Ηλίας Τσέρκης: «Το ΕΣΥ σήμερα αδυνατεί να αντιμετωπίσει τις αυξημένες ανάγκες και τις σύγχρονες προκλήσεις»

Κύριε Τσέρκη, θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε με το θέμα του προ­σω­πι­κού γιατρού. Θα ήθελα να μας ενη­με­ρώ­σετε σχετικά με την εφαρ­μογή του νέου μέτρου. Κινεί­ται προς την σωστή κατεύ­θυνση κατά τη γνώμη σας και πώς θα εφαρ­μο­στεί σε νησιω­τι­κές περιο­χές, όπως η δική μας;

Δυστυ­χώς για την ώρα του­λά­χι­στον κ. Ντόκου, ο θεσμός του προ­σω­πι­κού γιατρού παρου­σιά­ζει αρκετές δυσλει­τουρ­γίες. Θεω­ρη­τικά είναι ένας θεσμός που στο­χεύει στην πρόληψη του κοι­νω­νι­κού συνόλου και φιλο­δο­ξεί να καθο­δη­γή­σει τους πολίτες στο σύστημα υγείας. Εν τούτοις, ως γνωστόν, τον τελευ­ταίο ενάμιση μήνα, πολίτες που σπεύ­δουν να εγγρα­φούν δεν βρί­σκουν δια­θέ­σιμο προ­σω­πικό γιατρό, γιατί απλού­στατα ο αριθμός των ιατρών δεν επαρκεί, καθώς οι ιδιώτες γιατροί δεν δεί­χνουν προ­θυ­μία να συμ­με­τά­σχουν στη μεταρ­ρύθ­μιση, εκφρά­ζο­ντας τις αντιρ­ρή­σεις τους στις πολλές υπο­χρε­ώ­σεις που θα πρέπει να ανα­λά­βουν.

Μέχρι στιγμής στη Ρόδο εμφα­νί­ζο­νται τριάντα (30) ιατροί στην σχετική λίστα, από τους οποίους οι είκοσι επτά (27) προ­έρ­χο­νται από το δημόσιο σύστημα υγείας (Κέντρα Υγείας, Περι­φε­ρειακά Ιατρεία) και μόλις τρεις (3) από τον ιδιω­τικό τομέα (Παστίδα, Καλυ­θιές, Πεύκοι). Μάλιστα τρεις (3) ιατροί εκ των είκοσι επτά (27), πρό­κει­ται να συντα­ξιο­δο­τη­θούν εντός διμήνου, δηλαδή στο τέλος του έτους.

Συνο­λικά είκοσι οκτώ (28) ιατροί του ιδιω­τι­κού τομέα, ειδι­κό­τη­τας Παθο­λο­γίας και Γενικής Οικο­γε­νεια­κής Ιατρι­κής, απο­φά­σι­σαν να μην συμ­βλη­θούν με τον ΕΟΠΥΥ και να συνε­χί­σουν να εργά­ζο­νται ασκώ­ντας τα καθή­κο­ντά τους, ως αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι στα ιατρεία τους.

Ως γνωστόν, βάσει της πρό­σφα­της απο­γρα­φής στο νησί της Ρόδου υπο­λο­γί­ζε­ται ότι κατοι­κούν πάνω από 124.000 μόνιμοι κάτοι­κοι. Αν θεω­ρή­σουμε ότι περίπου οι 110.000 κάτοι­κοι είναι ηλικίας άνω των 16 ετών, που έχουν το δικαί­ωμα εγγρα­φής σε κάποιον προ­σω­πικό Ιατρό, κατα­λα­βαί­νετε ότι ο μέγι­στος αριθμός πολιτών που μπορούν να δηλώ­σουν Προ­σω­πικό Ιατρό στο νησί της Ρόδου είναι 54.000 και οι υπό­λοι­ποι 56.000 δεν έχουν την δυνα­τό­τητα να βρουν δια­θέ­σιμο ιατρό.

