Η έγκριση που δεν έπρεπε να δοθεί: Όταν οι κανόνες έγιναν λάστιχο στην Πολεοδομία Ρόδου

• Πώς μία φαι­νο­με­νικά απλή αίτηση βεβαί­ω­σης όρων δόμησης απο­κά­λυψε ένα δίκτυο χαρι­στι­κών χει­ρι­σμών, παρα­τυ­πιών και προ­σβά­σεων -με επί­κε­ντρο πρόσωπα μέσα από την υπη­ρε­σία και τη συνερ­γα­σία τους με εξω­τε­ρι­κούς μηχα­νι­κούς

Το σκάν­δαλο στην Πολε­ο­δο­μία της Ρόδου έχει πολλά πρόσωπα. Το ένα από αυτά αφορά στην υπόθεση έκδοσης βεβαί­ω­σης όρων δόμησης και προ­έ­γκρι­σης οικο­δο­μι­κής άδειας για οικό­πεδο που δεν πλη­ρούσε τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις, αλλά παρ’ όλα αυτά «διεκ­πε­ραιώ­θηκε».

Όχι μία φορά. Αλλά μέσα από μία αλλη­λου­χία τηλε­φω­νη­μά­των, ανταλ­λα­γών πρω­το­κόλ­λων, οικο­νο­μι­κών συμ­φω­νιών και συνεχών ανα­προ­σαρ­μο­γών.

Στην καρδιά της υπό­θε­σης, υπάλ­λη­λος της Πολε­ο­δο­μίας εμφα­νί­ζε­ται να παρα­κάμ­πτει χρο­νο­δια­γράμ­ματα, να ανα­κυ­κλώ­νει παλιές αιτή­σεις με παρεμ­βά­σεις στο σύστημα e-Άδειες του TEE και να λει­τουρ­γεί συντο­νι­σμένα με πολι­τικό μηχα­νικό και ιδιώτη, με στόχο να δώσουν σε μία αίτηση που είχε λήξει, δεύτερη ζωή.

«Το μόνο που μπο­ρούμε να κάνουμε…»

Η συνο­μι­λία που απο­κα­λύ­φθηκε μεταξύ της υπαλ­λή­λου και του ιδιώτη ήταν απο­κα­λυ­πτική:

«Θυμάσαι την προ­έ­γκριση που είχαμε βγάλει στο οικό­πεδο αυτό που θέλεις να χτίσεις δίπλα στον α…; Μπήκα στο σήμα του ΤΕΕ, λήγει 18/11… Εμείς δεν μπο­ρούμε να πάμε σε άδεια γιατί δεν έχουμε. Το μόνο που μπο­ρούμε να κάνουμε είναι, αν η (…) έχει ένα πρω­τό­κολλο, να μου το δώσει να ξανα­κά­νουμε την αίτηση από την αρχή».

Η υπάλ­λη­λος προ­τεί­νει την ανα­κύ­κλωση παλιάς αίτησης, που είχε υπο­βλη­θεί από την ίδια μηχα­νικό και βρι­σκό­ταν ανε­νεργή. Μάλιστα, ομο­λο­γεί ότι «τα σχέδια που είχαμε εγκρί­νει, θα τα κάνω download, ξανά μανά τα ίδια».

Η απρο­κά­λυ­πτη φύση της κου­βέ­ντας φανε­ρώ­νει κάτι βαθύ­τερο: τη θεσμο­θέ­τηση της παρα­τυ­πίας ως εργα­λείο τακτο­ποί­η­σης. Οι χρο­νι­κοί περιο­ρι­σμοί της νομο­θε­σίας, απλά παρα­κάμ­πτο­νται.

Πρωτόκολλα- πασπαρ­τού

Οι διά­λο­γοι απο­κα­λύ­πτουν και το πώς επα­να­χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν αιτή­σεις με άλλον δικαιούχο, σε δια­φο­ρε­τική περιοχή και χρήση. Χαρα­κτη­ρι­στικά, ένα αρχικό αίτημα του 2022, που αφο­ρούσε νέο κτίσμα εντός σχεδίου στη Ρόδο, «μεταλ­λά­χθηκε» και επα­να­κα­τα­χω­ρή­θηκε το 2024 για περιοχή εκτός σχεδίου, με νέο κύριο έργου.

«Αυτή τη φορά όμως, επειδή πραγ­μα­τικά θα λήξουνε… Τράβα βάλε μία πινα­κίδα να το που­λή­σεις παιδί μου, μην πάει χαμένο το χωράφι», λέει η μηχα­νι­κός στον ιδιώτη.

