Η Αγκυρα βάζει τα νησιά στην ατζέντα

Η πρώτη, έπειτα από 11 χρόνια, επίσημη επί­σκεψη Ελληνα πρω­θυ­πουρ­γού στην Τουρκία πραγ­μα­το­ποιεί­ται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις εξέρ­χο­νται μιας δύσκο­λης διετίας στο Αιγαίο και ανα­δει­κνύ­ε­ται ένα «εν υπνώσει» μέτωπο ανάμεσα στις δύο χώρες, αυτό της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου. Ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας θα μεταβεί σήμερα στην Αγκυρα και το από­γευμα θα έχει διμερή συνά­ντηση με τον πρόεδρο της Τουρ­κίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, ο οποίος θα παρα­θέ­σει δείπνο προς τιμήν του, αφού λίγο νωρί­τερα (περί τις 19.00 ώρα Ελλάδος) προη­γη­θούν δηλώ­σεις.

Για την κυβέρ­νηση, η δια­τή­ρηση ανοι­χτών διαύλων επι­κοι­νω­νίας με τον ίδιο τον κ. Ερντο­γάν θεω­ρεί­ται κρί­σι­μης σημα­σίας, καθώς από την από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος του Ιουλίου του 2016, οποια­δή­ποτε άλλη επαφή, σε διπλω­μα­τικό ή άλλο επίπεδο, δεν απηχεί πάντα τις απόψεις του ενός και μονα­δι­κού ανδρός που κυβερνά με σιδηρά πυγμή την Τουρκία από το προ­ε­δρικό παλάτι στην Αγκυρα.

Με εξαί­ρεση την υψηλού συμ­βο­λι­σμού επί­σκεψη του κ. Τσίπρα στην Αγία Σοφία, κυρίως, όμως, στη Χάλκη, όπου θα ξενα­γη­θεί από τον Οικου­με­νικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρ­θο­λο­μαίο στην κλειστή από το 1971, Θεο­λο­γική Σχολή, οι προσ­δο­κίες στο επι­τε­λείο του πρω­θυ­πουρ­γού δεν μπορεί παρά να είναι χαμηλές. Η υπόθεση των οκτώ Τούρκων πρώην στρα­τιω­τι­κών στους οποίους έχει απο­δο­θεί ορι­στικά και αμε­τά­κλητα καθε­στώς ασύλου, ενοχλεί προ­σω­πικά τον κ. Ερντο­γάν. Παράλ­ληλα, η Αγκυρα προωθεί επι­θε­τικά την ατζέντα στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Ολες τις προη­γού­με­νες ημέρες το ερευ­νη­τικό «Μπαρ­μπα­ρός» έπλεε νότια της Κύπρου, μέσα στα όρια της κυπρια­κής ΑΟΖ (οικό­πεδα 1, 8 και 9), ενώ και ο εκπρό­σω­πος της τουρ­κι­κής προ­ε­δρίας Ιμπραήμ Καλίν έθεσε την ατζέντα της Αγκυρας λέγο­ντας ότι θα συζη­τη­θούν «διμε­ρείς εμπο­ρι­κές σχέσεις, οι εξε­λί­ξεις στο Αιγαίο, ενερ­γειακά, ο TAP, ο Turkish Stream, η τουρ­κική μειο­νό­τητα στη Δυτική Θράκη, η μειο­νό­τητα των Ρωμιών που ζουν στην Τουρκία και τα θέματα αυτών. Το Αιγαίο, η Μεσό­γειος, η υφα­λο­κρη­πίδα, τα νησιά». Ο κ. Καλίν δεν διευ­κρί­νισε τι εννοεί με τον όρο «τα νησιά». Επι­πλέον, πρό­σθεσε ότι η Τουρκία δεν θα επι­τρέ­ψει κανένα τετε­λε­σμένο στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, τονί­ζο­ντας ότι «δεν θα δεχθούμε καμία ενέρ­γεια που έχει ως στόχο να εγκλω­βί­σει την Τουρκία στον κόλπο της Αττά­λειας».