Δια­φαί­νε­ται λοιπόν η εξ αρχής απο­τυ­χία του συστή­μα­τος, αφού στην καλύ­τερη των περι­πτώ­σεων μόνον οι μισοί σχεδόν κάτοι­κοι έχουν την δυνα­τό­τητα να δηλώ­σουν προ­σω­πικό ιατρό (Παθο­λόγο ή Γενικό Οικο­γε­νειακό Ιατρό). Εμείς, ως Ιατρι­κός Σύλ­λο­γος Ρόδου, προ­τεί­ναμε στην ηγεσία του Υπουρ­γείου Υγείας να μπορούν να εντα­χθούν στην σχετική λίστα και ιατροί μη συμ­βε­βλη­μέ­νοι με τον ΕΟΠΥΥ. Πιστεύ­ουμε εν τέλει, ότι θα ανα­γκα­στεί η ηγεσία του Υπουρ­γείου Υγείας, να υιο­θε­τή­σει την πρότασή μας και να εντα­χθούν στην σχετική λίστα και ιατροί ειδι­κό­τη­τας Παθο­λο­γίας ή Γενικής Ιατρι­κής, χωρίς να είναι υπο­χρε­ω­τικό να συνά­ψουν σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ.

Είναι αλήθεια πάντως ότι και οι πολίτες, είναι λίγο επι­φυ­λα­κτι­κοί. Άλλοι έσπευ­σαν να εντα­χθούν στον νέο θεσμό και να επι­λέ­ξουν, άλλοι δεν αισθά­νο­νται ακόμη έτοιμοι. Χρειά­ζε­ται ακόμη χρόνος προ­σαρ­μο­γής;

Κα Ντόκου υπο­λο­γί­ζε­ται ότι το 60 – 70 % των πολιτών που δήλωσαν προ­σω­πικό Ιατρό δεν τον γνω­ρί­ζουν προ­σω­πικά. Αυτό προ­κα­λεί μία ανα­με­νό­μενη διστα­κτι­κό­τητα σε πολλούς συμπο­λί­τες μας, καθώς υπο­χρε­ώ­νο­νται να δηλώ­σουν άλλον ιατρό από αυτόν που τους παρα­κο­λου­θεί επί σειράν ετών και που φυσικά εμπι­στεύ­ο­νται. Πρέπει να τονι­σθεί ότι η σχέση ιατρού και ασθε­νούς είναι πολυ­ε­πί­πεδη, δυνα­μική και αμφί­δρομη. Η καλή επι­κοι­νω­νία απο­τε­λεί το σημα­ντικό στοι­χείο της καλή­ςια­τρι­κής πρα­κτι­κής και με αυτόν τον τρόπο παγιώ­νε­ται η εμπι­στο­σύνη μεταξύ γιατρού και ασθε­νούς και αυξά­νε­ται η πιθα­νό­τητα για καλύ­τερη έκβαση στη θερα­πεία και στην ποιό­τητα ζωής του. Σε πολλές περι­πτώ­σεις η σχέση εμπι­στο­σύ­νης που ανα­πτύσ­σε­ται μεταξύ ασθε­νούς και του γιατρού του, μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως «εικο­νικό φάρμακο» και να επη­ρε­ά­σει τα απο­τε­λέ­σματα της θερα­πείας.

Το σημα­ντι­κό­τερο στοι­χείο της μεταρ­ρύθ­μι­σης, που δεν έχει ανα­φερ­θεί μέχρι σήμερα, είναι το πώς θα γίνεται η παρα­πο­μπή σε ιατρούς άλλων ειδι­κο­τή­των, δηλαδή με ποια δια­δι­κα­σία και το βασι­κό­τερο, ποιο θα είναι το κόστος της επί­σκε­ψης που θα κατα­βά­λει ο ΕΟΠΥΥ στους ιατρούς άλλων ειδι­κο­τή­των (πχ. Καρ­διο­λό­γους, Πνευ­μο­νο­λό­γους κτλ). Είναι βέβαιο λοιπόν πως έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας να δια­νύ­σουμε, μέχρι την πλήρη εφαρ­μογή του συστή­μα­τος.

