ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Γ. Βαληνάκης: H Τουρκία επιχειρεί να εγκλωβίσει την Ελλάδα στο δίλημμα «στρατιωτική κλιμάκωση ή αδράνεια»

news room 8 λεπτά ανάγνωση
βαληνακης γ

Κοντά σε οριο­θέ­τηση Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης (ΑΟΖ) με Αίγυπτο και Λιβύη βρέθηκε η Ελλάδα το 2009, εξηγεί ο Γιάννης Βαλη­νά­κης στο in.gr.

O υφυ­πουρ­γός Eξωτερικών της περιό­δου Καρα­μανλή (2004-2009), επι­ση­μαί­νει ότι η επί­τευξη συμ­φω­νιών επι­τάσ­σει «λογικές αμοι­βαίες παρα­χω­ρή­σεις» προ­κει­μέ­νου «να δια­σω­θεί το μείζον».

Παράλ­ληλα, σημειώ­νει ότι ακόμα και τώρα η Ελλάδα μπορεί να κηρύξει ΑΟΖ με το καθε­στώς Σάρατζ, ενώ εκτιμά πως Αθήνα-Κάιρο δεν είναι κοντά σε συμ­φω­νία οριο­θέ­τη­σης.

Επι­πλέον, τονίζει πως η Τουρκία επι­χει­ρεί να εγκλω­βί­σει την Ελλάδα στο δίλημμα «στρα­τιω­τική κλι­μά­κωση ή αδρά­νεια», προ­τεί­νο­ντας μια «έξυπνη στρα­τη­γική» ανά­σχε­σης της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας από πλευράς Αθήνας.

Τέλος, μιλά για το ενδε­χό­μενο προ­σφυ­γής στη «Χάγη» αλλά και για το νέο του βιβλίο.

Tο 2009, ενόσω ήσασταν υφυ­πουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Ελλάδα-Λιβύη έφτασαν κοντά σε οριο­θέ­τηση ΑΟΖ. Τι συνέβη και δεν υπήρξε συμ­φω­νία;

Πολλοί δεν αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις οριο­θέ­τη­σης με μια χώρα, έχει και η ξένη χώρα τις θέσεις της. Αν θέλεις μια διμερή συμ­φω­νία, πρέπει να βρεθεί ένα κοινό σημείο ισορ­ρο­πίας με λογικές αμοι­βαίες παρα­χω­ρή­σεις. Μέχρι το 2004, στην ελλη­νική εξω­τε­ρική πολι­τική δεν υπήρχε η σκέψη για οριο­θέ­τηση ΑΟΖ  με άλλες χώρες, πλην της Τουρ­κίας. Τότε, αλλά­ζο­ντας το ελλη­νικό «δόγμα ακι­νη­σίας», ξεκί­νησα μυστι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με Λιβύη, Αίγυπτο και Αλβανία.

Το 2009 που χάσαμε τις εκλογές ήμασταν πολύ κοντά στην επί­τευξη των στόχων μας. Είχαμε υπο­γρά­ψει συμ­φω­νία οριο­θέ­τη­σης με την Αλβανία, ενώ ήμασταν κοντά με Λιβύη και Αίγυπτο, με την έννοια ότι είχαν προσ­διο­ρι­στεί οι εκα­τέ­ρω­θεν θέσεις και έμενε η γεφύ­ρωσή τους.

Εκεί, ο πολι­τι­κός που επι­διώ­κει το εθνικό συμ­φέ­ρον πρέπει να πάρει τη μεγάλη απόφαση και να κόψει τον γόρδιο δεσμό. Να κάνει μια παρα­χώ­ρηση, να κερ­δί­σει μια αντί­στοιχη από την άλλη πλευρά, και τα δύο μέρη να κατα­λή­ξουν σε συμ­φω­νία. Αυτό προ­λά­βαμε και κάναμε με την Αλβανία αλλά δυστυ­χώς η προ­σπά­θεια εγκα­τα­λεί­φθηκε ουσια­στικά μετά το 2009, με συνέ­πεια την τραγική κορύ­φωση με το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο.

