Στο φως το παρασκήνιο της ρήξης ΕΤΑΔ και Δήμου Ρόδου για τους αιγιαλούς του νησιού

• Όπως απο­κα­λύ­πτει σή­με­ρα η “δη­μο­κρα­τι­κή”, ο Δήμος είχε απο­δε­χθεί εγ­γρά­φως τους βα­σι­κούς όρους νέας προ­γραμ­μα­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας με αντάλ­λαγ­μα το 20% των εσό­δων, πριν υπα­να­χω­ρή­σει έναν μήνα αρ­γό­τε­ρα • Τι πραγ­μα­τι­κά ισχύ­ει για το νο­μι­κό κα­θε­στώς των επί­μα­χων πα­ρα­λιών και πού βρί­σκο­νται σή­με­ρα οι δια­γω­νι­σμοί για τη θε­ρι­νή πε­ρί­ο­δο

Νέα δε­δο­μέ­να προ­κύ­πτουν για την υπό­θε­ση των αι­για­λών της Ρόδου που τε­λούν υπό τη δια­χεί­ρι­ση της Εται­ρεί­ας Ακι­νή­των Δη­μο­σί­ου (ΕΤΑΔ), ένα ζή­τη­μα που έχει προ­κα­λέ­σει έντο­νες δη­μό­σιες αντι­πα­ρα­θέ­σεις το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα στο νησί.

H ει­κό­να που έχει καλ­λιερ­γη­θεί γύρω από το θε­σμι­κό κα­θε­στώς των συ­γκε­κρι­μέ­νων πα­ρα­λιών απέ­χει ση­μα­ντι­κά από την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, ενώ ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει το πα­ρα­σκή­νιο της συ­νερ­γα­σί­ας με­τα­ξύ ΕΤΑΔ και Δήμου Ρόδου, η οποία κα­τέρ­ρευ­σε την άνοι­ξη του 2026, λίγες εβδο­μά­δες πριν από την έναρ­ξη της του­ρι­στι­κής σεζόν.

Ένα κα­θε­στώς που μετρά δε­κα­ε­τί­ες και όχι διε­τία

Σε αντί­θε­ση με όσα έχουν κατά και­ρούς υπο­στη­ρι­χθεί δη­μο­σί­ως, οι επί­μα­χοι αι­για­λοί δεν πε­ρι­ήλ­θαν στην αρ­μο­διό­τη­τα της ΕΤΑΔ το 2023 ή το 2024. Πρό­κει­ται για Του­ρι­στι­κά Δη­μό­σια Κτή­μα­τα (Τ.Δ.Κ.), δη­λα­δή για ει­δι­κά χα­ρα­κτη­ρι­σμέ­νες ζώνες αι­για­λού που δη­μιουρ­γή­θη­καν ήδη από προη­γού­με­νες δε­κα­ε­τί­ες, με σκοπό να υπο­στη­ρί­ξουν την ορ­γα­νω­μέ­νη του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη. Οι ζώνες αυτές συν­δέ­ο­νταν είτε με πα­ρα­κεί­με­να ακί­νη­τα του Ελ­λη­νι­κού Ορ­γα­νι­σμού Του­ρι­σμού (ΕΟΤ) είτε με ευ­ρύ­τε­ρες πε­ριο­χές που προ­ο­ρί­ζο­νταν για μελ­λο­ντι­κή του­ρι­στι­κή αξιο­ποί­η­ση.

Όπως προ­κύ­πτει από το ισχύ­ον νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο, η διοί­κη­ση και δια­χεί­ρι­ση πε­ρί­που 130 τέ­τοιων Του­ρι­στι­κών Δη­μο­σί­ων Κτη­μά­των σε ολό­κλη­ρη τη χώρα με­τα­βι­βά­στη­κε από τον ΕΟΤ στην ΕΤΑΔ ήδη από το 1998, με τις δια­τά­ξεις του άρ­θρου 13 του ν. 2636/1998. Ο με­τα­γε­νέ­στε­ρος ν. 5036/2023, στον οποίο συχνά απο­δί­δε­ται η «με­τα­φο­ρά» των πα­ρα­λιών στην εται­ρεία, δεν ει­σή­γα­γε στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα νέα αρ­μο­διό­τη­τα. Επα­να­βε­βαί­ω­σε το ήδη ισχύ­ον κα­θε­στώς για συ­γκε­κρι­μέ­να Τ.Δ.Κ., των οποί­ων η αξιο­ποί­η­ση είχε προ­σω­ρι­νά ανα­τε­θεί στις Κτη­μα­τι­κές Υπη­ρε­σί­ες.

