Εθνική Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών: H οργάνωση, η διάρθρωση και η λειτουργία της

Τους 16 άξονες πάνω στους οποίους θα κινη­θούν οι παρεμ­βά­σεις της νέας Εθνικής Υπη­ρε­σίας Δια­χεί­ρι­σης Εκτά­κτων Αναγκών, την συγκρό­τηση της οποίας ανα­κοί­νωσε σήμερα ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας, για την υλο­ποί­ηση του νέου συστή­μα­τος, καθώς και την δομή, την στε­λέ­χωση και τη λει­τουρ­γία του νέου φορέα ανα­λυ­τικά, ανα­φέ­ρει σε ανα­κοί­νωση που εξέδωσε απόψε, η γενική γραμ­μα­τεία Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας.

Στην ανα­κοί­νωση διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι «η μετά­βαση στο νέο σύστημα θα γίνει με τρόπο που δεν θα δια­τα­ράσ­σει την επι­χει­ρη­σιακή ικα­νό­τητα και συνέ­χεια του υφι­στά­με­νου συστή­μα­τος, και θα δια­σφα­λί­ζει την κλι­μα­κωτή μετε­ξέ­λιξη και επι­χει­ρη­σιακή ανα­βάθ­μιση του συστή­μα­τος, σύμφωνα με τον νέο επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό».

Επι­ση­μαί­νε­ται εκτός των άλλων, η φιλο­σο­φία του νέου συστή­μα­τος, η ανα­βάθ­μιση του ρόλου των ενόπλων δυνά­μεων, οι επιρ­ροές από όσα ισχύουν σε άλλες χώρες, η χρήση νέας τεχνο­λο­γίας, ο ρόλος του κάθε εμπλε­κό­με­νου φορέα, αλλά και ο τρόπος στε­λέ­χω­σης του οργα­νι­σμού που θα γίνει κατ’ εξαί­ρεση του νόμου για την κινη­τι­κό­τητα στο δημόσιο, ενώ υπάρχει και σχε­διά­γραμμα με το οργα­νό­γραμμα και την διάρ­θρωση της υπη­ρε­σίας.

Η ανα­λυ­τική ενη­μέ­ρωση από την ΓΓΠΠ, επα­να­λαμ­βά­νει όσα ανα­κοί­νωσε ο κ. Τσίπρας και συγκε­κρι­μένα:

• Ο διοι­κη­τής της νέας υπη­ρε­σίας, «θα είναι εγνω­σμέ­νης εμπει­ρίας και επι­χει­ρη­σια­κής ικα­νό­τη­τας, καθώς και επι­χει­ρη­σια­κής επάρ­κειας, που θα επι­λέ­γε­ται από ανε­ξάρ­τητη επι­τροπή εμπει­ρο­γνω­μό­νων και η απόφαση αυτή θα επι­κυ­ρώ­νε­ται από τη διά­σκεψη των προ­έ­δρων της Βουλής. Ο Διοι­κη­τής θα πλαι­σιώ­νε­ται από μόνιμο διαρκές επι­στη­μο­νικό συμ­βού­λιο με εκπρο­σώ­πους όλων των ερευ­νη­τι­κών και επι­στη­μο­νι­κών ιδρυ­μά­των που έχουν ρόλο στη δια­χεί­ριση των φυσικών κατα­στρο­φών. Η Υπη­ρε­σία θα υπά­γε­ται στο Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, σε ρόλο ενιαίου φορέα, στα πρότυπα των πλέον προηγ­μέ­νων χωρών στον τομέα».
• Η νέα υπη­ρε­σία θα έχει την ευθύνη του συντο­νι­σμού των δράσεων όλων των εμπλε­κό­με­νων φορέων, σε όλα τα επίπεδα διοί­κη­σης, στις φάσεις της πρό­λη­ψης, της ετοι­μό­τη­τας, της αντα­πό­κρι­σης και της απο­κα­τά­στα­σης, στο πλαίσιο μιας ολι­στι­κής προ­σέγ­γι­σης για τη δια­χεί­ριση των εκτά­κτων αναγκών και θα βασί­ζε­ται στις ακό­λου­θες αρχές:
• Το οργα­νω­τικό, το λει­τουρ­γικό και το επι­χει­ρη­σιακό της μοντέλο θα είναι ενιαίο, ανε­ξάρ­τητα από το είδος, το μέγεθος, την πολυ­πλο­κό­τητα, την αιτία και την τοπο­θε­σία του συμ­βά­ντος (all hazards approach).
• Η οργά­νωση και η επι­χει­ρη­σιακή της λει­τουρ­γία θα είναι σύμφωνη με σύγ­χρονα διεθνή πρότυπα και αρχές και θα βασί­ζε­ται σε ρόλους που προ­ϋ­πο­θέ­τουν εξει­δί­κευση και πιστο­ποί­ηση.
• 

Οι λει­τουρ­γίες της διοί­κη­σης και του ελέγχου θα υπο­στη­ρί­ζο­νται από σύγ­χρο­νες τεχνο­λο­γίες και υπο­δο­μές πλη­ρο­φο­ρι­κής και επι­κοι­νω­νιών.

