Εκρηκτική αύξηση τροχαίων στα ελληνικά νησιά: Όταν η τουριστική έκρηξη “τρακάρει” με την οδική ασφάλεια και οι κίνδυνοι πίσω από την ανεμελιά

Η καλο­και­ρινή περί­ο­δος στα ελλη­νικά νησιά είναι συνυ­φα­σμένη με εικόνες χαλά­ρω­σης, δια­σκέ­δα­σης, ζωντά­νιας και ανε­με­λιάς. Ωστόσο, πίσω από τη βιτρίνα των ειδυλ­λια­κών προ­ο­ρι­σμών κρύ­βε­ται μια σκληρή πραγ­μα­τι­κό­τητα: η εκρη­κτική αύξηση των τρο­χαίων, πολλά εκ των οποίων είναι θανα­τη­φόρα. Οι αριθμοί σοκά­ρουν, ενώ οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για την ελλιπή υποδομή, την ανε­ξέ­λεγ­κτη χρήση ενοι­κια­ζό­με­νων οχη­μά­των, τη συστη­μα­τική αδια­φο­ρία σε βασι­κούς κανόνες οδικής ασφά­λειας και την έλλειψη των απα­ραί­τη­των ελέγχων.

Οι παγίδες

Σύμφωνα με ανάλυση της πλατ­φόρ­μας Pricefox, που ειδι­κεύ­ε­ται στην online ασφά­λιση οχη­μά­των, μόνο το καλο­καίρι του 2024 κατα­γρά­φη­καν 3.187 τροχαία ατυ­χή­ματα στα ελλη­νικά νησιά, σημειώ­νο­ντας αύξηση της τάξης του 31,9% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του ίδιου έτους, οπότε είχαν κατα­γρα­φεί 2.416 περι­στα­τικά. Η στα­τι­στική αυτή εικόνα είναι απο­κα­λυ­πτική, με τα νησιά, που τον χειμώνα χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από χαμηλή κυκλο­φο­ρία, να μετα­τρέ­πο­νται κάθε καλο­καίρι σε παγίδες. Συγκε­κρι­μένα, οι μεγα­λύ­τε­ρες αυξή­σεις σημειώ­θη­καν στο Νότιο Αιγαίο (από 52 σε 228 περι­στα­τικά), στα Ιόνια Νησιά (από 15 σε 67), στο Βόρειο Αιγαίο (από 21 σε 67) και στην Κρήτη (από 34 σε 55). Και παρόλο που η Αττική παρα­μέ­νει πρώτη σε από­λυ­τους αριθ­μούς (κατέ­γραψε συνο­λικά 1.502 τροχαία ατυ­χή­ματα), τα νησιά βιώνουν ποσο­στιαία τις πιο από­το­μες αυξή­σεις. Τα στοι­χεία αυτά φέρνουν στο προ­σκή­νιο την ανάγκη για άμεση στρα­τη­γική παρέμ­βαση και στο­χευ­μέ­νες λύσεις.

Αλκοόλ και απειρία

Ο Λουκάς Στερ­γίου, δικα­στι­κός πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των, μιλά στα «Π» και κατα­θέ­τει μια ωμή και τεκ­μη­ριω­μένη εικόνα της κατά­στα­σης που επι­κρα­τεί στα ελλη­νικά νησιά κατά τους θερι­νούς μήνες. «Με βάση τα στα­τι­στικά στοι­χεία, αλλά και την εικόνα που έχω σχη­μα­τί­σει, στα νησιά υπάρ­χουν τερά­στιες ελλεί­ψεις ανα­φο­ρικά με την ασφά­λεια του οδικού δικτύου, όπως είναι ο ελλιπής φωτι­σμός, η έλλειψη σημάν­σεων, η κακή κατά­σταση του οδο­στρώ­μα­τος. Αν σε αυτό προ­στε­θεί και το αδιαμ­φι­σβή­τητο γεγονός ότι υπάρχει τερά­στιος όγκος του­ρι­στών, η κατά­σταση γίνεται ακόμα πιο δύσκολη και δυστυ­χώς λαμ­βά­νουν χώρα πολλά σοβαρά τροχαία ατυ­χή­ματα, που θα μπο­ρού­σαν να είχαν απο­φευ­χθεί». Ποια είναι, όμως, τα πιο συχνά αίτια τρο­χαίων στα νησιά κατά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες; Σύμφωνα με τον κ. Στερ­γίου, «τα αυξη­μένα τροχαία οφεί­λο­νται, κυρίως, στην κατα­νά­λωση αλκοόλ, την υπερ­βο­λική ταχύ­τητα, τον ελλιπή φωτισμό στους δρόμους των νησιών, την απειρία των οδηγών σε κακού τύπου οδο­στρώ­ματα, αλλά και στην έλλειψη αστυ­νό­μευ­σης. Μάλιστα, το 2021 στο νησί της Μυκόνου πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε ένα τροχαίο δυστύ­χημα με έναν νεκρό και επτά τραυ­μα­τίες που πήρε τερά­στιες δια­στά­σεις και εκτός Ελλάδας. Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα την επόμενη χρονιά, πιλο­τικά στο νησί της Μυκόνου, να αυξηθεί η αστυ­νό­μευση -με από­σπαση αστυνομικών-, ώστε να δουν αν θα μειω­θούν τα τροχαία δυστυ­χή­ματα, και τα στα­τι­στικά στοι­χεία έδειξαν μείωση μεγα­λύ­τερη του 50%». Πάντως, ιδιαί­τερα σημα­ντικό, όταν επι­σκε­πτό­μα­στε ένα νησί, είναι να ανα­λαμ­βά­νουμε κι εμείς οι ίδιοι δράση, δηλαδή «να ελέγ­χουμε την κατά­σταση του οχή­μα­τος που νοι­κιά­ζουμε, όπως την ημε­ρο­μη­νία κατα­σκευής, την πίεση των ελα­στι­κών, το ασφα­λι­στή­ριο συμ­βό­λαιο, τα υγρά και τα λάδια, για να απο­λαύ­σουμε με ασφά­λεια τις δια­κο­πές μας, χωρίς να θέτουμε τη ζωή μας σε κίνδυνο. Παράλ­ληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως αλκοόλ και οδήγηση δεν πάνε μαζί»

