Γιατί η Ελλάδα δεν είναι φθηνός προορισμός για διακοπές

Συχνά υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι η Ελλάδα είναι προ­ο­ρι­σμός χαμηλής δαπάνης, ισχυ­ρι­σμός που στη­ρί­ζε­ται στη σύγκριση των στοι­χείων της Μέσης κατά Κεφαλή δαπάνης (ΜΚΔ) των του­ρι­στών. Ο ισχυ­ρι­σμός αυτός φαί­νε­ται τελικά να καταρ­ρί­πτε­ται, όπως δείχνει η τελευ­ταία μελέτη του Ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων με τίτλο “Η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη των εισερ­χό­με­νων του­ρι­στών στην Ελλάδα και την Ισπανία το 2019, το 2020 και το 2021” στην οποία εξε­τά­ζε­ται η ΜΚΔ των του­ρι­στών που επι­σκέ­πτο­νται την Ελλάδα και την Ισπανία, η οποία απο­τε­λεί παγκό­σμια δύναμη στον του­ρι­σμό αλλά και τον κύριο αντα­γω­νι­στή της Ελλάδας, τόσο ως προς τη συνο­λική δαπάνη, όσο και ως προς το μέρος της που κατα­λή­γει στην κάθε χώρα-προορισμό.

Η ανάλυση γίνεται τόσο για το μέρος της ΜΚΔ που κατα­λή­γει στην κάθε χώρα, όσο και για τη συνο­λική ΜΚΔ των του­ρι­στών, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του μέρους της που κατα­λή­γει εκτός της χώρας (π.χ. σε ενδιά­με­σους, αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες κ.λπ.).

Όπως δείχνει η μελέτη, τα δημο­σιευ­μένα στοι­χεία για κάθε χώρα δεί­χνουν πως η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη ήταν € 1.119 για την Ισπανία και € 702 για την Ελλάδα για το 2021, € 1.045 για την Ισπανία και € 584 για την Ελλάδα για το 2020 και € 1.101 και € 564 αντί­στοιχα για το 2019. Όμως, όπως επι­ση­μαί­νει η μελέτη, τα μεγέθη υπο­λο­γί­ζο­νται με δια­φο­ρε­τική μεθο­δο­λο­γία. Οι κύριες δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις είναι ότι στην Ελλάδα μετριέ­ται μόνο το μέρος της δαπάνης που παρα­μέ­νει στη χώρα, μη περι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του κόστους του αερο­πο­ρι­κού ή ακτο­πλοϊ­κού εισι­τη­ρίου, ακόμα και αν η αερο­πο­ρική ή ακτο­πλοϊκή εται­ρεία είναι ελλη­νική. Επίσης, στα στοι­χεία περι­λαμ­βά­νο­νται οι επι­σκέ­πτες χωρίς δια­νυ­κτέ­ρευση και οι “cross border workers”.

Αντί­θετα, στην Ισπανία μετριέ­ται το σύνολο της δαπάνης των του­ρι­στών, ανε­ξάρ­τητα αν εισπρά­χθηκε από την χώρα ή τρίτους εκτός αυτής (π.χ. αερο­πο­ρικό εισι­τή­ριο, προ­μή­θεια ενδιά­με­σων κ.λπ.) και η μέτρηση αφορά μόνο σε του­ρί­στες με του­λά­χι­στον μια δια­νυ­κτέ­ρευση.

Προ­σαρ­μό­ζο­ντας τα δύο μεγέθη ώστε να απο­τυ­πώ­νε­ται μόνο η δαπάνη που έγινε στην κάθε χώρα (εξαι­ρου­μέ­νου του κόστους μετά­βα­σης) και μόνο για του­ρί­στες με του­λά­χι­στον μία δια­νυ­κτέ­ρευση, η μέση δαπάνη στην Ελλάδα το 2019 υστερεί αυτής της Ισπα­νίας κατά μόλις 9 ευρώ (από € 537 βάσει δημο­σιευ­μέ­νων στοι­χείων), ενώ το 2020 και το 2021 η μέση δαπάνη στην Ελλάδα υπερ­τε­ρεί αυτής της Ισπα­νίας κατά € 41 και € 72 αντί­στοιχα (από € 461 και € 417 αντί­στοιχα).

Δια­φο­ρε­τι­κές πηγές του­ρι­στών

Μέρος της δια­φο­ράς του 2019 οφεί­λε­ται στο ό,τι οι δύο χώρες δέχο­νται του­ρί­στες από δια­φο­ρε­τι­κές αγορές και, συγκε­κρι­μένα, η Ελλάδα δέχεται μεγάλο αριθμό του­ρι­στών από τις όμορες Βαλ­κα­νι­κές χώρες. Οι του­ρί­στες αυτοί έχουν χαμη­λό­τερη μέση δαπάνη και ωθούν τον συνο­λικό μέσο όρο της μέσης δαπάνης προς χαμη­λό­τερα επίπεδα. Ως εκ τούτου, η διαφορά ανα­στρέ­φε­ται υπέρ της Ελλάδας τα τελευ­ταία δύο παν­δη­μικά χρόνια, λόγω αύξησης του μερι­δίου των κύριων αγορών μας και μείωσης των βαλ­κα­νι­κών και όμορων αγορών. Με την υπόθεση εργα­σίας ότι η Ελλάδα έχει το ίδιο market mix με την Ισπανία, η διαφορά στη μέση δαπάνη που μένει στην κάθε χώρα δια­μορ­φώ­νε­ται στα € 44 για το 2019, € 69 το 2020 και € 120 για το 2021 υπέρ της Ελλάδας.