Την ελλη­νική ατζέντα έθεσε ο κ. Τσίπρας με συνέ­ντευξή του στο τουρ­κικό πρα­κτο­ρείο ειδή­σεων Anadolu. Ανα­φέρ­θηκε ιδιαί­τερα στη σχέση που δια­τή­ρησε με τον κ. Ερντο­γάν στα χρόνια των κρίσεων και επι­σή­μανε ότι πλέον μπορεί να γίνεται λόγος για «θετική ατζέντα». Ανα­φε­ρό­με­νος στην κρίσιμη διετία 2016-18, ο κ. Τσίπρας είπε ότι «το κλίμα επι­δει­νώ­θηκε. Δυστυ­χώς, η προ­κλη­τική ρητο­ρική αυξή­θηκε, δεν υπήρξαν διε­ρευ­νη­τι­κές συνο­μι­λίες ή συνο­μι­λίες για μέτρα οικο­δό­μη­σης εμπι­στο­σύ­νης, ενώ η επι­θε­τική τουρ­κική αερο­ναυ­τική δρα­στη­ριό­τητα στο Αιγαίο έφτασε σε υψηλό επίπεδο, με απο­τέ­λε­σμα να φτά­σουμε σε πολύ επι­κίν­δυνα περι­στα­τικά. Το θέμα των Τούρκων στρα­τιω­τι­κών απο­τέ­λεσε πρό­κληση στις σχέσεις μας. Ενώ η σύλληψη των δύο στρα­τιω­τι­κών τις επι­βά­ρυνε επίσης». Ο κ. Τσίπρας τόνισε ότι «τα πράγ­ματα πρέπει να αλλά­ξουν» και υπο­γράμ­μισε ότι παρά τις δυσκο­λίες από τον Δεκέμ­βριο του 2017 έχει ήδη συνα­ντη­θεί τρεις φορές με τον κ. Ερντο­γάν. Ως σημα­ντικά βήματα ανέ­δειξε την επι­στροφή των δύο Ελλήνων στρα­τιω­τι­κών, αλλά και την αντί­στροφη πορεία δύο Τούρκων στρα­τιω­τι­κών που είχαν περάσει τον Εβρο. Ο κ. Τσίπρας ανέφερε τη Συνθήκη της Λωζάν­νης ως το διεθνές συμ­βα­τικό καθε­στώς για τις εκα­τέ­ρω­θεν μειο­νό­τη­τες. Σε απά­ντηση για τους μου­φτή­δες της Θράκης, ο κ. Τσίπρας είπε ότι «έχουμε προ­χω­ρή­σει ώς τώρα σε σημα­ντικά βήματα, είτε αφορούν την εφαρ­μογή της σαρίας και τη δομή και τη λει­τουρ­γία των μου­φτειών, είτε την Παιδεία».

Εξι σημεία

Κυβερ­νη­τι­κές πηγές ανέ­φε­ραν ότι οι επαφές των δύο ηγετών θα επι­κε­ντρω­θούν σε έξι σημεία. Πρώτον, τη μείωση της έντασης στο Αιγαίο. Οι ίδιες πηγές τονί­ζουν τη σύνδεση των ευρω­τουρ­κι­κών σχέσεων με την πρόοδο των ελλη­νο­τουρ­κι­κών, ενώ ανέ­φε­ραν ότι οι κ. Τσίπρας και Ερντο­γάν θα ανα­ζη­τή­σουν τις προ­ο­πτι­κές επα­νεκ­κί­νη­σης των Μέτρων Οικο­δό­μη­σης Εμπι­στο­σύ­νης (ΜΟΕ), με βασι­κούς διαύ­λους τους δύο υπουρ­γούς Εθνικής Αμυνας (και τέως αρχη­γούς Ενόπλων Δυνά­μεων, Ευάγ­γελο Απο­στο­λάκη και Χου­λουσί Ακάρ) και τους γ.γ. των υπουρ­γείων Εξω­τε­ρι­κών. Δεύ­τε­ρον, την προ­ώ­θηση των προ­πα­ρα­σκευα­στι­κών επαφών σε επίπεδο ΥΠΕΞ για τη διε­ρεύ­νηση των προ­ϋ­πο­θέ­σεων επα­νέ­ναρ­ξης των συνο­μι­λιών για το Κυπριακό. Τρίτον, την οικο­νο­μική συνερ­γα­σία. Κυβερ­νη­τι­κές πηγές ανέ­φε­ραν ότι τα υπουρ­γεία Οικο­νο­μίας θα ανα­λά­βουν να προ­ω­θή­σουν σχέδια όπως η ακτο­πλοϊκή σύνδεση Θεσ­σα­λο­νί­κης – Σμύρνης, η σιδη­ρο­δρο­μική σύνδεση Θεσ­σα­λο­νί­κης – Κων­στα­ντι­νού­πο­λης και η ανα­βάθ­μιση της τελω­νεια­κής διά­βα­σης Κήπων – Υψάλων. Τέταρ­τον, θα συζη­τη­θεί η ενερ­γειακή συνερ­γα­σία και δη η υφι­στά­μενη (ΤΑΡ), αλλά και οι προ­ο­πτι­κές επέ­κτα­σής της (Turkish Stream). Κυβερ­νη­τι­κές πηγές ανέ­φε­ραν ότι ο πρω­θυ­πουρ­γός θα θέσει ζήτημα σεβα­σμού των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Πέμπτον, οι κ. Τσίπρας και Ερντο­γάν ανα­μέ­νε­ται να συζη­τή­σουν για το προ­σφυ­γικό και την ενί­σχυση του ήδη υφι­στά­με­νου διαύλου ανάμεσα στους υπουρ­γούς Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής Δημήτρη Βίτσα και Εσω­τε­ρι­κών Μεχμέτ Σουιλού. Τέλος, σύμφωνα πάντα με κυβερ­νη­τι­κές πηγές, θα συζη­τη­θεί η εντα­ξιακή προ­ο­πτική της Τουρ­κίας προς την Ε.Ε.

πηγή kathimerini.gr

ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