ΕΥΘΥΤΑ: : Χρόνια τώρα γινόμαστε αποδέκτες θανάτων οδικής κυκλοφορίας στην πόλη μας…

12 ανθρώ­πι­νες ζωές στους δρόμους της Ρόδου και 14 ανθρώ­πι­νες ζωές για το Νομό της Δωδε­κα­νή­σου από την αρχή του χρόνου μέχρι και σήμερα. Ο συνο­λι­κός αριθμός δε των τραυ­μα­τιών υπο­λο­γί­ζε­ται ότι μόνο για το πρώτο εξάμηνο ξεπερνά τα 800 άτομα, τα οποία μετα­φέρ­θη­καν με το ΕΚΑΒ στα Νοσο­κο­μεία ή στα Κέντρα Υγείας του νομού μας.

Την εικο­σα­ε­τία 2004 – 2023 έχουν χαθεί στην Ελλάδα 20.866 ανθρώ­πι­νες ζωές στους ελλη­νι­κούς δρόμους….

Όλοι εμείς μοιάζει να παίρ­νουμε  μια κλεφτή ματιά από μια επα­να­λαμ­βα­νό­μενη τρα­γω­δία , κάθε φορά που συμ­βαί­νει ένα τραγικό τροχαίο στην πόλη μας, και ύστερα… να ξανα­γυ­ρί­ζουμε λίγο-πολύ στα ίδια…

Δεν υπάρχει τίποτα πιο δρα­μα­τικό και τραγικό μετά από τον ανα­πά­ντεχο χαμό ανθρώ­πι­νων ζωών στην άσφαλτο. Η στιγμή της ενη­μέ­ρω­σης της οικο­γέ­νειας για την απρό­σμενη απώλεια ενός μέλους της οικο­γέ­νειάς του είναι ολέθρια. Δεν υπάρ­χουν λόγια για να παρη­γο­ρή­σεις τις οικο­γέ­νειες, όταν σε κλά­σματα δευ­τε­ρο­λέ­πτου γίνο­νται απο­δέ­κτες των κακών μαντά­των και, όπως χαρα­κτη­ρι­στικά έχει δια­τυ­πω­θεί, «χάνουν τη γη κάτω από τα πόδια τους».

Η απώλεια ενός αγα­πη­μέ­νου προ­σώ­που από τροχαίο είναι ίσως η πιο επώδυνη εμπει­ρία που μπορεί να βιώσει μία οικο­γέ­νεια. Όταν ένα παιδί χάνει ξαφνικά τον πατέρα, τη μητέρα ή τον αδερφό του ή όταν ένας γονέας απο­χω­ρί­ζε­ται το παιδί του με αιφ­νί­διο τρόπο χωρίς να έχει προ­ε­τοι­μα­στεί ή να το έχει απο­χαι­ρε­τή­σει, τότε  η ζωή του αλλάζει για πάντα. Αναμ­φί­βολα δεν υπάρχει πρόσωπο θανάτου συμπα­θές. Ωστόσο όλοι μας, υπο­ταγ­μέ­νοι στην παναν­θρώ­πινη μοίρα του θνητού, έχουμε μια μικρή εξοι­κεί­ωση με τον θάνατο από φυσικά αίτια.

Στον πόλεμο των δρόμων, ο θάνατος έχει το απε­χθέ­στερο πρόσωπο και μια ιδιαί­τερη σκλη­ρό­τητα καθώς είναι αιφ­νί­διος και απροσ­δό­κη­τος, απο­τε­λεί δημόσιο γεγονός, προ-καλείται ή από τον ίδιο ή από άλλο πρόσωπο, στο θύμα ασκεί­ται τρομερή βία που με τη σειρά της προ­κα­λεί τρο­με­ρές παρα­μορ­φώ­σεις που συχνά καθι­στούν ακόμη και τον ύστατο χαι­ρε­τι­σμό μια εφιαλ­τική εμπει­ρία για τους συγ­γε­νείς και φίλους.

Οδη­γούμε πιστεύ­ο­ντας ότι  «Δεν θα συμβεί ποτέ σε μας» «θα συμβεί μόνο στους άλλους» και μέσα σε ελά­χι­στες στιγμές οδη­γού­μα­στε, χωρίς προει­δο­ποί­ηση, ανα­πά­ντεχα, ξαφνικά και χωρίς λόγο, από τη Ζωή στον Θάνατο, από την Υγεία στην Ανα­πη­ρία, από τη Χαρά στη Δυστυ­χία.

