Σκληρή κόντρα με «Βόρειους» και «Νότιους» για την επικράτηση στον κλάδο της χονδρικής

Γρά­φει

ο Νε­κτά­ριος Κα­λο­γή­ρου

«Χρυ­σό­το­κος χήνα» φα­ντά­ζει η Ρόδος στα μάτια των με­γά­λων εμπό­ρων της ηπει­ρω­τι­κής Ελ­λά­δας οι οποί­οι στέλ­νουν εκ­προ­σώ­πους στο νησί για να κερ­δί­σουν ένα από τα «χρυσά αυγά» που υπο­τί­θε­ται πα­ρά­γει σε κάθε του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο. Το πρό­βλη­μα, σύμ­φω­να με το μύθο του Αι­σώ­που είναι πως εκεί­νος που προσ­δο­κά γρή­γο­ρο και με­γά­λο κέρ­δος κα­τα­λή­γει να σφά­ξει τη χήνα και ανα­ζη­τώ­ντας στα εντό­σθιά της, χάνει τα πάντα.

Η οι­κο­νο­μι­κή κρίση και η έλ­λει­ψη σο­βα­ρών πε­λα­τών στην υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα, έστρε­ψε τα βλέμ­μα­τα των κε­ντρι­κών χον­δρε­μπό­ρων στη Ρόδο από την οποία προσ­δο­κούν να κερ­δί­σουν τα σπα­σμέ­να της ανα­δου­λειάς όλων των προη­γου­μέ­νων χρό­νων. Το ζη­τού­με­νο για τους αν­θρώ­πους αυ­τούς είναι να κερ­δί­σουν ένα συμ­βό­λαιο για την προ­μή­θεια εμπο­ρευ­μά­των (κα­τε­ψυγ­μέ­να, τρό­φι­μα και ανα­λώ­σι­μα) προς τους με­γα­λο­ξε­νο­δό­χους. Για να πε­τύ­χουν μια τέ­τοια συμ­φω­νία υπό­σχο­νται γη και ύδωρ. Υπό­σχο­νται τιμές ακόμα και κάτω από το κό­στος και το κά­νουν αγόγ­γυ­στα με το επι­χεί­ρη­μα ότι έχουν στοκ εμπό­ρευ­μα που θέ­λουν να δια­θέ­σουν για να κερ­δί­σουν ρευ­στό. Βέ­βαια κάτι τέ­τοιο είναι ψευ­δές, καθώς οι ανά­γκες των ξε­νο­δό­χων είναι πολ­λα­πλά­σιες από το εμπό­ρευ­μα που μπο­ρεί να έχει στις απο­θή­κες του ένας χον­δρέ­μπο­ρος. Το ψέμα αυτό βρί­σκε­ται και στη γνώση των ξε­νο­δό­χων, οι οποί­οι δεν δι­στά­ζουν να βά­λουν την υπο­γρα­φή τους σε μια τέ­τοια συμ­φω­νία, καθώς γνω­ρί­ζουν ότι οι έμπο­ροι αυτής της κα­τη­γο­ρί­ας «εξευ­τε­λι­στι­κών τιμών» καί­γο­νται για τζίρο.

Το απο­τέ­λε­σμα όλου αυτού του «θε­ά­τρου» είναι ανα­με­νό­με­νο: Οι πω­λη­τές φεύ­γουν από τη Ρόδο έχο­ντας στις βα­λί­τσες τους συμ­βό­λαια με­ρι­κών εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ. Τα συμ­βό­λαια αυτά αφο­ρούν όλο το εύρος των ανα­γκών των ξε­νο­δό­χων· από τρό­φι­μα, μέχρι τάπερ, και από μη­χα­νή­μα­τα μέχρι ται­νί­ες για τις τα­μεια­κές μη­χα­νές. Την ίδια στιγ­μή, ο τζί­ρος αυτός χά­νε­ται από τις αντί­στοι­χες, το­πι­κές εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Το πρό­βλη­μα

