Σε ανοδική τροχιά ο τουρισμός, προσδοκίες για την αγορά

• Έμποροι κι επι­χει­ρη­μα­τίες της Ρόδου εξηγούν γιατί η άνοδος των αφίξεων δεν μετα­φρά­ζε­ται σε αντί­στοιχη αύξηση του τζίρου κι εκτι­μούν αν μπορεί να καλυ­φθεί το χαμένο έδαφος των πρώτων μηνών της σεζόν • Στη «δ» μιλούν: Παύλος Χαρ­τε­ρός, Μαρία Αγγέλου, Γιάννης Σιφω­νιός, Βάσω Μονο­γιούδη, Κων­στα­ντί­νος Παπα­στα­μά­της, Νίκος Καλα­φα­τάς και Μίλα Πολού­γκα Λου­ϊ­ζίδη

Συγκρα­τη­μένη παρα­μέ­νει η εικόνα που δια­μορ­φώ­νε­ται στην τοπική αγορά της Ρόδου στις επι­χει­ρή­σεις από το κέντρο της πόλης, τη Μεσαιω­νική Πόλη και την του­ρι­στική ζώνη των Κολυ­μπίων, αν και οι αφίξεις του­ρι­στών στη Ρόδο κινού­νται ανοδικά και τα στοι­χεία του αερο­δρο­μίου κατα­γρά­φουν για μία ακόμη χρονιά θετική πορεία. Έμποροι και επι­χει­ρη­μα­τίες επι­ση­μαί­νουν ότι η αυξη­μένη επι­σκε­ψι­μό­τητα δεν συνο­δεύ­ε­ται από αντί­στοιχη ενί­σχυση της κατα­νά­λω­σης, με απο­τέ­λε­σμα αρκετές επι­χει­ρή­σεις να κατα­γρά­φουν μειω­μέ­νους τζίρους σε σύγκριση με προη­γού­μενα χρόνια.

Η διεθνής οικο­νο­μική αβε­βαιό­τητα, οι γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις, η άνοδος του κόστους ζωής στις χώρες προ­έ­λευ­σης των επι­σκε­πτών, αλλά και η διεύ­ρυνση των πακέτων all inclusive συγκα­τα­λέ­γο­νται στους βασι­κούς λόγους που επη­ρε­ά­ζουν την αγο­ρα­στική συμπε­ρι­φορά των του­ρι­στών. Παράλ­ληλα, το αυξη­μένο λει­τουρ­γικό κόστος των επι­χει­ρή­σεων δημιουρ­γεί πρό­σθε­τες πιέσεις στην αγορά.

Η «δημο­κρα­τική» έθεσε σε εκπρο­σώ­πους του εμπο­ρι­κού και επι­χει­ρη­μα­τι­κού κόσμου το ερώτημα κατά πόσο το κλίμα εγκρά­τειας που επι­κρα­τεί σήμερα μπορεί να ανα­τρα­πεί τους επό­με­νους μήνες και αν υπάρ­χουν περι­θώ­ρια να καλυ­φθεί το κενό που άφησαν οι πρώτοι μήνες της φετινής του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Στη «δ» μιλούν: Παύλος Χαρ­τε­ρός, Μαρία Αγγέλου, Γιάννης Σιφω­νιός, Βάσω Μονο­γιούδη, Κων­στα­ντί­νος Παπα­στα­μά­της, Νίκος Καλα­φα­τάς και Μίλα Πολού­γκα Λου­ϊ­ζίδη.

Παύλος Χαρ­τε­ρός

Ο Παύλος Χαρ­τε­ρός, πρό­ε­δρος του Σωμα­τείου Κατα­στη­μα­ταρ­χών Κολυ­μπίων, απο­δί­δει τη μείωση του τζίρου κυρίως στις γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις και στην αύξηση του κόστους καυ­σί­μων, που επη­ρε­ά­ζει συνο­λικά την οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα. Όπως επι­ση­μαί­νει, οι επι­σκέ­πτες εμφα­νί­ζο­νται ιδιαί­τερα συγκρα­τη­μέ­νοι στις δαπάνες τους, ενώ εκτιμά ότι είναι δύσκολο να καλυ­φθούν οι απώ­λειες που κατα­γρά­φη­καν κατά το πρώτο δίμηνο της σεζόν.

