Πένθιμα ηχούν οι καμπάνες για την αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά!

«Η κατάρ­γηση της μείωσης κατά 30% των συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου, όχι μόνο δεν πρό­κει­ται να συνει­σφέ­ρει σε αξιο­ση­μεί­ωτη αύξηση των εσόδων από ΦΠΑ, αλλά αντί­θετα θα οδη­γή­σει σε αύξηση της φορο­δια­φυ­γής και της παρα­οι­κο­νο­μίας, σημα­ντική αύξηση του κόστους ζωής των κατοί­κων, που μπορεί να οδη­γή­σει στην εγκα­τά­λειψη των νησιών με μεσο­μα­κρο­πρό­θε­σμες επι­πτώ­σεις στην εθνική κυριαρ­χία, στη μείωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των νησιω­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων και των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων.

Αυτά ανα­φέ­ρο­νται, μεταξύ άλλων, στην 4η ενδιά­μεση έκθεση του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βουλής, με τίτλο «Συγκρι­τική μελέτη για την έμμεση φορο­λο­γία στην Ευρω­παϊκή Ενωση. Η ειδική περί­πτωση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στις νησιω­τι­κές περιο­χές». (Σημ.: συνο­πτικά έγραψε χθες επί του θέματος η «δημο­κρα­τική»).

Ειδι­κό­τερα στο κεφά­λαιο «εκτι­μή­σεις για την αύξηση εσόδων ΦΠΑ από την κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών στα νησιά του Αιγαίου», ανα­φέ­ρο­νται τα ακό­λουθα:

Εστιά­ζο­ντας στην ειδική περί­πτωση των ειδικά μειω­μέ­νων (κατά 30%) συντε­λε­στών Φ.Π.Α των νησιών του Αιγαίου, σε πρό­σφατη μελέτη (Ιανουά­ριος 2013) με τίτλο «Ειδικό καθε­στώς Φ.Π.Α. των νησιών του Αιγαίου» η οποία συντά­χθηκε από την Επι­στη­μο­νική Επι­τροπή του Ινστι­τού­του Οικο­νο­μι­κών και Φορο­λο­γι­κών Μελετών (Ι.Ο.Φο.Μ) ανα­φέ­ρο­νται τα ακό­λουθα σχετικά με την αύξηση εσόδων λόγω της κατάρ­γη­σης των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών Φ.Π.Α:

Εκτί­μηση εσόδων από Φ.Π.Α στα νησιά του Αιγαίου έτους 2013 (σε δισ. €) 2013

Εκτι­μώ­μενο Α.Ε.Π.     194

Εκτι­μώ­μενο εγχώριο Α.Ε.Π. νησιών Αιγαίου     9,3

Εγχώριο ΑΕΠ νησιών Αιγαίου ως ποσοστό του Εκτι­μώ­με­νου ΑΕΠ     4,8%

Εκτι­μώ­μενα συνο­λικά έσοδα Φ.Π.Α     13,7

Εκτι­μώ­μενα έσοδα Φ.Π.Α νησιών Αιγαίου     0,158

Έσοδα Φ.Π.Α Νησιών Αιγαίου/ Συνο­λικά Έσοδα Φ.Π.Α     1,15%

Πηγή: Ινστι­τούτο Οικο­νο­μι­κών και Φορο­λο­γι­κών Μελετών Μελέτη (Ι.Ο.Φο.Μ.) – Έκθεση «Ειδικό Καθε­στώς Φ.Π.Α. των νη-σιών του Αιγαίου».

1. Βάσει των στοι­χείων της Ειση­γη­τι­κής Έκθεσης του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2015 το ΑΕΠ του 2013 τελικά ανήλθε στα € 182 δισ..

2. Ειση­γη­τική Έκθεση Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2013, Πίνακας 3.5 . Έσοδα Κρα­τι­κού Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, σελ 71.

3. Ποσοστό 1,25% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σθέ­ντος μεγέ­θους των συνο­λι­κών εσόδων από Φ.Π.Α.

Όπως υπο­λο­γί­ζε­ται από την Επι­στη­μο­νική Επι­τροπή του Ι.Ο.Φο.Μ. για το 2013 με βάση τα τότε επι­και­ρο­ποι­η­μένα δια­θέ­σιμα στοι­χεία (Ειση­γη­τική Έκθεση Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2013) η αύξηση των εσόδων λόγω της κατάρ­γη­σης των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών Φ.Π.Α στα νησιά του Αιγαίου θα πρό­σθετε περίπου € 69 εκατ. ή 0,5% των συνο­λι­κών τότε προ­βλε­πό­με­νων εσόδων του 2013 χωρίς να ληφθεί υπόψη η απώλεια εσόδων από αύξηση της παρα­βα­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς λόγω των υψη­λό­τε­ρων συντε­λε­στών Φ.Π.Α – Βλ. σχετικά Θεωρία της καμπύ­λης Laffer.

Βάσει παλαιό­τε­ρης έκθεσης των τεχνι­κών κλι­μα­κίων του Δ.Ν.Τ., εκτι­μή­θηκε ότι για το 2010 το δημο­σιο­νο­μικό όφελος λόγω κατάρ­γη­σης του καθε­στώ­τος Φ.Π.Α των νησιών του Αιγαίου θα ήταν της τάξης των € 130 εκατ., ενώ βάσει εκτι­μή­σεων των παρα­γό­ντων του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών για το 2010 αυτό θα μπο­ρούσε να ανέλθει στα € 250 εκατ.

