Α. Μαρίνος: «Η εκπαίδευση έχει πλέον ανάγκη από σοβαρό στρατηγικό σχεδιασμό»

Κύριε Μαρίνο, πρό­σφατα εκλε­γή­κατε πρό­ε­δρος στην Α’ ΕΛΜΕ Δωδε­κα­νή­σου. Δώστε μας μια εικόνα για την κατά­σταση που κυριαρ­χεί με αφορμή και τις κινη­το­ποι­ή­σεις στις οποίες συμ­με­τέ­χει ο κλάδος σας.

Η ελλη­νική εκπαί­δευση έχει πλέον ανάγκη από σοβαρό στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό. O ρόλος του συν­δι­κα­λι­στι­κού κινή­μα­τος θα πρέπει να είναι ενεργός και όχι απλά καταγ­γελ­τι­κός, χωρίς την ύπαρξη τεκ­μη­ριω­μέ­νης και σοβαρής πρό­τα­σης. Η αντί­ληψη που έχει παγιω­θεί για την «κομ­μα­τι­κο­ποί­ηση» στην εκπαί­δευση, θα πρέπει να αλλάξει. Πιστεύω πως οι εκπαι­δευ­τι­κοί πρέπει να έχουν ενεργό συμ­με­τοχή και στο συν­δι­κα­λι­στικό κίνημα χωρίς απο­κλει­στικά και μόνον κομ­μα­τι­κές ταμπέ­λες. Θεωρώ ότι απαι­τεί­ται διά­λο­γος.

Χωρίς διάλογο και χωρίς συμ­με­τοχή δεν έχει κερ­δη­θεί ποτέ κανένας αγώνας. Η αποχή από το διάλογο όλα τα προη­γού­μενα χρόνια εξυ­πη­ρέ­τησε τους εκά­στοτε κυβερ­νώ­ντες στο να επι­βάλ­λουν τους δικούς τους νόμους με πολύ ευκολία.

Τι γίνεται με το μόνιμο προ­σω­πικό στην περιοχή μας;

Όπως έχουμε τονίσει πολλές φορές η περιοχή μας είναι ιδιαί­τερα δύσκολη, ίσως η δυσκο­λό­τερη σ’ όλη την Ελλάδα. Εφέτος τα κενά εκπαι­δευ­τι­κών ήταν περισ­σό­τερα από κάθε χρονιά. Υπάρ­χουν κενά ακόμα και τώρα τον Μάρτιο, ενώ υπάρ­χουν συνά­δελ­φοι ανα­πλη­ρω­τές που προ­σλαμ­βά­νο­νται στα μέσα της χρονιάς, με όλες τις συνέ­πειες.

Η απαι­τού­μενη ύλη δεν μπορεί να βγει και αν βγει, θα είναι με πολλά κενά για τον μαθητή, παρά τις προ­σπά­θειες των εκπαι­δευ­τι­κών.

Ενώ από την αρχή της συζή­τη­σης ζητή­θηκε από τον υπουργό να ανα­κοι­νώ­σει τον αριθμό των μόνιμων διο­ρι­σμών που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν φέτος και τον τρόπο πρό­σλη­ψης μόνιμων και ανα­πλη­ρω­τών εκπαι­δευ­τι­κών, ώστε να καλυ­φθούν τα κενά που στην περιοχή μας εξαι­τίας της νησιω­τι­κό­τη­τας είναι έντονα και μεγάλα, ο υπουρ­γός αντί συγκε­κρι­μέ­νων δεσμεύ­σεων ενη­μέ­ρωσε (για μια ακόμη φορά) ότι το Υπουρ­γείο Παι­δείας έχει ολο­κλη­ρω­μένη πρόταση – μελέτη πραγ­μα­το­ποί­η­σης 20.000 μόνιμων διο­ρι­σμών στην επόμενη τριετία, την οποία πρό­κει­ται να κατα­θέ­σει στους εκπρο­σώ­πους των θεσμών την ερχό­μενη εβδο­μάδα.