Κρί­σι­μη πα­ρά­με­τρος της υπό­θε­σης είναι ότι οι αι­για­λοί αυτοί εξα­κο­λου­θούν να απο­τε­λούν κοι­νό­χρη­στα αγαθά. Δεν έχουν με­τα­βι­βα­στεί στην κυ­ριό­τη­τα της ΕΤΑΔ και δεν δια­φο­ρο­ποιού­νται ως προς το κα­θε­στώς προ­στα­σί­ας τους από οποιον­δή­πο­τε άλλο αι­για­λό της χώρας.

Η εται­ρεία ασκεί απο­κλει­στι­κά αρ­μο­διό­τη­τα διοί­κη­σης και δια­χεί­ρι­σης, εφαρ­μό­ζο­ντας το εκά­στο­τε νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο για την πα­ρα­χώ­ρη­ση της απλής χρή­σης, ακρι­βώς όπως πράτ­τουν οι Κτη­μα­τι­κές Υπη­ρε­σί­ες του Υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μι­κών για τις υπό­λοι­πες πα­ρα­λί­ες της επι­κρά­τειας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι ως απλή χρήση αι­για­λού νο­εί­ται η πα­ρα­χώ­ρη­ση τμή­μα­τος πα­ρα­λί­ας για δρα­στη­ριό­τη­τες που εξυ­πη­ρε­τούν τους λουό­με­νους, όπως η το­πο­θέ­τη­ση ομπρε­λών, ξα­πλω­στρών, θα­λάσ­σιων μέσων ανα­ψυ­χής ή κα­ντί­νας, χωρίς αλ­λοί­ω­ση του φυ­σι­κού χα­ρα­κτή­ρα της πε­ριο­χής, χωρίς μό­νι­μες κα­τα­σκευ­ές και χωρίς απο­κλει­σμό της ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης του κοι­νού.

Η συμ­φω­νία που ναυά­γη­σε  μέσα σε έναν μήνα

Το πλέον απο­κα­λυ­πτι­κό σκέ­λος της υπό­θε­σης αφορά στις σχέ­σεις της ΕΤΑΔ με τον Δήμο Ρόδου. Oπως απο­κα­λύ­πτει σή­με­ρα η “δη­μο­κρα­τι­κή”, μετά τη λήξη της προ­γραμ­μα­τι­κής συμ­φω­νί­ας του 2023, η οποία ολο­κλη­ρώ­θη­κε το 2025, οι δύο πλευ­ρές βρί­σκο­νταν σε συ­νεν­νο­ή­σεις για τη σύ­να­ψη νέας συ­νερ­γα­σί­ας.

Οι επα­φές αυτές φά­νη­κε μά­λι­στα να απο­δί­δουν καρ­πούς, καθώς στις 23 Μαρ­τί­ου 2026 η ΕΤΑΔ έλαβε την έγ­γρα­φη απο­δο­χή του Δήμου επί των βα­σι­κών όρων της νέας προ­γραμ­μα­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας.

Η συμ­φω­νία εγκρί­θη­κε στη συ­νέ­χεια και από το Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο της εται­ρεί­ας και, όπως προ­κύ­πτει, προ­έ­βλε­πε για πρώτη φορά οι­κο­νο­μι­κά αντα­πο­δο­τι­κά οφέλη για τον Δήμο Ρόδου, με πο­σο­στό 20% επί των εσό­δων.