Δυστυ­χώς όμως όλοι είμαστε «εμείς και οι άλλοι» και αν δεν δεί­ξουμε σεβασμό και υπευ­θυ­νό­τητα για κάτι που πραγ­μα­τικά εξο­ντώ­νει και κατα­στρέ­φει δεκάδες ζωές καθη­με­ρινά, είναι σίγουρο ότι το πιο φρικτό νέο ίσως χτυ­πή­σει και τη δική μας πόρτα, όταν δεν συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε την τρα­γι­κό­τητα του τρο­χαίου δυστυ­χή­μα­τος – και τότε θα είναι πολύ αργά.

Η ΕΥΘΥΤΑ-ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΡΟΔΟΥ, δια­χρο­νικά πιστεύει  στο Όραμα «Μηδεν Θάνατοι στο Δρόμο» «Vision Zero» και στην Βιώσιμη Κινη­τι­κό­τητα.

Το  «Vision Zero» δεν αντι­με­τω­πί­ζει το πρό­βλημα των οδικών δυστυ­χη­μά­των και της οδικής ασφά­λειας με τον παρα­δο­σιακό τρόπο. Απο­τε­λεί μια και­νο­τόμο προ­σέγ­γιση που έχει ως βασική της αρχή πως η ανθρώ­πινη ζωή και υγεία είναι πάνω από όλα, το ανθρώ­πινο λάθος είναι απο­δε­κτό και ανα­με­νό­μενο και η ευθύνη για την οδική ασφά­λεια είναι κοινή.  Πιο συγκε­κρι­μένα, το «Vision Zero» ανα­γνω­ρί­ζει ότι οι άνθρω­ποι θα κάνουν λάθη, επο­μέ­νως το οδικό σύστημα και οι σχε­τι­κές πολι­τι­κές πρέπει να σχε­διά­ζο­νται έτσι ώστε αυτά τα ανα­πό­φευ­κτα λάθη να μην οδηγούν σε σοβα­ρούς τραυ­μα­τι­σμούς ή θανά­τους. Αυτό σημαί­νει ότι οι σχε­δια­στές του συστή­μα­τος μετα­φο­ρών και οι υπεύ­θυ­νοι χάραξης πολι­τι­κής ανα­μέ­νε­ται να βελ­τιώ­σουν το οδικό περι­βάλ­λον, τις πολι­τι­κές και άλλα συναφή συστή­ματα για να εξα­σφα­λί­σουν ότι οι συγκρού­σεις, όταν και όποτε γίνο­νται, να είναι όσο το δυνατό λιγό­τερο σοβαρές και επι­κίν­δυ­νες. Τέλος, ανα­γνω­ρί­ζει ότι πολλοί παρά­γο­ντες συμ­βάλ­λουν στην ασφαλή κινη­τι­κό­τητα, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων του σχε­δια­σμού των δρόμων, των ταχυ­τή­των, των συμπε­ρι­φο­ρών, της τεχνο­λο­γίας και των πολι­τι­κών, και θέτει σαφείς στόχους για την επί­τευξη του κοινού στόχου μηδε­νι­κών θανάτων και σοβαρών τραυ­μα­τι­σμών.

Η οδική ασφά­λεια είναι ευθύνη όλων. Να έχουμε πάντα στο μυαλό μας, ότι υπεύ­θυ­νος για τα τροχαία δυστυ­χή­ματα, είναι ο άνθρω­πος, σαν οδηγός, επι­βά­της, πεζός, σχε­δια­στής του οδικού δικτύου, εργο­λά­βος, πρω­θυ­πουρ­γός, υπουρ­γός, βου­λευ­τής, περι­φε­ρειάρ­χης, δήμαρ­χος, αντι­δή­μαρ­χος, πολίτης και γενικά ο Άνθρω­πος. Αν ο άνθρω­πος, συνει­δη­το­ποι­ή­σει ότι το πολυ­τι­μό­τερο αγαθό που έχει είναι η υγεία του, αυτή η ίδια του η ζωή του, τότε ίσως και μόνο θα αλλάξει τρόπους σκέψης, συμπε­ρι­φο­ράς και αντι­με­τώ­πι­σης του τρο­χαίου δυστυ­χή­μα­τος.

