Υπεράκτια αιολικά: Τα πρώτα βήματα μετά από μήνες στασιμότητας – Πώς στήνεται το παζλ των διαγωνισμών

Έπει­τα από μια πα­ρα­τε­τα­μέ­νη πε­ρί­ο­δο αδρά­νειας, το πρό­γραμ­μα ανά­πτυ­ξης των υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρ­κων στην Ελ­λά­δα φαί­νε­ται να απο­κτά εκ νέου κι­νη­τι­κό­τη­τα. Αν και απέ­χει ακόμη από το στά­διο των επεν­δυ­τι­κών απο­φά­σε­ων ή των πρώ­των δια­γω­νι­σμών, μια σειρά θε­σμι­κών και ορ­γα­νω­τι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων ολο­κλη­ρώ­νο­νται τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες και δη­μιουρ­γούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την ωρί­μαν­ση των πρώ­των έργων.

Η ΚΥΑ και το πλαί­σιο των δια­γω­νι­σμών

Η αγορά πε­ρί­με­νε εδώ και πολ­λούς μήνες ένα σαφές σήμα ότι το ελ­λη­νι­κό πρό­γραμ­μα υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών περνά από τον  σχε­δια­σμό στη φάση δια­μόρ­φω­σης του πλαι­σί­ου που θα οδη­γή­σει στους πρώ­τους δια­γω­νι­σμούς.  Το πιο πρό­σφα­το βήμα είναι η έκ­δο­ση, τις προη­γού­με­νες ημέ­ρες, της υπουρ­γι­κής από­φα­σης που κα­θο­ρί­ζει τους βα­σι­κούς κα­νό­νες συμ­με­το­χής στις αντα­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σί­ες   για την επι­λο­γή επεν­δυ­τών.

Πρό­κει­ται ου­σια­στι­κά για το κα­νο­νι­στι­κό πλαί­σιο πάνω στο οποίο θα στη­θούν οι μελ­λο­ντι­κοί δια­γω­νι­σμοί. Η από­φα­ση εξει­δι­κεύ­ει ποιοι επεν­δυ­τές μπο­ρούν να συμ­με­τέ­χουν, ποια τε­χνι­κά δε­δο­μέ­να πρέ­πει να δια­θέ­τουν για κάθε θα­λάσ­σια πε­ριο­χή και πώς θα λει­τουρ­γεί το πλαί­σιο της λει­τουρ­γι­κής ενί­σχυ­σης των έργων. Πα­ράλ­λη­λα, προ­βλέ­πει δι­κλεί­δες για την απο­φυ­γή υπερ­βο­λι­κής συ­γκέ­ντρω­σης έργων σε έναν μόνο επεν­δυ­τή. Ει­δι­κό­τε­ρα, όταν δη­μο­πρα­τού­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ριο­χές ταυ­τό­χρο­να, κα­νέ­νας επεν­δυ­τής δεν  θα μπο­ρεί να ανα­λά­βει πάνω από το 67% αυτών.

Πλη­θω­ρι­σμός και έγκρι­ση από την Κο­μι­σιόν

Ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει η πρό­βλε­ψη ότι η τιμή ανα­φο­ράς των συμ­βά­σε­ων λει­τουρ­γι­κής ενί­σχυ­σης, δη­λα­δή το επί­πε­δο απο­ζη­μί­ω­σης που θα προ­κύ­ψει από τους δια­γω­νι­σμούς,  μπο­ρεί να συν­δε­θεί με τον πλη­θω­ρι­σμό, τόσο κατά τη φάση κα­τα­σκευ­ής όσο και κατά τη λει­τουρ­γία των έργων. Ωστό­σο, η τε­λι­κή μορφή του μη­χα­νι­σμού θα εξαρ­τη­θεί από την έγκρι­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής.