Έτσι, σήμερα πανη­γυ­ρί­ζουμε ανα­γκα­στικά για την οριο­θέ­τηση με την Ιταλία, η οποία υπό άλλες συν­θή­κες, θα ήταν μια απλή συμ­φω­νία.

Φέρει ευθύνη η τότε ελλη­νική κυβέρ­νηση ή μήπως οι λιβυκές αξιώ­σεις οδή­γη­σαν την Αθήνα σε υπα­να­χώ­ρηση;

Σε μια δια­πραγ­μά­τευση, κάθε πλευρά ξεκινά με μια μαξι­μα­λι­στική παρά­θεση των δικαιω­μά­των της που απορ­ρέ­ουν από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασ­σας.  Αυτό έκανε η Λιβύη, αυτό φυσικά κάναμε κι εμείς. Όμως στη συνέ­χεια προ­χω­ρή­σαμε αρκετά.

Από εκεί και πέρα, ή θεωρείς ότι το μέλλον θα είναι καλύ­τερο και στα­μα­τάς περι­μέ­νο­ντάς το, ή αξιο­λο­γείς ως επι­κίν­δυνη εκκρε­μό­τητα -γιατί αντα­γω­νί­ζε­σαι την Τουρκία που καραδοκεί- και ανα­γκα­στικά στη συμ­φω­νία θα φτάσεις με ένα βαθμό συμ­βι­βα­σμών. Κάποιοι όμως φαντά­ζο­νται ότι μαστι­γώ­νεις τον γείτονα κι αυτός σου παρα­δί­δε­ται αμαχητί, ή ότι θα συγκλο­νι­στεί από τα επι­χει­ρή­ματά σου. Άρα, είναι και θέμα πολι­τι­κής διο­ρα­τι­κό­τη­τας.

Δεν επιρ­ρί­πτω ευθύνες σε όσους δεν προ­χώ­ρη­σαν τις συμ­φω­νίες. Βέβαια όταν κυνη­γούσα εντα­τικά τις οριο­θε­τή­σεις αυτές που θα τετρα­πλα­σί­α­ζαν τον εθνικό χώρο, κάποιοι χαμο­γε­λού­σαν που ασχο­λού­μαι με ένα ασή­μα­ντο θέμα. Δυστυ­χώς, η Ιστορία τα έφερε έτσι, που Λιβύη και Τουρκία επέ­φε­ραν ένα μεγάλο πλήγμα στα ελλη­νικά συμ­φέ­ρο­ντα.

Άρα, η Λιβύη «χάθηκε» για την Ελλάδα;

Όχι ακόμη. Μπο­ρούμε να οριο­θε­τή­σουμε και τώρα ΑΟΖ με τη Λιβύη. Μετά την οριο­θέ­τηση με την Ιταλία, «ακου­μπή­σαμε» την ΑΟΖ της Λιβύης, δυτικά και νοτιο­δυ­τικά της Κρήτης. Μπο­ρούμε ακόμα και τώρα, παρά το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο, να επι­διώ­ξουμε οριο­θέ­τηση ΑΟΖ μαζί τους, αλλά και να προ­σφύ­γουμε στο Διεθνές Δικα­στή­ριο της Χάγης για όλη την περιοχή από το τριε­θνές με την Ιταλία μέχρι το τριε­θνές με την Αίγυπτο.

Σε κάθε περί­πτωση, η Ελλάδα οφείλει να είναι ενεργά απα­ρούσα στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις που γίνο­νται παρα­σκη­νιακά για την «επόμενη μέρα» της Λιβύης, ακόμη και μπλο­κά­ρο­ντας την ευρω­παϊκή βοήθεια εάν η συμ­φω­νία δεν περι­λαμ­βά­νει ακύρωση του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου και επα­να­δια­πραγ­μά­τευση με την Ελλάδα των θαλασ­σίων ζωνών του νέου μορ­φώ­μα­τος που θα προ­κύ­ψει.

Πώς είχαν κυμαν­θεί τότε οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις σας με την Αίγυπτο, και πόσο πιθανή είναι μια συμ­φω­νία τώρα;

Πολλά βράδια δεν κοι­μό­μουν από την ανη­συ­χία μήπως δεν προ­λά­βουμε να κλεί­σουμε τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με την Αίγυπτο και μας προ­λά­βει η Τουρκία. Ελλάδα και Τουρκία αντα­γω­νί­ζο­νται από τότε για το ποια θα οριο­θε­τή­σει ΑΟΖ με την Αίγυπτο.