Οι βασικές γενε­σιουρ­γές αιτίες του υψηλού αριθμού τρο­χαίων δυστυ­χη­μά­των στην Ελλάδα συνο­ψί­ζο­νται παρα­κάτω:

• Αστυ­νό­μευση δεν είναι συστη­μα­τική (χωρικά και χρονικά) και επαρκής ώστε να γίνεται αντι­λη­πτή από τον οδηγό για να αλλάξει τη συμπε­ρι­φορά του (ο έλεγχος είναι 6,5 φορές λιγό­τε­ρος από τον μέσο όρο στην Ευρώπη). Οι αλλε­πάλ­λη­λες εξαγ­γε­λίες μέτρων αστυ­νό­μευ­σης απο­δει­κνύ­ο­νται τελικά ψευ­δε­πί­γρα­φες αφού όχι μόνο ο αριθμός υπη­ρε­τού­ντων  στις υπη­ρε­σίες τρο­χαίας είναι ανε­παρ­κής, αλλά το ψηφιακό μας κράτος εστιά­ζει πως θα εισπράτ­τει ηλε­κτρο­νικά τα πρό­στιμα αλλά όχι στο πως θα τοπο­θε­τή­σει κάμερες ελέγχου παρα­βά­σεων της κυκλο­φο­ρίας.

• Η οδική υποδομή και η συνο­λική οργά­νωση του χώρου και της κυκλο­φο­ρίας στις πόλεις είναι προ­σα­να­το­λι­σμέ­νες στα Ι.Χ. και στην ταχύ­τητα, αφή­νο­ντας στο περι­θώ­ριο τους ευά­λω­τους χρήστες της οδού (δικυ­κλι­στές,πεζούς κ.λπ.) και την ασφά­λειά τους.

• Το υπε­ρα­στικό οδικό δίκτυο (ειδικά το επαρ­χιακό) έχει ανε­παρκή συντή­ρηση και αρκετές ατέ­λειες που επι­φυ­λάσ­σουν πολλές επι­κίν­δυ­νες εκπλή­ξεις στους οδηγούς, χωρίς

να τους συγ­χω­ρούν τα λάθη.

• Οι ανε­πάρ­κειες της Πολι­τείας απο­τε­λούν κακό παρά­δειγμα για τους πολίτες.

• Η Πολι­τεία και οι πολίτες αδια­φο­ρούν για την τήρηση των κανόνων και τη σωστή κυκλο­φο­ριακή συμπε­ρι­φορά.

Τα βασικά θεσμικά προ­βλή­ματα οδικής ασφά­λειας στην Ελλάδα είναι:

• Η ανα­πο­τε­λε­σμα­τική οργά­νωση της Δημό­σιας Διοί­κη­σης που έχει απο­τέ­λε­σμα την αδυ­να­μία σωστής και σε βάθος χρόνου εφαρ­μο­γής οποιασ­δή­ποτε δράσης οδικής

ασφά­λειας.

• Η ανυ­παρ­ξία οργα­νω­μέ­νων δομών της Πολι­τείας με ευθύνη την οδική ασφά­λεια και η μη λογο­δο­σία των φορέων της για την εφαρ­μογή των δράσεών τους, με απο­τέ­λε­σμα οι δράσεις να είναι περιο­ρι­σμέ­νες και χωρίς τα επι­θυ­μητά, πάντα, απο­τε­λέ­σματα.

• Η μη λει­τουρ­γία κεντρι­κού φορέα οδικής ασφά­λειας με ουσια­στική ευθύνη, με εξουσία στις υπη­ρε­σίες της Πολι­τείας και με λογο­δο­σία για τις δράσεις του.

• Η ανε­παρ­κής χρη­μα­το­δό­τηση για την οδική ασφά­λεια η οποία συχνά εξα­ντλεί­ται γρήγορα χωρίς ουσια­στικό απο­τέ­λε­σμα.

• Η αδυ­να­μία κατα­νό­η­σης πως η οδική ασφά­λεια είναι επι­στήμη, μάλιστα αρκετών και δια­φο­ρε­τι­κών ειδι­κο­τή­των, και ότι απαι­τεί­ται σωστή και διαρκής έρευνα και τεκ­μη­ρί­ωση

των κάθε είδους απο­φά­σεων.

Πολλές χώρες και πόλεις υιο­θέ­τη­σαν την Προ­σέγ­γιση Ασφα­λούς Συστή­μα­τος και το Όραμα «Μηδέν Θάνατοι» «Vision Zero» στα Εθνικά τους Σχέδια για τη βελ­τί­ωση του επι­πέ­δου της οδικής ασφά­λειας. Οι χώρες που θέλησαν πραγ­μα­τικά να περιο­ρί­σουν τις τρο­χαίες συγκρού­σεις και τα θύματα  τους μπό­ρε­σαν να το κάνουν. Προ­φα­νώς, στη χώρα μας τέτοια επι­θυ­μία δεν υπάρχει, αντί­θετα υπάρχει υπε­ρε­πάρ­κεια νέων δια­θέ­σι­μων για ανθρω­πο­θυ­σίες στο οδικό δίκτυο με την ευλογία του κράτους.

