ρό­τη­τας, κα­τα­γρά­φο­ντας 6 ελ­λεί­ψεις στον φά­κε­λο και σειρά τε­χνι­κών εν­στά­σε­ων για την όδευ­ση του αγω­γού, την κυ­ριό­τη­τα γης και τον τρόπο δη­μο­πρά­τη­σης

Με από­φα­ση που υπο­γρά­φει ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου κ. Γε­ώρ­γιος Χα­τζη­μάρ­κος και αναρ­τή­θη­κε στη Διαύ­γεια στις 14 Σε­πτεμ­βρί­ου 2026, απορ­ρί­φθη­κε η πράξη «Ολο­κλή­ρω­ση των υπο­δο­μών επε­ξερ­γα­σί­ας λυ­μά­των Αφά­ντου», συ­νο­λι­κής δη­μό­σιας δα­πά­νης 16.600.000 ευρώ, από το Πρό­γραμ­μα «Νότιο Αι­γαίο» της πε­ριό­δου 2021 έως 2027.

Η πρό­τα­ση είχε υπο­βλη­θεί από τη ΔΕΥΑ Ρόδου στις 30 Μαρ­τί­ου 2026 στο πλαί­σιο της πρό­σκλη­σης για την ολο­κλή­ρω­ση υπο­δο­μών επε­ξερ­γα­σί­ας λυ­μά­των σε οι­κι­σμούς Γ΄ Προ­τε­ραιό­τη­τας και αξιο­λο­γή­θη­κε αρ­νη­τι­κά ήδη από το πρώτο στά­διο, δη­λα­δή τον έλεγ­χο πλη­ρό­τη­τας και επι­λε­ξι­μό­τη­τας. Η από­φα­ση απευ­θύ­νε­ται στον νό­μι­μο εκ­πρό­σω­πο και πρό­ε­δρο του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λί­ου της επι­χεί­ρη­σης κ. Σ. Βα­για­νό και στον υπεύ­θυ­νο της πρά­ξης κ. Σ. Μάτση.

Έξι λόγοι απόρ­ρι­ψης

Η Ει­δι­κή Υπη­ρε­σία Δια­χεί­ρι­σης του Προ­γράμ­μα­τος «Νότιο Αι­γαίο», με έδρα την Ερ­μού­πο­λη, κα­τα­γρά­φει 6 συ­γκε­κρι­μέ­νους λό­γους για τους οποί­ους ο φά­κε­λος κρί­θη­κε ελ­λι­πής. Ο πρώ­τος αφορά στη μη υπο­βο­λή της Έκ­θε­σης Τεκ­μη­ρί­ω­σης της συμ­μόρ­φω­σης του έργου με την ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση των υδά­των, η οποία έπρε­πε να συ­νο­δεύ­ε­ται από σχέ­διο με χρο­νο­προ­γραμ­μα­τι­σμό για τη στα­δια­κή σύν­δε­ση κα­τοι­κιών, ξε­νο­δο­χεί­ων και άλλων ιδιο­κτη­σιών με το δί­κτυο απο­χέ­τευ­σης, από έγ­γρα­φη δέ­σμευ­ση της ΔΕΥΑΡ ότι θα κα­τα­γρά­ψει σε τε­χνι­κή έκ­θε­ση τυχόν αστο­χί­ες του δι­κτύ­ου ύδρευ­σης ή ομ­βρί­ων που θα εντο­πι­στούν κατά την κα­τα­σκευή, καθώς και από το ορ­γα­νω­τι­κό σχήμα της ομά­δας έργου, της επί­βλε­ψης και του προ­σω­πι­κού λει­τουρ­γί­ας και συ­ντή­ρη­σης.

