Γιολάντα Bλάχου, η εθελόντρια που άνοιξε μια μεγάλη αγκαλιά στην “ξεχασμένη” Eλλάδα

Η κ. Γιο­λά­ντα Βλά­χου έχει μια με­γά­λη αγκα­λιά που χωρά όλα τα παι­διά της Ελ­λά­δας! Η πρό­ε­δρος της «Ανοι­χτής Αγκα­λιάς» με μια δρα­στή­ρια ομάδα εθε­λο­ντών ια­τρών, εδώ και 26 χρό­νια στη­ρί­ζει τις ακρι­τι­κές πε­ριο­χές και την άγονη γραμ­μή, πα­ρά­γο­ντας αθό­ρυ­βα ου­σια­στι­κό έργο.

Με εκ­στρα­τεί­ες προ­λη­πτι­κής ια­τρι­κής κάθε χρόνο, προ­σφο­ρές ια­τρι­κών μη­χα­νη­μά­των και εξο­πλι­σμού σε παι­δια­τρι­κά νο­σο­κο­μεία αλλά και σε αγρο­τι­κά ια­τρεία και κέ­ντρα υγεί­ας στις ακρι­τι­κές πε­ριο­χές, κα­τα­σκευή παι­δι­κών χαρών σε ακρι­τι­κά νησιά, δω­ρε­ές τε­χνο­λο­γι­κού εξο­λι­σμού σε σχο­λεία των ακρι­τι­κών πε­ριο­χών, υπο­στή­ρι­ξη οι­κο­γε­νειών που είναι στα όρια της φτώ­χειας και κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού και πολ­λές άλλες δρά­σεις, η κ. Γιο­λά­ντα Βλά­χου απο­δει­κνύ­ει έμπρα­κτα ότι όπου υπάρ­χει αν­θρω­πιά υπάρ­χει αγάπη και όπου υπάρ­χει αγάπη υπάρ­χει αλ­λη­λεγ­γύη και όπου η αλ­λη­λεγ­γύη γί­νε­ται πράξη, κάνει κάθε φορά τον κόσμο μας, λίγο κα­λύ­τε­ρο!

• Kυρία Βλά­χου, θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με τη συ­νέ­ντευ­ξη ρω­τώ­ντας σας πώς μπήκε ο εθε­λο­ντι­σμός στη ζωή σας, με τον οποί­ον τε­λι­κά ταυ­τι­στή­κα­τε.

Πι­στεύω ότι εθε­λο­ντής δεν γί­νε­σαι ξαφ­νι­κά, γεν­νιέ­σαι… Και σί­γου­ρα σε επη­ρε­ά­ζει η ατμό­σφαι­ρα και τα μη­νύ­μα­τα που παίρ­νεις από την οι­κο­γέ­νειά σου και μετά βε­βαί­ως κά­νεις τις επι­λο­γές σου. Από παιδί μέσα μου υπήρ­χε πάντα ο εθε­λο­ντι­σμός και το συ­ναί­σθη­μα της προ­σφο­ράς. Αρ­γό­τε­ρα σπού­δα­σα παι­δα­γω­γι­κά, και ασχο­λή­θη­κα για αρ­κε­τά χρό­νια με παι­διά προ­σχο­λι­κής ηλι­κί­ας και κυ­ρί­ως με παι­διά που είχαν κά­ποια ιδιαί­τε­ρα προ­βλή­μα­τα.