Στην από­φα­ση του υπουρ­γού Ενέρ­γειας κ. Σταύ­ρου Πα­πα­σταύ­ρου, επι­ση­μαί­νε­ται ότι, λόγω της εκ­κρε­μούς έγκρι­σης από την Κο­μι­σιόν, κρί­νε­ται σκό­πι­μο να προ­βλε­φθεί ήδη η δυ­να­τό­τη­τα εφαρ­μο­γής ανα­προ­σαρ­μο­γής της τιμής ανα­φο­ράς τόσο στην κα­τα­σκευή όσο και στη λει­τουρ­γία των έργων. Ει­δι­κό­τε­ρα ανα­φέ­ρε­ται ότι εξής: «Το γε­γο­νός ότι το ακρι­βές πλαί­σιο εφαρ­μο­γής της ανα­προ­σαρ­μο­γής της Τιμής Ανα­φο­ράς των Συμ­βά­σε­ων Λει­τουρ­γι­κής Ενί­σχυ­σης των Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρ­κων   σε σχέση με τον πλη­θω­ρι­σμό τελεί υπό την έγκρι­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής κα­θι­στά σκό­πι­μη, στο παρόν στά­διο, την πρό­βλε­ψη της δυ­να­τό­τη­τας εφαρ­μο­γής της ανα­προ­σαρ­μο­γής τόσο κατά το στά­διο κα­τα­σκευ­ής όσο και κατά το στά­διο λει­τουρ­γί­ας του έργου».

Χωρίς μη­χα­νι­σμό προ­στα­σί­ας από πε­ρι­κο­πές

Αξιο­ση­μεί­ω­τη είναι και η ρητή ανα­φο­ρά ότι «δεν προσ­διο­ρί­ζο­νται μέτρα προ­στα­σί­ας για τα έργα ΥΑΠ ένα­ντι πε­ρι­κο­πών». Με άλλα λόγια, η από­φα­ση του ΥΠΕΝ δεν προ­βλέ­πει κα­νέ­ναν μη­χα­νι­σμό απο­ζη­μί­ω­σης σε πε­ρί­πτω­ση που ο ΑΔΜΗΕ ανα­γκα­στεί να πε­ριο­ρί­σει την πα­ρα­γω­γή ενός υπε­ρά­κτιου αιο­λι­κού πάρ­κου λόγω πε­ριο­ρι­σμών του συ­στή­μα­τος.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Ελ­λη­νι­κή Δια­χει­ρι­στι­κή Εται­ρεία Υδρο­γο­ναν­θρά­κων και Ενερ­γεια­κών Πόρων (ΕΔΕΥ­ΕΠ), στο πλαί­σιο προ­ε­τοι­μα­σί­ας του πλαι­σί­ου, είχε ει­ση­γη­θεί την εξέ­τα­ση μη­χα­νι­σμού προ­στα­σί­ας ένα­ντι πε­ρι­κο­πών, θε­ω­ρώ­ντας ότι θα ενί­σχυε την τρα­πε­ζι­κή και επεν­δυ­τι­κή ελ­κυ­στι­κό­τη­τα των έργων.

Το SPV της ΕΔΕΥ­ΕΠ και οι πρώ­τες με­λέ­τες

Η έκ­δο­ση της από­φα­σης έρ­χε­ται να προ­στε­θεί σε μια ακόμη ση­μα­ντι­κή εξέ­λι­ξη, ήτοι στη σύ­στα­ση της εται­ρεί­ας ει­δι­κού σκο­πού (SPV) από την ΕΔΕΥ­ΕΠ, η οποία θα ανα­λά­βει την εκτέ­λε­ση των ανε­μο­λο­γι­κών, βυ­θο­με­τρι­κών και άλλων προ­κα­ταρ­κτι­κών με­λε­τών στις πε­ριο­χές του πρώ­του κύ­μα­τος ανά­πτυ­ξης. Η ίδρυ­ση του SPV απο­τε­λού­σε ορό­ση­μο του Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης και πλέον ανοί­γει τον δρόμο για την έναρ­ξη των ερευ­νών που θα απο­τε­λέ­σουν τη βάση των μελ­λο­ντι­κών δια­γω­νι­σμών.

Σε πρώτη φάση η εται­ρεία ανή­κει εξ ολο­κλή­ρου στην ΕΔΕΥ­ΕΠ, ενώ σε επό­με­νο στά­διο προ­βλέ­πε­ται η διεύ­ρυν­ση της με­το­χι­κής της σύν­θε­σης. Οι συ­γκε­κρι­μέ­νες με­λέ­τες θε­ω­ρού­νται κρί­σι­μες, καθώς θα μειώ­σουν το επεν­δυ­τι­κό ρίσκο και θα επι­τρέ­ψουν την υπο­βο­λή προ­σφο­ρών βάσει κοι­νών και αξιό­πι­στων δε­δο­μέ­νων.

