Ν. Παπασταματίου: «Ο μόνος εχθρός της επιχειρηματικότητας είναι το ασταθές οικονομικό περιβάλλον»

Κύριε Παπα­στα­μα­τίου, θέλω να ξεκι­νή­σουμε, ζητώ­ντας από εσάς να μας δώσετε την εικόνα της τοπικής αγοράς καθώς έκλεισε ο πρώτος μήνας του νέου έτους.

Πρέπει να κατα­λά­βουμε ότι ακόμη είμαστε στην περίοδο των χει­με­ρι­νών εκπτώ­σεων που υπο­τί­θε­ται ότι θα διαρ­κέ­σουν μέχρι το τέλος του Φεβρουα­ρίου. Αλλά έχοντας καλύψει τον πρώτο μήνα και τις αρχές του δεύ­τε­ρου μήνα του νέου έτους, είμαστε σε θέση να δώσουμε στοι­χεία για την κίνηση της αγοράς σε εκπτω­τική περίοδο. Τα απο­τε­λέ­σματα είναι «τραγικά»: οι δια­πι­στώ­σεις μιλούν για μείωση από 30 – 40% σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο πέρσι. Δεύτερο στοι­χείο, είναι ότι η μεγα­λύ­τερη πτώση κατα­γρά­φε­ται στις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις –που δυστυ­χώς είναι οι τοπικές. Στα υπο­κα­τα­στή­ματα πολυ­ε­θνι­κών ή αλυ­σί­δων, η πτώση είναι μικρό­τερη. Τρίτο στοι­χείο, κλάδοι οι οποίοι έχουν υποστεί απλώς μείωση είναι αυτοί της δια­τρο­φής και της γρή­γο­ρης εστί­α­σης. Η ένδυση, η υπόδηση, η δια­σκέ­δαση, τα είδη δώρων και τα παι­χνί­δια έχουν την μεγα­λύ­τερη πτώση.

Μετά την περι­βό­ητη «Black Friday» πώς δια­μορ­φώ­θηκε το σκηνικό;

Μετά την «Black Friday» -η οποία υπήρξε επιτυχής- δεν ξανα­ήρθε ημέρα για την οποία, οι επι­χει­ρή­σεις είπαν ότι είχαν καλές εισπρά­ξεις. Συνεπώς, όλα τα δια­θέ­σιμα, διο­χε­τεύ­τη­καν είτε εκείνη την ημέρα, είτε σε ανε­λα­στι­κές δαπάνες, είτε στις οφειλές οι οποίες επί­κει­νται, όπως φόροι κλ.π.

Ωστόσο στην Ρόδο, παρου­σιά­ζε­ται μεγάλη αύξηση των «Franchise». Γιατί οι επι­χει­ρη­μα­τίες επι­λέ­γουν αυτό το είδος;

Εγώ θα σας πω ότι η λύση του «Franchising» δεν είναι ούτε πανά­κεια αλλά ούτε και απο­διο­πο­μπαία. Εάν η σύμβαση είναι καλή, μπορεί να δώσει απο­τε­λέ­σματα. Συνήθως οι όροι αυτών των συμ­βά­σεων είναι σκληροί γι’ αυτό και τα απο­τε­λέ­σματα είναι πενιχρά. Επειδή ωστόσο το επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον είναι πάρα πολύ σκληρό και δύσκολο και χρειά­ζε­ται συνεχή ανα­νέ­ωση, μελέτη της αγοράς, προσοχή στο κόστος (που επι­τυγ­χά­νε­ται με την κλίμακα αγορών), ενη­μέ­ρωση και προ­σαρ­μογή στα δεδο­μένα –κάτι που μπορούν να κάνουν μόνον οι μεγάλες εταιρείες- καθείς θεωρεί, πως καλεί­ται να μπει κάτω από μια «ομπρέλα» έστω και με λιγό­τερα απο­τε­λέ­σματα, όποια κι αν είναι αυτά. Βεβαίως, το μεγάλο κομμάτι του «Franchising» είναι στην γρήγορη εστίαση όπου πράγ­ματι οι εθνικές αλυ­σί­δες έχουν κάνει θαύματα, με χαμη­λό­τατα κοστο­λό­για, προ­σφέ­ρο­ντας ικα­νο­ποι­η­τική ποιό­τητα. Και μάλιστα, έχει παρα­τη­ρη­θεί ότι οι πελάτες αυτής της συγκε­κρι­μέ­νης αγοράς, είναι επα­να­λαμ­βα­νό­με­νοι, δηλαδή στα­θε­ροί.