Το πραγ­μα­τικό «χαμένο» σε αυτή την υπόθεση δεν ήταν το χωράφι. Ήταν η νομι­μό­τητα.

Τα φορο­λο­γικά, ο… μηχα­νι­σμός  «διόρ­θω­σης»

Το οικο­νο­μικό κομμάτι ήταν ξεκά­θαρο: για κάθε νέα υποβολή, χρεια­ζό­ταν εκ νέου πληρωμή παρα­βό­λων. Αυτό, όμως, δεν ήταν απο­τρε­πτι­κός παρά­γο­ντας. Το αντί­θετο:

«Τα φορο­λο­γικά αυτά που πλη­ρώ­σαμε, θα χρεια­στεί να τα πλη­ρώ­σουμε από την αρχή».

«Κανένα πρό­βλημα. Προχώρα το. Πείτε μου πόσο είναι να στα δώσω».

Η ελα­φρό­τητα στον τρόπο που ανα­φέ­ρο­νται σε ποσά, σε πράξεις, σε δια­δι­κα­σίες που οφεί­λουν να είναι αυστηρά θεσμι­κές, δείχνει τη φυσι­κο­ποί­ηση του παρά­νο­μου.

«Μην μου λέει “δεν έχω”, όταν αγο­ρά­ζει ακίνητα»

Μία από τις πιο χαρα­κτη­ρι­στι­κές στιγμές προ­κύ­πτει από την αγα­νά­κτηση της υπαλ­λή­λου, όταν ανα­φέ­ρε­ται σε «αθέμιτα οφέλη» που λάμβανε από τον ιδιώτη:

«Δεν μπορεί να με λέει “δεν έχω” και να αγο­ρά­ζει δύο και τρία ακίνητα. Πού τα βρίσκει και τα αγο­ρά­ζει;».

Η αναφορά αυτή απο­κα­λύ­πτει και μια προ­σω­πική σχέση. Μια άτυπη, ανε­πί­σημη οικο­νο­μική σύνδεση με όρους εξυ­πη­ρε­τή­σεων, «δωρεών», και δια­πλο­κής. Η ίδια παρα­δέ­χε­ται ότι δεν έλαβε χρήματα για συγκε­κρι­μένη πράξη, αλλά το σύστημα παροχών – ανταλ­λα­γών υπήρχε και λει­τουρ­γούσε.

Το σχέδιο «ελα­στι­κό­τη­τας»

Από την ανάλυση προ­κύ­πτει ξεκά­θαρα ότι το χρονικό περι­θώ­ριο μεταξύ αρχικής υπο­βο­λής και τελικής κατα­χώ­ρη­σης ήταν 15 μήνες. Η υπάλ­λη­λος, αντί να απορ­ρί­ψει την αίτηση ως εκπρό­θε­σμη, την «επέ­στρεψε» για επα­νέ­λεγχο και στη συνέ­χεια την ανα­λαμ­βά­νει εκ νέου. Όλα αυτά, ενώ είχε λήξει η ισχύς της αίτησης, και η περιοχή του έργου είχε αλλάξει.

Το επι­χεί­ρημα; Να μπορεί το οικό­πεδο να που­λη­θεί. Όχι να χτιστεί. Να απο­κτή­σει χαρτιά. Αυτό ήταν το ζητού­μενο.

Το μοτίβο

Δεν πρό­κει­ται για μία μεμο­νω­μένη παρα­νο­μία. Πρό­κει­ται για ένα μοτίβο. Για μία πρα­κτική που έχει δομηθεί στην καθη­με­ρι­νό­τητα της υπη­ρε­σίας και λει­τουρ­γεί παράλ­ληλα με τη θεσμική δια­δι­κα­σία -σαν παράλ­ληλη γρα­φειο­κρα­τία με ιδιω­τικά κλειδιά.

Το ερώτημα

Τι σημαί­νει για τη Ρόδο – και γενικά για τη χώρα – το γεγονός ότι μία άδεια μπορεί να απο­κτη­θεί χωρίς τα νόμιμα στοι­χεία, χωρίς ισχύ­ο­ντες τίτλους, χωρίς κανο­νι­κές αιτή­σεις, χωρίς ουσια­στικό έλεγχο;

Το ζήτημα δεν είναι μόνο η ηθική εκτροπή. Είναι η πρα­κτική επί­πτωση: χτί­ζο­νται κτήρια, αλλά­ζουν χέρια ιδιο­κτη­σίες, με βάση πλα­σμα­τικά δεδο­μένα. Και όλα αυτά, κάτω από το ραντάρ του νόμου.

Και κάπως έτσι, η Πολε­ο­δο­μία έγινε εργα­λείο διευ­θέ­τη­σης. Όχι ελέγχου.