Ανα­λυ­τικά ο κ. Χαρ­τε­ρός υπο­στη­ρί­ζει τα εξής: «Η πτώση του τζίρου στον εμπο­ρικό τομέα για το πρώτο δίμηνο της φετινής του­ρι­στι­κής σεζόν είναι δεδο­μένη με κάποιες μικρο­αλ­λα­γές από περιοχή σε περιοχή. Αρχικά ο βασι­κό­τε­ρος επη­ρε­α­σμός όλων των επι­σκε­πτών όπου προ­έρ­χε­ται από την γεω­πο­λι­τική κρίση -όπου εξε­λίσ­σε­ται ακόμα- και κανείς δεν μπορεί να υπο­λο­γί­σει το μέγεθος της ζημιάς. Η σημα­ντι­κό­τερη βέβαια είναι αυτή της αύξησης των καυ­σί­μων και κατ’ επέ­κταση ό,τι συνε­πά­γε­ται σε αυτό. Ωστόσο, φαί­νε­ται να μην ευνοη­θή­καμε και τόσο με τους χαμέ­νους επι­σκέ­πτες από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που απορ­ρο­φή­θη­καν κυρίως από αντα­γω­νί­στριες χώρες όπως Ιταλία και Ισπανία. Δια­νύ­ουμε μία περίοδο έντονης αβε­βαιό­τη­τας και επι­φυ­λα­κτι­κό­τη­τας. Οι επι­σκέ­πτες μας περιο­ρί­ζουν αισθητά τα χρήματα που δια­θέ­τουν για να αγο­ρά­σουν οτι­δή­ποτε, λόγω και της ύφεσης σε χώρες όπως η Γερ­μα­νία.

Τώρα εκτι­μάμε ότι δύσκολα θα καλυ­φθεί το κενό αυτό, γιατί πλέον είμαστε στις αρχές Ιουνίου. Εξάλλου μην ξεχνάμε ότι μία του­ρι­στική σεζόν, είναι καλή όταν κυρίως δου­λέ­ψουμε στην αρχή και στο τέλος αυτής. Όλοι μας ευελ­πι­στούμε να λήξει η κρίση και να επα­νέλ­θουμε όσο γίνεται γρη­γο­ρό­τερα στους κανο­νι­κούς ρυθμούς».

Γιάννης Σιφω­νιός

Στο ίδιο μήκος κύματος κινεί­ται και ο επι­χει­ρη­μα­τίας της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, Γιάννης Σιφω­νιός, ο οποίος τονίζει ότι η αύξηση του κόστους ζωής στις ευρω­παϊ­κές χώρες έχει περιο­ρί­σει σημα­ντικά τα δια­θέ­σιμα χρήματα που αφιε­ρώ­νουν οι του­ρί­στες στις δια­κο­πές τους. Παράλ­ληλα, η εξά­πλωση των πακέτων all inclusive οδηγεί πολλούς επι­σκέ­πτες στο να περιο­ρί­ζουν τις εξόδους και τις αγορές τους εκτός ξενο­δο­χείων.

Ειδι­κό­τερα ο κ. Σιφω­νιός τονίζει τα εξής: «Είναι γεγονός ότι η αύξηση στην του­ρι­στική κίνηση δεν συνο­δεύ­ε­ται και από αύξηση των εισπρά­ξεων, ειδικά στα κατα­στή­ματα του λια­νε­μπο­ρίου. Τα τελευ­ταία χρόνια το φαι­νό­μενο είναι όλο και πιο έντονο. Αυτό πιστεύω οφεί­λε­ται κυρίως στην τερά­στια αύξηση του κόστους ζωής στις Ευρω­παϊ­κές χώρες, με απο­τέ­λε­σμα το μπάτζετ των δια­κο­πών να συρ­ρι­κνώ­νε­ται ολοένα και περισ­σό­τερο. Σε όλη αυτή την κατά­σταση ήρθε και προ­στέ­θηκε ο πόλεμος στο Ιράν που όχι μόνο επι­δεί­νωσε το πρό­βλημα αλλά σκόρ­πισε φόβο και για περαι­τέρω αυξή­σεις στην ενέρ­γεια, στα καύσιμα και κατ’ επέ­κταση στα αερο­πο­ρικά ναύλα.

