Το παρασκήνιο του επικίνδυνου μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών

«Αν στα πρώτα λεπτά δεν συγκρου­στούν αερο­πλάνα στον αέρα ή δεν πάθεις έμφραγμα τη στιγμή του μπλακ άουτ των επι­κοι­νω­νιών, τότε η κατά­σταση μπορεί να γίνει δια­χει­ρί­σιμη». Με αυτά τα λόγια ελεγ­κτής ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας περι­γρά­φει στην Καθη­με­ρινή το σοκ και την ακραία πίεση που βίωσαν οι συνά­δελ­φοί του τα πρώτα δευ­τε­ρό­λε­πτα, όταν συνει­δη­το­ποί­η­σαν την περα­σμένη Κυριακή λίγο πριν από τις 9 το πρωί, ότι το Κέντρο Ελέγχου Περιο­χής Αθηνών και Μακε­δο­νίας (ΚΕΠΑΘΜ), στο Ελλη­νικό, έχασε αιφ­νι­δια­στικά κάθε τηλε­φω­νική επι­κοι­νω­νία με όλα τα αερο­σκάφη που πετού­σαν στον ελλη­νικό εναέριο χώρο. «Μιλάμε για μια κατά­σταση έξω από κάθε εγχει­ρί­διο και κάθε εκπαί­δευση. Η ολική απώλεια του συστή­μα­τος απλώς δεν έχει προ­βλε­φθεί ποτέ και πουθενά, καθώς τέθηκε εκτός και το εφε­δρικό», τονίζει.

Όπως σημειώ­νει το ρεπορ­τάζ της Καθη­με­ρι­νής, ο ρόλος του Κέντρου Ελέγχου στο Ελλη­νικό είναι κάτι παρα­πάνω από κομ­βι­κός. Εκεί κατα­λή­γει η επι­κοι­νω­νία κάθε πιλότου αερο­σκά­φους, που είτε απλώς διέρ­χε­ται από τον ελλη­νικό εναέριο χώρο είτε έχει προ­ο­ρι­σμό κάποιο ελλη­νικό αερο­δρό­μιο ή απο­γειώ­νε­ται από τη χώρα. Κάθε αερο­σκά­φος πετάει «κου­μπω­μένο» στη συχνό­τητα του κέντρου. Οταν αυτή χαθεί, ο ελεγ­κτής δεν μπορεί ούτε να κατευ­θύ­νει το αερο­σκά­φος ούτε να του δώσει εντολή να αλλάξει συχνό­τητα και να περάσει στον πύργο ελέγχου του εκά­στοτε αερο­δρο­μίου, παρότι οι πύργοι των αερο­δρο­μίων λει­τουρ­γού­σαν κανο­νικά. «Αυτό ήταν και η μεγα­λύ­τερη πρό­κληση. Ενώ τα αερο­δρό­μια δού­λευαν, έπρεπε να βρεθεί τρόπος για να ειδο­ποι­η­θεί ο πιλότος. Η λύση ήταν να εντο­πι­στεί μια συχνό­τητα με μερική κάλυψη, καθώς λει­τουρ­γού­σαν οι πομποί στη Σητεία και μια δεύτερη συχνό­τητα που δεν είχε επη­ρε­α­στεί, αλλά προ­ο­ρι­ζό­ταν για δια­φο­ρε­τική χρήση».

Μέχρι στιγμής τα ακριβή αίτια που οδή­γη­σαν στην πλήρη απώλεια της τηλε­φω­νι­κής επι­κοι­νω­νίας και στο κλεί­σιμο του FIR Αθηνών για του­λά­χι­στον τέσ­σε­ρις ώρες δεν έχουν εξα­κρι­βω­θεί. Σύμφωνα με την Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας υπήρξε τεχνικό πρό­βλημα με τη μορφή συνε­χούς παρεμ­βο­λής «θορύβου» στην ακρόαση των συχνο­τή­των, προ­ερ­χό­μενη από διε­γέρ­σεις, δηλαδή ακού­σιες εκπο­μπές σήματος των πομπών της υπη­ρε­σίας. «Τόσο τα πρω­τεύ­ο­ντα όσο και τα δευ­τε­ρεύ­ο­ντα (backup) συστή­ματα επι­κοι­νω­νίας φωνής (VCS) και πομπο­δε­κτών βρί­σκο­νταν σε λει­τουρ­γία καθ’ όλη τη διάρ­κεια του συμ­βά­ντος. Ωστόσο, η παρεμ­βολή “θορύβου” μπλό­καρε τις συχνό­τη­τες», επε­σή­μανε σε χθεσινή της ανα­κοί­νωση.

Τις πρώτες ώρες μετά το περι­στα­τικό η ΥΠΑ έκανε λόγο για μαζικές εξω­γε­νείς παρεμ­βο­λές σε σχεδόν όλες τις συχνό­τη­τες. Στη συνέ­χεια, ωστόσο, η εικόνα ανα­θε­ω­ρή­θηκε και η πλέον επι­και­ρο­ποι­η­μένη εκδοχή απέδωσε το συμβάν σε σοβαρό τεχνικό πρό­βλημα.

