Η Ελλάδα θεσπίζει για πρώτη φορά ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ασφαλή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα σχολεία

Η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά σαφείς κανόνες για τη χρήση της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης στα σχολεία, μέσα από την κοινή πρω­το­βου­λία της υπουρ­γού Παι­δείας, Θρη­σκευ­μά­των & Αθλη­τι­σμού Σοφίας Ζαχα­ράκη και του Υπουρ­γού Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης Δημήτρη Παπα­στερ­γίου.

Η πρω­το­βου­λία αυτή θέτει τις βάσεις για μια ασφαλή, διαφανή και παι­δα­γω­γικά υπεύ­θυνη αξιο­ποί­ηση της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης στην εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία, με στόχο η τεχνο­λο­γία να λει­τουρ­γεί ως εργα­λείο υπο­στή­ρι­ξης της μάθησης και όχι ως υπο­κα­τά­στατο της προ­σω­πι­κής προ­σπά­θειας, της κρι­τι­κής σκέψης και του ρόλου του εκπαι­δευ­τι­κού.

Η χρήση εργα­λείων ΤΝ παρα­μέ­νει προ­αι­ρε­τική για μαθητές και εκπαι­δευ­τι­κούς, δεν συν­δέ­ε­ται με την αξιο­λό­γησή τους και πραγ­μα­το­ποιεί­ται πάντοτε υπό την επο­πτεία εκπαι­δευ­τι­κού.

Η χρήση συστη­μά­των ΤΝ:

-πραγματοποιείται απο­κλει­στικά για την υπο­στή­ριξη της μάθησης και όχι για την υπο­κα­τά­σταση της προ­σω­πι­κής προ­σπά­θειας των μαθητών

– τελεί πάντοτε υπό την επο­πτεία εκπαι­δευ­τι­κού

-εφαρμόζεται σε εθε­λο­ντική βάση για μαθητές και εκπαι­δευ­τι­κούς

– και δεν επη­ρε­ά­ζει την αξιο­λό­γηση ή τη μαθη­τική και υπη­ρε­σιακή κατά­σταση

Ταυ­τό­χρονα, θεσπί­ζο­νται αυστη­ρές δικλεί­δες προ­στα­σίας για τους μαθητές και τη σχολική κοι­νό­τητα απέ­να­ντι σε φαι­νό­μενα παρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης, αλγο­ριθ­μι­κών στρε­βλώ­σεων, επι­βλα­βούς περιε­χο­μέ­νου ή κατα­χρη­στι­κής αξιο­ποί­η­σης της τεχνο­λο­γίας.

Για πρώτη φορά εισά­γο­νται ρητές απα­γο­ρεύ­σεις για πρα­κτι­κές όπως:

– η δημιουρ­γία και διάδοση deepfake περιε­χο­μέ­νου χωρίς συναί­νεση

– η παρα­γωγή ψευδών βιβλιο­γρα­φι­κών ανα­φο­ρών ή ανύ­παρ­κτων πηγών

– η μη εξου­σιο­δο­τη­μένη ανά­πτυξη ή χρήση εφαρ­μο­γών ΤΝ

– καθώς και η πλήρως αυτο­μα­το­ποι­η­μένη αξιο­λό­γηση μαθητών ή εκπαι­δευ­τι­κών

Ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται στην προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων ανη­λί­κων. Απα­γο­ρεύ­ε­ται ρητά η δημιουρ­γία προφίλ μαθητών και εκπαι­δευ­τι­κών, η επε­ξερ­γα­σία στοι­χείων προ­σω­πι­κό­τη­τας ή συμπε­ρι­φο­ράς, καθώς και η εισα­γωγή ευαί­σθη­των προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων σε συστή­ματα ΤΝ.