Οι περισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες πλέον επι­λέ­γουν τη λύση του “all inclusive” για να περιο­ρί­σουν στο ελά­χι­στο τις εξόδους από τα ξενο­δο­χεία και τα ψώνια. Ο Απρί­λιος και ο Μάϊος έκλει­σαν όντως με πτώση τζίρου και παρόλο που μπαί­νουμε στη high season δε φαί­νε­ται να αλλάζει κάτι δρα­μα­τικά. Ναι μεν θα γίνουν ανα­λο­γικά μεγα­λύ­τε­ρες εισπρά­ξεις λόγω αφίξεων αλλά η προ­σω­πική μου άποψη είναι ότι δε θα είναι ικανές να υπερ­κα­λύ­ψουν το χαμένο έδαφος».

Μαρία Αγγέλου

Η υπεύ­θυνη Τύπου και Δημο­σίων Σχέσεων του ΣΕΕΜΠ και επι­χει­ρη­μα­τίας στη Μεσαιω­νική Πόλη, Μαρία Αγγέλου, επι­ση­μαί­νει ότι οι αφίξεις απο­τε­λούν μόνο έναν από τους δείκτες της του­ρι­στι­κής επι­τυ­χίας. Όπως ανα­φέ­ρει, εξίσου σημα­ντικά είναι η διάρ­κεια παρα­μο­νής, η κατά κεφαλήν δαπάνη των επι­σκε­πτών και η διάχυση του του­ρι­στι­κού εισο­δή­μα­τος στην τοπική οικο­νο­μία. Σύμφωνα με την ίδια, η γενι­κό­τερη οικο­νο­μική αβε­βαιό­τητα, οι διε­θνείς εξε­λί­ξεις και η αύξηση του λει­τουρ­γι­κού κόστους των επι­χει­ρή­σεων δημιουρ­γούν ένα περι­βάλ­λον που δεν επι­τρέ­πει να απο­τυ­πω­θεί πλήρως στην αγορά η αύξηση της του­ρι­στι­κής κίνησης. Παρόλα αυτά, θεωρεί ότι υπάρχει περι­θώ­ριο μερικής κάλυψης των απω­λειών, εφόσον συνε­χι­στεί η θετική πορεία των αφίξεων και παρα­τα­θεί η του­ρι­στική περί­ο­δος έως το φθι­νό­πωρο.

Ανα­λυ­τικά η κα. Αγγέλου, υπο­γραμ­μί­ζει ότι: «η αύξηση των αφίξεων που κατα­γρά­φε­ται το τελευ­ταίο διά­στημα είναι ασφαλώς ένα θετικό μήνυμα για τον του­ρι­σμό του νησιού μας. Ωστόσο, η εικόνα που δια­μορ­φώ­νε­ται στην αγορά δείχνει ότι η αυξη­μένη επι­σκε­ψι­μό­τητα δεν μετα­φρά­ζε­ται πάντοτε σε αντί­στοιχη ενί­σχυση της κατα­νά­λω­σης και του τζίρου των επι­χει­ρή­σεων. Το κλίμα εγκρά­τειας οφεί­λε­ται σε έναν συν­δυα­σμό παρα­γό­ντων. Οι επι­σκέ­πτες εμφα­νί­ζο­νται πιο προ­σε­κτι­κοί στις δαπάνες τους, ενώ η διεύ­ρυνση των πακέτων all-inclusive περιο­ρί­ζει σε αρκετές περι­πτώ­σεις τη διάχυση του του­ρι­στι­κού εισο­δή­μα­τος στην τοπική αγορά. Παράλ­ληλα, η αύξηση του λει­τουρ­γι­κού κόστους των επι­χει­ρή­σεων (ενέρ­γεια, μισθοί, πρώτες ύλες, μετα­φο­ρές), που μειώνει την αίσθηση της οικο­νο­μι­κής ανά­καμ­ψης ακόμη και όταν ο τζίρος αυξά­νε­ται, σε συν­δυα­σμό με τη γενι­κό­τερη οικο­νο­μική αβε­βαιό­τητα σε διεθνές επίπεδο, τις γεω­πο­λι­τι­κές και διε­θνείς εξε­λί­ξεις, που επη­ρε­ά­ζουν τη συμπε­ρι­φορά των ταξι­διω­τών και τις αγορές προ­έ­λευ­σης, δημιουρ­γεί μια πιο συγκρα­τη­μένη αίσθηση ως προς τα πραγ­μα­τικά οφέλη της του­ρι­στι­κής κίνησης. Επι­πλέον, οι αφίξεις από μόνες τους δεν απο­τε­λούν τον μονα­δικό δείκτη επι­τυ­χίας. Εξίσου σημα­ντικά στοι­χεία είναι η διάρ­κεια παρα­μο­νής των επι­σκε­πτών, η κατά κεφαλήν δαπάνη τους, αλλά και η άνιση κατα­νομή του του­ρι­στι­κού εισο­δή­μα­τος καθώς ορι­σμέ­νοι κλάδοι ή περιο­χές ωφε­λού­νται περισ­σό­τερο από άλλους».

