Απειλεί και την οικονομία ο πύρινος όλεθρος – Εως ένα δισ. ευρώ το δημοσιονομικό κόστος

Νέο χτύπημα για την ελλη­νική οικο­νο­μία – Πριν ακόμη προ­λά­βει να βγει εντελώς η χώρα από την παν­δη­μία και τα ορι­ζό­ντια μέτρα στή­ρι­ξης ήρθαν οι πυρ­κα­γιές να επι­βάλ­λουν νέα πακέτα μέτρων

Την ώρα που η οικο­νο­μία δείχνει να βγαίνει από την κρίση της παν­δη­μίας, έρχεται να προ­στε­θεί το μεγάλο κόστος από την κατα­στροφή των πυρ­κα­γιών που συντε­λεί­ται τις τελευ­ταίες ημέρες στην χώρα, το οποίο επί του παρό­ντος είναι ανυ­πο­λό­γι­στο.

Η Πολι­τεία δηλώνει σε όλους τους τόνους ότι θα σταθεί αρωγός στους πολίτες και τις επι­χει­ρή­σεις που επλή­γη­σαν, ωστόσο ο λογα­ρια­σμός, που αναμ­φί­βολα είναι μεγάλος, δεν μπορεί να βγει έως ότου υπάρξει μία κατα­γραφή των ζημιών.

Στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών κάνουν ήδη τους υπο­λο­γι­σμούς τους, έτσι ώστε να εξα­σφα­λί­σουν τα κον­δύ­λια που απαι­τού­νται, ενώ ήδη έχουν υπάρξει οι πρώτες επαφές με αξιω­μα­τού­χους της ΕΕ, προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λι­στούν κάποια κον­δύ­λια από τις Βρυ­ξέλ­λες για φυσικές κατα­στρο­φές.

Από 500 εκ. έως 1 δισ. το κόστος

Η ανυ­πο­λό­γι­στη οικο­λο­γική κατα­στροφή έρχεται σε μία περίοδο δημο­σιο­νο­μι­κής χαλα­ρό­τη­τας, λόγω του κορο­νοϊού. Βέβαια αυτό σε καμία περί­πτωση δεν μπορεί να σημάνει εφη­συ­χα­σμό, δεδο­μένο ότι η Ελλάδα ήδη έχει επι­βα­ρύ­νει το δημόσιο χρέος της για την στήριξη της οικο­νο­μίας και της κοι­νω­νίας στην περίοδο της παν­δη­μίας.

Σύμφωνα με κάποιες πρώτες εκτι­μή­σεις, ο δημο­σιο­νο­μι­κός αντί­κτυ­πος μπορεί να υπερβεί να 500 εκατ. ευρώ ή ακόμη να αγγίξει και το 1 δισ. ευρώ. Πριν σβήσει βέβαια και η τελευ­ταία φλόγα, κανείς δεν μπορεί να κάνει υπο­λο­γι­σμούς. Ακόμη και το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών δεν μπορεί να δει ποιο θα είναι το εύρος των παρεμ­βά­σεων που μπορεί και πρέπει να κάνει, μέχρι να έχει πλήρη γνώση της έκτασης των ζημιών.

Τα πρώτα μέτρα που ήδη έχουν ληφθεί:

Ανα­στολή φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων: Στις περιο­χές που κηρύσ­σο­νται σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης, για την αντι­με­τώ­πιση των εκτά­κτων αναγκών και τη δια­χεί­ριση των συνε­πειών που προ­κύ­πτουν από την πυρ­κα­γιά, θα ανα­στα­λεί η πληρωμή όλων των εκκρε­μών, βεβαιω­μέ­νων και ληξι­πρό­θε­σμων φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων, τόσο για τις επι­χει­ρή­σεις όσο και για τα φυσικά πρόσωπα που πλήτ­το­νται για 6 μήνες. Ειδι­κό­τερα, με έκδοση σχε­τι­κής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης προ­βλέ­πο­νται οι σχε­τι­κές λεπτο­μέ­ρειες για την παρά­ταση των προ­θε­σμιών κατα­βο­λής των βεβαιω­μέ­νων οφειλών των φυσικών και νομικών προ­σώ­πων και οντο­τή­των των περιο­χών – εντός αυστη­ρής περι­μέ­τρου – οι οποίες πλήτ­το­νται από την πυρ­κα­γιά.