Ωστό­σο, η εξέ­λι­ξη που ακο­λού­θη­σε ανέ­τρε­ψε το κλίμα. Στις 23 Απρι­λί­ου 2026, δη­λα­δή ακρι­βώς έναν μήνα μετά την έγ­γρα­φη απο­δο­χή και χωρίς να έχει με­σο­λα­βή­σει καμία άλλη επι­κοι­νω­νία, ο Δήμος Ρόδου υπα­να­χώ­ρη­σε από τη συμ­φω­νία. Η δη­μο­τι­κή αρχή προ­έ­τα­ξε επι­χει­ρή­μα­τα που ου­δέ­πο­τε είχαν τεθεί στο τρα­πέ­ζι των συ­ζη­τή­σε­ων και δεν είχαν απο­τε­λέ­σει αντι­κεί­με­νο δια­πραγ­μά­τευ­σης κατά το προη­γού­με­νο διά­στη­μα.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι, όπως εκτι­μά­ται από πηγές με γνώση των δια­δι­κα­σιών, εάν η εται­ρεία γνώ­ρι­ζε εξαρ­χής ότι ο Δήμος δεν επι­θυ­μού­σε πραγ­μα­τι­κά τη συμ­φω­νία, θα είχε εκ­κι­νή­σει τις δια­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σί­ες πολύ νω­ρί­τε­ρα.

Αντ’ αυτού, εξα­ντλή­θη­κε κάθε πε­ρι­θώ­ριο συ­νεν­νό­η­σης με τις το­πι­κές αρχές, με απο­τέ­λε­σμα οι δια­γω­νι­σμοί να προ­κη­ρυ­χθούν εν τέλει στα μέσα Μαΐου, σε από­στα­ση ανα­πνο­ής από την κο­ρύ­φω­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου.

Οι δια­γω­νι­σμοί και τα αριθ­μη­τι­κά δε­δο­μέ­να

Μετά τη μη υπο­γρα­φή της νέας Προ­γραμ­μα­τι­κής Συμ­φω­νί­ας, η ΕΤΑΔ προ­χώ­ρη­σε, στο πλαί­σιο των νό­μι­μων προ­βλε­πό­με­νων δια­δι­κα­σιών, στην προ­κή­ρυ­ξη ανοι­κτών δια­γω­νι­σμών στις 11 Μαΐου 2026 για την εκ­μί­σθω­ση τμη­μά­των των αι­για­λών Κα­νά­ρη, Ακτής Μια­ού­λη, Ενυ­δρεί­ου, Ια­λυσ­σού, Ιξιάς και Τσα­μπί­κας, που υπά­γο­νται στη δια­χεί­ρι­σή της.

Η δια­δι­κα­σία αφο­ρού­σε συ­νο­λι­κά 93 τμή­μα­τα αι­για­λού και είχε ως στόχο τη δια­σφά­λι­ση της απρό­σκο­πτης λει­τουρ­γί­ας των πα­ρα­λιών κατά τη θε­ρι­νή πε­ρί­ο­δο, την εξυ­πη­ρέ­τη­ση πο­λι­τών και επι­σκε­πτών και την εύ­ρυθ­μη δρα­στη­ριο­ποί­η­ση των επι­χει­ρή­σε­ων.

Για τις ανά­γκες του δια­γω­νι­σμού δια­μορ­φώ­θη­κε τά­χι­στα ει­δι­κή ηλε­κτρο­νι­κή πλατ­φόρ­μα εκ­δή­λω­σης εν­δια­φέ­ρο­ντος, ενώ σε διά­στη­μα πε­ρί­που ενός μήνα κα­τα­κυ­ρώ­θη­καν συ­νο­λι­κά 57 ση­μεία σε ανα­δό­χους. Από αυτά έχουν ήδη υπο­γρα­φεί τα 51 συμ­βό­λαια, με τα υπό­λοι­πα να βρί­σκο­νται στο τε­λι­κό στά­διο ολο­κλή­ρω­σης.