Η κα Αγγέλου, προ­σθέ­τει ότι «όσον αφορά το κενό που δημιουρ­γή­θηκε τους πρώτους μήνες της σεζόν, θεωρώ ότι υπάρ­χουν περι­θώ­ρια μερικής κάλυψης, ιδιαί­τερα εάν συνε­χι­στεί η ανοδική πορεία των αφίξεων κατά τους θερι­νούς μήνες και δια­τη­ρη­θεί η ζήτηση έως το φθι­νό­πωρο. Ωστόσο, η πλήρης ανα­πλή­ρωση των απω­λειών δεν μπορεί να θεω­ρεί­ται δεδο­μένη. Απαι­τεί­ται συνεχής προ­σπά­θεια για την ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του προ­ο­ρι­σμού, τη βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών και τη σύνδεση του του­ρι­σμού με το σύνολο της τοπικής οικο­νο­μίας, ώστε τα οφέλη να δια­χέ­ο­νται ευρύ­τερα στην αγορά και πιθανόν βελ­τί­ωση των διεθνών εξε­λί­ξεων», λέει κατα­λή­γο­ντας.

Βάσω Μονο­γιούδη

Αισιό­δοξη αλλά με ρεα­λι­σμό εμφα­νί­ζε­ται η Βάσω Μονο­γιούδη, μέλος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου και αντι­πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Τμή­μα­τος του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου (ΕΒΕΔ). Όπως υπο­γραμ­μί­ζει, η πραγ­μα­τική δυνα­μική της αγοράς παρα­δο­σιακά απο­τυ­πώ­νε­ται από τα μέσα Ιουνίου και μετά, όταν αυξά­νε­ται περαι­τέρω η επι­σκε­ψι­μό­τητα. Η ίδια εκτιμά ότι μέρος του κενού μπορεί να καλυ­φθεί κατά τη διάρ­κεια της υψηλής του­ρι­στι­κής περιό­δου, χωρίς όμως να θεωρεί δεδο­μένο ότι η αύξηση των αφίξεων θα οδη­γή­σει αυτό­ματα και σε αντί­στοιχη αύξηση της κατα­νά­λω­σης.

Η κα. Μονο­γιούδη, επι­ση­μαί­νει ότι «Οι ενδεί­ξεις που έχουμε δεί­χνουν ότι οι αφίξεις κινού­νται ανοδικά και αυτό είναι ιδιαί­τερα θετικό για τον προ­ο­ρι­σμό μας. Παρ’ όλα αυτά, η εικόνα στην αγορά δεν είναι ακόμη αντί­στοιχη της αύξησης που κατα­γρά­φε­ται στο αερο­δρό­μιο. Από την πλευρά των εμπο­ρι­κών κατα­στη­μά­των δια­πι­στώ­νουμε ότι οι επι­σκέ­πτες είναι πιο συγκρα­τη­μέ­νοι στις αγορές τους σε σχέση με προη­γού­μενα χρόνια. Παρ’ ότι υπάρχει κίνηση στους δρόμους και στα κατα­στή­ματα, η κατα­νά­λωση παρα­μέ­νει σε πιο χαμηλά επίπεδα, καθώς πολλοί του­ρί­στες δια­χει­ρί­ζο­νται πιο προ­σε­κτικά τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό τους λόγω της γενι­κό­τε­ρης οικο­νο­μι­κής αβε­βαιό­τη­τας που επι­κρα­τεί διεθνώς.