Στους στόχους της ανα­βάθ­μι­σης του συστή­μα­τος δια­χεί­ρι­σης εκτά­κτων αναγκών, περι­λαμ­βά­νο­νται:

• Η εξα­σφά­λιση της ικα­νό­τη­τας αλλά και των δυνα­το­τή­των όλων των επι­πέ­δων διοί­κη­σης – τοπικό, περι­φε­ρειακό και κεντρικό – να δρουν απο­τε­λε­σμα­τικά σε κατα­στά­σεις έκτα­κτης ανάγκης, στο πλαίσιο μιας σύγ­χρο­νης, ενιαίας, τυπο­ποι­η­μέ­νης και συνε­κτι­κής – εθνικού επι­πέ­δου – στρα­τη­γι­κής που θα αντι­με­τω­πί­ζει τη δια­χεί­ριση των κιν­δύ­νων, των κρίσεων και των συνε­πειών τους, ως μια ενιαία και ολο­κλη­ρω­μένη λει­τουρ­γία
• Ο κεντρι­κός συντο­νι­σμός και ο έλεγχος υλο­ποί­η­σης των δράσεων όλων των εμπλε­κό­με­νων φορέων σε όλες τις φάσεις του κύκλου δια­χεί­ρι­σης εκτά­κτων αναγκών και ειδι­κό­τερα στις φάσεις της πρό­λη­ψης, της ετοι­μό­τη­τας, της αντι­με­τώ­πι­σης και της απο­κα­τά­στα­σης.

Τομείς παρέμ­βα­σης

Για την υλο­ποί­ηση του νέου συστή­μα­τος, δρο­μο­λο­γεί­ται ένα σύνολο συνε­κτι­κών παρεμ­βά­σεων που εστιά­ζο­νται και εξει­δι­κεύ­ο­νται σε 16 άξονες:

1. Κατάρ­τιση Εθνικού Συστή­μα­τος Δια­χεί­ρι­σης Εκτά­κτων Αναγκών (ΕΣΥΔΕΑ), που θα απο­τε­λέ­σει τον – εθνικού επι­πέ­δου – οδηγό και το πλαίσιο ανα­φο­ράς για τη δια­χεί­ριση εκτά­κτων αναγκών στη χώρα, αξιο­ποιώ­ντας καλές πρα­κτι­κές προηγ­μέ­νων χωρών στον τομέα.

2. Υλο­ποί­ηση όλων των ανα­γκαίων θεσμι­κών παρεμ­βά­σεων για τη μετε­ξέ­λιξη της γ.γ. Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας σε αυτο­τελή Εθνική Υπη­ρε­σία Δια­χεί­ρι­σης Εκτά­κτων Αναγκών με επι­κε­φα­λής διοι­κητή και υπαγωγή στο υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, κατάρ­τιση Οργα­νι­σμού και στε­λέ­χωση της νέας υπη­ρε­σίας, κατ’ εξαί­ρεση των κεί­με­νων δια­τά­ξεων και του νόμου περί κινη­τι­κό­τη­τας στο Δημόσιο.

3. Συστη­μα­τική αξιο­ποί­ηση, διεύ­ρυνση και εξει­δί­κευση της – ήδη σημα­ντι­κής – συμ­βο­λής των ενόπλων δυνά­μεων σε μέσα και προ­σω­πικό, στο πλαίσιο του νέου Εθνικού Συστή­μα­τος Δια­χεί­ρι­σης Εκτά­κτων Αναγκών.

4. Υλο­ποί­ηση νέου επι­χει­ρη­σια­κού μοντέ­λου για τη λει­τουρ­γία των κέντρων επι­χει­ρή­σεων στο οποίο θα προ­βλέ­πε­ται η εκπρο­σώ­πηση όλων των εμπλε­κό­με­νων φορέων στο κατάλ­ληλο επίπεδο (Πυρο­σβε­στική Υπη­ρε­σία, ΕΚΑΒ, ΕΛΑΣ, ΕΕΣ, Λιμε­νικό Σώμα, Εθε­λο­ντικά Σώματα, ΓΕΣ, ΓΕΝ, ΓΕΑ, Δασική Υπη­ρε­σία, τεχνι­κές υπη­ρε­σίες και διευ­θύν­σεις του υπουρ­γείου Υπο­δο­μών) και συμ­με­τοχή σε ενιαίο σχε­δια­σμό και συντο­νι­σμό.