Η Τουρκία χρη­σι­μο­ποιεί κάθε μέσο. Έχει προ­τεί­νει ως «δώρο» στην Αίγυπτο, εάν οριο­θε­τούσε ΑΟΖ μαζί της, μια θαλάσ­σια περιοχή περίπου όση η Πελο­πόν­νη­σος. Πρό­κει­ται για ‘’δωράκι’’ από μια ΑΟΖ που δεν της ανήκει, ωστόσο, εάν συμ­φω­νή­σει με την Αίγυπτο, θα απο­κτή­σει μια τερά­στια θαλάσ­σια έκταση απο­κλεί­ο­ντας εμάς. Τα δώρα πάντα δελε­ά­ζουν.

Παράλ­ληλα, το Κάιρο κωλυ­σιερ­γεί ζυγί­ζο­ντας συγκρι­τικά τις πολι­τι­κές επι­πτώ­σεις της οριο­θέ­τη­σης με την κάθε χώρα. Πιθα­νό­τατα θεωρεί ότι η Τουρκία θα την «εκδι­κη­θεί» μέσω των Αδερφών Μου­σουλ­μά­νων και θα της δημιουρ­γή­σει σημα­ντικά εσω­τε­ρικά προ­βλή­ματα.

Όμως η διαφορά μπορεί και πρέπει να γεφυ­ρω­θεί. Απαι­τεί­ται ισχυρή πολι­τική βούληση για τη σύναψη μιας ιστο­ρι­κής στρα­τη­γι­κής συμ­φω­νίας, η οποία θα εμπε­ριείχε μεν κάποιες παρα­χω­ρή­σεις, ωστόσο, είναι εθνικά απα­ραί­τητη άμεσα, για να δια­σω­θεί το μείζον. Δηλαδή το κέρδος από μια τερά­στια θαλάσ­σια περιοχή που θα απο­κτη­θεί από τη χώρα μας. Γιατί αν δεν την κερ­δί­σουμε και την πάρει η Τουρκία, χάσαμε ορι­στικά.

Δεν είμαι πολύ σίγου­ρος ότι είμαστε κοντά στον μεγάλο στόχο. Έχει χαθεί πολύ­τι­μος χρόνος. Εύχομαι ολόψυχα να συμ­φω­νή­σει την οριο­θέ­τηση ο κ. Δένδιας αν και πιστεύω ότι για να κλείσει άμεσα η συμ­φω­νία θα χρεια­στεί να πάει ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός στην Αίγυπτο.

Η ελλη­νοϊ­τα­λική ΑΟΖ και η Αλβανία

Ανα­φε­ρό­με­νος στην ελλη­νοϊ­τα­λική συμ­φω­νία για οριο­θέ­τηση ΑΟΖ, επι­ση­μαί­νει ότι «καλώς υπήρξε συμ­φω­νία» αν και «μας πήρε 43 χρόνια να συμ­φω­νή­σουμε σε μια οριο­γραμμή που ήταν ήδη συμ­φω­νη­μένη με τους Ιταλούς από το 1977».

Θεωρεί ότι «ιστο­ρικά πρώτη ήταν η συμ­φω­νία οριο­θέ­τη­σης ΑΟΖ που έκανε η Ελλάδα το 2009 με την Αλβανία. Δυστυ­χώς η χώρα μας αδρά­νησε διπλω­μα­τικά όταν η συμ­φω­νία κατέ­πεσε στο Συνταγ­μα­τικό Δικα­στή­ριο της γει­το­νι­κής χώρας ύστερα από σκη­νο­θε­τη­μένη από την Τουρκία προ­σφυγή της αντι­πο­λί­τευ­σης».

