Ολα τα οικόπεδα σε έναν ψηφιακό χάρτη – Μέσα στο 2024 η ένταξη των Π.Ε. Καλύμνου, Καρπάθου, Κω, Ρόδου

Ολο το Κτηµατολόγιο σε ένα χάρτη. Καθώς η ολο­κλή­ρωση του πολύ­πα­θου έργου αρχίζει πλέον να έχει ορατό ορί­ζο­ντα περαί­ω­σης, το Εθνικό Κτη­μα­το­λό­γιο λαν­σά­ρει τον επόμενο μήνα μια νέα ψηφιακή υπη­ρε­σία, η οποία για πρώτη φορά δίνει στον πολίτη συνο­λική εικόνα του έργου. Ο ψηφια­κός χάρτης θα απει­κο­νί­ζει όλη την Ελλάδα χωρι­σμένη σε ιδιο­κτη­σίες, με κάποια βασικά –προ­φα­νώς ανώνυμα– στοι­χεία για κάθε μία από αυτές. Απώ­τε­ρος στόχος είναι να ενθαρ­ρυν­θούν οι πολίτες να δηλώ­σουν (έστω εκπρό­θε­σμα) την ιδιο­κτη­σία τους έως τις 30 Νοεμ­βρίου. Σε δεύτερο επίπεδο, ο χάρτης θα λει­τουρ­γεί ως «πύλη» για μια σειρά από υπη­ρε­σίες.

Ο ψηφια­κός χάρτης του Κτη­μα­το­λο­γίου «οπτι­κο­ποιεί» τα απο­τε­λέ­σματα σχεδόν τριών δεκα­ε­τιών κτη­μα­το­γρά­φη­σης. Χωρι­σμέ­νος σε επίπεδο προ-καποδιστριακών δήμων (όπως δηλαδή ήταν η διοι­κη­τική δομή της χώρας όταν ξεκί­νησε το Κτη­μα­το­λό­γιο, στα μέσα της δεκα­ε­τίας του ’90), ο χάρτης δίνει κατ’ αρχάς μια πρώτη εικόνα του έργου: σε ποιες περιο­χές το Κτη­μα­το­λό­γιο έχει ολο­κλη­ρω­θεί και λει­τουρ­γεί, πού βρί­σκε­ται σε εξέλιξη η ανάρ­τηση, πού η προ­α­νάρ­τηση και σε ποιες περιο­χές βρί­σκε­ται ακόμη σε εξέλιξη η συλλογή δηλώ­σεων. Στις περιο­χές αυτές τα όρια των οικο­πέ­δων παρου­σιά­ζο­νται με βάση τα λεγό­μενα «προ­κα­ταρ­κτικά υπό­βα­θρα», δηλαδή τον αρχικό χωρισμό των ιδιο­κτη­σιών.

Μεγάλος αδελφός για όλα τα ακίνητα της χώρας – Στο στό­χα­στρο της εφορίας τα αδήλωτα ενοίκια

Εστιά­ζο­ντας στον ψηφιακό χάρτη, θα εμφα­νί­ζο­νται τα όρια των ιδιο­κτη­σιών και ο «αριθμός ταυ­τό­τη­τας» της κάθε ιδιο­κτη­σίας, δηλαδή ο δωδε­κα­ψή­φιος αριθμός του (ΚΑΕΚ). Εφόσον ο πολίτης κάνει κλικ επάνω στην ιδιο­κτη­σία, θα βλέπει κάποια βασικά στοι­χεία γι’ αυτήν: την έκτασή της, την περί­με­τρο, ποια είναι η κύρια χρήση που έχει δηλωθεί στο Κτη­μα­το­λό­γιο (λ.χ. αγρο­τική) και σε τι ποσοστό.

Περαι­τέρω, ο πολίτης θα μπορεί να δει την ιδιο­κτη­σία του σε σχέση με τους δασι­κούς χάρτες (κυρω­μέ­νους ή σε ανάρ­τηση) και τι οι χάρτες έχουν δείξει για κάθε ιδιο­κτη­σία (λ.χ. αν ένα οικό­πεδο είναι δασικό, χορ­το­λι­βα­δικό ή άλλο). Επίσης, τις προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές Natura 2000 (με τον κωδικό και το είδος της κάθε περιο­χής).