Τελικά ο Υπουρ­γός Παι­δείας δεν κατέ­θεσε καμία συγκε­κρι­μένη πρόταση και δεν ανέλαβε οποια­δή­ποτε δέσμευση. Μπροστά, μάλιστα, στον κίνδυνο να χαρα­κτη­ρι­στεί ως εντελώς ανα­ξιό­πι­στος μετά τις επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες υπο­σχέ­σεις για πραγ­μα­το­ποί­ηση χιλιά­δων διο­ρι­σμών, ζήτησε, επί της ουσίας, από τις Ομο­σπον­δίες να στη­ρί­ξουν πολι­τικά το Υπουρ­γείο «στην προ­σπά­θειά του» σε επίπεδο διεκ­δι­κή­σεων, προ­τά­σεων ακόμη και γνω­μο­δο­τή­σεων νομικών συμ­βού­λων.

Η τοπο­θέ­τηση μόνιμου προ­σω­πι­κού στην περιοχή μας είναι ένα από τα πιο βασικά ζητή­ματα για την καλή λει­τουρ­γία των σχο­λείων. Ο ρόλος του συν­δι­κά­του είναι σημα­ντι­κός, ώστε να ανα­ζη­τη­θούν λύσεις και να προ­τα­θούν διέ­ξο­δοι για να απο­κτή­σουν τα σχολεία μόνιμο προ­σω­πικό.

Τι γίνεται τελικά με τους ανα­πλη­ρω­τές; Είχατε ανα­φερ­θεί πρό­σφατα σε αυτό ότι απο­τε­λεί μεγάλο πρό­βλημα για την κάλυψη των κενών.

Είναι ένα θέμα που μας απα­σχο­λεί ιδιαί­τερα. Αυτή την στιγμή ο αριθμός των ανα­πλη­ρω­τών καθη­γη­τών ανά την χώρα φτάνει τους 22.000 ενώ τα κενά στα σχολεία είναι τερά­στια. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει καμία κάλυψη από τους ανα­πλη­ρω­τές, ενώ δεν φαί­νε­ται και καμία διάθεση από το υπουρ­γείο Παι­δείας για διο­ρι­σμούς. Αυτά που εξαγ­γέλ­λει συνεχώς ο υπουρ­γός κ. Φίλης είναι ουσια­στικά για προ­σω­πική του κατα­νά­λωση και για να απο­φεύ­γει την μεγάλη σύγκρουση. Σύμφωνα με τα δεδο­μένα, δεν είναι δυνατή καμία πρό­σληψη ανα­πλη­ρωτή. Η μονα­δική λύση είναι οι μόνιμοι διο­ρι­σμοί. Ένας μόνιμος εκπαι­δευ­τι­κός, έχει εντελώς δια­φο­ρε­τική συμπε­ρι­φορά από ο,τι ένας ανα­πλη­ρω­τής. Εδώ να σημειώσω ότι τα ποσά είναι τα ίδια και οι μόνιμες προ­σλή­ψεις δεν επι­βα­ρύ­νουν τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Μόνον με αυτό τον τρόπο μπορούν να καλυ­φθούν επαρκώς όλα τα κενά. Εμείς ως παρά­ταξη στην Α’ ΕΛΜΕ Δωδε­κα­νή­σου θα προ­τεί­νουμε να γίνουν προ­σλή­ψεις μέσω των προ­γραμ­μά­των ΕΣΠΑ.

Πολύς λόγος γίνεται για τα ΕΠΑΛ το τελευ­ταίο χρονικό διά­στημα.

Η Τεχνική-Επαγγελματική Εκπαί­δευση απο­τε­λεί τον ένα από τους δύο ισό­τι­μους πυλώνες της λυκεια­κής βαθ­μί­δας. Θα πρέπει να γίνει ουσια­στική ανα­βάθ­μισή της. Δεν μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως ένας παραλ­λαγ­μέ­νος και υπο­βαθ­μι­σμέ­νος τύπος Γενικού Λυκείου.