Αν ήθελαν…

Στη δική μας χώρα, απαι­τού­νται και πολι­τική βούληση και θαρ­ρα­λέες απο­φά­σεις για τη δρα­στική βελ­τί­ωση του επι­πέ­δου οδικής ασφά­λειας και την επί­τευξη, έστω, των στόχων που έχει θέσει το Στρα­τη­γικό Σχέδιο 2021-2030.

Η τρο­μα­κτική απώλεια τόσων ανθρώ­πων θα έπρεπε να είχε θέσει σε συνα­γερμό όλους εκεί­νους που κατέ­χουν θέσεις δημό­σιας ευθύνης με στόχο να αυξηθεί η ασφά­λεια στους δρόμους. Κι όμως δια­χρο­νικά συμ­βαί­νει το αντί­θετο: λίγοι άνθρω­ποι, κυρίως εθε­λο­ντικά, ασχο­λού­νται με πάθος για να αλλά­ξουν τα πράγ­ματα. Το πολι­τικό σύστημα αδια­φο­ρεί επι­δει­κτικά. Πολλοί μάλιστα το χαρα­κτη­ρί­ζουν κυνικά μη πολι­τικό θέμα. Ακόμα και σε επίπεδο κοι­νω­νίας το ζήτημα βρί­σκε­ται χαμηλά στην ατζέντα των συζη­τή­σεων.

Δυστυ­χώς, μήπως έχουμε συνη­θί­σει σε αυτή την κατά­σταση, δεν κάνουμε την αυτο­κρι­τική μας και ούτε ευαι­σθη­το­ποιού­μα­στε όσο θα έπρεπε για να πιέ­σουμε να στα­μα­τή­σουν να χάνο­νται ζωές στους δρόμους της χώρας μας.

Έχοντας λοιπόν πλήρη επί­γνωση των κιν­δύ­νων και δυσκο­λιών που καρα­δο­κούν στους δρόμους, έχοντας όμως συνει­δη­το­ποι­ή­σει ότι το πιο πολύ­τιμο αγαθό είναι η ίδια μας η ζωή, η ακε­ραιό­τητα των παιδιών μας, των αγα­πη­μέ­νων μας και ότι όλα κιν­δυ­νεύ­ουν να χαθούν σε κλά­σματα δευ­τε­ρο­λέ­πτου από τη συμπε­ρι­φορά μας κατά την οδήγηση, οφεί­λουμε να οδη­γούμε προ­σε­κτικά και υπεύ­θυνα.

«Η ασφά­λεια στις μετα­κι­νή­σεις μας είναι ανθρώ­πινο δικαί­ωμα, που πρέπει να το δια­σφα­λί­ζουμε και να το διεκ­δι­κούμε καθη­με­ρινά». Την ώρα που οδη­γούμε ο δρόμος και το όχημά μας είναι δεδο­μένα και δεν αλλά­ζουν. Η συμπε­ρι­φορά μας όμως μπορεί να αλλάξει. Εμείς κάνουμε τη διαφορά.

Η ανθρώ­πινη ζωή είναι ανε­κτί­μητη: Είναι ευθύνη της Πολι­τείας αλλά και δική μας ευθύνη να το συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε και να προ­σαρ­μό­σουμε τη συμπε­ρι­φορά μας στον Κώδικα Οδικής Κυκλο­φο­ρίας, στον κώδικα ζωής, που ρυθ­μί­ζει τη συνύ­παρξη οχη­μά­των και ανθρώ­πων στους δρόμους με σεβασμό προς όλους και καθο­ρί­ζει πώς θα κινού­μα­στε χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τη ζωή μας και αυτή των συναν­θρώ­πων μας.

Να θυμό­μα­στε πάντα: οδη­γούμε προ­σε­κτικά και υπεύ­θυνα, έχοντας τα μάτια μας στον δρόμο. Τηρώ­ντας απλούς κανόνες μπο­ρούμε να σώσουμε πολλές ζωές. Είναι στο χέρι μας να χαι­ρό­μα­στε την κάθε στιγμή με τα αγα­πη­μένα μας πρόσωπα

Ας δεί­ξουμε στο δρόμο τον καλύ­τερο εαυτό μας. Η αντα­μοιβή είναι η ίδια μας η ΖΩΗ!