Ο χάρτης θα δίνει δυνα­τό­τητα ανα­ζή­τη­σης με βάση ταχυ­δρο­μική διεύ­θυνση, δήμο ή ΚΑΕΚ, αλλά και απο­θή­κευ­σης και εκτύ­πω­σης ενός τμή­μα­τός του. Ακόμη, ο ενδια­φε­ρό­με­νος θα μπορεί να εφαρ­μό­ζει στον χάρτη τα επίπεδα της πλη­ρο­φο­ρίας που έχει το google earth, προ­κει­μέ­νου να διευ­κο­λύ­νε­ται ο εντο­πι­σμός του ακι­νή­του.

Δηλώ­σεις και διορ­θώ­σεις

«Για σχεδόν 30 χρόνια η δια­δι­κα­σία της κτη­μα­το­γρά­φη­σης γινόταν κατά κύριο λόγο με χαρτί, περι­γρα­φές γεω­τε­μα­χίων με νομικά κείμενα και τοπο­γρα­φικά σε φωτο­τυ­πίες», λέει στην «Κ» ο υφυ­πουρ­γός Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης, αρμό­διος για το Κτη­μα­το­λό­γιο, Κώστας Κυρα­νά­κης. «Δικός μας στόχος είναι με τον νέο ψηφιακό χάρτη να δημιουρ­γή­σουμε μια εύκολη και κατα­νοητή εμπει­ρία “ατο­μι­κής κτη­μα­το­γρά­φη­σης”, όπου ο κάθε ιδιο­κτή­της θα μπορεί να δηλώνει ή να διορ­θώ­νει τα στοι­χεία του ακι­νή­του του χωρίς να πηγαί­νει σε καμία δημόσια υπη­ρε­σία. Το νέο ψηφιακό εργα­λείο θα είναι δια­θέ­σιμο μέσα στον Μάρτιο του 2024 και είμαστε αισιό­δο­ξοι ότι θα συμ­βά­λει δρα­στικά στην επι­τά­χυνση και την ολο­κλή­ρωση της κτη­μα­το­γρά­φη­σης, ώστε να δια­σφα­λι­στούν οι περιου­σίες των πολιτών σε όλη την Ελλάδα».

«Με τον νέο ψηφιακό χάρτη, κάθε ιδιο­κτή­της θα μπορεί να δηλώνει ή να διορ­θώ­νει τα στοι­χεία του ακι­νή­του του χωρίς να πηγαί­νει σε καμία δημόσια υπη­ρε­σία».

Οπως εξηγεί ο κ. Κυρα­νά­κης, οι εφαρ­μο­γές του ανοι­χτού ψηφια­κού χάρτη του Κτη­μα­το­λο­γίου δεν εξα­ντλού­νται στην πλη­ρο­φό­ρηση των πολιτών. «Κατ’ αρχάς θα μπορεί εύκολα να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί από τις υπη­ρε­σίες Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, λ.χ. για να εντο­πι­στούν οι ιδιο­κτη­σίες που δικαιού­νται απο­ζη­μί­ωση εξαι­τίας μιας θεο­μη­νίας. Σε δεύτερο χρόνο, ο πολίτης θα μπορεί να εισα­χθεί στον χάρτη με τη χρήση των κωδικών Τaxis και να οδη­γη­θεί στην ιδιο­κτη­σία του, βλέ­πο­ντας τα στοι­χεία που έχει δηλώσει στο Κτη­μα­το­λό­γιο.

Επίσης, θα δίνεται η δυνα­τό­τητα επι­λέ­γο­ντας την ιδιο­κτη­σία του στον χάρτη να οδη­γεί­ται από την εφαρ­μογή στη δια­δι­κα­σία δήλωσης ή υπο­βο­λής αιτή­μα­τος διόρ­θω­σης. Αυτό που εξε­τά­ζε­ται από τις νομικές υπη­ρε­σίες του Κτη­μα­το­λο­γίου είναι αν ένας ιδιο­κτή­της θα μπορεί μέσα από αυτήν την εφαρ­μογή να δει κατά πόσον (και ποιος) ανα­ζή­τησε πλη­ρο­φο­ρίες για την ιδιο­κτη­σία του, αλλά και τι όριο θα τεθεί στη δωρεάν πλη­ρο­φο­ρία για επαγ­γελ­μα­τίες (όπως δικη­γό­ρους)». Να σημειω­θεί ότι ο χάρτης δημιουρ­γή­θηκε εσω­τε­ρικά στις υπη­ρε­σίες, από τους υπαλ­λή­λους του Εθνικού Κτη­μα­το­λο­γίου.

