Χωράφια στον βυθό!

ΚΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΤΟ 1936 ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΝ 120 ΜΕΤΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΗ ΣΗΜΕΡΑ ΕΧΟΥΝ ΚΑΛΥΦΘΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Ανη­συ­χη­τι­κές δια­στά­σεις έχει προ­σλά­βει στη δυτική πλευρά της Ρόδου το πρό­βλημα της διά­βρω­σης των ακτών. Η διά­βρωση (περίπου 14 στρέμ­ματα τα τελευ­ταία 88 χρόνια) έχει εξα­φα­νί­σει κτήματα που το 1936 βρί­σκο­νταν 100-120 μέτρα από την ακτή και σήμερα έχουν καλυ­φθεί από θάλασσα! Αιτία η κλι­μα­τική αλλαγή, η κατα­στροφή των υπο­θα­λάσ­σιων δασών της Ποσει­δω­νίας, οι ανθρώ­πι­νες δρα­στη­ριό­τη­τες, αλλά και το παρά­δοξο φυσικό φαι­νό­μενο ότι η Ρόδος «βυθί­ζε­ται» στα… δυτικά και «ανα­δύ­ε­ται» στα… ανα­το­λικά!

«Οι προ­σπά­θειες που έκανα για να ανα­δείξω το μείζον μέγεθος του προ­βλή­μα­τος οδή­γη­σαν στην έναρξη των δια­δι­κα­σιών για την εκπό­νηση τεχνι­κών μελετών για την αντι­με­τώ­πιση της παρά­κτιας διά­βρω­σης σε 3 ακτές της ΒΔ Ρόδου, στο πλαίσιο του ολο­κλη­ρω­μέ­νου έργου «LIFE-IP AdaptInGR – Boosting the implementation of adaptation policy across Greece», τον συντο­νι­σμό του οποίου έχει το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας», τονίζει ο βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου Μάνος Κόν­σο­λας που ενη­μέ­ρωσε πρό­σφατα εκπρο­σώ­πους της Αυτο­διοί­κη­σης.

«Το ζήτημα με την διά­βρωση των ακτών, είναι μια παλιά… αμαρτία. Οι δια­δι­κα­σίες δεν προ­χω­ρούν, αλλά η θάλασσα προ­χω­ράει και δεν θα περι­μέ­νει εμάς! Χρειά­ζο­νται έργα που θα ανα­σχέ­σουν το φαι­νό­μενο. Παρα­κο­λου­θούμε την κατά­σταση και ανη­συ­χούμε έντονα, αφού στα επόμενα χρόνια, ο δρόμος της Κρε­μα­στής θα… εξα­φα­νι­στεί (!). Υπάρ­χουν πηγάδια σε μεγάλη από­σταση πλέον από την ακτή μέσα στο νερό. Κατά καιρούς οι προη­γού­με­νες δημο­τι­κές αρχές έκαναν προ­σπά­θειες, όπως και το Λιμε­νικό Ταμείο αλλά δεν προ­χώ­ρησε ακόμη κάτι ουσια­στικό. Υπήρχε μια παλαιό­τερη μελέτη όχι μόνο για την διά­βρωση των ακτών, αλλά και μια προ­σέγ­γιση χωρο­τα­ξική/πολε­ο­δο­μική για όλο το παρα­λιακό μέτωπο –που ανήκει στο Δημόσιο. Μάλιστα, είχαν γίνει μελέτες με το Πανε­πι­στή­μιο Πατρών για το θέμα και προ­χώ­ρη­σαν σε μια σειρά από παρεμ­βά­σεις, σε πει­ρα­μα­τικό επίπεδο στην περιοχή του Θεο­λό­γου και σε μήκος 500 μέτρων μετώπου ακτής, όπου παρα­τη­ρή­θηκε ότι το φαι­νό­μενο στα­μά­τησε. Δυστυ­χώς, ερχό­μα­στε σήμερα, μετά από 20 χρόνια, να δια­πι­στώ­νουμε ότι βρι­σκό­μα­στε σε πολύ επι­κίν­δυνο σημείο. Να σημειω­θεί πως το 2022, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας ενέ­κρινε τη μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Όρων, για τα «Έργα αντι­με­τώ­πι­σης της διά­βρω­σης ακτών Κρε­μα­στής Ρόδου» δηλώνει στη «δ» ο πρώην δήμαρ­χος Πετα­λού­δων Μιχάλης Κορ­δί­νας.

Παρα­μέ­νουν ως κτη­μα­το­λο­γι­κές  μερίδες

«Τα κτήματα που πλέον κατα­λή­φθη­καν από τη θάλασσα, παρα­μέ­νουν εγγε­γραμ­μένα στις κτη­μα­το­λο­γι­κές μερίδες» ανα­φέ­ρει ο πρό­ε­δρος των τοπο­γρά­φων Ρόδου Πανα­γιώ­της Τσι­ρά­κος, που έχει προ­σω­πική εμπει­ρία από αντί­στοιχη περί­πτωση. «Πριν από περίπου δυο χρόνια σε μια αγο­ρα­πω­λη­σία στις Φάνες κατά τον έλεγχο δια­πί­στωσα ότι το μισό χωράφι έχει καλυ­φθεί από την θάλασσα. Στην περιοχή της Κρε­μα­στής που οι Ιταλοί δεν είχαν απο­δώ­σει ιδιο­κτη­σίες η θάλασσα έχει υπο­χω­ρή­σει μέχρι και 200 μέτρα» τονίζει στη «δ» ο κ. Τσι­ρά­κος.