Οι έρευνες

Σε κάθε περί­πτωση, βρί­σκο­νται πλέον σε εξέλιξη τρεις παράλ­λη­λες έρευνες για να δια­πι­στω­θεί πώς προ­έ­κυψε η συγκε­κρι­μένη δυσλει­τουρ­γία. Το πρωί της Δευ­τέ­ρας ο προϊ­στά­με­νος της Εισαγ­γε­λίας Πρω­το­δι­κών Αθηνών Αρι­στεί­δης Κορέας διέταξε τη διε­νέρ­γεια κατε­πεί­γου­σας προ­κα­ταρ­κτι­κής έρευνας. Ταυ­τό­χρονα, συγκρο­τή­θηκε ειδική επι­τροπή υπό την προ­ε­δρία του διοι­κητή της Αρχής Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, Χρήστου Τσί­τουρα, με αντι­κεί­μενο τη διε­ρεύ­νηση των αιτίων και την απο­τί­μηση των επι­πτώ­σεων. Παράλ­ληλα, στους κόλπους της ΥΠΑ διε­νερ­γεί­ται Ενορκη Διοι­κη­τική Εξέταση, προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στω­θεί αν και σε ποιο βαθμό προ­κύ­πτουν ευθύνες για στελέχη του οργα­νι­σμού.

Αν και η πλη­ρο­φό­ρηση εξα­κο­λου­θεί να γίνεται με το στα­γο­νό­με­τρο και οποιο­δή­ποτε συμπέ­ρα­σμα πριν από τη δημο­σί­ευση του επί­ση­μου πορί­σμα­τος θεω­ρεί­ται πρόωρο, το σενάριο κυβερ­νο­ε­πί­θε­σης έχει σχεδόν απο­κλει­στεί, κυρίως λόγω της παλαιό­τη­τας των συστη­μά­των. Παρα­μέ­νει, ωστόσο, ανοιχτό το ενδε­χό­μενο της δολιο­φθο­ράς. Από την πλευρά του ο ΟΤΕ, που παρέχει τα κυκλώ­ματα δια­σύν­δε­σης μέσω των οποίων μετα­φέ­ρο­νται τα δεδο­μένα από τους πομπο­δέ­κτες στο κέντρο, απορ­ρί­πτει κατη­γο­ρη­μα­τικά κάθε υπόνοια δυσλει­τουρ­γίας στο τμήμα που τον αφορά. Οπως ξεκα­θα­ρί­ζουν στην «Κ» πηγές προ­σκεί­με­νες στην τηλε­πι­κοι­νω­νιακή εται­ρεία, οι ενδε­λε­χείς έλεγχοι έδειξαν ότι τα κυκλώ­ματα είναι πλήρως λει­τουρ­γικά, ενώ δια­ψεύ­δο­νται και οι πλη­ρο­φο­ρίες περί ανα­βάθ­μι­σης μόντεμ.

Το περιε­χό­μενο του πορί­σμα­τος ανα­μέ­νε­ται με ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον και από τις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες, καθώς, ανάλογα με τα συμπε­ρά­σματά του, δεν απο­κλεί­ε­ται να διεκ­δι­κή­σουν απο­ζη­μιώ­σεις από τη χώρα μας για τις οικο­νο­μι­κές απώ­λειες που υπέ­στη­σαν λόγω των ακυ­ρώ­σεων πτήσεων.

Απηρ­χαιω­μένα συστή­ματα

Σε κάθε περί­πτωση, το περι­στα­τικό ανα­δει­κνύει μια παλιά και γνωστή αδυ­να­μία. Τα συστή­ματα αερο­ναυ­τι­λίας της Ελλάδας παρα­μέ­νουν απηρ­χαιω­μένα και χρειά­ζο­νται άμεσο εκσυγ­χρο­νι­σμό. Η υλο­ποί­ηση του επεν­δυ­τι­κού προ­γράμ­μα­τος της ΥΠΑ, ύψους 313 εκατ. ευρώ, που περι­λαμ­βά­νει 13 κομβικά έργα για την περίοδο 2025-2029, εντός των προ­βλε­πό­με­νων χρο­νο­δια­γραμ­μά­των, θα ισο­δυ­να­μεί με μικρό θαύμα. Πρό­κει­ται αναμ­φί­βολα για σύν­θε­τες δια­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σίες με υψηλές τεχνι­κές απαι­τή­σεις, ωστόσο μέχρι σήμερα αρκετές έχουν ακυ­ρω­θεί λόγω επα­νε­λέγ­χου δικαιο­λο­γη­τι­κών, ενώ άλλες έχουν «κολ­λή­σει» εξαι­τίας προ­σφυ­γών στη Δικαιο­σύνη από ενδια­φε­ρο­μέ­νους.

Πηγή: moneyreview.gr