Απο­ζη­μιώ­σεις για τις πρώτες ανάγκες των νοι­κο­κυ­ριών και για οικο­σκευή. Στα πλητ­τό­μενα από την πυρ­κα­γιά νοι­κο­κυ­ριά θα κατα­βλη­θούν, σε συνερ­γα­σία με τους δήμους, χρη­μα­τικά ποσά ανάλογα με την κατα­γραφή των ζημιών μέσω του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών, από έκτακτη χρη­μα­το­δό­τηση από το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών. Συγκε­κρι­μένα, το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών είναι αρμόδιο για την κατα­βολή απο­ζη­μιώ­σεων, που είναι (α) οικο­νο­μική ενί­σχυση, ποσού 600 ευρώ, σε κάθε νοι­κο­κυ­ριό που έχει πληγεί η κύρια κατοι­κία του, για την κάλυψη των πρώτων αναγκών του, (β) εκτός αυτού του ποσού, οι οικο­γέ­νειες που υπέ­στη­σαν ζημιά και είναι πολύ­τε­κνες ενι­σχύ­ο­νται με επι­πλέον 600 ευρώ, (γ) επι­πλέον οικο­νο­μική ενί­σχυση 600 ευρώ λαμ­βά­νουν οι πλη­γεί­σες οικο­γέ­νειες για κάθε μέλος τους που είναι άτομο με ειδικές ανάγκες, (δ) οικο­νο­μική ενί­σχυση ποσού μέχρι 6.000 ευρώ ανά νοι­κο­κυ­ριό, για την επι­σκευή ή την αντι­κα­τά­σταση οικο­σκευής της κύριας πλη­γεί­σας οικίας, και (ε) οικο­νο­μική ενί­σχυση 4.500 ευρώ σε άτομα που υπέ­στη­σαν ανα­πη­ρία από τραυ­μα­τι­σμό στη φυσική κατα­στροφή. Αυτές οι οικο­νο­μι­κές ενι­σχύ­σεις πλη­γέ­ντων από φυσικές κατα­στρο­φές είναι ακα­τά­σχε­τες.

Παροχή στε­γα­στι­κής συν­δρο­μής σε φυσικά και νομικά πρόσωπα για την απο­κα­τά­σταση κτιρίων και κτι­ρια­κών εγκα­τα­στά­σεων εντός της οριο­θε­τη­μέ­νης περιο­χής. Με Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση των εμπλε­κό­με­νων Υπουρ­γείων οριο­θε­τού­νται οι πλη­γεί­σες περιο­χές και χορη­γεί­ται στε­γα­στική συν­δρομή για την επι­σκευή/ανα­κα­τα­σκευή των κτιρίων, μέσω της ΓΔΑΕΦΚ του Υπουρ­γείου Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών. Η στε­γα­στική συν­δρομή, η οποία απο­τε­λεί­ται από 80% δωρεάν κρατική αρωγή και 20% άτοκο δάνειο με την εγγύηση του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, χορη­γεί­ται στους ιδιο­κτή­τες των πλη­γέ­ντων κτιρίων με σκοπό την απο­κα­τά­στασή τους (επι­σκευή ή ανα­κα­τα­σκευή, ανάλογα με τις βλάβες που παρου­σιά­ζουν). Η χρη­μα­το­δό­τηση του εν λόγω μέτρου προ­έρ­χε­ται από το Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων.