Ο δεύ­τε­ρος λόγος αφορά στην απου­σία των γνω­μο­δο­τή­σε­ων των συ­ναρ­μό­διων υπη­ρε­σιών που συ­νο­δεύ­ουν τη Με­λέ­τη Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σε­ων της Εγκα­τά­στα­σης Επε­ξερ­γα­σί­ας Λυ­μά­των Ρόδου του 2013 και τη ΜΠΕ του δι­κτύ­ου απο­χέ­τευ­σης Κο­λυ­μπί­ων του 2014. Τρί­τον, στην έκ­θε­ση κλι­μα­τι­κής αν­θε­κτι­κό­τη­τας που κα­τα­τέ­θη­κε δεν πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται υπο­λο­γι­σμός εκ­πο­μπών αε­ρί­ων θερ­μο­κη­πί­ου σύμ­φω­να με το υπό­δειγ­μα του Υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας. Τέ­ταρ­τον, δεν υπο­βλή­θη­κε η εγκε­κρι­μέ­νη αλλά μη υλο­ποι­η­μέ­νη με­λέ­τη διευ­θέ­τη­σης του χει­μάρ­ρου Μπρα­σια­νού, την οποία επι­κα­λεί­ται η ίδια η τε­χνι­κή έκ­θε­ση του κε­ντρι­κού απο­χε­τευ­τι­κού αγω­γού.

Ο πέμ­πτος λόγος είναι και ο πλέον ου­σια­στι­κός, καθώς αφορά στην κυ­ριό­τη­τα της γης για τα αντλιο­στά­σια. Η υπη­ρε­σία ση­μειώ­νει ότι η επί­κλη­ση από τη ΔΕΥΑΡ του συ­στή­μα­τος δη­μο­πρά­τη­σης του άρ­θρου 50 του ν. 4412/2016 δεν απο­τε­λεί αι­τιο­λο­γία για τη μη εξα­σφά­λι­ση της κυ­ριό­τη­τας, η οποία χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται ου­σιώ­δης προ­ϋ­πό­θε­ση για τη νό­μι­μη δη­μο­πρά­τη­ση. Όπως ανα­φέ­ρε­ται, δεν προ­σκο­μί­στη­καν στοι­χεία για ενέρ­γειες πα­ρα­χώ­ρη­σης των γη­πέ­δων των 3 κε­ντρι­κών αντλιο­στα­σί­ων ούτε βε­βαί­ω­ση του Δήμου για τις θέ­σεις των το­πι­κών αντλιο­στα­σί­ων στο έρει­σμα δη­μο­τι­κών οδών. Τέλος, δεν υπο­βλή­θη­καν το Μνη­μό­νιο Συ­νερ­γα­σί­ας και το Σχέ­διο Από­φα­σης Υλο­ποί­η­σης με Ίδια Μέσα για το υπο­έρ­γο αρ­χαιο­λο­γι­κής πα­ρα­κο­λού­θη­σης με συν­δι­καιού­χο την Εφο­ρεία Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου.

Οι τε­χνι­κές εν­στά­σεις  για τον αγωγό

Πέραν των τυ­πι­κών ελ­λεί­ψε­ων, η από­φα­ση ανα­πτύσ­σει σε έκτα­ση τις επι­φυ­λά­ξεις της υπη­ρε­σί­ας για τον ίδιο τον σχε­δια­σμό του έργου. Κε­ντρι­κό ζή­τη­μα απο­τε­λεί η όδευ­ση του κε­ντρι­κού απο­χε­τευ­τι­κού αγω­γού κατά μήκος της εθνι­κής οδού Ρόδου Λίν­δου και η προ­σω­ρι­νή αντι­στή­ρι­ξη των εκ­σκα­φών με «ντου­λά­πια». Η υπη­ρε­σία εντο­πί­ζει αντί­φα­ση στο έγ­γρα­φο συ­μπλη­ρω­μα­τι­κών στοι­χεί­ων που κα­τέ­θε­σε η ΔΕΥΑΡ στις 31 Ιου­λί­ου 2026. Σε ένα ση­μείο ανα­φέ­ρε­ται ότι δεν εξε­τά­στη­καν εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις επει­δή η όδευ­ση είναι συμ­βα­τή με την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή αδειο­δό­τη­ση του 2016, ενώ σε επό­με­νο εδά­φιο υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι κάθε εναλ­λα­κτι­κή, όπως η διέ­λευ­ση από τον πα­ρα­λια­κό δρόμο του Αφά­ντου, εξε­τά­στη­κε και απορ­ρί­φθη­κε κατά την έγκρι­ση του Εθνι­κού Επι­χει­ρη­σια­κού Σχε­δί­ου Λυ­μά­των. Από τον έλεγ­χο των σχε­τι­κών εγ­γρά­φων, σύμ­φω­να με την υπη­ρε­σία, δεν προ­κύ­πτει ότι εξε­τά­στη­κε ποτέ κά­ποια εναλ­λα­κτι­κή. Επι­πλέ­ον, δεν δί­νε­ται απά­ντη­ση στο γιατί απαι­τού­νται βα­θιές εκ­σκα­φές 8 έως 10 μέ­τρων σε μήκος 310 έως 380 μέ­τρων πε­ρί­που, αντί για κα­τα­θλι­πτι­κό αγωγό σε πολύ μι­κρό­τε­ρο βάθος μέσω αντλιο­στα­σί­ου.