Παρα­γνω­ρί­ζο­ντας το γεγονός ότι για όλες αυτές τις εκτι­μή­σεις (πρό­σθετα έσοδα € 69 εκατ. για το 2013 ή € 130 εκατ. και € 250 εκατ. για το 2011 σε περί­πτωση κατάρ­γη­σης των μειωμέ-νων συντε­λε­στών) απαι­τεί­ται επι­και­ρο­ποί­ησή τους, καθώς για παρά­δειγμα με βάση την Ει-σηγητική έκθεση του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του 2015 το πραγ­μα­το­ποι­η­θέν –απο­λο­γι­στικά ΑΕΠ του 2013 ήταν € 182 δισ. και όχι € 194 δισ. με προ­φα­νής ανα­γω­γική μείωση στα έσοδα Φ.Π.Α λόγω μείωσης της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και υιο­θε­τώ­ντας αυθαί­ρετα την εξαι­ρε­τικά αισιό­δοξη πρό­βλεψη που θα μπο­ρούσε να γίνει για έσοδα Φ.Π.Α € 250 εκατ. (καθώς το ΑΕΠ της Ελλάδας το 2013 € 182 δισ. υπο­λει­πό­ταν κατά € 40 δισ. από το ΑΕΠ του 2011 € 222 δισ.) εξά­γουμε το παρα­κάτω συμπέ­ρα­σμα:

• Ακόμα και αν υιο­θε­τή­σουμε την αισιό­δοξη πρό­βλεψη των παρα­γό­ντων του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών που έγινε το 2010, με βάση τα δημο­σιο­νο­μικά έσοδα και το ΑΕΠ του 2010 (πολύ υψη­λό­τερο από το ΑΕΠ του 2013 ή του 2015), τα μέγιστα επι­πρό­σθετα έσοδα από την κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών Φ.Π.Α. στα νησιά του Αιγαίου δεν μπορούν να ξεπε­ρά­σουν τα € 250 εκατ. Τα έσοδα αυτά είναι περίπου το 25% των εσόδων, τα οποία θα μπο­ρού­σαν να εισπρα­χθούν από τη μείωση της φορο­δια­φυ­γής, φορο­α­πο­φυ­γής και παρα­οι­κο­νο­μίας μόνο στην περι­φέ­ρεια της Αττικής, που παρά­γε­ται περίπου το 45% του ΑΕΠ της χώρας (βλ. σχετικά ενότητα 1.1 για Έλλειμμα Φ.Π.Α- VAT Gap 5η Παρά­γρα­φος).

Ειδι­κό­τερα για τα νησιά του Αιγαίου που στο σύνολο τους παρά­γε­ται περίπου το 5% του ΑΕΠ (αν εξαι­ρε­θεί η Κρήτη πολύ λιγό­τερο από το 5%) η κατάρ­γηση της μείωσης κατά 30% των συντε­λε­στών Φ.Π.Α (που δεν ισχύει ούτως ή άλλως για την Κρήτη) όχι μόνο δεν πρό­κει­ται να συνει­σφέ­ρει σε αξιο­ση­μεί­ωτη αύξηση των εσόδων από Φ.Π.Α, αλλά αντί­θετα θα οδη­γή­σει σε αύξηση της φορο­δια­φυ­γής και της παρα­οι­κο­νο­μίας, σημα­ντική αύξηση του κόστους ζωής των κατοί­κων του νησιού που μπορεί να οδη­γή­σει στην εγκα­τά­λειψη των νησιών με μεσο-μακροπρόθεσμες επι­πτώ­σεις στην εθνική κυριαρ­χία, στη μείωση της ανταγωνιστικότη-τας των νησιω­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων και των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων.

Συμπε­ρά­σματα

Εν κατα­κλείδι, παρα­τη­ρεί­ται ότι η κάθε προ­σπά­θεια για αύξηση των φορο­λο­γι­κών εσόδων από ΦΠΑ θα πρέπει να προ­σα­να­το­λι­στεί περισ­σό­τερο στην κατα­πο­λέ­μηση της φοροδιαφυ-γής και της φορο­α­πο­φυ­γής,μέσω της δημιουρ­γίας ενός βέλ­τι­στου φοροει­σπρα­κτι­κού μηχα­νι­σμού (κατα­πο­λέ­μηση δια­φθο­ράς, ανα­διάρ­θρωση, κάλυψη κενών θέσεων). Ωστόσο, ο εξορ-θολογισμός των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών σε συγκε­κρι­μέ­νες μόνο περι­πτώ­σεις (π.χ. καθιέ­ρωση κανο­νι­κού συντε­λε­στή 23% στα πλέον του­ρι­στικά νησιά) και η επα­νε­ξέ­ταση ορι­σμέ­νων εξαι­ρέ­σεων αγαθών και υπη­ρε­σιών από Φ.Π.Α, δεν θα ήταν προς τη λαν­θα­σμένη κατεύ­θυνση. Ένα προ­σε­χτικά σχε­δια­σμένο φορο­λο­γικό σύστημα μπορεί να έχει πολύ σημα­ντικό αντί­κτυπο στην οικο­νο­μία μιας χώρας. Μπορεί να βοη­θή­σει στη στα­θε­ρο­ποί­ηση των δημο­σίων οικο­νο­μι­κών, να δώσει ώθηση στην ανά­πτυξη, την εργασία και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, καθώς και σε μια δικαιό­τερη κατα­νομή του εισο­δή­μα­τος. H περαι­τέρω αύξηση των φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων δεν μετα­φρά­ζε­ται απα­ραί­τητα σε αυξη­μένα έσοδα σε περιό­δους ύφεσης στις οποίες τόσο τα νοι­κο­κυ­ριά, όσο και οι επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα χρη­μα­το­δό­τη­σης και ρευ­στό­τη­τας.