Το ελ­λη­νι­κό μο­ντέ­λο και οι ευ­ρω­παϊ­κές πρα­κτι­κές

Το μο­ντέ­λο που έχει επι­λέ­ξει η Ελ­λά­δα δια­φο­ρο­ποιεί­ται από αρ­κε­τές ευ­ρω­παϊ­κές αγο­ρές. Αντί οι επεν­δυ­τές να ανα­λαμ­βά­νουν εξαρ­χής τις βα­σι­κές έρευ­νες, το Δη­μό­σιο, μέσω της ΕΔΕΥ­ΕΠ και του SPV, προ­χω­ρά στην κε­ντρι­κή συλ­λο­γή των απα­ραί­τη­των στοι­χεί­ων και στη συ­νέ­χεια τα δια­θέ­τει στην αγορά. Η συ­γκε­κρι­μέ­νη επι­λο­γή   απο­σκο­πεί στη μεί­ω­ση του ανα­πτυ­ξια­κού κό­στους, στην επι­τά­χυν­ση της αδειο­δο­τι­κής δια­δι­κα­σί­ας και στην ενί­σχυ­ση του αντα­γω­νι­σμού.

Τα επό­με­να βή­μα­τα έως τους δια­γω­νι­σμούς

Παρά την κι­νη­τι­κό­τη­τα, ο δρό­μος έως τις πρώ­τες επεν­δύ­σεις πα­ρα­μέ­νει μα­κρύς. Αρ­κε­τά κρί­σι­μα βή­μα­τα πα­ρα­μέ­νουν σε εκ­κρε­μό­τη­τα (ακόμη εκ­κρε­μεί η έγκρι­ση του Εθνι­κού Προ­γράμ­μα­τος Ανά­πτυ­ξης Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρ­κων). Απο­μέ­νει η ολο­κλή­ρω­ση των με­λε­τών, η ορι­στι­κο­ποί­η­ση των θα­λάσ­σιων πε­ριο­χών που θα δη­μο­πρα­τη­θούν, η έγκρι­ση του μη­χα­νι­σμού στή­ρι­ξης από τις ευ­ρω­παϊ­κές αρχές και, τε­λι­κά, η προ­κή­ρυ­ξη των πρώ­των δια­γω­νι­σμών.

Ευ­ρω­παϊ­κή πίεση για επι­τά­χυν­ση

Πά­ντως, οι τε­λευ­ταί­ες κι­νή­σεις του ΥΠΕΝ συ­μπί­πτουν χρο­νι­κά με τη σαφή σύ­στα­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής προς την Ελ­λά­δα να επι­τα­χύ­νει την ανά­πτυ­ξη των υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών, καθώς τα θε­ω­ρεί κρί­σι­μο ερ­γα­λείο για τη μεί­ω­ση της εξάρ­τη­σης από το φυ­σι­κό αέριο και τη συ­γκρά­τη­ση του κό­στους ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

Στο πλαί­σιο των Country-Specific Recommendations του Ευ­ρω­παϊ­κού Εξα­μή­νου, η Κο­μι­σιόν καλεί την Ελ­λά­δα να προ­ω­θή­σει    την ανά­πτυ­ξη υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων, πα­ράλ­λη­λα με την ενί­σχυ­ση της απο­θή­κευ­σης, των ηλε­κτρι­κών δια­συν­δέ­σε­ων και των δι­κτύ­ων, προ­κει­μέ­νου να αυ­ξη­θεί η ευ­ε­λι­ξία του ηλε­κτρι­κού συ­στή­μα­τος και να μειω­θούν οι τιμές ρεύ­μα­τος. Επί­σης, επι­ση­μαί­νει ότι, παρά την αυ­ξα­νό­με­νη συμ­με­το­χή των χερ­σαί­ων Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας (ΑΠΕ), η Ελ­λά­δα εξα­κο­λου­θεί να εξαρ­τά­ται σε με­γά­λο βαθμό από το φυ­σι­κό αέριο για την ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γή και ότι απαι­τού­νται πρό­σθε­τες πα­ρεμ­βά­σεις, με­τα­ξύ των οποί­ων και ο κα­θο­ρι­σμός πε­ριο­χών ανά­πτυ­ξης υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρ­κων, ώστε να πε­ριο­ρι­στεί η εξάρ­τη­ση από τα ορυ­κτά καύ­σι­μα και να μειω­θεί η με­τα­βλη­τό­τη­τα των τιμών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

Πηγή: ot.gr