Στη συνέ­χεια εξε­τά­ζε­ται η μέση δαπάνη ως προς το σύνολο της δαπάνης, δηλαδή περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης όχι μόνο της δαπάνης που κατα­λή­γει στη χώρα-προορισμό, αλλά και της δαπάνης που γίνεται εκτός αυτής (π.χ. αερο­πο­ρικό εισι­τή­ριο, προ­μή­θεια ενδιά­με­σων κ.λπ.).

Το 2019, για τις αγορές που υπάρ­χουν στοι­χεία, παρα­τη­ρεί­ται ότι η μέση δαπάνη των του­ρι­στών στην Ελλάδα είναι υψη­λό­τερη σε όλες τις αγορές -20 ευρώ στην Γερ­μα­νία, 350 ευρώ στην Γαλλία- σε σύγκριση με την Ισπανία, με εξαί­ρεση τις αγορές της Ολλαν­δίας (€ -86), των ΗΠΑ (€ -50) και της Ρωσίας (€ -458). Για το 2020, για τις τέσ­σε­ρις ευρω­παϊ­κές χώρες για τις οποίες υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα στοι­χεία, στις δύο (Γερ­μα­νία και Ιταλία) η μέση δαπάνη των του­ρι­στών στην Ελλάδα είναι χαμη­λό­τερη -€ 10 στην Ιταλία έως € 64 στην Γερμανία- απ’ ό,τι η αντί­στοιχη στην Ισπανία, ενώ στις υπό­λοι­πες δύο είναι υψη­λό­τερη – € 6 για το Ην. Βασί­λειο έως € 433 για τη Γαλλία. Για το 2021, για τις πέντε ευρω­παϊ­κές χώρες για τις οποίες υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα στοι­χεία, στις δύο (Γερ­μα­νία και Ιταλία) η μέση δαπάνη των του­ρι­στών στην Ελλάδα είναι χαμη­λό­τερη -€ 30 στην Ιταλία έως € 92 στην Γερμανία- απ’ ό,τι η αντί­στοιχη στην Ισπανία, ενώ στις υπό­λοι­πες τρεις είναι υψη­λό­τερη – από € 46 στο Βέλγιο έως € 390 για τη Γαλλία, από την οποία η Ισπανία έλκει μεγάλο μέρος του οδικώς εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού της.

Τα δύο συμπε­ρά­σματα

Η μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ κατα­λή­γει σε δύο συμπε­ρά­σματα. Πρώτον ότι αντι­κρού­ε­ται η άποψη ότι η Ελλάδα, συγκρι­νό­μενη με τους κύριους αντα­γω­νι­στές, είναι ένας φθηνός προ­ο­ρι­σμός για τους Ευρω­παί­ους αφού σε πολλές περι­πτώ­σεις οι Ευρω­παίοι του­ρί­στες στην Ελλάδα δαπα­νούν περίπου τα ίδια ή περισ­σό­τερα απ’ ό,τι στην Ισπανία. Οι δια­φο­ρές στα συνο­λικά μεγέθη οφεί­λο­νται σε σημα­ντικό βαθμό στο δια­φο­ρε­τικό market mix και όχι στο ότι οι του­ρί­στες από κάποια χώρα δαπα­νούν λιγό­τερα στην Ελλάδα απ΄ ό,τι δαπα­νούν αντί­στοιχα στην Ισπανία.

Δεύ­τε­ρον ότι στην Ελλάδα περίπου το 1/3 του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού για το 2019 και σχεδόν το 1/5 του 2020 και του 2021 είναι οδικές αφίξεις από τις όμορες βαλ­κα­νι­κές αγορές. Οι αγορές αυτές έχουν χαμη­λό­τερη ΜΚΔ από τις άλλες Ευρω­παϊ­κές αγορές έλκο­ντας τη συνο­λική ΜΚΔ σε χαμη­λό­τερα επίπεδα. Θα πρέπει όμως να επι­ση­μαν­θεί ότι η πελα­τεία αυτή δεν υπο­κα­θι­στά αλλά προ­στί­θε­ται στην πελα­τεία με την υψη­λό­τερη δαπάνη και απορ­ρο­φά­ται, κατά κύριο λόγο, από το του­ρι­στικό προϊόν της Β. Ελλάδας (Μακε­δο­νία, Θράκη), όπου η ξενο­δο­χειακή υποδομή είναι χαμη­λό­τε­ρης κατη­γο­ρίας σε σχέση με την αντί­στοιχη σε άλλες Περι­φέ­ρειες της χώρας.

Πηγή capital.gr