Πιστεύ­ουμε σε μια ανα­βαθ­μι­σμένη Τ.Ε.Ε. η οποία θα χορηγεί ισότιμο τίτλο σπουδών με τα Γενικά Λύκεια και επι­πλέον πτυχίο που θα πρέπει να παρέχει επαγ­γελ­μα­τικά δικαιώ­ματα. Θα πρέπει να είναι ουσια­στικά -και όχι μονό τυπικά- ισάξια και ισότιμη με το Γενικό Λύκειο. Όταν τελειώ­νει κάποιος την Τ.Ε.Ε. θα πρέπει να έχει επαγ­γελ­μα­τικά δικαιώ­ματα, να είναι εξει­δι­κευ­μέ­νος και καταρ­τι­σμέ­νος.

Και να έχουμε υπόψη ότι οικο­νο­μική ανά­πτυξη δεν είναι δυνατή χωρίς τεχνική πρόοδο και χωρίς ανθρώ­πινο δυνα­μικό, θεω­ρη­τικά και πρα­κτικά κατηρ­τι­σμένο, ικανό να αντι­με­τω­πί­ζει επι­τυ­χώς την σύγ­χρονη παρα­γω­γική δια­δι­κα­σία. Για τους εκπαι­δευ­τι­κούς θεω­ρούμε ότι όλες οι οργα­νι­κές θέσεις θα πρέπει να παρα­μεί­νουν στα σχολεία που υπάρ­χουν, ενώ από την άλλη θα πρέπει να τους δίνεται μέσω συνεχών επι­μορ­φώ­σεων σύγ­χρο­νες γνώσεις ώστε να προ­σφέ­ρουν οι εκπαι­δευ­τι­κοί το καλύ­τερο στους μαθητές τους.

Μια υπο­ε­πι­τροπή του Εθνικού Δια­λό­γου για την Παιδεία προ­τεί­νει για την Επαγ­γελ­μα­τική Εκπαί­δευση και την Αρχική Επαγ­γελ­μα­τική Κατάρ­τιση από́ το 2015-16 και για διά­στημα πέντε ετών μεταρ­ρυθ­μί­σεις μέσα σε ένα πλαίσιο που αφήνει πολλά ερω­τη­μα­τικά όσο αφορά τον ορα­μα­τικό στόχο της ενο­ποί­η­σης των δομών γενικής και επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης σε ένα ενιαίο Λύκειο και την στα­διακή καθιέ­ρωση της 14χρονης υπο­χρε­ω­τι­κής εκπαί­δευ­σης. Σύμφωνα με αυτό το πλαίσιο θα εξα­κο­λου­θή­σουν να λει­τουρ­γούν δύο τύποι Λυκείου, το Γενικό και το Επαγ­γελ­μα­τικό. Στα ΕΠΑΛ η Α’ τάξη θα έχει ενιαίο πρό­γραμμα μαθη­μά­των για όλους /-ες τους μαθητές /-τριες, στη Β ́ τάξη θα γίνεται δια­χω­ρι­σμός σε βασι­κούς ευρύ­τε­ρους τομείς επαγ­γελ­μά­των – υπη­ρε­σιών, ενώ στην στη Γ ́ τάξη θα γίνει δια­χω­ρι­σμός σε επαγ­γελ­μα­τι­κές ειδι­κό­τη­τες. Επα­να­λαμ­βά­νε­ται και από την παρούσα κυβέρ­νηση προ­αι­ρε­τική καθιέ­ρωση του «4ου έτους» ειδίκευσης – μαθητείας για τους από­φοι­τους του Επαγ­γελ­μα­τι­κού Λυκείου, υπό την αιγίδα του ΥΠΠΕΘ. Σε αυτό θα συν­δυά­ζο­νται θεω­ρη­τικά και εργα­στη­ριακά μαθή­ματα στο σχολείο, μαθη­τεία ή πρα­κτική άσκηση (στα πρώτα στάδια εφαρ­μογής και μέχρι την πλήρη λει­τουρ­γία της μαθη­τείας θα εξε­τα­στούν εναλ­λα­κτι­κές δυνα­τό­τη­τες, όπως η πρα­κτική άσκηση, σε επι­λεγ­μέ­νες εργα­στη­ρια­κές υπο­δο­μές και δημό­σιους ή ιδιω­τι­κούς φορείς και επι­χει­ρή­σεις).