Συ­νή­θως σε αυτές τις συμ­φω­νί­ες σπα­νί­ως βαί­νουν όλα καλά μέχρι το τέλος. Είτε λόγω κά­ποιου προ­βλή­μα­τος, είτε εξαι­τί­ας ελ­λεί­ψε­ων αρ­χί­ζει ένας κυ­κε­ώ­νας συ­ζη­τή­σε­ων με­τα­ξύ Ρόδου και Αθή­νας (ή άλλου μέ­ρους της χώρας) προ­κει­μέ­νου να βρε­θεί λύση και μά­λι­στα άμεση. Αυτή δεν βρί­σκε­ται εύ­κο­λα. «Πάντα υπάρ­χουν προ­βλή­μα­τα γιατί με­τα­ξύ Ρόδου και υπό­λοι­πης χώρας με­σο­λα­βεί θά­λασ­σα και αυτό πολ­λα­πλα­σιά­ζει το χρόνο αντί­δρα­σης. Όταν το ξε­νο­δο­χείο αδειά­ζει από κρέας η συ­ζή­τη­ση με­τα­ξύ ξε­νο­δό­χου και προ­μη­θευ­τή δεν αφορά το πότε θα φύγει η ντα­λί­κα από τον Πει­ραιά, αλλά ποιος θα τα­ΐ­σει 500 άτομα αύριο το πρωί». Τότε αρ­χί­ζουν οι εντά­σεις, οι κό­ντρες και τότε είναι που ζη­τεί­ται από τους Ρο­δί­τες επαγ­γελ­μα­τί­ες και εμπό­ρους για να δώ­σουν χέρι βοη­θεί­ας. Εκεί οι Ρο­δί­τες δεν έχουν δί­λημ­μα: Πρώτα πρέ­πει να εξυ­πη­ρε­τή­σουν τους τα­κτι­κούς τους πε­λά­τες και μετά εκεί­νους που δί­νουν το «λίπος» αλλού και αφή­νουν το «ξε­ρο­κόκ­κα­λο» για τους ντό­πιους.

Παρά τα γνω­στά αυτά προ­βλή­μα­τα, ο πα­ρα­γκω­νι­σμός των ντό­πιων προ­μη­θευ­τών και οι χρυ­σές συμ­φω­νί­ες με την Αθήνα καλά κρα­τούν. Μπο­ρεί βέ­βαια εκεί­νοι που έπα­θαν τε­λι­κώς να έμα­θαν, ωστό­σο τα ξε­νο­δο­χεία, αλλά και τα εστια­τό­ρια είναι πολλά.

Εχει υπο­λο­γι­στεί ότι κάθε κα­λο­καί­ρι, μόνο για τρό­φι­μα, πλη­ρώ­νο­νται από τα ξε­νο­δο­χεία και τα εστια­τό­ρια πε­ρισ­σό­τε­ρα από 70 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ απευ­θεί­ας προς προ­μη­θευ­τές της Αθή­νας. Στο χρη­μα­τι­κό αυτό ποσό δεν συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται οι αγο­ρές που κά­νουν οι επαγ­γελ­μα­τί­ες του του­ρι­σμού από τα το­πι­κά υπο­κα­τα­στή­μα­τα cash & carry των πο­λυ­ε­θνι­κών αλυ­σί­δων. Όλα αυτά τα χρή­μα­τα φεύ­γουν από τη Ρόδο και δεν επι­στρέ­φουν.