Η πορεία του έργου

Ο ψηφια­κός χάρτης του Κτη­μα­το­λο­γίου θα δίνει από τον επόμενο μήνα μια εικόνα από το μέλλον. Το ζήτημα, βεβαίως, είναι πώς θα φθά­σουμε εκεί… από το παρόν. Για να γίνει αντι­λη­πτή η πορεία, πρέπει να απα­ριθ­μή­σουμε τα στάδια της δια­δι­κα­σίας: το πρώτο στάδιο είναι από την προ­κή­ρυξη ενός δια­γω­νι­σμού έως την υπο­γραφή σύμ­βα­σης (ανάμεσα στο Κτη­μα­το­λό­γιο και έναν ιδιώτη μελε­τητή) για την κτη­μα­το­γρά­φηση μιας περιο­χής. Μετά τη συμ­βα­σιο­ποί­ηση ακο­λου­θεί η συλλογή δηλώ­σεων από τους πολίτες, ο έλεγχός τους και η ένταξή τους σε μια βάση δεδο­μέ­νων.

Τα στοι­χεία αυτά βγαί­νουν σε δημόσια προ­α­νάρ­τηση (ώστε οι πολίτες να διορ­θώ­σουν τυχόν πρόδηλα σφάλ­ματα), διορ­θώ­νο­νται και μετά αναρ­τώ­νται «κανο­νικά». Οταν λήξει η ανάρ­τηση και κατα­τε­θούν από τους πολίτες τυχόν αιτή­ματα διόρ­θω­σης, απο­μέ­νει ο έλεγχος αυτών και η δημιουρ­γία της τελικής βάσης δεδο­μέ­νων, που θα είναι και το Κτη­μα­το­λό­γιο σε πλήρη λει­τουρ­γία. Σύμφωνα λοιπόν με τα στοι­χεία του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου, η κατα­γραφή των (εκτι­μώ­με­νων) 39,1 εκατ. ιδιο­κτη­σια­κών δικαιω­μά­των της χώρας θα ολο­κλη­ρω­θεί ως εξής:

• Στο τέλος του 2023 βρί­σκο­νταν υπό το στάδιο της ανάρ­τη­σης και έπειτα το 81%, ήτοι 31,7 εκατ. δικαιώ­ματα. Από τα υπό­λοιπα, περίπου 18% των δικαιω­μά­των βρί­σκε­ται στο στάδιο από τη συλλογή έως την ανάρ­τηση και ακόμη 2% δεν έχει συμ­βα­σιο­ποι­η­θεί.

• Στο τέλος του 2024 εκτι­μά­ται ότι το ποσοστό των ιδιο­κτη­σια­κών δικαιω­μά­των που θα βρί­σκο­νται υπό το στάδιο της ανάρ­τη­σης και έπειτα θα έχει ανέλθει στο 88%-90%. Ακόμα 9%-11% θα βρί­σκε­ται στο στάδιο από τη συλλογή έως την ανάρ­τηση και 1% στο στάδιο πριν από την υπο­γραφή της σύμ­βα­σης.

• Στο τέλος του 2025 εκτι­μά­ται ότι το 100% των ιδιο­κτη­σια­κών δικαιω­μά­των θα βρί­σκε­ται μετά το στάδιο της ανάρ­τη­σης.

Οσον αφορά το πέρασμα από τη δια­δι­κα­σία κτη­μα­το­γρά­φη­σης στην πλήρη λει­τουρ­γία του Κτη­μα­το­λο­γίου:

• Στο τέλος του 2023 το 42% των ιδιο­κτη­σια­κών δικαιω­μά­των είχε εντα­χθεί στο Κτη­μα­το­λό­γιο.

• Το ποσοστό αυτό εκτι­μά­ται ότι θα ανέλθει στο 58%-60% έως το τέλος του 2024.

• Στο τέλος του 2025 το ποσοστό θα έχει ανέβει στο 88%.

• Επο­μέ­νως, η πλήρης λει­τουρ­γία του Εθνικού Κτη­μα­το­λο­γίου για το σύνολο της χώρας θα γίνει μέσα στο 2026.

