Οι «χρυσές» δουλειές των Τούρκων στην Ελλάδα

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν ήρθε στην Ελλάδα, προ­κά­λεσε παγω­μένα χαμό­γελα και τα εθνικά θέματα βρέ­θη­καν ψηλά στην ατζέντα. Αυτό που πέρασε στα… ψιλά είναι οι επεν­δύ­σεις. Το θέμα δεν απα­σχό­λησε τα media αλλά και όσα έγιναν πίσω από τις κλει­στές πόρτες και μπροστά στις κάμερες στο Προ­ε­δρικό Μέγαρο και στο Μέγαρο Μαξίμου.

Ωστόσο οι Τούρκοι κάνουν «χρυσές» δου­λειές στην Ελλάδα. Μεγάλες επεν­δύ­σεις ή μικρό­τε­ρες, φανερές ή μυστι­κές βρί­σκο­νται σε εξέλιξη.

Καταρ­χήν πρέπει να σημειω­θεί πως το ενδια­φέ­ρον των Τούρκων για ελλη­νικά ακίνητα είναι μεγάλο. Από τη μία η πολι­τική αστά­θεια στην Τουρκία, από την άλλη οι ανη­συ­χίες για τη στα­θε­ρό­τητα της τουρ­κι­κής λίρας, οδηγούν Τούρ­κους με μεγάλη οικο­νο­μική επι­φά­νεια στη χώρα μας.

Εύποροι Τούρκοι επεν­δύ­ουν στη Ρόδο, στη Μύκονο και την ανα­το­λική Αττική. Τούρκοι γιατροί, δικη­γό­ροι και επι­χει­ρη­μα­τίες που αγο­ρά­ζουν ακίνητα σε ακριβά προ­ά­στια της Αττικής και κάθε ξένος που αγο­ρά­ζει ακίνητο 250.000 ευρώ και πάνω αποκτά άδεια παρα­μο­νής.

Επεν­δύ­σεις όμως γίνο­νται και σε μεγα­λύ­τερη κλίμακα, ενώ από την άλλη η ελλη­νική πλευρά ανα­γκά­στηκε να που­λή­σει, λόγω της κρίσης, την πλέον εμβλη­μα­τική αγορά που είχε κάνει στην Τουρκία.

Ήταν άνοιξη του 2006 όταν ο όμιλος της Εθνικής Τρά­πε­ζας ανα­κοί­νωνε την εξαγορά της Finansbank, μια από τις τότε ταχύ­τερα ανα­πτυσ­σό­με­νες τρά­πε­ζες στην Τουρκία. Η συμ­φω­νία αυτή ήταν το μεγα­λύ­τερο deal ελλη­νι­κού ομίλου στη γει­το­νική χώρα. Η πώληση πέρυσι της Finansbank έδωσε σήμα για το κλεί­σιμο του κύκλου επέ­κτα­σης στην Τουρκία.

Από την άλλη πλευρά οι γεί­το­νες βλέπουν με καλό μάτι τον του­ρι­σμό στη χώρα μας. Ειδικά τα τελευ­ταία χρόνια απο­τε­λεί ένα πόλο έλξης για μεγάλες επι­χει­ρή­σεις. Ήδη δρα­στη­ριο­ποιού­νται μεγάλοι επι­χει­ρη­μα­τι­κοί όμιλοι μεταξύ των οποίων ο όμιλος Koc και το Dogus Group.

Μαζί με τον τουρ­κικό όμιλο Koc, η Folli Follie έχουν ανα­λά­βει τη δια­χεί­ριση της μαρίνας Μυτι­λή­νης, για 40 έτη. Η Setur που κατέχει ηγετική θέση στη δια­χεί­ριση μαρίνων στα παράλια της Τουρ­κίας, είχε ενδια­φερ­θεί και για άλλες μαρίνες στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων.

Συμ­φω­νία έχουν η Lamda Development και η εται­ρεία D-Marine Investments Holding B.V. του ομίλου Dogus, μέσω της οποίας οι δύο εται­ρείες συμ­φώ­νη­σαν στην υλο­ποί­ηση στρα­τη­γι­κής συμ­μα­χίας μέσω της δημιουρ­γίας κοινής εται­ρείας όπου θα κατέ­χουν η καθεμία 50% η οποία καταρ­χήν επεν­δύει σε του­ρι­στι­κές μαρίνες.

Σήμερα η D-Marine έχει ανα­λά­βει, επίσης, τη δια­χεί­ριση δια­φό­ρων μαρίνων στη χώρα.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι ο όμιλος Dogus, επι­κε­φα­λής του οποίου είναι ο Φερίτ Σαχένκ, απο­τε­λεί ένα μεγάλο επι­χει­ρη­μα­τικό μέγεθος που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται σε 30 κράτη.