Επι­πλέον, βρι­σκό­μα­στε ακόμη στην αρχή της του­ρι­στι­κής περιό­δου και παρα­δο­σιακά η πραγ­μα­τική δυνα­μική της αγοράς απο­τυ­πώ­νε­ται τους επό­με­νους μήνες. Εκτιμώ ότι ένα μέρος του κενού που δημιουρ­γή­θηκε κατά τους πρώτους μήνες της σεζόν μπορεί να καλυ­φθεί, ιδιαί­τερα από τα μέσα Ιουνίου και μετά, όταν η επι­σκε­ψι­μό­τητα αυξηθεί ακόμη περισ­σό­τερο και η αγορά μπει σε πιο έντο­νους ρυθμούς. Χρειά­ζε­ται βέβαια να παρα­μεί­νουμε ρεα­λι­στές, καθώς η αύξηση των αφίξεων δεν συνε­πά­γε­ται πάντα αντί­στοιχη αύξηση της κατα­νά­λω­σης. Ωστόσο, παρα­μέ­νουμε αισιό­δο­ξοι και ευελ­πι­στούμε ότι οι επό­με­νοι μήνες θα δώσουν την απα­ραί­τητη ώθηση στις τοπικές επι­χει­ρή­σεις, ώστε η φετινή σεζόν να ολο­κλη­ρω­θεί με θετικό πρόσημο για την αγορά και την τοπική οικο­νο­μία».

Κων­στα­ντί­νος Παπα­στα­μά­της

Ο Κων­στα­ντί­νος Παπα­στα­μά­της, έμπορος και Επι­με­λη­τη­ρια­κός Σύμ­βου­λος ανα­φέ­ρει ότι πολλοί επι­σκέ­πτες επι­λέ­γουν οικο­νο­μικά πακέτα δια­κο­πών, γεγονός που ευνοεί κυρίως τις μεγάλες αλυ­σί­δες λια­νε­μπο­ρίου και fast fashion. Αυτό, όπως τονίζει, δημιουρ­γεί συν­θή­κες έντονου αντα­γω­νι­σμού για τις μικρό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις.

Παράλ­ληλα, ανα­δει­κνύει ως σημα­ντικά προ­βλή­ματα το κυκλο­φο­ριακό, την έλλειψη χώρων στάθ­μευ­σης και τα αυξη­μένα λει­τουρ­γικά έξοδα των επι­χει­ρή­σεων, εκτι­μώ­ντας ότι χωρίς ουσια­στι­κές παρεμ­βά­σεις οι δυσκο­λίες θα εντα­θούν τα επόμενα χρόνια. Ανα­λυ­τικά επι­ση­μαί­νει τα εξής: «πράγ­ματι ήδη παρα­τη­ρεί­ται αύξηση του­ρι­στών, αλλά όντως υπάρχει μια έντονη ανη­συ­χία στην αγορά. Κατά κύριο λόγο αυτό οφεί­λε­ται στις αυξή­σεις των τιμών σε όλα τα προ­ϊ­ό­ντα. Επίσης αυτό που παρα­τη­ρούμε είναι ότι οι περισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες έχουν έρθει με πολύ οικο­νο­μικά πακέτα, πράγμα το οποίο απο­τυ­πώ­νε­ται στην αγορά, αφού η όποια κατα­νά­λωση γίνεται, αφορά τις μεγάλες αλυ­σί­δες fast fashion. Σαν συνέ­πεια αυτού φυσικά τα μικρά μαγαζιά να μην μπορούν να αντα­γω­νι­στούν.

Μεγάλο πρό­βλημα ακόμα είναι η απά­ντηση στην ερώτηση γιατί να κατέ­βουν στο κυκλο­φο­ριακό χάος της αγοράς. Τέλος τα δυσθε­ώ­ρητα έξοδα που έχει μια επι­χεί­ρηση για να επι­βιώ­σει είναι θέμα σημα­ντικό για να υπάρχει απο­γο­ή­τευση. Αν θα καλυ­φθεί το κενό; Φοβάμαι πως αν δε γίνουν ριζικές αλλαγές σ’ αυτά που μπο­ρούμε του­λά­χι­στον (κυκλο­φο­ριακό, πάρ­κινγκ κ.α) τα πράγ­ματα θα γίνο­νται ακόμα πιο δύσκολα».