Ως εκ τούτου προ­τεί­νει «να επα­νέρ­θει η συμ­φω­νία και να κλείσει άμεσα αν η Αλβανία πιστεύει πραγ­μα­τικά στην ευρω­παϊκή προ­ο­πτική της. Να επι­μεί­νουμε, κι  αν χρεια­στεί, να προ­σφύ­γουμε στο ΔΔΧ ώστε να κλείσει κι αυτή η εκκρε­μό­τητα» σημειώ­νει.

Ο Ακάρ, η απο­τροπή και το «θερμό» επει­σό­διο

Σχο­λιά­ζο­ντας τα υπο­νο­ού­μενα του υπουρ­γού Άμυνας, Ακάρ, ότι «η Ελλάδα δεν θα τολ­μή­σει να πολε­μή­σει με την Τουρκία», κάνει λόγο για μια «ανη­συ­χη­τική δήλωση» με σαφείς προ­ε­κτά­σεις.

«Η απο­τροπή στη­ρί­ζε­ται στην αξιο­πι­στία της απειλής σου. Για να είσαι αξιό­πι­στος χρειά­ζο­νται τρεις προ­ϋ­πο­θέ­σεις: Να είναι η απειλή τεχνικά δυνατή, να έχεις τη βούληση να την πραγ­μα­το­ποι­ή­σεις και τρίτον και κυριό­τερο να πιστέ­ψει ο αντί­πα­λος τα δύο παρα­πάνω ώστε να απο­τρα­πεί. Ο Ακάρ υπονοεί ότι οι απειλές μας δεν είναι αξιό­πι­στες στα μάτια του. Το να λέμε άρα  ‘’θα αμυνθώ στα σύνορά μου αν μου επι­τε­θείς ή θα ισο­πε­δώσω μια -δική μου και ίσως κατοικημένη- βραχονησίδα’’, δεν φαί­νε­ται να απειλεί με αρκετό απο­τρε­πτικό κόστος έναν επι­τι­θέ­μενο» υπο­στη­ρί­ζει, εξη­γώ­ντας τι ακριβώς επι­διώ­κει η Άγκυρα.

«Η Τουρκία θέλει να μας οδη­γή­σει σε θερμή ανα­μέ­τρηση, η οποία να φαί­νε­ται διεθνώς ότι προ­κλή­θηκε από εμάς. Επι­διώ­κει προ­κα­λώ­ντας μας συνεχώς να εμπλα­κούμε στρα­τιω­τικά και να μας παρα­σύ­ρει σε μεγα­λύ­τερη σύγκρουση, όχι απα­ραί­τητα απλώς σε σύντομο θερμό επει­σό­διο» υπο­γραμ­μί­ζει.

Σύμφωνα με τον υφυ­πουργό, η Τουρκία πολε­μάει σήμερα σε τρία μέτωπα ταυ­τό­χρονα και θέλει να εγκλω­βί­σει την Ελλάδα στο δίλημμα «στρα­τιω­τική κλι­μά­κωση ή αδρά­νεια».

Όπως λέει, η Άγκυρα, «ελπίζει να επι­λέ­ξουμε την πρώτη: Να μας παρα­σύ­ρει σε μια ανοιχτή ανα­μέ­τρηση, σε οποιο­δή­ποτε μέτωπο, με διάρ­κεια που δεν γνω­ρί­ζουμε. Όσοι λένε για θερμό επει­σό­διο, υπο­λο­γί­ζουν σε παρέμ­βαση των ΗΠΑ και ΕΕ, ώστε μετά από 1-2  μέρες εχθρο­πρα­ξιών, να στα­μα­τή­σει η αντι­πα­ρά­θεση. Αν και ουδείς το γνω­ρί­ζει αυτό, η Τουρκία ποντά­ρει στη διεθνή αδρά­νεια για να διευ­ρύ­νει τη στρα­τιω­τική ανα­μέ­τρηση. Βολεύ­ε­ται εξάλλου και με τη δεύτερη επιλογή. Δηλαδή να περιο­ρι­στούμε σε ‘’αυστηρά μηνύματα’’ και ευρω­α­με­ρι­κα­νι­κές κατα­δι­κα­στι­κές δηλώ­σεις».

Γι’ αυτό, προ­κρί­νει, «μια έξυπνη στρα­τη­γική απο­φυ­γής των δύο ακραίων επι­λο­γών στις οποίες θέλει να μας εγκλω­βί­σει η Άγκυρα».