Ειδι­κό­τερα, δεν επι­τρέ­πε­ται η κατα­χώ­ριση:

– ονο­μα­τε­πω­νύ­μων

– φωτο­γρα­φιών

– φωνη­τι­κών δειγ­μά­των

– βαθ­μο­λο­γιών

– δεδο­μέ­νων υγείας

– ή οποιου­δή­ποτε άλλου στοι­χείου μπορεί να οδη­γή­σει στην ταυ­το­ποί­ηση μαθητών και εκπαι­δευ­τι­κών

Η χρήση εργα­λείων ΤΝ δεν επι­τρέ­πε­ται κατά τη διάρ­κεια γραπτών εξε­τά­σεων, τεστ και δια­γω­νι­σμά­των, εκτός εάν έχει προ­βλε­φθεί ρητά ελεγ­χό­μενη χρήση τους από τον εκπαι­δευ­τικό. Αντί­στοιχα, οι μαθη­τι­κές εργα­σίες δεν μπορούν να παρά­γο­νται εξ ολο­κλή­ρου ή σε σημα­ντικό βαθμό από εφαρ­μο­γές Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης.

Οι εκπαι­δευ­τι­κοί καλού­νται να καθο­δη­γούν τους μαθητές στη δημιουρ­γική, υπεύ­θυνη και κριτική αξιο­ποί­ηση των νέων εργα­λείων, ώστε η τεχνο­λο­γία να λει­τουρ­γεί ενι­σχυ­τικά για τη μάθηση και όχι εις βάρος της.

Ο ρόλος του Συντο­νι­στή Χρήστης ΤΝ

Στο πλαίσιο αυτό, θεσμο­θε­τεί­ται για πρώτη φορά ο ρόλος του «Συντο­νι­στή χρήσης ΤΝ» σε κάθε σχολική μονάδα. Ο υπεύ­θυ­νος εκπαι­δευ­τι­κός θα παρα­κο­λου­θεί την ορθή εφαρ­μογή των εργα­λείων ΤΝ, θα συντο­νί­ζει τη συμ­με­τοχή μαθητών και εκπαι­δευ­τι­κών και θα λει­τουρ­γεί ως σημείο ανα­φο­ράς για θέματα ασφά­λειας και προ­στα­σίας δεδο­μέ­νων.

Η πρό­σβαση στα συστή­ματα ΤΝ θα πραγ­μα­το­ποιεί­ται, όπου υπο­στη­ρί­ζε­ται, μέσω του Πανελ­λή­νιου Σχο­λι­κού Δικτύου, με ασφαλή αυθε­ντι­κο­ποί­ηση χρηστών και αυστη­ρούς περιο­ρι­σμούς πρό­σβα­σης.

Επι­πλέον, εισά­γο­νται συγκε­κρι­μέ­νες εγγυ­ή­σεις ασφα­λείας, όπως:

-ανωνυμοποίηση ή ψευ­δω­νυ­μο­ποί­ηση δεδο­μέ­νων

– κατα­γραφή όλων των δια­δι­κα­σιών επε­ξερ­γα­σίας

– μηχα­νι­σμοί ανθρώ­πι­νης επο­πτείας

– τακτι­κές αξιο­λο­γή­σεις κιν­δύ­νου

– και συμ­μόρ­φωση με διεθνή πρότυπα ασφά­λειας πλη­ρο­φο­ριών

Πριν από κάθε εφαρ­μογή συστή­μα­τος ΤΝ, θα διε­νερ­γεί­ται υπο­χρε­ω­τικά Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που στην Προ­στα­σία Δεδο­μέ­νων (DPIA), σύμφωνα με τον Γενικό Κανο­νι­σμό Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων (ΓΚΠΔ).

Κάθε σχολική μονάδα θα οργα­νώ­νει του­λά­χι­στον μία ετήσια δράση ενη­μέ­ρω­σης για μαθητές και γονείς, ενώ θα υλο­ποιού­νται και επι­μορ­φώ­σεις εκπαι­δευ­τι­κών σχετικά με:

– τις βασικές αρχές λει­τουρ­γίας της ΤΝ

– τους κιν­δύ­νους και τις αλγο­ριθ­μι­κές μερο­λη­ψίες

– την προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων

– τις τεχνι­κές prompting

– και τη δια­χεί­ριση περι­στα­τι­κών

Οι επι­μορ­φώ­σεις θα εγκρί­νο­νται από το Ινστι­τούτο Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής (ΙΕΠ), ώστε να δια­σφα­λί­ζο­νται ενιαία ποιό­τητα και επι­στη­μο­νική επάρ­κεια.

Πηγή: protothema.gr