Πόσα αφή­νει

το χον­δρε­μπό­ριο

στην το­πι­κή οι­κο­νο­μία

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που η «δη­μο­κρα­τι­κή» συ­γκέ­ντρω­σε από το Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου (ΕΒΕΔ) και τις δη­λώ­σεις προς τα ασφα­λι­στι­κά τα­μεία, οι ντό­πιοι χον­δρέ­μπο­ροι τρο­φί­μων κα­τέ­βα­λαν φέτος 12.000.000 ευρώ για μι­σθούς και ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές. Τα χρή­μα­τα αυτά δό­θη­καν για να πλη­ρω­θούν οι υπο­χρε­ώ­σεις προς το μό­νι­μο και το επο­χι­κό προ­σω­πι­κό που απα­σχο­λεί­ται στις επι­χει­ρή­σεις της «με­γά­λης χον­δρι­κής» ειδών δια­τρο­φής της Ρόδου. Δεν συ­νυ­πο­λο­γί­ζο­νται σε αυτό το ποσό όσα έχουν πλη­ρω­θεί για το προ­σω­πι­κό που απα­σχο­λεί­ται σε επι­χει­ρή­σεις χον­δρι­κής εμπο­ρί­ας ειδών μα­να­βι­κής, αλ­κο­ο­λού­χων ποτών, ανα­ψυ­κτι­κών, δια­φό­ρων σνακ κλπ. Εάν συ­νυ­πο­λο­γι­στούν τα χρή­μα­τα αυτά, τότε τα 12 εκ. ευρώ θα πρέ­πει να πολ­λα­πλα­σια­στούν και το απο­τέ­λε­σμα θα δεί­ξει τα χρή­μα­τα που πήραν φέτος οι Ρο­δί­τες ερ­γα­ζό­με­νοι στο χον­δρε­μπό­ριο. Στους πα­ρα­πά­νω υπο­λο­γι­σμούς θα πρέ­πει να προ­στε­θούν και τα έσοδα των ντό­πιων πα­ρα­γω­γών και όλων όσων ερ­γά­ζο­νται για την το­πι­κή οι­κο­νο­μία και αυτά είναι τε­ρά­στια.

Προ­βλη­μα­τί­ζει

το φαι­νό­με­νο

Μπο­ρεί μέσα σε μια ελεύ­θε­ρη οι­κο­νο­μία ο κάθε επι­χει­ρη­μα­τί­ας να είναι ελεύ­θε­ρος να λαμ­βά­νει απο­φά­σεις με γνώ­μο­να το συμ­φέ­ρον του, ωστό­σο είναι ταυ­τό­χρο­να αδια­νό­η­το να θυ­σιά­ζο­νται πο­λυ­ε­τείς σχέ­σεις συ­νερ­γα­σί­ας και να ανα­λαμ­βά­νο­νται τόσα ρίσκα μόνο και μόνο για να υπάρ­ξει ένα κέρ­δος με­ρι­κών εκα­το­ντά­δων ευρώ.

Πράγ­μα­τι, το κέρ­δος που έχει ένας επι­χει­ρη­μα­τί­ας πα­ρα­γκω­νί­ζο­ντας τους ντό­πιους προ­μη­θευ­τές δεν είναι με­γα­λύ­τε­ρο από 1% ή στο μέ­γι­στο 2%. Οσα κι αν είναι τα χρή­μα­τα που ανα­λο­γούν σε αυτό το πο­σο­στό, εν τέλει αυτά χά­νο­νται λόγω των προ­βλη­μά­των που προ­κύ­πτουν στην πο­ρεία. Επι­πρό­σθε­τα, η απώ­λεια για την το­πι­κή οι­κο­νο­μία είναι τε­ρά­στια.

Πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι αυτό το φαι­νό­με­νο πα­ρα­τη­ρεί­ται μόνο στη Ρόδο. Για πα­ρά­δειγ­μα στην Κρήτη, είναι αδια­νό­η­το να πα­ρα­γκω­νι­στούν οι εκεί έμπο­ροι και πα­ρα­γω­γοί, γι’ αυτό και η με­γα­λό­νη­σος έχει ανα­λο­γι­κά μι­κρό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα αντα­γω­νι­σμού ένα­ντι της Ρόδου.