Στο χαρ­το­φυ­λά­κιο του ομίλου περνούν και τα project του Αστέρα Βου­λιαγ­μέ­νης και του Hilton.

Στον Αστέρα η Dogus συμ­με­τέ­χει με μειο­ψη­φικό ποσοστό στο σχήμα Jermyn Street, με επι­κε­φα­λής τα Kuwait Investment Fund και Abu Dhabi Investment Fund. Παράλ­ληλα, σε συνερ­γα­σία με τον όμιλο Κων­στα­ντα­κό­που­λου (ΤΕΜΕΣ) απο­κτή­θηκε το ξενο­δο­χείο Hilton Athens, στο οποίο θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ριζική ανα­καί­νιση.

Στους πλου­σιό­τε­ρους επι­χει­ρη­μα­τίες της Τουρ­κίας συγκα­τα­λέ­γε­ται ο Φερίτ Σαχένκ.

Γεν­νη­μέ­νος το 1964 στην Άγκυρα της Τουρ­κίας, ο Σαχένκ είναι πρό­ε­δρος της εται­ρείας συμ­με­το­χών Dogus Holding και η περιου­σία του εκτι­μά­ται στα 6 με 8 δισε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια. Το 2008 κατα­τά­χθηκε στο 573 της λίστας των δισε­κα­τομ­μυ­ριού­χων του Forbes.

Εχει έναν πανί­σχυρο επι­χει­ρη­μα­τικό όμιλο που περι­λαμ­βά­νει περισ­σό­τε­ρες από 150 εται­ρείες και απα­σχο­λεί 30.000 εργα­ζο­μέ­νους.

Σπού­δασε στην Αμε­ρι­κα­νική Σχολή της Ελβε­τίας και το 1989 πήρε το πτυχίο του στην επι­στήμη του Μάρ­κε­τινγκ και Ανθρώ­πι­νου Δυνα­μι­κού από το Κολ­λέ­γιο της Βοστό­νης. Επι­στρέ­φο­ντας στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, ο πατέρας του Αϊχάν Σαχένκ, ιδιο­κτή­της του ομίλου τον έστειλε στην Dogus Garanti Bank για την εκπαί­δευσή του.

Ο Φερίτ Σαχένκ έμεινε εκεί οκτώ χρόνια και το 1998 άρχισε να δου­λεύει στον όμιλο. Λίγο καιρό μετά, ο Σαχένκ απέ­κτησε δύο αλυ­σί­δες λια­νι­κής πώλησης τρο­φί­μων, ενώ παράλ­ληλα άρχισε να λει­τουρ­γεί και το εθνικό κανάλι της Τουρ­κίας, NTV. Για να χρη­μα­το­δο­τή­σει αυτήν τη λει­τουρ­γία πούλησε μέρος της Garanti bank.

Η Dogus Holding γνω­ρί­ζει μεγάλη ανά­πτυξη υπό την καθο­δή­γηση του Σαχένκ. Η εταιρία αγόρασε το 74% των μετοχών της Door’s Group που περι­λαμ­βά­νει φίρμες όπως οι Kitchenette και Go Mongo.

Ο επι­χει­ρη­μα­τίας είναι ιδιο­κτή­της τρά­πε­ζας, κανα­λιών, εφη­με­ρί­δων, ξενο­δο­χείων, αντι­πρό­σω­πος αυτο­κι­νή­των, βιο­μή­χα­νος και κατα­σκευα­στής.

Στην Κων­στα­ντι­νού­πολη είναι ιδιο­κτή­της του ακι­νή­του που λει­τουρ­γεί το HYATT ωστόσο στην κατοχή του βρί­σκο­νται κι άλλα ξενο­δο­χειακά ακίνητα που δια­χει­ρί­ζο­νται operators.

Ο όμιλος Dogus κάτω από τον οποίο δρα­στη­ριο­ποιού­νται οι επι­χει­ρή­σεις του, είναι ιδιο­κτή­της του περί­φη­μου μονα­δι­κού ξενο­δο­χείου 6+ αστέρων στην Τουρκία , το D-Hotel Maris, που είναι και operator.

Τα τελευ­ταία χρόνια ραγδαία είναι η επέ­κταση των δρα­στη­ριο­τή­των της Ziraat Bank στην Ελλάδα. Η τράπεζα Τουρ­κι­κών συμ­φε­ρό­ντων δρα­στη­ριο­ποιεί­ται σε Ξάνθη, Κομο­τηνή Ρόδο και Αθήνα.