«Να εγκλω­βί­σουμε εμείς την Τουρκία σε ένα δίχτυ πολ­λα­πλών διπλω­μα­τι­κών και άλλων ειρη­νι­κών πρω­το­βου­λιών που να συν­θέ­τουν μια ολο­κλη­ρω­μένη στρα­τη­γική στα ελλη­νο­τουρ­κικά που δεν υπάρχει. Κάθε φορά λει­τουρ­γούμε δυστυ­χώς ανα­κλα­στικά, προ­σπα­θώ­ντας να λύσουμε όπως-όπως το πρό­βλημα που κάθε φορά προ­κύ­πτει» συμπλη­ρώ­νει.

Οι δίαυλοι επι­κοι­νω­νίας και η προ­σφυγή στη Χάγη 

Όσον αφορά τους διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, οι οποίοι εκλεί­πουν το τελευ­ταίο διά­στημα, ανα­φέ­ρει την χρη­σι­μό­τητα της ύπαρξης «κανα­λιών επι­κοι­νω­νίας», προ­σθέ­το­ντας όμως ότι «ζητού­μενο είναι το περιε­χό­μενο του μηνύ­μα­τος που θα εκπέμ­ψουμε στην άλλη πλευρά του Αιγαίου σχετικά με την αντι­με­τώ­πιση των διεκ­δι­κή­σεών τους».

«Είναι χρήσιμο να υπάρ­χουν κανάλια επι­κοι­νω­νίας. Ακόμα και όταν οι σχέσεις είναι τετα­μέ­νες. Όμως το βασικά ζητού­μενο είναι τι θέλουμε, τι θα κάνουμε, πώς θα φτά­σουμε στον στόχο. Δηλαδή χρεια­ζό­μα­στε μια στρα­τη­γική, όχι μια δια­χεί­ριση της καθη­με­ρι­νό­τη­τας» επι­ση­μαί­νει.

Σχετικά με το ενδε­χό­μενο κοινής προ­σφυ­γής Ελλάδας-Τουρκίας στο Διεθνές Δικα­στή­ριο της Χάγης (ΔΔΧ), τονίζει ότι «είναι μια δύσκολη υπόθεση και εμπε­ριέ­χει πολλούς κιν­δύ­νους» καθώς θα ζητηθεί από την Αθήνα «η υπο­γραφή ενός εξαι­ρε­τικά επώ­δυ­νου συνυ­πο­σχε­τι­κού. Ξέρουμε εκ των προ­τέ­ρων τις ακραίες απόψεις της Τουρ­κίας και ότι ζητάει τα πάντα προ­κα­τα­βο­λικά για να πάμε στο ΔΔΧ».

«Η Ελλάς των τεσ­σά­ρων Θαλασ­σών» 

Πρό­σφατα, κυκλο­φό­ρησε, το τελευ­ταίο του βιβλίο με τίτλο «Η Ελλάς των τεσ­σά­ρων Θαλασ­σών».

Εκεί, όπως σημειώ­νει, απο­τυ­πώ­νει τις εμπει­ρίες του τόσο ως καθη­γητή Διεθνών Σχέσεων όσο και ως υφυ­πουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών από το 2004 έως το 2009.

«Είναι το μέρος ενός σχεδίου που εφάρ­μοσα ως υφυ­πουρ­γός και το ονόμασα Ελλάς επί τέσσερα, γιατί συνε­πα­γό­ταν τη δημιουρ­γία μιας τερά­στιας ελλη­νι­κής γεω­στρα­τη­γι­κής και γεω­οι­κο­νο­μι­κής ζώνης 500.000 τετρα­γω­νικά χλμ. Για να μεγα­λώ­σει όμως τέσ­σε­ρις φορές η Ελλάδα έπρεπε να οριο­θε­τή­σουμε τις τέσ­σε­ρις θάλασ­σές μας ζώνες με τις γει­το­νι­κές χώρες, της Τουρ­κίας περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης, αλλά τελευ­ταίας στη σειρά» κατα­λή­γει.

Πηγή: in.gr

Πανα­γιώ­της Μίχος

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.