Είναι γεγονός πως τα νοσο­κο­μεία και οι δομές Υγείας ανά την χώρα, έχουν πολλές ελλεί­ψεις όπως π.χ. σε Αναι­σθη­σιο­λό­γους και στην δική μας περιοχή. Τι μπορεί να γίνει κατά την εκτί­μησή σας;

Το ΕΣΥ σήμερα αδυ­να­τεί να αντι­με­τω­πί­σει τις αυξη­μέ­νες ανάγκες και τις σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις, λόγω των χρόνιων προ­βλη­μά­των υπο­χρη­μα­το­δό­τη­σης, υπο­στε­λέ­χω­σης και κακο­διοί­κη­σης, καθώς και λόγω της ανορ­θο­λο­γι­κής κατα­νο­μής των υφι­στά­με­νων υλικών και ανθρώ­πι­νων πόρων, με απο­τέ­λε­σμα τη δημιουρ­γία και διεύ­ρυνση των ανι­σο­τή­των και των ανι­κα­νο­ποί­η­των υγειο­νο­μι­κών αναγκών.

Επίσης, στην Ελλάδα δεν υπάρχει κεντρι­κός σχε­δια­σμός για το πόσες θέσεις ειδι­κευ­μέ­νων γιατρών χρεια­ζό­μα­στε κάθε χρόνο, ούτε προ­τυ­πο­ποι­η­μέ­νος τρόπος εισα­γω­γής στις θέσεις ειδι­κο­τή­των. Η παρα­γωγή ιατρών πραγ­μα­το­ποιεί­ται με βάση τον αριθμό των κλινών των νοσο­κο­μείων και για τον λόγο αυτόν υπάρχει πλε­ό­να­σμα ιατρών σε πολλές ειδι­κό­τη­τες (πχ. Καρ­διο­λο­γίας, Γυναι­κο­λο­γίας, Ουρο­λο­γίας κ.α) και ελλεί­ψεις σε άλλες (Αναι­σθη­σιο­λο­γία, Ογκο­λο­γία, Ιατρική Εργα­σίας κ.α). Η δική μας πρόταση ως Ιατρι­κός Σύλ­λο­γος, είναι ότι πρέπει να εφαρ­μο­στεί άμεσα ο υγειο­νο­μι­κός χάρτης και να προ­βλέ­πε­ται ανά 100.000 κατοί­κους πόσους ειδι­κευ­μέ­νους ιατρούς χρεια­ζό­μα­στε ως κράτος στον ιδιω­τικό τομέα και πόσους στο δημόσιο σύστημα υγείας. Όσο υπάρχει ανορ­θο­λο­γική κατα­νομή του Ιατρι­κού δυνα­μι­κού τόσο θα υπάρ­χουν ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού, θα παρου­σιά­ζο­νται δυσλει­τουρ­γίες και οικο­νο­μικά ελλείμ­ματα.

Επίσης, μία άλλη πρόταση που έχουμε κατα­θέ­σει ως Ιατρι­κός Σύλ­λο­γος Ρόδου είναι η 2η Υγειο­νο­μική Περι­φέ­ρεια να είναι στα όρια κάθε Διοι­κη­τι­κής Περι­φέ­ρειας, διότι είναι αδύ­να­τον να διοι­κη­θεί σωστά μια τερά­στια περι­φέ­ρεια που επο­πτεύει 24 Νοσο­κο­μεία του ΕΣΥ, 262 δομές της Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγείας και 49 Κέντρα Υγείας.

Τι γίνεται με τον κορω­νοϊό; Προ­βλέ­πε­ται νέο κύμα και παράλ­ληλα, σημειώ­νε­ται έξαρση, της γρίπης;

O Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας κα Ντόκου ανα­κοί­νωσε ότι το τέλος της παν­δη­μίας είναι πια ορατό. Ωστόσο, μια παν­δη­μία δεν μπορεί να κηρυ­χθεί λήξασα όταν μόνο οι ΗΠΑ έχουν κατά μέσο όρο περισ­σό­τερα από 71.000 νέα κρού­σματα και περισ­σό­τε­ρους από 400 θανά­τους την ημέρα. Οι ανά­λο­γοι αριθμοί παγκό­σμια είναι 500.000 κρού­σματα και σχεδόν 2.000 θάνατοι κάθε μέρα.