Ωστόσο, το «Franchising» σε τοπικό επίπεδο έχει να κάνει και με το κομμάτι της ένδυσης και της υπό­δη­σης –πράγμα που το κάνει πολύ αντα­γω­νι­στικό απέ­να­ντι στις ντόπιες επι­χει­ρή­σεις. Δεν είναι όμως πάντα και πιο φτηνά αυτά που προ­σφέ­ρουν.

Θα σας πω ότι το κομμάτι της ένδυσης, εξαρ­τά­ται από την ποιό­τητα που μπορεί να επι­τύ­χει κανείς. Πού οφεί­λε­ται άλλωστε η επι­τυ­χία των μεγάλων αλυ­σί­δων στην ένδυση; Στην χαμηλή τιμή η οποία όμως είναι συνάρ­τηση της απο­δε­κτής ποιό­τη­τας και του καλού σχεδίου. Και όχι μόνον αυτό. Στον τρόπο με τον οποίο αντι­με­τω­πί­ζε­ται ο πελάτης. Πρέπει να κατα­λά­βουμε όλοι μας, ότι ο πελάτης δεν πάει πια να ψωνίσει στο «κινέ­ζικο» μαγαζί το οποίο έχει μεν χαμηλές τιμές, αλλά προ­σφέ­ρει χαμηλή ποιό­τητα με ένα διφο­ρού­μενο περι­βάλ­λον. Σε ένα άλλο κατά­στημα, το περι­βάλ­λον παίζει ρόλο. Και για να ανα­λύ­σουμε για ποιον λόγο ο πελάτης δεν πήγε σε ένα τοπικό κατά­στημα: δυστυ­χώς, η μεγάλη ευχέ­ρεια αγοράς σε κλίμακα που έχουν αυτές οι επι­χει­ρή­σεις, η μεγάλη ευχέ­ρεια παρα­γω­γής σε χώρες όπου οι τιμές είναι πάρα πολύ χαμηλές, φέρουν το απο­τέ­λε­σμα της πάρα πολύ χαμηλής τιμής. Και βέβαια, το κρι­τή­ριο του κόστους στην αγορά, υπε­ρι­σχύει από οποια­δή­ποτε πατριω­τι­σμό, φιλική σχέση ή οικο­γε­νειακή σχέση –από το τοπικό κατά­στημα που βρί­σκε­ται παρα­πλή­σια.

Να περά­σουμε στο Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου. Είναι ένας ιστο­ρι­κός θεσμός και έχει εγκα­θι­δρυ­θεί στην τοπική κοι­νω­νία. Ποιες είναι οι άμεσες προ­τε­ραιό­τη­τές σας ως διοί­κηση;

Είναι ενθαρ­ρυ­ντικό ότι στις τάξεις της νέας διοί­κη­σης, ήρθαν νέοι άνθρω­ποι –πράγμα που ήταν σχετικά δύσκολο τις προη­γού­με­νες φορές. Επι­πλέον, το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου, έχει συμ­βού­λους σε πέντε νησιά. Άρα είναι πλέον ‘δωδεκανησιακός’ ο χαρα­κτή­ρας του. Έχει δια­σπορά στα σωμα­τεία όπως στην μετα­ποί­ηση. Π.χ. στους ψυκτι­κούς, στους ηλε­κτρο­λό­γους, στους επι­σκευα­στές αλου­μι­νίων, στα ταξι­διω­τικά γραφεία και σε όλους γενικά τους κλάδους της οικο­νο­μίας. Άρα λοιπόν, αυτή την στιγμή το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου μπορεί να παίρνει μηνύ­ματα από παντού και να αντιδρά αντί­στοιχα.

Στις προ­τε­ραιό­τη­τες μας: η πλη­ρο­φό­ρηση της Πολι­τείας, η ενη­μέ­ρωσή της και γενι­κό­τερα η τοπο­θέ­τηση και προ­ώ­θηση των προ­βλη­μά­των της τοπικής οικο­νο­μίας. Αυτός είναι και ο κατα­στα­τι­κός ρόλος των Επι­με­λη­τη­ρίων γενι­κό­τερα. Επι­πλέον, η ενη­μέ­ρωση των μελών του σε σχέση με τις προ­ο­πτι­κές της οικο­νο­μίας αλλά και σε θέματα που αφορούν την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα ανά κλάδο.

Η συμ­με­τοχή μας σε εκθέ­σεις. Το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου ήταν αυτό που χάραξε την δια­σύν­δεση του Του­ρι­σμού με την Γαστρο­νο­μία, προ­ω­θώ­ντας έτσι την ανά­πτυξη της τοπικής παρα­γω­γής και την δια­σύν­δεσή της με τον Του­ρι­σμό, που είναι το μεγάλο μας όπλο. Μην ξεχνάτε ότι το πρώτο προϊόν ήταν το Aegean Cuisine. Ακο­λού­θη­σαν όλα τα υπό­λοιπα.