Επι­ση­μαί­νει μάλιστα ότι με βάση το φαι­νό­μενο που η στάθμη της θάλασ­σας υπο­χω­ρεί στα ανα­το­λικά του νησιού και ανε­βαί­νει στα δυτικά με βάση τον νέο τρόπο χάραξης του αιγια­λού, η πολι­τεία μακρο­πρό­θε­σμα επι­βάλ­λε­ται να απο­ζη­μιώ­σει τους πολίτες που θα χάσουν τις περιου­σίες τους. «Περι­μέ­νουμε τη δημο­τική αρχή να τηρήσει τις δεσμεύ­σεις της» λένε οι κάτοι­κοι που ζουν στην παρα­λιακή ζώνη της Κρε­μα­στής και βλέπουν την παραλία, μπροστά από τα οικό­πεδά τους να εξα­φα­νί­ζε­ται και τη θάλασσα να έχει πάρει τον δρόμο και να «απειλεί» και τα σπίτια τους! Ανάλογο οξυμ­μένο πρό­βλημα αντι­με­τω­πί­ζουν κάτοι­κοι στη Σορωνή, Φάνες, Καλα­βάρδα, Μαν­δρικό, αλλά και παρα­λια­κές ζώνες της δυτικής πλευράς της Κω.

Τα κτήματα  έγιναν θάλασσα

Τα προ­βλή­ματα που παρου­σιά­στη­καν με τη διά­βρωση της ακτής της Κρε­μα­στής και παλαιό­τερα των ακτών της Θολού, είναι ενδει­κτικά. Οι παρα­λίες έχουν μειωθεί κατά 13,5 στρέμ­ματα στα τελευ­ταία 70 χρόνια.

Η διά­βρωση των ακτών των Δημο­τι­κών Ενο­τή­των Πετα­λού­δων και Καμεί­ρου μπορεί να εκτι­μη­θεί μέσω συγκρι­τι­κών μετρή­σεων επί των παλαιών κτη­μα­το­λο­γι­κών χαρ­το­γρα­φή­σεων της περιο­χής που έγιναν κατά την περίοδο 1926-1936 και των σύγ­χρο­νων χαρ­το­γρα­φή­σεων και αερο­φω­το­γρα­φιών που εκπο­νή­θη­καν ή ελή­φθη­σαν μετά το 2001. Από τα στοι­χεία αυτά εκτι­μή­θηκε ότι οι παρα­λίες των Πετα­λού­δων έχουν μειωθεί κατά 1,350.000m2. ‘Όσα από τα κατα­γε­γραμ­μένα στο Κτη­μα­το­λό­γιο Ρόδου κτήματα βρί­σκο­νταν σε από­σταση μικρό­τερη των 100m μέχρι 120m από την ακτο­γραμμή του 1936, σήμερα βρί­σκο­νται κάτω από το νερό της θάλασ­σας.

Η λωρίδα της παρα­λίας της Δημο­τι­κής Ενό­τη­τας Πετα­λού­δων που σήμερα είναι μέρος του παρά­κτιου πυθμένα έχει πλάτος άνω των 100m και μήκος αστό της ακτο­γραμ­μής, δηλαδή 13.5km. Η επι­φά­νεια της ξηράς της περιο­χής που κατε­λή­φθη από τη θάλασσα είναι συνεπώς περίπου 1,350,000m2, ή 1,350 στρέμ­ματα. Η ανά έτος κατα­λαμ­βα­νό­μενη από τη θάλασσα λωρίδα ξηράς εκτι­μά­ται ότι έχει μέσο πλάτος 1.42m.

Το «πείραμα» της Δημο­τι­κής  Κοι­νό­τη­τας Θεο­λό­γου

Στα τέλη της δεκα­ε­τίας του ‘90 ο καθη­γη­τής του Πανε­πι­στη­μίου Πατρών Γιώργος Γούδας ανέλαβε πει­ρα­μα­τικά την εκτέ­λεση παρέμ­βα­σης στην παραλία της Θολού. Το πλάτος της λωρίδας ξηρός της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας που σήμερα θα είχε κατα­λη­φθεί από τη θάλασσα -στα 26 χρόνια που πέρασαν από την τοπο­θέ­τηση ΣΠΑΑ στην εν λόγω ακτή- είναι 19.88m, οπότε η Κοι­νό­τητα αυτή θα είχε χάσει 19.880m2, δηλαδή περίπου 20 στρέμ­ματα.

Το ΣΠΑΑ-κατασκευή υπο­θα­λάσ­σιων προ­βό­λων (από μπετόν και γεω­ύ­φα­σμα) κάθετων προς την ακτή, συνέ­βαλε στην δημιουρ­γία στρο­βι­λι­σμών που είχαν ως απο­τέ­λε­σμα την άμμο -συσσώρευση αλλά και την ανά­κτηση απω­λειών ξηράς μιας εικο­σα­ε­τίας του­λά­χι­στον. Ο πρώην Δήμος Πετα­λού­δων, μετά την τοπο­θέ­τηση του συστή­μα­τος προ­στα­σίας στην ακτή Θεο­λό­γου αφαί­ρεσε το οδό­στρωμα του παρα­λια­κού δρόμου στη θέση αυτή, εκτι­μώ­ντας ότι το σύστημα ΣΠΑΑ δεν θα αφήσει τη θάλασσα να προ­κα­λέ­σει διά­βρωση που θα κάνει αδύνατη την οδική επι­κοι­νω­νία κατά μήκος της ακτο­γραμ­μής.