Ενι­σχύ­ουν τη θέση τους

οι Ρο­δί­τες

Ο αντα­γω­νι­σμός είναι μόνο για τους δυ­να­τούς. Αυτή είναι η τρα­γι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα και επει­δή ο πήχης στο χον­δρε­μπό­ριο έχει ανέ­βει ψηλά, τώρα πια μόνο εκεί­νοι που είναι σωστά «στη­μέ­νοι» στην αγορά θα μπο­ρέ­σουν να αντέ­ξουν.

Ηδη, η πλειο­νό­τη­τα της το­πι­κής – με­γά­λης χον­δρι­κής των Ρο­δι­τών εμπό­ρων έχει ενι­σχύ­σει τη θέση της. Δη­μιούρ­γη­σαν με­γα­λύ­τε­ρες εγκα­τα­στά­σεις, ψυ­κτι­κούς θα­λά­μους πολ­λα­πλά­σιας χω­ρη­τι­κό­τη­τας, εν­δυ­νά­μω­σαν τις συ­νερ­γα­σί­ες τους έτσι ώστε να πα­ρα­μεί­νουν στο στίβο του αντα­γω­νι­σμού. Είναι άξιο ανα­φο­ράς το γε­γο­νός ότι υπάρ­χουν συ­νερ­γα­σί­ες ακόμα και με­τα­ξύ των με­γά­λων χον­δρε­μπό­ρων, προ­κει­μέ­νου ο ένας να κα­λύ­ψει τις ανά­γκες του άλλου. Κάτι τέ­τοιο είναι απα­ραί­τη­το προ­κει­μέ­νου το του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν να δου­λεύ­ει πάντα άρι­στα και επι­πρό­σθε­τα να κρα­τη­θεί γραμ­μή προ­στα­σί­ας ένα­ντι της διείσ­δυ­σης των ξένων εμπό­ρων.

Η προ­σπά­θεια δεν είναι εύ­κο­λη, ει­δι­κά για τη Ρόδο όπου η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα είναι υψη­λού επι­πέ­δου. Σε αυτές τις κα­τη­γο­ρί­ες η ποιό­τη­τα, οι τιμές, οι χρό­νοι πα­ρά­δο­σης, τα λο­γι­σμι­κά που χρη­σι­μο­ποιού­νται, η κα­τάρ­τι­ση των αν­θρώ­πων ακο­λου­θούν τα διε­θνή ανώ­τα­τα στά­νταρς. Για το λόγο αυτό και είναι σο­βα­ρές οι προ­τά­σεις που δέ­χο­νται οι ντό­πιοι επι­χει­ρη­μα­τί­ες για να δου­λέ­ψουν και να πα­ρέ­χουν υπη­ρε­σί­ες εμπο­ρί­ου σε κο­ρυ­φαί­ες του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές του κό­σμου. Πα­ρά­δειγ­μα προς την κα­τεύ­θυν­ση αυτή είναι η πρό­τα­ση που δέ­χθη­κε το­πι­κή εται­ρεία χον­δρι­κής, που λει­τουρ­γεί και ως βιο­τε­χνία για να πα­ρέ­χει υπη­ρε­σί­ες και εμπο­ρεύ­μα­τα στο Ντου­μπάι.

Πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι οι αντί­στοι­χες επι­χει­ρή­σεις σε άλλα μέρη της Ελ­λά­δας βρί­σκο­νται πολλά βή­μα­τα πιο πίσω και θα απαι­τη­θεί η πα­ρέ­λευ­ση αρ­κε­τών ετών για να φτά­σουν στα επί­πε­δα του ρο­δί­τι­κου εμπο­ρί­ου (αν φτά­σουν ποτέ με τις κρα­τού­σες συν­θή­κες).