Πα­ράλ­λη­λα, εξε­λί­χθη­κε και η δια­δι­κα­σία πα­ρα­χώ­ρη­σης προς όμο­ρες επι­χει­ρή­σεις, δη­λα­δή προς κα­τα­στή­μα­τα και ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες που γειτ­νιά­ζουν με τις πα­ρα­λί­ες. Στο πλαί­σιο αυτό υπο­βλή­θη­καν 44 αι­τή­σεις για τη Ρόδο. Από αυτές έχουν ήδη εκ­δο­θεί 17 μι­σθω­τή­ρια, 7 εν­δια­φε­ρό­με­νοι έχουν λάβει επι­στο­λή βα­σι­κών όρων, 12 πε­ρι­πτώ­σεις βρί­σκο­νται σε ανα­μο­νή συ­μπλη­ρω­μα­τι­κών δι­καιο­λο­γη­τι­κών που προ­βλέ­πει ο νόμος, ενώ 13 αι­τή­σεις αρ­χειο­θε­τή­θη­καν επει­δή δεν πλη­ρού­σαν τις νό­μι­μες προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Το σύ­νο­λο των δια­δι­κα­σιών, όπως προ­βλέ­πει ο ν. 5092/2024 που διέ­πει τη φε­τι­νή θε­ρι­νή πε­ρί­ο­δο, διε­νερ­γεί­ται μέσω ηλε­κτρο­νι­κής υπο­βο­λής αι­τή­σε­ων και δι­καιο­λο­γη­τι­κών, με συ­γκε­κρι­μέ­να χρο­νο­δια­γράμ­μα­τα, προ­κα­θο­ρι­σμέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις και πλήρη έλεγ­χο των απαι­τού­με­νων στοι­χεί­ων. Η προ­σέγ­γι­ση αυτή πε­ριο­ρί­ζει τη δια­κρι­τι­κή ευ­χέ­ρεια, ενι­σχύ­ει τη δια­φά­νεια και δια­σφα­λί­ζει ίση με­τα­χεί­ρι­ση των επι­χει­ρή­σε­ων, δια­τη­ρώ­ντας πα­ράλ­λη­λα αδια­πραγ­μά­τευ­το τον κοι­νό­χρη­στο χα­ρα­κτή­ρα του αι­για­λού.

Το ιστο­ρι­κό της υπό­θε­σης

Η αντι­πα­ρά­θε­ση για τις πα­ρα­λί­ες της Ρόδου δεν είναι και­νούρ­για. Οι δη­μό­σιες το­πο­θε­τή­σεις που πύ­κνω­σαν το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα επα­νέ­φε­ραν στο προ­σκή­νιο ερω­τή­μα­τα για το ποιος δια­χει­ρί­ζε­ται τους αι­για­λούς του νη­σιού, με ποιο δι­καί­ω­μα και υπό ποιους όρους. Τα στοι­χεία που πα­ρα­τέ­θη­καν πα­ρα­πά­νω δεί­χνουν ότι το κα­θε­στώς αυτό έχει τις ρίζες του στο 1998 και στη με­τα­βί­βα­ση των Του­ρι­στι­κών Δη­μο­σί­ων Κτη­μά­των από τον ΕΟΤ στην ΕΤΑΔ, γε­γο­νός που ανα­τρέ­πει την εντύ­πω­ση περί πρό­σφα­της «από­σπα­σης» των πα­ρα­λιών από την το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση.

Το ναυά­γιο της προ­γραμ­μα­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας του 2026 αφή­νει πά­ντως ανοι­χτό το ερώ­τη­μα των μελ­λο­ντι­κών σχέ­σε­ων με­τα­ξύ των δύο πλευ­ρών, σε ένα νησί όπου η δια­χεί­ρι­ση των πα­ρα­λιών απο­τε­λεί ζή­τη­μα με προ­φα­νείς οι­κο­νο­μι­κές, κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές προ­ε­κτά­σεις. Το βέ­βαιο είναι ότι, για τη φε­τι­νή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο, οι δια­δι­κα­σί­ες έχουν προ­χω­ρή­σει σε βαθμό που εξα­σφα­λί­ζει τη λει­τουρ­γία των ορ­γα­νω­μέ­νων τμη­μά­των των πα­ρα­λιών, ενώ το θε­σμι­κό πλαί­σιο πα­ρα­μέ­νει κοινό για όλη τη χώρα, χωρίς εξαι­ρέ­σεις και χωρίς ει­δι­κές ρυθ­μί­σεις για τη Ρόδο.