Προ­σω­πικά θεωρώ ότι η παν­δη­μία δεν έχει τελειώ­σει και θα πρέπει να βρεθεί μια ισορ­ρο­πία ανάμεσα στην προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας και στην ελευ­θε­ρία των ατόμων να απο­φα­σί­ζουν για τη δια­χεί­ριση της ζωής τους με βάση την ανοχή τους στον κίνδυνο.

Ίσως να βρι­σκό­μα­στε στον κατή­φορο, σε ό,τι αφορά στα στελέχη που κυκλο­φο­ρούν, αφού νοσούν αρκετοί αλλά νοση­λεύ­ο­νται λίγοι. Ενδε­χο­μέ­νως να έχουμε μερι­κούς ήρεμους μήνες, αλλά πιθανόν να επι­στρέ­ψουμε σε νέο ανήφορο. Κανείς δεν ξέρει να απα­ντή­σει με βεβαιό­τητα.

Μέχρι στιγμής οι μεταλ­λά­ξεις και παραλ­λα­γές του κορω­νοϊού είναι ανε­ξά­ντλη­τες – αφού σημειώ­νο­νται περί τις μία με δύο μεταλ­λά­ξεις ανά μήνα. Περισ­σό­τε­ρες της μία μεταλ­λά­ξεις οδηγούν συνήθως σε παραλ­λαγή. Ήδη είναι γνωστές πολλές παραλ­λα­γές, σημα­ντι­κό­τε­ρες των οποίων είναι η Άλφα ή Βρε­τα­νική, η Δέλτα ή Ινδική και η Όμικρον ή της Botswana, οι οποίες έχουν προ­κα­λέ­σει μεγάλα επι­δη­μικά κύματα. Βεβαίως έχουν υπάρξει και ήσσονος σημα­σίας παραλ­λα­γές όπως η Β, η Γ και η Μ που δεν προ­κά­λε­σαν μεγάλα επι­δη­μικά κύματα.

Στα θετικά πάντως είναι ότι το μεγα­λύ­τερο μέρος του πλη­θυ­σμού προ­στα­τεύ­ε­ται είτε από τον εμβο­λια­σμό, είτε από προη­γού­μενη νόσηση, είτε από συν­δυα­σμό των δύο, του­λά­χι­στον προς το παρόν.

Πάντως για την περιοχή μας από τα μέσα Οκτω­βρίου 2022 παρα­τη­ρεί­ται μια αυξη­τική τάση στα νέα κρού­σματα κορω­νοϊού που δείχνει να στα­θε­ρο­ποιεί­ται, ωστόσο πρέπει να περι­μέ­νουμε 10 – 14 μέρες για να έχουμε πιο καθαρή εικόνα.

Επίσης, παρα­τη­ρή­θη­καν καθαρά αυξη­τι­κές τάσεις στο μέσο εβδο­μα­διαίο φορτίο των αστικών λυμάτων του SARS-CoV-2 σε οκτώ από τις δώδεκα (8/12) περιο­χές που ελέγ­χθη­καν από το Εθνικό Δίκτυο Επι­δη­μιο­λο­γίας Λυμάτων (ΕΔΕΛ) του ΕΟΔΥ και πτω­τι­κές τάσεις σε τέσ­σε­ρεις περιο­χές (4/12) του ΕΔΕΛ.

Δυστυ­χώς στην περιοχή μας, παρόλες τις επα­νει­λημ­μέ­νες προ­φο­ρι­κές μας συστά­σεις, για να εντα­χθεί η πόλη της Ρόδου στο ΕΔΕΛ δεν εισα­κου­στή­καμε με συνέ­πεια να μην έχουμε ένα βασικό εργα­λείο προ­κει­μέ­νου να προ­βλέ­ψουμε εγκαί­ρως την εξά­πλωση του ιικού φορτίου στην πόλη μας.