Το χρο­νο­διά­γραμμα

Ας δούμε τώρα με μεγα­λύ­τερη λεπτο­μέ­ρεια πώς θα επι­τευ­χθεί η πορεία αυτή. Σύμφωνα πάντα με στοι­χεία του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου:

• Μέσα στο 2024 θα εντα­χθούν σε καθε­στώς λει­τουρ­γού­ντος Κτη­μα­το­λο­γίου οι εξής περιο­χές: Βορειο­α­να­το­λική Αττική, Σχη­μα­τάρι και Χαλκίδα, Αίγιο, Ακράτα, Κάτω Αχαΐα, Κιάτο, Βέλος, Αμα­λιάδα, Αγρίνιο, Ηγου­με­νί­τσα και Ιωάν­νινα, Νότιο Πήλιο, Κατε­ρίνη, Κοζάνη, Σίνδος, Χαλά­στρα. Και οι περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες Εβρου, Σερρών, Κοζάνης, Καρ­δί­τσας, Λάρισας, Τρι­κά­λων, Φθιώ­τι­δας, Δράμας, Ξάνθης, Θάσου, Ροδόπης, Θεσ­σα­λο­νί­κης, Πιερίας, Αιτω­λο­α­καρ­να­νίας, Καλύ­μνου, Καρ­πά­θου, Κω, Ρόδου (πλην των περιο­χών που καλύ­πτει το «ιταλικό» κτη­μα­το­λό­γιο).

• Μέσα στο 2025 θα εντα­χθούν στο υπό λει­τουρ­γία Κτη­μα­το­λό­γιο οι περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες Λασι­θίου, Ηρα­κλείου (1η μελέτη), Αρκα­δίας, Καστο­ριάς και Φλώ­ρι­νας.

Οσον αφορά τις αναρ­τή­σεις, μέσα στο 2024 θα αναρ­τη­θούν τα κτη­μα­το­λο­γικά στοι­χεία από τις περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες Εύβοιας, Λακω­νίας, Αργο­λί­δας, Κοριν­θίας, Σάμου, Χίου και Ικαρίας και τα νησιά της Αττικής. Θα ακο­λου­θή­σουν εντός του 2025 οι μελέτες Κυκλά­δων, Κεφα­λο­νιάς, Ζακύν­θου, Ιθάκης, Λέσβου, Λήμνου, Ρεθύ­μνου, Χανίων, Ηρα­κλείου (2η μελέτη), Κέρ­κυ­ρας και Θεσπρω­τίας.

Υπάρ­χουν επίσης δύο ειδικές περι­πτώ­σεις: η πρώτη αφορά το απο­κα­λού­μενο «Κτη­μα­το­λό­γιο πρω­τευού­σης», στις περιο­χές Παλαιού Φαλήρου και Καλ­λι­θέας, στις οποίες ήδη λει­τουρ­γεί από το 1923 Κτη­μα­το­λό­γιο, αλλά όχι πλήρες. Το γραφείο λει­τουρ­γεί υπό δια­φο­ρε­τικό νομικό καθε­στώς, καθώς για την περιοχή του Παλαιού Φαλήρου (περίπου 195 οικο­δο­μικά τετρά­γωνα, περίπου η μισή από τη σημε­ρινή του έκταση) ισχύει το νομο­θε­τικό διά­ταγμα του 1923 «Περί Κωδι­κο­ποι­ή­σεως των Περί Κτη­μα­το­γρα­φή­σεως Αστικών Ακι­νή­των», ενώ για την Καλ­λι­θέα (294 οικο­δο­μικά τετρά­γωνα, περίπου το μισό του δήμου) ισχύει ο νόμος 1512/1985 «Περί Γρα­φείων Κτη­μα­το­γρά­φη­σης» και του Π.Δ. 49/1987. Για τη μετα­φορά και συμπλή­ρωση του αρχείου, το Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο πρό­κει­ται να ανα­θέ­σει σύμβαση (βρί­σκε­ται προς έλεγχο στο Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο). Η δια­δι­κα­σία θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί χωρίς την ανά­μειξη των πολιτών (δηλαδή, δεν θα χρεια­στεί να γίνει συλλογή δηλώ­σεων).

Η δεύτερη ειδική περί­πτωση είναι το «ιταλικό» κτη­μα­το­λό­γιο Ρόδου, Κω και μέρους της Λέρου, δηλαδή οι περιο­χές που είχαν κτη­μα­το­γρα­φη­θεί κατά την ιταλική κατοχή των Δωδε­κα­νή­σων το 1922-30 (περίπου 800.000 ιδιο­κτη­σιακά δικαιώ­ματα). Το Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο θα ανα­θέ­σει μελέτη για την επα­να­δη­μιουρ­γία του χωρικού υπο­βά­θρου (δηλαδή των χαρτών) και την ψηφιο­ποί­ηση του αρχείου μετά το 2009 (έχει σαρωθεί μέχρι εκείνη την ημε­ρο­μη­νία με παλαιό­τερο πρό­γραμμα του Κτη­μα­το­λο­γίου).