Ενοι­κια­ζό­μενα οχήματα

Το πρό­βλημα που παρα­τη­ρεί­ται κατά τους θερι­νούς μήνες στα νησιά με τα τροχαία εντεί­νουν και τα ενοι­κια­ζό­μενα οχήματα, και κυρίως οι «γου­ρού­νες», τα «παπιά» και τα σκούτερ. Κι αυτό γιατί, όπως επι­ση­μαί­νει ο κ. Στερ­γίου, η κατά­σταση αυτών των οχη­μά­των είναι συχνά τραγική. «Εχω αντι­με­τω­πί­σει περι­πτώ­σεις όπου ο ιδιο­κτή­της της εται­ρείας ενοι­κιά­σεων δεν πάει τα οχήματά του σε εξου­σιο­δο­τη­μένο συνερ­γείο είτε γιατί αυτό βρί­σκε­ται σε άλλο νησί είτε για λόγους κόστους και γίνεται αυτο­δί­δα­κτος μηχα­νι­κός, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται. Μάλιστα, αν σε αυτό το μείγμα προ­στε­θεί και η απειρία ή ακα­ταλ­λη­λό­τητα των τουριστών-οδηγών στο ελλη­νικό οδικό δίκτυο, τότε οι πιθα­νό­τη­τες εμπλο­κής σε ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα, και δη θανα­τη­φόρο, αυξά­νο­νται κατα­κό­ρυφα». Σημειώ­νε­ται πως μεγάλος αριθμός τρο­χαίων γίνεται με τη χρήση των τετρά­χρο­νων οχη­μά­των, που είναι γνωστά στο ευρύ κοινό και με την ονο­μα­σία «γου­ρού­νες» (ATV). «Η χρήση τους θα έπρεπε είτε να απα­γο­ρευ­τεί είτε να δημιουρ­γη­θεί ένα νέο πλαίσιο ενοι­κί­α­σης των εν λόγω οχη­μά­των. Ειδι­κό­τερα, θα πρέπει να υπάρχει αφενός κάποιο όριο ηλικίας (π.χ. 25 ετών και άνω) και αφε­τέ­ρου κάποια προ­γε­νέ­στερη εμπει­ρία στην οδήγησή τους. Δεν αρκεί δηλαδή η άδεια ικα­νό­τη­τας οδή­γη­σης ενός αυτο­κι­νή­του. Γιατί ένα τετρά­τροχο όχημα δεν κινεί­ται ούτε όπως ένα αυτο­κί­νητο ούτε όπως ένα δίκυκλο. Για να οδη­γή­σεις μία “γου­ρούνα” πρέπει να έχεις άδεια οδή­γη­σης και αυτο­κι­νή­του και δικύ­κλου, διότι χρειά­ζε­ται να έχεις γνώσεις και δεξιό­τη­τες οδή­γη­σης που απαι­τού­νται ταυ­τό­χρονα σε αυτο­κί­νητα και δίκυκλα. Μάλιστα, όταν κατά την κίνηση ενός τετρά­τρο­χου οχή­μα­τος ασκη­θούν δυνά­μεις εκτρο­πής και ο οδηγός χάσει τον έλεγχο του οχή­μα­τός του, τότε το τετρά­τροχο ATV χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από αστά­θεια, με απο­τέ­λε­σμα την πραγ­μα­το­ποί­ηση ελιγμών κατά την προ­σπά­θεια συγκρά­τη­σης του οχή­μα­τος από τον οδηγό του», υπο­γραμ­μί­ζει ο δικα­στι­κός πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των. Ωστόσο, παρά τους πολλούς κιν­δύ­νους που ελλο­χεύει η χρήση της «γου­ρού­νας» από ανί­δε­ους οδηγούς, ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλο­φο­ρίας δεν έχει προ­βλέ­ψει αλλαγές για τα ATV, γεγονός που απο­τε­λεί μια κραυ­γα­λέα παρά­λειψη. «Μέχρι σήμερα ο νέος ΚΟΚ δεν περι­λαμ­βά­νει αλλαγές σχετικά με τα τετρά­τροχα οχήματα. Φυσικά, αυτό δεν είναι ορθό, διότι σε πολλά τροχαία ατυ­χή­ματα στα νησιά εμπλέ­κο­νται “γου­ρού­νες”. Αντι­λαμ­βά­νο­μαι τους ιδιο­κτή­τες ενοι­κιά­σεων οχη­μά­των, αλλά θα πρέπει να υπάρ­ξουν δρα­στι­κές αλλαγές, με σκοπό την αποφυγή σοβαρών τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των και δυστυ­χη­μά­των».