Είστε αισιό­δο­ξος για την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα στα Δωδε­κά­νησα; Έχει υποστεί πάρα πολλά πλήγ­ματα από όλες τις απόψεις, αλλά ακόμη και εν μέσω εχθρι­κού περι­βάλ­λο­ντος, βλέ­πουμε ότι συνε­χί­ζει να υπάρχει ενδια­φέ­ρον από επι­χει­ρη­μα­τίες που θέλουν να «τολ­μή­σουν».

Πράγ­ματι η Ρόδος και η Δωδε­κά­νη­σος ήταν μια περιοχή, η οποία πάντα ασχο­λιό­ταν με το εμπόριο. Οι αρχαίοι Ρόδιοι, έκαναν εμπόριο. Το σήμα του ΕΒΕΔ με τις τρι­ή­ρεις είναι το σήμα του ναυ­τι­κού των Ροδίων, το οποίο μετέ­φερε τα προ­ϊ­ό­ντα που αγό­ρα­ζαν από την τότε Ένωση (που ήταν η Δωρική Εξά­πο­λις) ενώ είχαν και παρα­γωγή. Ήταν μια περιοχή που ανέ­κα­θεν ανα­πτύ­χθηκε από το εμπόριο της.

Και θα έρθω στο σήμερα που το ειδικό δασμο­λό­γιο που οι κατα­κτη­τές Ιταλοί και αργό­τερα η ελλη­νική Πολι­τεία συνέ­χισε μέχρι και την δεκα­ε­τία του ’80, ήταν ο μοχλός ανά­πτυ­ξης της Δωδε­κα­νή­σου. Η τερά­στια απώλεια που αργό­τερα συνει­δη­το­ποί­ησε ο επι­χει­ρη­μα­τι­κός κόσμος, ήταν η απώλεια του ειδικού δασμο­λο­γίου. Αυτό ήταν η έμπρα­κτη από­δειξη της νησιω­τι­κό­τη­τας και της νησιω­τι­κής πολι­τι­κής.

Δεν πρέπει να ξεχά­σουμε ότι οι πρώτες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις βασί­ζο­νταν σε τρεις πηγές χρη­μα­το­δό­τη­σης: η πρώτη ήταν οι έμποροι (υφα­σμά­των και ειδών δια­τρο­φής), η δεύτερη από το χρήμα που εισέρ­ρευσε από Ρόδιους μετα­νά­στες που επέ­στρε­ψαν και η τρίτη οι όποιες ανα­πτυ­ξια­κές πολι­τι­κές και δάνεια που δόθηκαν σε ντό­πιους επι­χει­ρη­μα­τίες και έφτια­ξαν τα πρώτα ξενο­δο­χεία.

Και δημιουρ­γή­θηκε το «οικο­νο­μικό θαύμα» της Ρόδου….

Το οποίο, κανο­νικά συνε­χί­ζει να υπάρχει! Όταν μιλάμε για μια περιοχή με τόσες ξενο­δο­χεια­κές κλίνες, δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, κ.λπ. Όσον αφορά στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα πιστεύω ότι ο μόνος εχθρός της είναι το ασταθές επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον. Ειδάλ­λως δεν θέλει κανένας να επεν­δύ­σει είτε ντόπιος είτε ξένος, και ιδίως όταν είναι νεαροί επι­χει­ρη­μα­τίες. Η νέα γενιά, δεν προ­σαρ­μό­ζει την θέλησή της για επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα μόνο πάνω στο ένστι­κτο όπως οι παλαιό­τε­ροι. Έρχο­νται με στοι­χεία τα οποία δεν είναι δυστυ­χώς, ενθαρ­ρυ­ντικά. Το ενθαρ­ρυ­ντικό είναι ότι θα υπάρ­χουν πάντα ευκαι­ρίες σε νέες τεχνο­λο­γίες, εξει­δι­κευ­μέ­νους τομείς κ.λπ.

Υπάρχει πάντως μια «έκρηξη» στον τομέα της γρή­γο­ρης εστί­α­σης. Για ποιον λόγο γίνεται αυτό;

Νομίζω ότι είναι μια επιλογή που δείχνει εύκολη, αλλά εδρά­ζε­ται σε σαθρές βάσεις. Έχει λιγό­τερα κόστη αλλά δεν είναι έτσι στην πραγ­μα­τι­κό­τητα. Είναι ο φτηνός τρόπος προ­σέλ­κυ­σης πελα­τείας αλλά μεγάλο μέρος αυτών των επι­χει­ρή­σεων είναι «θνη­σι­γε­νές»…