Θρίλερ στο παρά 5 για τα θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης

Με ένα μήνα ακριβώς από σήμερα, την Τετάρτη 10 Σεπτεμ­βρίου, κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία υπο­βο­λής προ­σφο­ρών στον διεθνή δια­γω­νι­σμό για τις υπό παρα­χώ­ρηση νέες περιο­χές της Κρήτης και της Πελο­πον­νή­σου για έρευνα και εκμε­τάλ­λευση υδρο­γο­ναν­θρά­κων, η Ελλάδα θα μετρή­σει τις δυνά­μεις της στην ενερ­γειακή σκα­κιέρα της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου.

Ο δρόμος για την είσοδο της Ελλάδας στο «ενερ­γειακό κλαμπ» των χωρών της περιο­χής, όπου συμ­με­τέ­χουν το Ισραήλ, η Αίγυ­πτος, η Κύπρος, ο Λίβανος και εσχάτως –μετά 10 χρόνια απου­σίας– η Λιβύη, άνοιξε με την παρου­σία της αμε­ρι­κα­νι­κής ExxonMobil στα θαλάσ­σια οικό­πεδα δυτικά και νοτιο­δυ­τικά της Κρήτης το 2019. Απέ­κτησε νέα δυνα­μική μετά την εκδή­λωση του ενδια­φέ­ρο­ντος της δεύ­τε­ρης μεγα­λύ­τε­ρης παγκο­σμίως πετρε­λαϊ­κής και μεγα­λύ­τε­ρου αντα­γω­νι­στή της ExxonMobil, της επίσης αμε­ρι­κα­νι­κής Chevron, για δύο περιο­χές της Κρήτης («Κρήτη Ι» και «Κρήτη ΙΙ») και μία νοτίως της Πελο­πον­νή­σου. Το σύνολο των πέντε εφα­πτό­με­νων οικο­πέ­δων (δύο της ExxonMobil που της έχουν παρα­χω­ρη­θεί σε κοι­νο­πρα­ξία με τη Helleniq Energy και τα τρία νέα που διεκ­δι­κεί η Chevron) δημιουρ­γούν ένα συνε­χό­μενο πεδίο για έρευνες υδρο­γο­ναν­θρά­κων μιας έκτασης που φτάνει τα 81.655 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα –35.655 τ. χλμ. στα οποία έχει ανα­πτύ­ξει ερευ­νη­τική δρα­στη­ριό­τητα η ExxonMobil και 46.000 τ. χλμ. που έχουν προ­σελ­κύ­σει το κατ’ αρχήν ενδια­φέ­ρον της Chevron–, αυξά­νο­ντας σημα­ντικά τις πιθα­νό­τη­τες εντο­πι­σμού κοι­τα­σμά­των.

Υδρο­γο­νάν­θρα­κες: «Κλειδί» η Chevron για τις έρευνες στην Κρήτη

Ο διεθνής δια­γω­νι­σμός για τις παρα­χω­ρή­σεις των τριών νέων περιο­χών διε­ξά­γε­ται σε μια περίοδο ισχυρού αντα­γω­νι­σμού μεταξύ των μεγάλων πολυ­ε­θνι­κών του πετρε­λαίου και αυτό αξιο­λο­γεί­ται ως ένα πολύ θετικό momentum. Η ένταση της ερευ­νη­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στην περιοχή, που σημα­το­δό­τησε η πρό­σφατη ανα­κά­λυψη κοι­τά­σμα­τος φυσικού αερίου από την ExxonMobil στην Αίγυπτο, και τα θετικά απο­τε­λέ­σματα της ερευ­νη­τι­κής γεώ­τρη­σης στο τεμάχιο 10 στην ΑΟΖ Κύπρου ενι­σχύ­ουν περαι­τέρω αυτό το θετικό momentum. Tη δική της αυτο­τελή σημασία έχει για τον ελλη­νικό δια­γω­νι­σμό και η υπο­γραφή, μόλις πρό­σφατα, μνη­μο­νίου συνερ­γα­σίας του αμε­ρι­κα­νι­κού κολοσ­σού ExxonMobil με την εθνική εται­ρεία πετρε­λαίου της Λιβύης (NOC) για γεω­φυ­σι­κές και γεω­λο­γι­κές μελέτες σε τέσσερα υπε­ρά­κτια οικό­πεδα στα ανοιχτά των βορειο­δυ­τι­κών ακτών και στη λεκάνη της Σύρτης.

Πλη­ρο­φο­ρίες θέλουν την BP και την ΕΝΙ να έχουν επι­σκε­φθεί τα data rooms της ΕΔΕΥΕΠ για τις περιο­χές της Κρήτης και του Ιονίου, και να βρί­σκο­νται στο στάδιο των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για αγο­ρα­πω­λη­σία.