Βέ­βαια, όλα τα πα­ρα­πά­νω έχουν προ­κύ­ψει μέσα από τη σκλη­ρή δου­λειά, την προ­σή­λω­ση και το διαρ­κές εν­δια­φέ­ρον των επαγ­γελ­μα­τιών. Αυτά τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά είναι που καλ­λιερ­γούν την αι­σιο­δο­ξία για αντο­χή σε ό,τι κι αν βρε­θεί στο δρόμο του αντα­γω­νι­σμού.

Ευ­ρύ­τε­ρες το­πι­κές συ­νερ­γα­σί­ες

Η Ρόδος ανέ­κα­θεν ήταν τόπος εμπο­ρί­ου. Λόγω θέσης, ανα­πτύ­χθη­κε η γνώση για συ­ναλ­λα­γές με όλο τον κόσμο. Εξαι­τί­ας της γνώ­σης αυτής αλλά και της πο­λυ­ε­τούς δου­λειάς, οι με­γα­λύ­τε­ρες πο­λυ­ε­θνι­κές εται­ρεί­ες με­τα­φο­ρών πά­ντο­τε θυ­μού­νται με ευ­χα­ρί­στη­ση τους Ρο­δί­τες επι­χει­ρη­μα­τί­ες. Οι με­γά­λες εται­ρεί­ες, που δια­κι­νούν εκα­τομ­μύ­ρια κο­ντέι­νερ φρο­ντί­ζουν πάντα να δια­τη­ρούν άρι­στες σχέ­σεις με τους το­πι­κούς μας εμπό­ρους, προ­φα­νώς γιατί τους θε­ω­ρούν εξαι­ρε­τι­κούς και δυ­να­μι­κούς πε­λά­τες.

Με­τα­ξύ των εμπό­ρων αυτών έχει αρ­χί­σει να καλ­λιερ­γεί­ται η ιδέα μιας ευ­ρύ­τε­ρης συ­νερ­γα­σί­ας σε επί­πε­δο «κο­ρυ­φής», προ­κει­μέ­νου όλοι μαζί να δου­λέ­ψουν για να εξυ­πη­ρε­τή­σουν κα­λύ­τε­ρα την το­πι­κή «πίτα» των ανα­γκών των ξε­νο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σε­ων. Η ιδέα έχει ήδη ξε­κι­νή­σει να εξε­τά­ζε­ται ως προς τον τρόπο εφαρ­μο­γής και πρω­τερ­γά­της είναι ένα από τα μέλη πα­λιάς οι­κο­γέ­νειας εμπό­ρων του νη­σιού. «Μπο­ρεί αυτή τη στιγ­μή να φαί­νε­ται εξω­πραγ­μα­τι­κό το να συ­νερ­γα­στού­με και να ξε­χω­ρί­σου­με το ξηρό φορ­τίο, από τα κα­τε­ψυγ­μέ­να και να μοι­ρά­σου­με δου­λειές, όμως ήταν άλλες οι συν­θή­κες που ίσχυαν για το εμπό­ριο πριν από 20 χρό­νια, άλλες πριν από 10 χρό­νια, δια­φο­ρε­τι­κές σή­με­ρα και στα σί­γου­ρα θα είναι εντε­λώς ξε­χω­ρι­στές μετά από 10 χρό­νια. Ηδη, κά­νου­με συ­νερ­γα­σί­ες μι­κρής κλί­μα­κας. Εκεί­νο που εξε­τά­ζου­με είναι να δούμε αν μπο­ρού­με αυτό να το διευ­ρύ­νου­με και με ποιο τρόπο. Αν βρού­με τις απα­ντή­σεις, τότε θα κά­νου­με τις προ­τά­σεις μας και όσοι ακο­λου­θή­σουν. Πρέ­πει η Ρόδος να βγει κερ­δι­σμέ­νη στο στίβο του αντα­γω­νι­σμού και οι αλυ­σί­δες των πο­λυ­ε­θνι­κών να ακο­λου­θούν τις δικές μας πο­λι­τι­κές κι όχι το αντί­στρο­φο».