Στη συ­νέ­χεια είχα την τύχη να μην υπάρ­χει ανά­γκη να ερ­γα­στώ όταν πα­ντρεύ­τη­κα και όταν πλέον η κόρη μου μπο­ρού­σε να αυ­το­ε­ξυ­πη­ρε­τη­θεί απο­φά­σι­σα να προ­σφέ­ρω εθε­λο­ντι­κά τις υπη­ρε­σί­ες μου στο νο­σο­κο­μείο Παί­δων Π. & Α. Κυ­ρια­κού. Ημα­σταν μία ομάδα κυ­ρί­ων εθε­λο­ντριών, να φα­ντα­στεί­τε ότι εγώ ξε­κί­νη­σα εκεί το 1976 από τότε προ­σφέ­ρω τις υπη­ρε­σί­ες μου εθε­λο­ντι­κά. Το 1993 ιδρύ­σα­με τον φορέα των Φίλων Κοι­νω­νι­κής Παι­δια­τρι­κής & Ια­τρι­κής με έδρα το Νο­σο­κο­μείο Π & Α Κυ­ρια­κού, που εξε­λί­χθη­κε στην «Ανοι­χτή Αγκα­λιά».

Στό­χος μας αρ­χι­κά ήταν να υπο­στη­ρί­ξου­με όλα τα παι­διά που νο­ση­λεύ­ο­νται στο νο­σο­κο­μείο και τις οι­κο­γέ­νειές τους. Με αυτό το σκε­πτι­κό κά­να­με και το play therapy (Παι­γνιο­θε­ρα­πεία) στο νο­σο­κο­μείο το οποίο λει­τουρ­γεί μέχρι σή­με­ρα με εθε­λό­ντριες δικές μας. Είναι πάρα πολύ ση­μα­ντι­κό τα παι­διά να έχουν ένα χώρο, γιατί κάθε παιδί που νο­ση­λεύ­ε­ται στο νο­σο­κο­μείο και φεύ­γει από το οι­κο­γε­νεια­κό πε­ρι­βάλ­λον, βιώ­νει μια πε­ρί­ο­δο πέν­θους, ας το πω έτσι. Οταν λοι­πόν υπάρ­χει ένας χώρος όπου μπο­ρεί το παιδί να ασχο­λη­θεί και να προ­ε­τοι­μα­στεί ψυ­χο­λο­γι­κά, γιατί εν­δε­χο­μέ­νως θα πρέ­πει να κάνει μία σο­βα­ρή εγ­χεί­ρη­ση, και με τη βο­ή­θεια των για­τρών και του νο­ση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού αντι­λη­φθεί ότι βρί­σκε­ται εκεί για το καλό του, τότε ανα­κου­φί­ζε­ται και το ίδιο το παιδί και συγ­χρό­νως, και η οι­κο­γέ­νειά του. Επι­πλέ­ον οι γο­νείς, πέρα από την δυ­να­τό­τη­τα που έχουν να μι­λή­σουν με την ομάδα των εθε­λο­ντριών και την ψυ­χο­λό­γο, έχουν την δυ­να­τό­τη­τα ακόμα και να λεί­ψουν από το νο­σο­κο­μείο για κά­ποιες ώρες, γνω­ρί­ζο­ντας ότι τα παι­διά τους είναι σε έναν ασφα­λή χώρο.

• Πέρα από την ψυ­χα­γω­γία όμως των παι­διών υπάρ­χει στή­ρι­ξη και σε πολλά άλλα επί­πε­δα.

Βε­βαί­ως. Η στή­ρι­ξη των νο­ση­λευό­με­νων παι­διών δεν στα­μα­τά­ει μόνο στην απα­σχό­λη­σή τους με ένα πρό­γραμ­μα play therapy ή το Clown doctor, το οποίο επί­σης είναι ένα πρω­το­πο­ρια­κό πρό­γραμ­μα, με στόχο την ψυ­χο­λο­γι­κή υπο­στή­ρι­ξη παι­διών και γο­νέ­ων, και την απο­φόρ­τι­σή τους. Ως φο­ρέ­ας έχου­με προ­χω­ρή­σει σε ανα­πλά­σεις παι­δια­τρι­κών κλι­νι­κών τόσο στο νο­σο­κο­μείο Παί­δων όσο και σε άλλα παι­δια­τρι­κά νο­σο­κο­μεία. Εχου­με κάνει πε­ρισ­σό­τε­ρες από 8 ανα­πλά­σεις πα­νε­πι­στη­μια­κών κλι­νι­κών και πα­ράλ­λη­λα προ­σφέ­ρα­με σύγ­χρο­να μη­χα­νή­μα­τα στα νο­σο­κο­μεία και ακόμη εξα­κο­λου­θού­με να βοη­θά­με στο μέτρο του δυ­να­τού.