Η βαριά σκιά, ωστόσο, της κλι­μα­κού­με­νης γεω­πο­λι­τι­κής έντασης με πρω­τα­γω­νι­στές την Τουρκία και τους συμ­μά­χους της στη Λιβύη δεν επι­τρέ­πει ασφα­λείς προ­βλέ­ψεις για τα απο­τε­λέ­σματα του δια­γω­νι­σμού, αν και έχει κινη­το­ποι­ή­σει το ενδια­φέ­ρον και δύο ευρω­παϊ­κών πολυ­ε­θνι­κών. Πλη­ρο­φο­ρίες θέλουν την BP και την ιταλική ΕΝΙ να έχουν επι­σκε­φθεί τα data rooms που έχει καταρ­τί­σει η Ελλη­νική Δια­χει­ρι­στική Εται­ρεία Υδρο­γο­ναν­θρά­κων και Ενερ­γεια­κών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) για τις περιο­χές της Κρήτης και του Ιονίου και να βρί­σκο­νται μάλιστα στο στάδιο των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για αγο­ρα­πω­λη­σία. Η αγορά σει­σμι­κών δεδο­μέ­νων απο­τε­λεί προ­α­παι­τού­μενο για τη συμ­με­τοχή στον δια­γω­νι­σμό, βάσει της σχε­τι­κής προ­κή­ρυ­ξης. Η EΝΙ ανα­κά­λυψε το μεγάλο κοί­τα­σμα «Zor» στην ΑΟΖ της Αιγύ­πτου, ενώ η BP δρα­στη­ριο­ποιεί­ται ήδη στο Ισραήλ και στο Δέλτα του Νείλου. Η ΒP μάλιστα φέρεται να βρί­σκε­ται σε συζη­τή­σεις με τη Helleniq Energy για ευρύ­τερη συνερ­γα­σία που θα περι­λαμ­βά­νει περιο­χές που έχουν ήδη παρα­χω­ρη­θεί στην ελλη­νική εται­ρεία. Η Helleniq Energy συμ­με­τέ­χει στις δύο παρα­χω­ρή­σεις δυτικά και νοτιο­δυ­τικά της Κρήτης με την ExxonMobil, αυτό­νομα στις παρα­χω­ρή­σεις «Ιόνιο» και «10» (το τελευ­ταίο βρί­σκε­ται στον Κυπα­ρισ­σιακό Κόλπο) και από κοινού με την Energean στην παρα­χώ­ρηση «Ιόνιο 2». Εχει επίσης προ­κα­λέ­σει τον δια­γω­νι­σμό για το οικό­πεδο «Α2» δυτικά της Πελο­πον­νή­σου. Aν και η διοί­κηση της Helleniq Energy επι­σή­μως δεν έχει απο­κα­λύ­ψει το ενδια­φέ­ρον της για τη διεκ­δί­κηση και των δύο νέων περιο­χών της Κρήτης, όπως και της νέας περιο­χής της Πελο­πον­νή­σου, από την αγορά έχει προ­ε­ξο­φλη­θεί.

Το ενδια­φέ­ρον και άλλων πολυ­ε­θνι­κών για τον τρέ­χο­ντα δια­γω­νι­σμό, πέραν αυτού της Chevron, επι­βε­βαιώ­νει και ο αρμό­διος υπουρ­γός Ενέρ­γειας Σταύρος Παπα­σταύ­ρου, χωρίς ωστόσο να απο­κα­λύ­πτει ονόματα. Η πολι­τική ηγεσία του ΥΠΕΝ δεν φαί­νε­ται να ανη­συ­χεί για τα απο­τε­λέ­σματα του δια­γω­νι­σμού. Η άποψη που κυριαρ­χεί τόσο στο ΥΠΕΝ όσο και στην ΕΔΕΥΕΠ είναι ότι οι απο­φά­σεις από πλευράς των εται­ρειών λαμ­βά­νο­νται με καθαρά εμπο­ρι­κούς όρους και ότι οι γεω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις είναι περιο­ρι­σμέ­νης βαρύ­τη­τας. Αυτό που θα αξιο­λο­γή­σουν οι πολυ­ε­θνι­κές είναι οι δυνα­τό­τη­τες εκμε­τάλ­λευ­σης των δημο­πρα­τού­με­νων περιο­χών. Τα πιθα­νο­λο­γού­μενα κοι­τά­σματα στην περιοχή του Ιονίου και της Κρήτης, σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΕΔΕΥΕΠ, υπο­λο­γί­ζο­νται σε 24 τρισ. κυβικά πόδια ή 680 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ποσό­τητα συγκρί­σιμη με τα μεγάλα κοι­τά­σματα που ανα­κα­λύ­φθη­καν στην Αίγυπτο και στο Ισραήλ.

Μηνύ­ματα της Αγκυρας για καλώδιο και έρευνες

Η επι­ση­μο­ποί­ηση του ενδια­φέ­ρο­ντος της Chevron, μετά τις αμφι­σβη­τή­σεις της Λιβύης για τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της χώρας στις δύο περιο­χές της Κρήτης, απο­τε­λεί το μεγα­λύ­τερο στοί­χημα για την ελλη­νική κυβέρ­νηση. Αλλωστε η ίδια εξέλαβε από την πρώτη στιγμή το ενδια­φέ­ρον της Chevron ως έμπρα­κτη ανα­γνώ­ριση από πλευράς του αμε­ρι­κα­νι­κού κολοσ­σού των ελλη­νι­κών κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των. Από όσα μετα­φέ­ρο­νται αρμο­δίως, δεν έχει εκφρα­στεί μέχρι στιγμής κάποιος ενδοια­σμός από πλευράς της αμε­ρι­κα­νι­κής εται­ρείας σχετικά με τη συμ­με­τοχή της στον δια­γω­νι­σμό. Η απουσία της Chevron από τον δια­γω­νι­σμό αξιο­λο­γεί­ται ως το κακό αλλά απίθανο σενάριο, ακόμη και εάν εμφα­νι­στούν άλλοι παίκτες, μη… αμε­ρι­κα­νι­κής προ­ε­λεύ­σεως, αφού αυτό θα έστελνε και ένα αρνη­τικό σήμα για τις σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ.

Πηγή: kathimerini.gr