Τι γίνεται με τις παλιό­τε­ρες δομές του υπουρ­γείου Παι­δείας όπως ΕΠΑΣ, ΙΕΚ, Σχολικά Επαγ­γελ­μα­τικά Κέντρα;

Επι­βε­βαιώ­νε­ται η κατάρ­γηση των ΣΕΚ, ενώ παρα­μέ­νουν οι ΕΠΑΣ στον ΟΑΕΔ και παίρ­νουν παρά­ταση μέχρι το 2021. Δια­τή­ρηση για μια 5ετία των ΕΠΑΣ που ανήκουν στην ευθύνη άλλων Υπουρ­γείων εκτός ΥΠΠΕΘ στο σημε­ρινό τους status, μέχρι τη συνο­λική αξιο­λό­γηση του συστή­μα­τος της ΕΕΚ. Δηλ. δια­τή­ρηση των ΕΠΑΣ Μαθη­τείας του ΟΑΕΔ κ.λπ. για απο­φοί­τους Α ́ΕΠΑΛ ή Α ́ ΓΕΛ. Επίσης παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα συνέ­χι­σης των σπουδών των απο­φοί­των τους με την εγγραφή τους στη Β ́ΕΠΑΛ του ΥΠΠΕΘ με δυνα­τό­τητα απαλ­λα­γής από μαθή­ματα ειδι­κό­τη­τας που έχουν διδα­χτεί (αντί­στοιχη ρύθμιση με εκείνη των απο­φοί­των Λυκείου, που απαλ­λάσ­σο­νται από γενικά μαθή­ματα). Δυστυ­χώς το κάθε υπουρ­γείο μπορεί να ιδρύει ΕΠΑΛ (έχουν μετα­τρέ­ψει τα ΕΠΑΣ σε ΕΠΑΛ), και θα γίνει επα­να­σχε­δια­σμός των ΙΕΚ και ΕΠΑΛ. Λέω δυστυ­χώς γιατί κάτι τέτοιο είναι αντί­θετο στις δικές μας προ­τά­σεις που θέλουν σαν γενικό υπεύ­θυνο των δομών εκπαί­δευ­σης το Υπουρ­γείο Παι­δείας.

Πριν από λίγο καιρό, σημειώ­θηκε ένα επει­σό­διο, όπου ένας εκπαι­δευ­τι­κός δέχτηκε επίθεση από ανήλικο εξω­σχο­λικό. Τελικά τι πρέπει να γίνει;

Το επει­σό­διο αυτό εγείρει ερω­τη­μα­τικά για την ασφά­λεια των σχο­λι­κών κτηρίων. Όπως γνω­ρί­ζετε, δεν υπάρ­χουν σχο­λι­κοί φύλακες, ενώ δεν υπάρχει και καμία προ­στα­σία. Εμείς, ως νέο προ­ε­δρείο ζητή­σαμε από την αστυ­νο­μία να γίνο­νται περι­πο­λίες έξω από τα σχολεία είτε με οχήματα, είτε με μηχανές ώστε να απο­τρα­πούν ανάλογα μελ­λο­ντικά επει­σό­δια. Έχουμε ζητήσει και την παρέμ­βαση του εισαγ­γε­λέα σε οποια­δή­ποτε τέτοια περί­πτωση. Προ­σω­πικά, πιστεύω πως το σχολείο απο­τε­λεί έναν «φάρο» για την κοι­νω­νία γι’ αυτό και πρέπει να προ­στα­τεύ­ε­ται. Το έργο των εκπαι­δευ­τι­κών γίνεται κάτω από αντί­ξοες συν­θή­κες. Ο λόγος είναι ότι υπάρ­χουν προ­βλή­ματα στην κοι­νω­νία τα οποία ξεκι­νούν από την οικο­γέ­νεια, την ανεργία, την φτώχεια και την κρίση. Δυστυ­χώς, όλα αυτά τα εισπράτ­τει ο μαθητής και τα μετα­φέ­ρει μαζί του στο σχολείο. Ο εκπαι­δευ­τι­κός πρέπει να δια­χει­ρι­στεί μια τέτοια κατά­σταση η οποία δεν είναι καθόλου καλή και είναι απαι­τη­τική. Γι’ αυτό ζητούμε την προ­στα­σία του έργου των εκπαι­δευ­τι­κών που επι­τε­λούν μέσα στα σχολεία.