5. Προσ­διο­ρι­σμός και θεσμο­θέ­τηση κανόνων εμπλο­κής (Rules of Engagement /ROE) στη βάση των οποίων θα ενερ­γο­ποιεί­ται η συν­δρομή των εμπλε­κό­με­νων φορέων και θα τίθεται υπό ενιαίο σχε­δια­σμό και συντο­νι­σμό, ανάλογα με το είδος και το επίπεδο κλι­μά­κω­σης της κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης.

6. Ανά­πτυξη προ­τύ­πων για: (1) την ανα­γκαία ροή, επε­ξερ­γα­σία και δια­χεί­ριση πλη­ρο­φο­ριών μεταξύ όλων των επι­πέ­δων διοί­κη­σης, των εμπλε­κό­με­νων καθώς και των υπο­στη­ρι­κτι­κών φορέων, για την απο­τε­λε­σμα­τική λει­τουρ­γία όλων των φάσεων του κύκλου διοί­κη­σης και ελέγχου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της εκτί­μη­σης κιν­δύ­νου/ απειλής (2) την τυπο­ποί­ηση Κοινής Επι­χει­ρη­σια­κής Εικόνας (Common Operational Picture-COP) και (3) τις ανα­γκαίες υπο­δο­μές και τεχνο­λο­γίες Πλη­ρο­φο­ρι­κής και Επι­κοι­νω­νιών που θα υπο­στη­ρί­ζουν τη λει­τουρ­γία των κέντρων επι­χει­ρή­σεων όλων των επι­πέ­δων.

7. Πρό­βλεψη και εξει­δί­κευση των ανα­γκαίων διε­πα­φών της νέας υπη­ρε­σίας με την επιστημονική-ερευνητική κοι­νό­τητα για την υπο­στή­ριξη του έργου της, στις φάσεις της πρό­λη­ψης, της ετοι­μό­τη­τας, της αντα­πό­κρι­σης και της απο­κα­τά­στα­σης.

8. Ανα­θε­ώ­ρηση του σχε­δια­σμού για την αντι­με­τώ­πιση κατα­στά­σεων έκτα­κτης ανάγκης στη βάση των αρχών και των προ­βλέ­ψεων του Εθνικού Συστή­μα­τος Δια­χεί­ρι­σης Εκτά­κτων Αναγκών.

9. Σύνδεση της ασφά­λειας και της προ­στα­σίας των πολιτών και των υπο­δο­μών με τις ανάγκες χωρο­τα­κτι­κού σχε­δια­σμού και ανά­πτυ­ξης.

10. Ενσω­μά­τωση της προ­στα­σίας των υπο­δο­μών ζωτικής σημα­σίας.

11. Ανά­πτυξη σύγ­χρο­νου μοντέ­λου και συστή­μα­τος παρα­κο­λού­θη­σης και

δια­χεί­ρι­σης ανθρώ­πι­νων πόρων, μέσων, υλικών και εφοδίων για την αντι­με­τώ­πιση έκτα­κτων αναγκών σε τοπικό, περι­φε­ρειακό και εθνικό επίπεδο.

12. Ανα­βάθ­μιση της επι­χει­ρη­σια­κής δράσης στο πεδίο μέσω της θεσμο­θέ­τη­σης δομής διοί­κη­σης της οποίας θα προ­ΐ­στα­ται εκπαι­δευ­μέ­νος και πιστο­ποι­η­μέ­νος διοι­κη­τής συμ­βά­ντος (incident commander).

13. Θεσμο­θέ­τηση εκπαι­δευ­τι­κής δομής και ανά­πτυξη ολο­κλη­ρω­μέ­νων προ­γραμ­μά­των για την παροχή εκπαί­δευ­σης και πιστο­ποί­η­σης στους ρόλους που απαιτεί το νέο σύστημα.

14. Διορ­γά­νωση ασκή­σεων εφαρ­μο­γής του νέου συστή­μα­τος για την ευαι­σθη­το­ποί­ηση και ενερ­γο­ποί­ηση των πολιτών.

15. Συντε­ταγ­μένη ενσω­μά­τωση των εθε­λο­ντι­κών οργα­νώ­σεων και αντί­στοι­χων δομών, με βασική προ­ϋ­πό­θεση τη διαρκή εκπαί­δευση και πιστο­ποί­ησή τους.

16. Συγ­χρο­νι­σμός των παρεμ­βά­σεων με το σχετικό έργο που έχει εγκρι­θεί από την υπη­ρε­σία Διαρ­θρω­τι­κών Μεταρ­ρυθ­μί­σεων της ΕΕ (SRSS) και συντο­νί­ζε­ται από το Κέντρο Μελετών Ασφά­λειας για την ανα­μόρ­φωση του συστή­μα­τος δια­χεί­ρι­σης εκτά­κτων αναγκών στη χώρα.