Όταν το 1893 ιδρύ­θηκε η Ziraat bank, η αντί­στοιχη Αγρο­τική Τράπεζα της Τουρ­κίας εγκα­τα­στά­θηκε τότε στην ευρύ­τερη περιοχή της Μακε­δο­νίας, όπου λει­τουρ­γούσε μέχρι το 1914, χορη­γώ­ντας δάνεια στους αγρότες. Μετά από 94 χρόνια, το 2008, επέ­στρεψε στα ελλη­νικά εδάφη, ανοί­γο­ντας αρχικά υπο­κα­τά­στημα στην Κομο­τηνή και στη συνέ­χεια στην Αθήνα.

Μια ιστο­ρική βιο­μη­χα­νία της Θεσ­σα­λο­νί­κης, η Μακε­δο­νική Εται­ρεία Χάρτου ΑΕ, πιο γνωστή ως ΜΕΛ, που­λή­θηκε πριν μερικά χρόνια στον τουρ­κικό όμιλο Pak Holdings. Πρό­κει­ται για μια εται­ρεία leader στον κλάδο της, με μεγάλη ακίνητη περιου­σία που λόγω της κρίσης και της αδυ­να­μίας χρη­μα­το­δό­τη­σης από τις τρά­πε­ζες οδη­γή­θηκε στη πώληση.

Η ΜΕΛ (Μακε­δο­νική Εται­ρεία Λαδό­που­λου) ιδρύ­θηκε το 1964. Το 1981 πέρασε στον Οργα­νι­σμό Ανα­συ­γκρό­τη­σης Επι­χει­ρή­σεων και το 1998 ο κ. Οικο­νό­μου, επι­κε­φα­λής ομάδας επεν­δυ­τών απέ­κτησε την εται­ρεία.

Η εται­ρεία παράγει χαρ­τό­νια συσκευα­σίας για τρόφιμα (πίτσες, γλυκά, για­ούρ­τια κ.α.) και είναι η μεγα­λύ­τερη εται­ρεία στον κλάδο της.

Ο όμιλος που την αγόρασε ανήκει στην οικο­γέ­νεια Pak και έχει πολυ­σχι­δείς δρα­στη­ριό­τη­τες. Είναι ο μεγα­λύ­τε­ρος παρα­γω­γός ξηρής μαγιάς στην Τουρκία και παράγει κυρίως προ­ϊ­ό­ντα αρτο­ποι­ίας και ζαχα­ρο­πλα­στι­κής. Ιδρύ­θηκε το 1973, είναι εισηγ­μέ­νος στο Χρη­μα­τι­στή­ριο της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης και δια­θέ­τει θυγα­τρι­κές στη Ρου­μα­νία.

Μία άλλη σημα­ντική επέν­δυση ανάμεσα στις δύο χώρες απο­τε­λεί και η εξαγορά κατά 100% των εγκα­τα­στά­σεων παρα­γω­γής πολυαι­θυ­λί­νης στο Βόλο της εται­ρίας Artenius Hellas A.E, με έδρα στην Αθήνα από την τουρ­κική Polisan, ενώ δεν μπορεί να περάσει απα­ρα­τή­ρητη η εξαγορά της Click Delivery από τον όμιλο Yemeksepeti.

Τα τουρ­κικά ζαχα­ρο­πλα­στεία MADO έχουν ανοίξει στη Θεσ­σα­λο­νίκη δύο κατα­στή­ματα. Η εται­ρεία ΜΑDO είναι η μεγα­λύ­τερη στον τομέα της ζαχα­ρο­πλα­στι­κής στην Τουρκία και δια­θέ­τει 310 κατα­στή­ματα. Δημιουρ­γή­θηκε το 1850 από τον πρί­γκιπα Αμπ­ντου­λάχ αλ Σαούντ και στα­διακά κατά­κτησε την τουρ­κική αγορά με τα παγωτά της και κυρίως με τον ντο­ντουρμά. Από το 1991 ξεκί­νησε τη διεθνή της ανά­πτυξη και σήμερα υπάρ­χουν Mado Cafes στην Αυστρα­λία, στο Ντου­μπάι, στο Χονγκ- Κονγκ, τη Νότιο Κορέα, την Κύπρο, το Κουβέιτ, τη Σαου­δική Αραβία, την Μαλαι­σία, το Αζερ­μπαϊ­τζάν και το Ιράκ.

Στην Θεσ­σα­λο­νίκη ακο­λου­θούν επεν­δύ­σεις που έγιναν από τους φούρ­νους Smyrna Boyoz φέρ­νο­ντας τα boyoz τα παρα­δο­σιακά γλυ­κί­σματα της Σμύρνης.