Η χει­με­ρινή περί­ο­δος πάντως δεν αργεί και εκτός από τον κορω­νοϊό οι ιοί της γρίπης αλλά και του ανα­πνευ­στι­κού συγκυ­τια­κού ιού θα επι­βα­ρύ­νουν την υγεία τόσο των παιδιών όσο και των ενη­λί­κων, ιδιαί­τερα αυτών που πάσχουν από κάποιο υπο­κεί­μενο νόσημα. Η γρίπη, πάντως, παρόλο που η εμφά­νισή της στα προη­γού­μενα χρόνια ήταν σε χαμηλά επίπεδα, φέτος οι πρώτες εικόνες υπο­δη­λώ­νουν ότι θα έχει πιο δυνατή παρου­σία. Στο σημείο αυτό αξίζει να επι­ση­μαν­θεί ότι στην Ελλάδα κατά τους θερι­νούς μήνες Ιουλίου και Αυγού­στου είχαμε αρκετά κρού­σματα για την εποχή, στις δε ΗΠΑ κατα­γρά­φη­καν υπερ­δι­πλά­σια κρού­σματα από την προη­γού­μενη χρονιά.

Τι εμβόλια πρέπει να κάνει ο κόσμος και αν τα εμβόλια μπορούν να γίνουν ταυ­τό­χρονα.

Ο εμβο­λια­σμός, για τον κορω­νοϊό, όπως και για την γρίπη, είναι ανα­γκαίος βάσει συστά­σεων και λόγω της χαλά­ρω­σης των μέτρων πρό­λη­ψης προ­κει­μέ­νου να απο­φύ­γουμε την μετά­δοση των εν λόγω ιών.

Τα νέα επι­και­ρο­ποι­η­μένα εμβόλια για τον SARS CoV-2 υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι χορη­γού­νται ως ανα­μνη­στική δόση, δηλαδή μετά τη συμπλή­ρωση του βασικού εμβο­λια­σμού και σύμφωνα με τις συστά­σεις της Εθνικής Επι­τρο­πής Εμβο­λια­σμών σε χρονικό διά­στημα του­λά­χι­στον τριών μηνών μετά τη νόσηση ή μετά τον προη­γού­μενο εμβο­λια­σμό.

Να υπεν­θυ­μί­σουμε ότι ο βασικός και κύριος στόχος της χορή­γη­σης των εμβο­λίων είναι η ενί­σχυση της ανοσίας για την πρόληψη της σοβαρής νόσου και των θανάτων.

Ο εμβο­λια­σμός λοιπόν κατά του Covid και της γρίπης, είναι μια καλή προ­στα­σία η οποία θα πρέπει να προ­γραμ­μα­τι­στεί άμεσα και δεν θα πρέπει να ανα­βάλ­λε­ται.

Έχουμε ξαναπεί ότι δεν χρειά­ζο­νται και μεγάλα χρονικά δια­στή­ματα μεταξύ των εμβο­λίων. Το εμβόλιο της γρίπης γίνεται περιο­δικά κάθε χρόνο, συνήθως στις αρχές Νοεμ­βρίου. Μέχρι σήμερα έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί 1.000.000 δόσεις αντι­γρι­πι­κών εμβο­λίων και φυσικά στο επόμενο διά­στημα, ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί ο αριθμός τους. Η συζή­τηση και ο προ­γραμ­μα­τι­σμός των εμβο­λίων, με καθο­δη­γητή πάντα τον θερά­πο­ντα ιατρό μας που είναι και ο συντο­νι­στής της πρό­λη­ψης, είναι το καλύ­τερο και απο­δο­τι­κό­τερο μέτρο για να θωρα­κί­σουμε ουσια­στικά τον οργα­νι­σμό μας από λοι­μο­γό­νους κιν­δύ­νους