Επι­χο­ρή­γηση επι­χει­ρή­σεων που επλή­γη­σαν από την πυρ­κα­γιά. Σύμφωνα με το υφι­στά­μενο θεσμικό πλαίσιο [ν. 4797/2021 (ΦΕΚ Α΄ 66/23-04-2021)], το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών είναι αρμόδιο για την απο­ζη­μί­ωση επι­χει­ρή­σεων που έχουν πληγεί από θεο­μη­νίες, σε συνερ­γα­σία με την Περι­φέ­ρεια, η οποία και συστή­νει σχε­τι­κές επι­τρο­πές που προ­χω­ρούν στην εκτί­μηση των ζημιών σε κάθε επι­χεί­ρηση. Ειδι­κό­τερα, η επι­χο­ρή­γηση μέρους της εκτι­μη­θεί­σας ζημιάς περι­λαμ­βά­νει τη ζημιά σε κτι­ρια­κές εγκα­τα­στά­σεις, μηχα­νο­λο­γικό εξο­πλι­σμό, πρώτες ύλες, εμπο­ρεύ­ματα και κατε­στραμ­μένα οχήματα της επι­χεί­ρη­σης, ενώ στο ίδιο πλαίσιο εντάσ­σο­νται και οι αγρο­τι­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις. Έτσι, με την προ­ώ­θηση, σε ένα πλαίσιο συνερ­γα­σίας με την Περι­φέ­ρεια, της δια­δι­κα­σίας εκτί­μη­σης των ζημιών στις επι­χει­ρή­σεις και τις αγρο­τι­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις δύναται να χορη­γη­θεί άμεσα μία προ­κα­τα­βολή επί της εκτι­μη­θεί­σας ζημίας και – αφού ολο­κλη­ρω­θεί η εκτι­μη­τική δια­δι­κα­σία – να χορη­γη­θεί και το τελικό ποσοστό επι­χο­ρή­γη­σης επί της εκτι­μη­θεί­σας ζημιάς.

Απαλ­λαγή από τον ΕΝΦΙΑ. Τα κτί­σματα μετά του ανα­λο­γού­ντος σε αυτά οικο­πέ­δου, τα οποία βρί­σκο­νται σε περιο­χές που θα κηρυ­χθούν σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης λόγω της πυρ­κα­γιάς και έχουν απο­δε­δειγ­μένα ολο­σχε­ρώς κατα­στρα­φεί ή υποστεί λει­τουρ­γι­κές ζημιές που τα καθι­στούν μη κατοι­κή­σιμα, δύναται να απαλ­λα­γούν από τον ΕΝΦΙΑ του έτους εντός του οποίου επήλθε η κατα­στροφή, με την προ­ϋ­πό­θεση ότι κατά τον χρόνο αυτόν η κυριό­τητα ή το εμπράγ­ματο δικαί­ωμα στο ακίνητο ανήκει στον υπόχρεο σε φόρο του έτους αυτού. Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών συνερ­γά­ζε­ται στενά με το Υπουρ­γείο Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών για τη διευ­κό­λυνση και επι­τά­χυνση της σχε­τι­κής δια­δι­κα­σίας.

Ανα­στολή διε­νέρ­γειας πράξεων ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης. Σε συνέ­χεια σχε­τι­κής διά­τα­ξης στον ν. 4797/2021, δύναται να εκδοθεί Υπουρ­γική Απόφαση για την ανα­στολή διε­νέρ­γειας κάθε πράξης ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης επί της κινητής ή ακί­νη­της περιου­σίας των πλητ­τό­με­νων από την πυρ­κα­γιά. Ειδι­κό­τερα, για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και τις νομικές οντό­τη­τες που δικαιού­νται το συγκε­κρι­μένο μέτρο, ανα­στέλ­λε­ται, για έξι (6) μήνες, η διε­νέρ­γεια κάθε πράξης ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης επί της κινητής ή ακί­νη­της περιου­σίας τους, εξαι­ρου­μέ­νων των απαι­τή­σεων για δια­τροφή. Η ανα­στολή κατα­λαμ­βά­νει, ιδίως, τη διε­νέρ­γεια πλει­στη­ρια­σμών, κατα­σχέ­σεων, απο­βο­λών και προ­σω­πι­κών κρα­τή­σεων. Κατά το χρονικό διά­στημα του εξα­μή­νου, ανα­στέλ­λο­νται οι προ­θε­σμίες άσκησης ενδίκων μέσων και βοη­θη­μά­των που αφορούν σε εκκρε­μείς δια­δι­κα­σίες ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης.

