Στους δήμους ο λογαριασμός για τις παράνομες χωματερές-Ραβασάκι και στο Δήμο Ρόδου

Τον «λογα­ρια­σμό» για τις παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές στέλνει στους δήμους –και σε δύο περι­φέ­ρειες– η πολι­τεία. Κάνο­ντας την απειλή ετών πράξη, τα υπουρ­γεία Περι­βάλ­λο­ντος και Εσω­τε­ρι­κών προ­χώ­ρη­σαν στον επι­με­ρι­σμό των πρώτων 37,1 εκατ. ευρώ, που αντι­στοι­χούν στα πρό­στιμα των τριών πρώτων εξα­μή­νων, και μόλις αυτά υπο­γρα­φούν από τον υπουργό Εσω­τε­ρι­κών θα παρα­κρα­τη­θούν από την τακτική επι­χο­ρή­γηση των δήμων. Με τον τρόπο αυτό η πολι­τεία ασκεί ευθέως πίεση και στις 41 περιο­χές που ακόμα δια­θέ­τουν ενεργές χωμα­τε­ρές, προ­κει­μέ­νου να κατα­λή­ξουν σε μια νόμιμη λύση για τη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των τους.

Η δυνα­τό­τητα κατα­λο­γι­σμού στους υπαί­τιους (δήμους, περι­φέ­ρειες) των προ­στί­μων που πλη­ρώ­νει η χώρα για τις παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές, τα λύματα και τα επι­κίν­δυνα από­βλητα έχει θεσμο­θε­τη­θεί ήδη από το 2012 (ν. 4042/12). Η δια­δι­κα­σία εξει­δι­κεύ­θηκε το 2014 με κοινή απόφαση των Περι­βάλ­λο­ντος, Εσω­τε­ρι­κών και Οικο­νο­μι­κών (ΦΕΚ 2123Β), αλλά δεν είχε μέχρι σήμερα ενερ­γο­ποι­η­θεί. Ωστόσο, αυτό δείχνει να αλλάζει. Στις αρχές του έτους (συγκε­κρι­μένα τον Φεβρουά­ριο), το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος (Γενική Γραμ­μα­τεία Περι­βάλ­λο­ντος) απέ­στειλε στις απο­κε­ντρω­μέ­νες διοι­κή­σεις όλης της χώρας τη λίστα των προ­στί­μων, ζητώ­ντας τον επι­με­ρι­σμό τους στους υπαί­τιους. Η λίστα εστάλη στο υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών (στη Γενική Γραμ­μα­τεία Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των) τον Σεπτέμ­βριο και πριν από λίγες ημέρες εγκρί­θηκε και εστάλη προς υπο­γραφή στον υπουργό Εσω­τε­ρι­κών Πανα­γιώτη Σκουρ­λέτη. Σύμφωνα με τον νόμο, το «μερίδιο» κάθε δήμου ή περι­φέ­ρειας από τα πρό­στιμα θα παρα­κρα­τη­θεί από την τακτική τους χρη­μα­το­δό­τηση.

Η εισή­γηση των δύο συναρ­μό­διων για το θέμα των απορ­ριμ­μά­των υπουρ­γείων αφορά την κατα­νομή του κατ’ απο­κο­πήν προ­στί­μου (10 εκατ. ευρώ) και των τριών πρώτων εξα­μή­νων της χρη­μα­τι­κής ποινής (η οποία υπο­λο­γί­ζε­ται με βάση τον αριθμό των παρά­νο­μων χωμα­τε­ρών που παρέ­με­ναν στην εξε­τα­ζό­μενη περίοδο ενεργές ή είχαν κλείσει αλλά δεν είχαν ακόμα απο­κα­τα­στα­θεί). Η χρη­μα­τική ποινή ήταν 10,36 εκατ. ευρώ για το πρώτο εξάμηνο (2.12.14-2.6.15, αρχικά 14 εκατ. ευρώ τα οποία μειώ­θη­καν την τελευ­ταία στιγμή χάρη στις προ­σπά­θειες της Γενικής Γραμ­μα­τείας Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των), 9,92 εκατ. ευρώ για το δεύτερο εξάμηνο (έως 2.12.15) και 6,88 εκατ. ευρώ για το τρίτο εξάμηνο (έως 2.6.16): συνο­λικά, μαζί με το κατ’ απο­κο­πήν πρό­στιμο των 10 εκατ. ευρώ ανέρ­χε­ται σε 37,1 εκατ. ευρώ. Να σημειω­θεί ότι μέχρι στιγμής οι ελλη­νι­κές αρχές έχουν πλη­ρώ­σει συνο­λικά 45,44 εκατ. ευρώ σε ευρω­πρό­στιμα για τις χωμα­τε­ρές (4,52 εκατ. ευρώ το τέταρτο εξάμηνο και 3,76 εκατ. ευρώ το πέμπτο εξάμηνο), ενώ ο υπο­λο­γι­σμός της επό­με­νης χρη­μα­τι­κής ποινής θα γίνει τον Δεκέμ­βριο.