Για τους πεζούς

Ένα ακόμα ζήτημα που πρέπει να ληφθεί υπόψη στα νησιά είναι και αυτό των πεζών. «Δεν υπάρ­χουν οι κατάλ­λη­λες προ­ϋ­πο­θέ­σεις (πεζο­δρό­μια κ.λπ.) και έτσι οι πεζοί ανα­γκά­ζο­νται να κινού­νται πολλές φορές εντός οδο­στρώ­μα­τος, και μάλιστα σε μη επαρκή φωτι­σμένα σημεία. Αν κινεί­στε με τα πόδια στο νησί, να θυμάστε: Πάντα κινού­μα­στε αντί­θετα από τη φορά των οχη­μά­των (δηλαδή βλέ­πουμε τα οχήματα να έρχο­νται προς τα εμάς), ενώ καλό είναι να φοράμε και ένα ανα­κλα­στικό γιλέκο ασφα­λείας». Πώς θα μπο­ρούσε, λοιπόν, να βελ­τιω­θεί η οδική ασφά­λεια στα νησιά μας; «Ας ξεκι­νή­σουμε με τη δημιουρ­γία ασφα­λέ­στε­ρων οδο­στρω­μά­των με ορθή και επι­και­ρο­ποι­η­μένη σήμανση, χωρίς σημεία με ελλιπή τεχνητό φωτισμό. Σε δεύτερη φάση, ας αυξη­θούν οι έλεγχοι (τεχνι­κοί και μη) στις εται­ρείες ενοι­κί­α­σης οχη­μά­των, ώστε να υπάρ­χουν και καλά συντη­ρη­μένα οχήματα. Αυτά και μόνο τα δύο βασικά συστα­τικά είναι αρκετά για να δούμε μεγάλες αλλαγές στα του­ρι­στικά νησιά της Ελλάδας. Τέλος, σημα­ντικό βήμα για τους μελ­λο­ντι­κούς οδηγούς, αλλά και για τους παλαιό­τε­ρους, απο­τε­λεί η υπο­χρε­ω­τική παρα­κο­λού­θηση προ­γραμ­μά­των οδικής ασφά­λειας στα σχολεία. Διότι, για παρά­δειγμα, όταν ένα παιδί γνω­ρί­ζει από τη σχολική ηλικία τι θα συμβεί εάν δεν βάλει ζώνη ασφα­λείας, θα εξη­γή­σει και στον πατέρα του γιατί επι­βάλ­λε­ται να τη φορέσει. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ατομική ευθύνη του κάθε οδηγού παίζει σημα­ντικό ρόλο στη μείωση των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των», κατα­λή­γει ο κ. Στερ­γίου. Σε κάθε περί­πτωση, τα ελλη­νικά νησιά δεν πρέπει να είναι μόνο σύμβολα ξεγνοια­σιάς, ομορ­φιάς και δια­σκέ­δα­σης, αλλά και πρότυπα ασφα­λούς μετα­κί­νη­σης. Η οδική ασφά­λεια δεν είναι πολυ­τέ­λεια, είναι αυτο­νό­ητο δικαί­ωμα κάθε πολίτη και επι­σκέ­πτη. Χρειά­ζο­νται υπο­δο­μές, αυστη­ρό­τε­ροι έλεγχοι, επαρκής αστυ­νό­μευση, ατομική ευθύνη. Η ζωή δεν πρέπει να παί­ζε­ται κορώνα-γράμματα πάνω σε μια «γου­ρούνα», ένα «παπί» ή σε οποιο­δή­ποτε άλλο όχημα και όλοι οφεί­λουμε να δια­δρα­μα­τί­σουμε ρόλο στην αλλαγή νοο­τρο­πίας – κράτος, τοπικές Αρχές, οδηγοί, πεζοί και επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­σμού. Γιατί το καλο­καίρι στα νησιά πρέπει να τελειώ­νει με ανα­μνή­σεις, όχι με θρήνους.

Πηγή: parapolitika.gr