Νίκος Καλα­φα­τάς

Με ιδιαί­τερα αιχμηρό τρόπο περι­γρά­φει την κατά­σταση ο έμπορος Νίκος Καλα­φα­τάς, ο οποίος δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην πλατεία Κύπρου. Όπως υπο­στη­ρί­ζει, παρά την αυξη­μένη παρου­σία επι­σκε­πτών στην πόλη, η αγο­ρα­στική τους δύναμη είναι περιο­ρι­σμένη και η κατα­νά­λωση παρα­μέ­νει σε χαμηλά επίπεδα.

Όπως λέει από την πλευρά του: «η φετινή ποιό­τητα τον του­ρι­στών είναι κάκιστη!! Είναι σε άθλια οικο­νο­μική κατά­σταση…», ενώ περι­γρά­φο­ντας την κατά­σταση σκω­πτικά υπο­στη­ρί­ζει ότι αν παρα­τη­ρή­σουμε τους του­ρί­στες που περι­μέ­νουν στη στάση των λεω­φο­ρείων πόσες τσάντες έχουν πάνω τους από ψώνια/αγορές, θα δια­πι­στώ­σουμε…καμία! «Δυστυ­χώς καμία, στους 100 να έχουν οι 51 μαγνη­τάκι. Εδώ στην πλατεία Κύπρου κίνηση υπάρχει, λεφτά δεν υπάρ­χουν», υπο­γραμ­μί­ζει σχετικά.

Μίλα Πολού­γκα Λου­ϊ­ζίδη

Αντί­στοιχα, η επι­χει­ρη­μα­τίας στον χώρο του κοσμή­μα­τος και της αργυ­ρο­χρυ­σο­χο­ΐας, Μίλα Πολού­γκα Λου­ϊ­ζίδη, απο­δί­δει τη συγκρα­τη­μένη εικόνα της αγοράς στην αβε­βαιό­τητα που προ­κα­λούν οι διε­θνείς εξε­λί­ξεις, οι πόλεμοι και η αύξηση του κόστους ζωής. Παρά τις δυσκο­λίες, δηλώνει αισιό­δοξη ότι με ποιο­τι­κές υπη­ρε­σίες, αντα­γω­νι­στι­κές τιμές και σωστή εξυ­πη­ρέ­τηση μπορεί να ενι­σχυ­θεί η εμπι­στο­σύνη των κατα­να­λω­τών.

Ειδι­κό­τερα τονίζει ότι: «Μπήκαμε στον Ιούνιο και η αγορά ακόμα να «μυρίσει» καλο­και­ράκι. Δυστυ­χώς, είναι αρκετά αυτά που συμ­βαί­νουν γύρω μας που φοβί­ζουν τον κόσμο και του προ­κα­λούν μια αίσθηση αβε­βαιό­τη­τας και ανα­σφά­λειας. Πόλεμοι, αυξή­σεις στις τιμές όλων των πραγ­μά­των, άρα και πιο ακριβή καθη­με­ρι­νό­τητα, είναι σίγουρα κάποιοι από τους παρά­γο­ντες που επη­ρε­ά­ζουν το κατα­να­λω­τικό κλίμα. Επο­μέ­νως και όσοι έχουν απο­φα­σί­σει να ταξι­δέ­ψουν, είναι διστα­κτι­κοί στις δαπάνες τους και αρκού­νται στις ανα­μνή­σεις που θα πάρουν μαζί τους φεύ­γο­ντας. Αρκετοί του­ρί­στες που έρχο­νται χρόνια στο νησί, μου επι­σή­μα­ναν την ραγδαία άνοδο των τιμών τα τελευ­ταία δύο χρόνια. Όμως, θέλω να κρατήσω την αισιο­δο­ξία μου και να συνε­χίσω να πιστεύω πως με ένα ζεστό χαμό­γελο, λογικές τιμές και όμορφα προ­ϊ­ό­ντα, θα κερ­δί­σουμε την εμπι­στο­σύνη των κατα­να­λω­τών και θα αλλά­ξουν τα δεδο­μένα προς το καλύ­τερο», ανα­φέ­ρει κατα­λή­γο­ντας.