Σε κλοιό απειλών οι ακτές της Ρόδου

• Η δυτική Ρόδος «βλέπει» το κύμα να ανε­βαί­νει • Εντός του καλο­και­ριού οι μελέτες για Κρε­μα­στή, Σορωνή και Καλα­βάρδα από το πρό­γραμμα LIFE-IP AdaptInGR

Καθώς η κλι­μα­τική κρίση βαθαί­νει, η απειλή για τις δυτικές ακτές της Ρόδου από την Κρε­μα­στή μέχρι την Κάμειρο Σκάλα δεν είναι πια θεω­ρη­τική. Η άνοδος της θερ­μο­κρα­σίας, η διά­βρωση του εδάφους, η ασφυ­κτική πίεση από την άναρχη του­ρι­στική ανά­πτυξη και η εγκα­τά­λειψη της φυσικής ακτο­γραμ­μής συν­θέ­τουν ένα επι­κίν­δυνο κοκτέιλ. Όμως, αυτό που εκπλήσ­σει δεν είναι μόνο το πρό­βλημα, αλλά η αδρά­νεια: πολύ­τι­μοι ευρω­παϊ­κοί πόροι, σχέδια και χρόνος χάνο­νται καθη­με­ρινά, την ώρα που οι ακτές του νησιού υπο­χω­ρούν μέτρο-μέτρο.

Ανάθεση μελετών για Κρε­μα­στή, Καλα­βάρδα και Σορωνή

Μόλις πρό­σφατα με απευ­θείας ανάθεση από τον Δήμο Ρόδου προ­χώ­ρησε η εκπό­νηση της «Μελέτης Προ­στα­σίας της Ακτής Κρε­μα­στής». Η μελέτη, αξίας 36.363 χιλ. ευρώ με ΦΠΑ, ανα­τέ­θηκε στην εται­ρεία Υδρο­α­κτο­τε­χνική Ι.Κ.Ε., με τρεις μήνες προ­θε­σμία για την ολο­κλή­ρωση των λιμε­νι­κών παρεμ­βά­σεων. Η χρη­μα­το­δό­τηση εντάσ­σε­ται στο πρό­γραμμα LIFE-IP AdaptInGR, που αφορά την προ­σαρ­μογή στην κλι­μα­τική αλλαγή.

Σημειώ­νε­ται οτι από τον Ιούλιο 2024 ο Δήμος είχε προ­κη­ρύ­ξει τους πρώτους δια­γω­νι­σμούς για τις ακτές σε Σορωνή και Καλα­βάρδα. Για τα Καλα­βάρδα εκτι­μώ­με­νης αξίας 96.530 χιλ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ 24%) και τη Σορωνή εκτι­μώ­με­νης αξίας 125.614 χιλ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ 24%).

Οι μελέτες εκπο­νού­νται στο πλαίσιο του έργου «Ενι­σχύ­ο­ντας την εφαρ­μογή πολι­τι­κής για την προ­σαρ­μογή στην κλι­μα­τική αλλαγή στην Ελλάδα – Boosting the implementation of adaptation policy across Greece (LIFE-IP AdaptInGR – LIFE17 IPC/GR/000006)» και συγ­χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το πρό­γραμμα LIFE της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, το Πράσινο Ταμείο και ιδίους πόρους του Δήμου Ρόδου. Η συνο­λική προ­θε­σμία για την περαί­ωση του αντι­κει­μέ­νου της σύμ­βα­σης ορί­ζε­ται σε εννέα μήνες που πρα­κτικά σημαί­νει ότι θα παρα­δο­θούν μέσα στο καλο­καίρι. Αναμ­φι­σβή­τητα, πρό­κει­ται για ένα βήμα. Ωστόσο όταν η διά­βρωση «τρώει» τις παρα­λίες, όταν η θάλασσα χτυπά υπο­δο­μές και του­ρι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις, όταν τα φαι­νό­μενα επι­τα­χύ­νο­νται, μπορεί μια μελέτη μικρής κλί­μα­κας να λει­τουρ­γή­σει πραγ­μα­τικά ως ανάχωμα;

Ανά­πτυξη ή κατάρ­ρευση;

Η σημε­ρινή εικόνα στις δυτικές ακτές της Ρόδου είναι απο­γοη­τευ­τική. Αυθαί­ρετα, παρα­τη­μένα πεζο­δρό­μια, μπάζα στα ρέματα, ανε­ξέ­λεγ­κτες προ­βλή­τες, παρα­λίες με σκου­πί­δια και δρόμοι που δια­λύ­ο­νται δίπλα στο κύμα. Η υπο­βάθ­μιση είναι τέτοια που πλέον απειλεί όχι μόνο το περι­βάλ­λον, αλλά και τη βασική του­ρι­στική υποδομή του νησιού. Χωρίς παρέμ­βαση, η ζημιά γίνεται μη ανα­στρέ­ψιμη και το κόστος επα­να­φο­ράς θα είναι πολ­λα­πλά­σιο. Στο παρελ­θόν (2012) Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, Δήμος Ρόδου και Υδρο­βιο­λο­γι­κός Σταθμός συνερ­γά­στη­καν στο ευρω­παϊκό πρό­γραμμα Interreg «Ελλάδα – Κύπρος», με στόχο τη δημιουρ­γία Σχεδίων Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Δια­χεί­ρι­σης Παρά­κτιας Ζώνης (ΣΟΔΠΖ).

Παρά τις καλές προ­θέ­σεις, όμως, η εφαρ­μογή των δράσεων απο­δεί­χθηκε εξαι­ρε­τικά αργή. Το ΣΟΔΠΖ όπου έχει εφαρ­μο­στεί λει­τουρ­γεί ως τείχος προ­στα­σίας και κινη­τή­ριος μοχλός βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης για κοι­νω­νι­κές ομάδες, αγρότες με πιο καθαρά παρά­κτια ύδατα, για τους αλιείς με περιο­χές ανα­πα­ρα­γω­γής και εμπλου­τι­σμού αλιευ­μά­των, για επι­χει­ρη­μα­τίες με νέα πνοή στον εναλ­λα­κτικό του­ρι­σμό και για την τοπική αυτο­διοί­κηση με εργα­λεία δια­χεί­ρι­σης και πρό­λη­ψης. Όμως, το στοί­χημα θα χαθεί αν δεν υπάρξει άμεση και συνο­λική ενερ­γο­ποί­ηση. Η εφαρ­μογή ενός απο­σπα­σμα­τι­κού έργου δεν αρκεί για να ανα­κό­ψει την υπο­βάθ­μιση δεκα­ε­τιών. Η διά­σπαση των αρμο­διο­τή­των, η έλλειψη ενιαίας πολι­τι­κής και οι συγκρού­σεις συμ­φε­ρό­ντων απο­τε­λούν τρο­χο­πέδη. Η Ρόδος έχει μία μονα­δική ευκαι­ρία να γίνει πρότυπο βιώ­σι­μης δια­χεί­ρι­σης των ακτών, πριν βρεθεί προ τετε­λε­σμέ­νων. Ευχή εδώ που φθάσαμε να βρεθούν οι απα­ραί­τη­τοι πόροι, ώστε να ξεκι­νή­σουν άμεσα οι παρεμ­βά­σεις γιατί τα κύματα δεν θα περι­μέ­νουν. Και τότε, η ακτο­γραμμή από την Κρε­μα­στή έως την Κάμειρο Σκάλα θα μείνει όχι μόνο ανο­χύ­ρωτη, αλλά χαμένη.