• Αρα λοι­πόν, κυρία Βλά­χου, η «Ανοι­χτή Αγκα­λιά» ξε­κί­νη­σε από το νο­σο­κο­μείο Παί­δων και στη συ­νέ­χεια «αγκά­λια­σε» τα παι­διά και της λε­γό­με­νης άγο­νης γραμ­μής.

Δεν ήμα­σταν ανυ­πο­ψί­α­στοι πο­λί­τες. Γνω­ρί­ζα­με πολύ καλά ότι η Πρω­το­βάθ­μια υγεία υπο­λεί­πε­ται στις ακρι­τι­κές πε­ριο­χές κι έτσι απο­φα­σί­σα­με να ξε­κι­νή­σου­με ένα πι­λο­τι­κό πρό­γραμ­μα και το πρώτο μας τα­ξί­δι ήταν στα Δω­δε­κά­νη­σα και συ­γκε­κρι­μέ­να επι­σκε­φθή­κα­με την Κάσο, την Νί­συ­ρο, τους Λει­ψούς, την Τήλο και τη Χάλκη με έδρα μας τη Λέρο. Στο πρό­γραμ­μα αυτό ζη­τή­σα­με αμέ­σως τη συν­δρο­μή του Γε­νι­κού Επι­τε­λεί­ου Ναυ­τι­κού που εξα­κο­λου­θεί να μας στη­ρί­ζει μέχρι σή­με­ρα. Το Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό μας με­τα­φέ­ρει, μας δια­θέ­τει για­τρούς και έχου­με μια πολύ καλή συ­νερ­γα­σία 26 χρό­νια τώρα. Αρ­χι­κά κά­να­με μια εκ­στρα­τεία τον χρόνο, μετά έγι­ναν δύο, και σή­με­ρα κά­νου­με επτά με οκτώ εκ­στρα­τεί­ες το χρόνο και δεν πε­ριο­ρι­στή­κα­με μόνο στα ακρι­τι­κά νησιά αλλά επε­κτα­θή­κα­με και στη Θράκη και στα Ιω­άν­νι­να και σε άλλες ακρι­τι­κές πε­ριο­χές.

Οι ανά­γκες εξα­κο­λου­θούν να είναι πολ­λές… Κάθε χρόνο σε αυτό το πρό­γραμ­μα που έχει τον δια­κρι­τι­κό τίτλο «Υπο­στη­ρί­ζου­με τη Ζωή», παίρ­νουν μέρος πάνω από 300 εθε­λο­ντές για­τροί και νο­ση­λευ­τές και ο αριθ­μός των εξε­τά­σε­ων παι­διών και ενη­λί­κων υπερ­βαί­νει τις 120.000! Εμείς ως φο­ρέ­ας, κα­λύ­πτου­με την δια­τρο­φή, την με­τα­κί­νη­ση και τη δια­μο­νή των εθε­λο­ντών και φυ­σι­κά αυτό δεν είναι ένα μικρό κό­στος. Δεν συν­δρά­μει η πο­λι­τεία σε αυτό, το πρό­γραμ­μα στη­ρί­ζε­ται από εται­ρεί­ες και χο­ρη­γί­ες ιδιω­τών, ορι­σμέ­νοι εκ των οποί­ων επι­θυ­μούν να πα­ρα­μεί­νουν ανώ­νυ­μοι. Τώρα έχου­με μαζί μας την Bristol-Myers, την Cosmote, τα Ελ­λη­νι­κά Πε­τρέ­λαια την Alpha Bank που μας βοη­θά­ει στο πρό­γραμ­μα του Clown doctor, έχου­με αρ­κε­τούς στα­θε­ρούς χο­ρη­γούς και πι­στεύω ότι αυτό συμ­βαί­νει γιατί έχου­με μία συ­νέ­χεια και μία συ­νέ­πεια, με σε­βα­σμό πά­ντο­τε στον άν­θρω­πο. Δεν εί­μα­στε πε­ρα­στι­κοί και δεν πάμε για το θε­α­θή­ναι, πάμε να κά­νου­με πραγ­μα­τι­κά να προ­σφέ­ρου­με υπη­ρε­σί­ες.