Ρύθμιση και ανα­στολή ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών. Σε συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σεων και σε συνέ­χεια της σχε­τι­κής Κοινής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης οριο­θέ­τη­σης που θα εκδοθεί, με απόφαση του Υπουρ­γείου Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σεων δύναται να δοθεί η δυνα­τό­τητα να εντα­χθούν σε δια­δι­κα­σία ρύθ­μι­σης και ανα­στο­λής ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών οι πλητ­τό­με­νες επι­χει­ρή­σεις που βρί­σκο­νται εντός των περιο­χών που θα οριο­θε­τη­θούν ως πλητ­τό­με­νες από την πυρ­κα­γιά. Ειδι­κό­τερα, προ­βλέ­πε­ται (α) κεφα­λαιο­ποί­ηση των καθυ­στε­ρού­με­νων μέχρι το τέλος του προη­γού­με­νου της φυσικής κατα­στρο­φής μήνα ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών (μετά τον προ­σθέ­των τελών, τόκων, προ­σαυ­ξή­σεων και λοιπών επι­βα­ρύν­σεων), (β) ανα­στολή κατα­βο­λής των τρε­χου­σών ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών για έξι (6) μήνες, αρχής γενο­μέ­νης από την 1η του μήνα κατά τον οποίο συνέβη η φυσική κατα­στροφή (χωρίς υπο­λο­γι­σμό κατά το διά­στημα αυτό προ­σθέ­των τελών ή άλλων προ­σαυ­ξή­σεων), και (γ) δοσο­ποί­ηση των οφει­λο­μέ­νων μετά το 6μηνο σε 12-24 μηνιαίες δόσεις.

Επι­δό­τηση ενοι­κίου/συγκα­τοί­κη­σης. Με κοινή απόφαση των Υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών, Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων και Μετα­φο­ρών και Υπο­δο­μών, δύναται, σε συνέ­χεια της οριο­θέ­τη­σης των πλη­γει­σών περιο­χών, να δοθεί επι­δό­τηση ενοι­κίου/συγκα­τοί­κη­σης για την κάλυψη δαπανών προ­σω­ρι­νής στέ­γα­σης των μόνιμων κατοί­κων, οι κατοι­κίες των οποίων επλή­γη­σαν από τις πυρ­κα­γιές.

Φιλο­ξε­νία των πυρό­πλη­κτων σε ξενο­δο­χεια­κές μονάδες. Για τους πολίτες που πλήτ­το­νται από τις πυρ­κα­γιές, με χρη­μα­το­δό­τηση – αρχικά 300.000 ευρώ – από το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, η Γενική Γραμ­μα­τεία Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας προχωρά άμεσα στη μίσθωση δωμα­τίων σε ξενο­δο­χεια­κές μονάδες, ώστε να φιλο­ξε­νη­θούν οι πλη­γέ­ντες.

Στήριξη αγροτών από τον ΕΛ.Γ.Α. Ο ΕΛ.Γ.Α., σε συνέ­χεια και της έκτα­κτης χρη­μα­το­δό­τη­σης από το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, θα στη­ρί­ξει τους αγρότες, των οποίων η παρα­γωγή επλήγη από τις πυρ­κα­γιές, ενώ, σε συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, θα δια­μορ­φω­θούν χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία για να καλυ­φθούν και άλλες περι­πτώ­σεις πλητ­τό­με­νων αγροτών και παρα­γω­γών του πρω­το­γε­νούς τομέα, που δεν εντάσ­σο­νται στο πλαίσιο απο­ζη­μιώ­σεων του κανο­νι­σμού του ΕΛ.Γ.Α.

Πηγή imerisia.gr