Ως προς την εναλ­λα­κτι­κή μέ­θο­δο της μι­κρο­σή­ραγ­γας, η υπη­ρε­σία δεν απο­δέ­χε­ται την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία της ΔΕΥΑΡ, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι η τε­χνι­κή εφαρ­μό­ζε­ται επί σειρά ετών σε αντί­στοι­χα έργα στην Ελ­λά­δα από αρ­κε­τές εται­ρεί­ες με σχε­τι­κή τε­χνο­γνω­σία, ιδίως αν συ­νυ­πο­λο­γι­στούν το κό­στος, ο χρό­νος, η πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή όχλη­ση και τα κυ­κλο­φο­ρια­κά προ­βλή­μα­τα που θα προ­κλη­θούν στην εθνι­κή οδό. Ση­μειώ­νε­ται ακόμη ότι δεν έχει διε­νερ­γη­θεί γε­ω­τε­χνι­κή έρευ­να στην πε­ριο­χή και στα προ­βλε­πό­με­να βάθη, ενώ η πρό­τα­ση να συ­ντα­χθεί γε­ω­τε­χνι­κή με­λέ­τη εκ των υστέ­ρων από τον ανά­δο­χο απορ­ρί­πτε­ται ως μη απο­δε­κτή.

Δη­μο­πρά­τη­ση και διά­θε­ση λυ­μά­των

Η υπη­ρε­σία αμ­φι­σβη­τεί και την επι­λο­γή δη­μο­πρά­τη­σης του δεύ­τε­ρου υπο­έρ­γου με το άρθρο 50 του ν. 4412/2016, δη­λα­δή με αξιο­λό­γη­ση με­λέ­της, τη στιγ­μή που υφί­στα­νται ορι­στι­κές με­λέ­τες και για τα δύο έργα. Οι επι­κου­ρι­κοί λόγοι που επι­κα­λεί­ται η από­φα­ση του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λί­ου της ΔΕΥΑΡ, όπως η ανά­γκη ει­δι­κών τε­χνι­κών επεμ­βά­σε­ων στο υφι­στά­με­νο δί­κτυο και η ύπαρ­ξη αχαρ­το­γρά­φη­του υπό­γειου δι­κτύ­ου υδραυ­λά­κων στα Κο­λύ­μπια, κρί­νε­ται ότι μπο­ρούν να αντι­με­τω­πι­στούν είτε σε επί­πε­δο ορι­στι­κής με­λέ­της είτε κατά την εκτέ­λε­ση του έργου. Η υπη­ρε­σία υπεν­θυ­μί­ζει μά­λι­στα ότι η με­λέ­τη εφαρ­μο­γής εκ­πο­νεί­ται και εγκρί­νε­ται πριν την έναρ­ξη των ερ­γα­σιών, σε αντί­θε­ση με όσα ανα­φέ­ρο­νται στην υπ. αρ. 173 της 23 Μαρ­τί­ου 2026 από­φα­ση του Δ.Σ. της ΔΕΥΑΡ.

Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία έχει η ανα­φο­ρά στη γνω­μο­δό­τη­ση του Τε­χνι­κού Συμ­βου­λί­ου Δη­μο­σί­ων Έργων Δω­δε­κα­νή­σου της 20 Μαΐου 2026, η οποία θέτει ως προ­ϋ­πό­θε­ση για τη δη­μο­πρά­τη­ση την εξα­σφά­λι­ση της διά­θε­σης των λυ­μά­των σε κα­τάλ­λη­λο απο­δέ­κτη σύμ­φω­να με την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή αδειο­δό­τη­ση. Από τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία, όπως ανα­φέ­ρε­ται, δεν προ­κύ­πτει ότι η προ­ϋ­πό­θε­ση αυτή έχει ικα­νο­ποι­η­θεί ή ότι ανα­μέ­νε­ται να ικα­νο­ποι­η­θεί σε σύ­ντο­μο χρο­νι­κό διά­στη­μα.