• Στα νησιά κυρία Βλά­χου από τις εκα­το­ντά­δες, επι­σκέ­ψεις που έχετε κάνει αυτά τα χρό­νια, τι ελ­λεί­ψεις δια­πι­στώ­νε­τε;

Πολλά λεί­πουν… Οι κά­τοι­κοι βιώ­νουν ένα συ­νε­χές συ­ναί­σθη­μα ανα­σφά­λειας και αυτό δεν είναι τυ­χαίο. Είναι πολύ σο­βα­ρό να συμ­βαί­νει κάτι σε ένα παιδί ή σε έναν ενή­λι­κα και να μην υπάρ­χει για­τρός να απευ­θυν­θεί έστω για τις πρώ­τες βο­ή­θειες.

Και φυ­σι­κά, δεν υπάρ­χει απαί­τη­ση τα Κέ­ντρα Υγεί­ας ή τα Αγρο­τι­κά Ια­τρεία να κα­λύ­πτο­νται από όλες τις ει­δι­κό­τη­τες, αλλά του­λά­χι­στον να κα­λύ­πτουν τις βα­σι­κές. Είναι ση­μα­ντι­κό να γίνει κα­τα­νοη­τό ότι εμείς δεν ερ­χό­μα­στε να κα­λύ­ψου­με την προ­σπά­θεια της πο­λι­τεί­ας, ερ­χό­μα­στε να συν­δρά­μου­με σε αυτήν.

Κά­νου­με ένα screening στα παι­διά και ένα τσεκ-απ στους ενή­λι­κες και απο­τε­λεί με­γά­λη προ­σφο­ρά στους αν­θρώ­πους, ιδίως των νη­σιών, που δεν έχουν την δυ­να­τό­τη­τα να με­τα­κι­νη­θούν οι­κο­γε­νεια­κώς σε με­γα­λύ­τε­ρα νησιά για να κά­νουν τις εξε­τά­σεις τους, είναι τε­ρά­στιο το κό­στος αφε­νός και αφε­τέ­ρου η με­τα­κί­νη­ση δεν είναι εύ­κο­λη ει­δι­κά τον χει­μώ­να. Επι­πλέ­ον, στις με­τα­κι­νή­σεις μας στα νησιά δια­πι­στώ­νου­με πως λεί­πουν δρά­σεις για την απα­σχό­λη­ση των παι­διών κι αυτό έχει σο­βα­ρές επι­πτώ­σεις στην εξέ­λι­ξή τους. Ση­μα­ντι­κό είναι επί­σης το γε­γο­νός ότι δεν έχουν κά­ποιον για να μοι­ρα­στούν τους προ­βλη­μα­τι­σμούς τους και να ζη­τή­σουν τη συμ­βου­λή του για τον χει­ρι­σμό δια­φό­ρων κα­τα­στά­σε­ων. Εμείς λει­τουρ­γή­σα­με για πολλά χρό­νια και με με­γά­λη επι­τυ­χία Σχολή Γο­νέ­ων στους Λει­ψούς και πήραν μέρος πολλά όμορα νησιά όπως είναι η Κά­λυ­μνος, η Πά­τμος, η Λέρος, κι άνοι­ξε έτσι ένα δί­αυ­λος επι­κοι­νω­νί­ας των γο­νέ­ων και των εκ­παι­δευ­τι­κών με τους ψυ­χο­λό­γους της ομά­δας μας, των οποί­ων ζη­τού­σαν την άποψη για διά­φο­ρα θέ­μα­τα. Αυτό τον δί­αυ­λο επι­κοι­νω­νί­ας εξα­κο­λου­θού­με να τον πα­ρέ­χου­με.

• Με τους αν­θρώ­πους των νη­σιών, των ακρι­τι­κών πε­ριο­χών, δη­μιουρ­γού­νται δε­σμοί;

Σα­φέ­στα­τα δη­μιουρ­γού­νται δε­σμοί και όχι μόνο δη­μιουρ­γού­νται δε­σμοί, αλλά υπάρ­χουν στιγ­μές πολύ συ­γκι­νη­τι­κές. Τις προ­άλ­λες που ήμα­σταν στην Κάσο, είδα μια κο­πέ­λα με δύο παι­δά­κια, την οποί­ον εγώ γνώ­ρι­ζα απ΄ό­ταν η ίδια ήταν ακόμα σε κα­ρο­τσά­κι και πραγ­μα­τι­κά συ­γκι­νή­θη­κα πάρα πολύ. Δεν μπο­ρεί­τε να φα­ντα­στεί­τε πώς μας υπο­δέ­χο­νται και πώς μας αγκα­λιά­ζουν σή­με­ρα ως ενή­λι­κες πια, παι­διά που δέ­χθη­καν τις υπη­ρε­σί­ες της «Ανοι­χτής Αγκα­λιάς». Μας δί­νουν τόσο πολλή αγάπη και τα παι­διά αλλά και οι ενή­λι­κες. Να φα­ντα­στεί­τε ότι εμένα μου είναι πια πάρα πολύ δύ­σκο­λο να επι­λέ­ξω πού θα πάμε και πού δεν θα πάμε σε κάθε εκ­στρα­τεία.

• Τους ανοί­ξα­τε την αγκα­λιά σας αλλά σας την άνοι­ξαν κι εκεί­νοι…

Ναι, γιατί μας εμπι­στεύ­ο­νται, μοι­ρά­ζο­νται πράγ­μα­τα μαζί μας, εί­μα­στε μία με­γά­λη οι­κο­γέ­νεια και έτσι ακρι­βώς αι­σθα­νό­μα­στε κι εγώ και οι εθε­λο­ντές για­τροί που είναι πολλά χρό­νια μαζί μου. Αυτό τώρα που προ­σπα­θού­με να κά­νου­με, είναι να πεί­σου­με τα παι­διά να μην φεύ­γουν από τα νησιά τους και να τους δώ­σου­με κί­νη­τρα να μεί­νουν στον τόπο τους, διότι δυ­στυ­χώς έχου­με τε­ρά­στια μεί­ω­ση στον αριθ­μό παι­διών που γεν­νιού­νται και δια­μέ­νουν στα νησιά τους.

• Αυτό είναι ανη­συ­χη­τι­κό.

Ναι, γι αυτό φω­νά­ζου­με και επι­μέ­νου­με ότι πρέ­πει να δο­θούν κί­νη­τρα στα παι­διά για να μεί­νουν. Εμείς έχου­με όραμα αλλά χρεια­ζό­μα­στε και συ­νο­δοι­πό­ρους για να το υλο­ποι­ή­σου­με. Για πα­ρά­δειγ­μα στην Κάσο -που πρέ­πει να τη στη­ρί­ξου­με- έχου­με αγο­ρά­σει ένα πολύ με­γά­λο οι­κό­πε­δο όπου θέ­λου­με εκεί να δη­μιουρ­γή­σου­με ένα κέ­ντρο για να μα­θαί­νουν τα παι­διά να κα­τα­σκευά­ζουν και να συ­ντη­ρούν πα­ρα­δο­σια­κά όρ­γα­να, να δι­δά­σκο­νται επί­σης την τέχνη του ψη­φι­δω­τού η οποία σβή­νει σιγά-σιγά… Προ­σπα­θού­με να αντα­πο­κρι­θού­με στις ανά­γκες και των σχο­λεί­ων και των Δήμων, κα­τα­σκευά­ζο­ντας παι­δι­κές χαρές, χώ­ρους αθλη­τι­σμού, διά­φο­ρα πράγ­μα­τα για να μπο­ρούν να απα­σχο­λού­νται τα παι­διά εκτός σχο­λεί­ου ώστε να μην ασχο­λού­νται μόνο με το tablet, γιατί πα­ρου­σιά­ζο­νται προ­βλή­μα­τα εξάρ­τη­σης με ό,τι αυτό συ­νε­πά­γε­ται. Στα νησιά δεν μπο­ρεί να δι­καιο­λο­γη­θεί μια τέ­τοια εξάρ­τη­ση, όπως επί­σης δεν δι­καιο­λο­γεί­ται να είναι πα­χύ­σαρ­κα. Είναι αδια­νό­η­το ένα παιδί σε νησί να είναι πα­χύ­σαρ­κο και δεν είναι πα­χύ­σαρ­κο μόνο γιατί κα­θη­λώ­νε­ται μπρο­στά σε μία οθόνη αλλά παί­ζουν κι άλλοι πα­ρά­γο­ντες ρόλο, όπως η έλ­λει­ψη άσκη­σης, η λάθος δια­τρο­φή… Προ­σπα­θού­με να στρέ­ψου­με τις δρα­στη­ριό­τη­τές μας στην πλη­ρο­φό­ρη­ση και σε ει­δι­κά προ­γράμ­μα­τα πέρα από την «Υπο­στή­ρι­ξη Ζωής», ώστε γο­νείς, παι­διά και εκ­παι­δευ­τι­κοί να κα­τα­λά­βουν τη ση­μα­σία της καλής δια­τρο­φής και την ανά­γκη της άσκη­σης. Για όλα αυτά, απαι­τεί­ται καλή συ­νερ­γα­σία με τους το­πι­κούς άρ­χο­ντες και με την εκ­παι­δευ­τι­κή κοι­νό­τη­τα.

• Υπάρ­χουν κά­ποιες πε­ρι­πτώ­σεις όλα αυτά τα χρό­νια, που έχετε ξε­χω­ρί­σει, που σας συ­γκί­νη­σαν πάρα πολύ;

Υπήρ­χαν άν­θρω­ποι που ήταν ανυ­πο­ψί­α­στοι και που μέσω της «Ανοι­χτής Αγκα­λιάς» ανα­κά­λυ­ψαν ότι είχαν σο­βα­ρό πρό­βλη­μα υγεί­ας και η έγκαι­ρη αντι­με­τώ­πι­σή του απο­δεί­χθη­κε σω­τή­ρια για την υγεία τους κι αυτό το εκ­φρά­ζουν κάθε φορά που μας βλέ­πουν. Η χαρά που δί­νεις στα παι­διά όταν προ­σφέ­ρεις κάτι στο σχο­λείο τους είναι πολύ με­γά­λη, αλλά με­γα­λύ­τε­ρη είναι η ικα­νο­ποί­η­ση που παίρ­νεις εσύ… Όταν τα παι­διά σε υπο­δέ­χο­νται με αγάπη και σου προ­σφέ­ρουν ζω­γρα­φιές για να σε ευ­χα­ρι­στή­σουν… Όλα αυτά είναι συ­γκι­νη­τι­κά. Συ­γκι­νη­τι­κό είναι να βλέ­πεις τα παι­διά του Κέ­ντρου Ημέ­ρας που λει­τουρ­γού­με στο Κο­ρω­πί και τα οποία έχουν διά­φο­ρες δια­τα­ρα­χές, να εξε­λίσ­σο­νται…

• Μια ανοι­χτή αγκα­λιά με τι γε­μί­ζει κυρία Βλά­χου;

Με την αγάπη, τη εκτί­μη­ση και με τον σε­βα­σμό που μας δεί­χνουν οι κά­τοι­κοι των ακρι­τι­κών πε­ριο­χών. Βιώ­νου­με πολύ δυ­να­τά συ­ναι­σθή­μα­τα σε κάθε μας τα­ξί­δι