Ποιοι πλη­ρώ­νουν

Ποιοι δήμοι θα πλη­ρώ­σουν; Ολοι οι δήμοι οι οποίοι λει­τουρ­γού­σαν τις 290 παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές για τις οποίες κατα­δι­κα­στή­καμε από το Ευρω­δι­κα­στή­ριο στις 2 Δεκεμ­βρίου 2014. Στον επι­με­ρι­σμό που πραγ­μα­το­ποί­η­σαν τα υπουρ­γεία, το ανωτέρω ποσό που θα κατα­βά­λει ο κάθε ΟΤΑ είναι 320.000 ευρώ ανά παρά­νομη χωμα­τερή (80.000 ευρώ ως «συμ­με­τοχή» στο κατ’ αποκοπή πρό­στιμο και από 80.000 ευρώ για κάθε εξάμηνο που η χωμα­τερή παρέ­μενε ενεργή). Κάποιοι δήμοι βέβαια είχαν περισ­σό­τε­ρες από μία. Για παρά­δειγμα, όταν κατα­δι­κά­στηκε η χώρα μας:

• Ο Δήμος Τρί­πο­λης διέθετε οκτώ παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές, στα δημο­τικά δια­με­ρί­σματα Κορυ­θίου, Μαντί­νειας, Σκι­ρί­τι­δας, Τεγέας, Φαλάν­θου (2), Τρί­πο­λης και Λεβι­δίου.

• Ο Δήμος Αργους – Μυκηνών διέθετε επτά παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές· τρεις στις Μυκήνες και από έναν στα δημο­τικά δια­με­ρί­σματα Κου­τσο­πο­δίου, Λέρνας, Αλέας και Αχλα­δό­κα­μπου.

• Ο Δήμος Μεσ­σή­νης διέθετε επτά παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές (Αιπείας, Ανδρού­σης, Αρι­στο­μέ­νους, Ιθώμης, Μεσ­σή­νης, Πετα­λι­δίου, Τρι­κόρ­φου).

• Από έξι χωμα­τε­ρές διέ­θε­ταν οι Δήμοι Σιντι­κής Σερρών, Κοριν­θίων.

• Από πέντε χωμα­τε­ρές οι Δήμοι Λαγκαδά Θεσ­σα­λο­νί­κης, Κέρ­κυ­ρας, Γορ­τυ­νίας Αρκα­δίας, Ευρώτα Λακω­νίας, Τρι­φυλ­λίας Μεσ­ση­νίας.

• Από τέσ­σε­ρις χωμα­τε­ρές οι Δήμοι Πέλλας, Αρι­στο­τέλη Χαλ­κι­δι­κής, Ερμιο­νί­δας Αργο­λί­δας, Σπάρτης.

• Από τρεις χωμα­τε­ρές οι Δήμοι Νάουσας Ημαθίας, Αμφί­πο­λης Σερρών, Νέας Ζίχνης Σερρών, Βόλβης Θεσ­σα­λο­νί­κης, Νότιας Κυνου­ρίας Αρκα­δίας, Επι­δαύ­ρου Αργο­λί­δας, Πύλου – Νέστο­ρος Μεσ­ση­νίας, Χαλ­κι­δέων, Ικαρίας, Τήνου.

Eξαιρέσεις

Να σημειω­θεί ότι στις περι­φέ­ρειες Πελο­πον­νή­σου και Αττικής, οι δήμοι θα πλη­ρώ­σουν το 40% του προ­στί­μου και το υπό­λοιπο 60% η Περι­φέ­ρεια (στην Αττική ΕΣΔΝΑ), καθώς σε αυτές είχε μετα­βι­βα­στεί η ευθύνη για το κλεί­σιμο και την απο­κα­τά­σταση των χωμα­τε­ρών. Επο­μέ­νως, το «βάρος» ειδικά για τους πολυ­πα­ρα­βά­τες δήμους της Πελο­πον­νή­σου θα είναι πιο ελαφρύ. Το πρό­στιμο είναι επίσης μισό αν η χωμα­τερή είχε κλείσει αλλά δεν είχε απο­κα­τα­στα­θεί και μηδε­νί­ζε­ται όταν κλείσει η υπόθεση.

Το ερώτημα βέβαια είναι αν τελικά θα υπο­γρά­ψει την απόφαση κατα­λο­γι­σμού ο υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών, ή θα επι­λέ­ξει… να την αφήσει για τον διάδοχό του, όπως οι πέντε προ­κά­το­χοί του από το 2012.

Ξανα­χρη­σι­μο­ποιούν κλει­στούς ΧΑΔΑ

Στις 41 ανέρ­χο­νται σήμερα οι παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές. Το αξιο­ση­μεί­ωτο είναι ότι οι 21 από αυτές είναι χωμα­τε­ρές που έκλει­σαν και έχουν απο­κα­τα­στα­θεί, αλλά… επα­να­χρη­σι­μο­ποιού­νται· οι 17 εξ αυτών στην Πελο­πόν­νησο. Πολλές ακόμα «ξεφυ­τρώ­νουν» ανά δια­στή­ματα σε διάφορα σημεία της χώρας, όχι πλέον όπως στο παρελ­θόν, αλλά ως περι­στα­σια­κός χώρος από­θε­σης: κοινώς, όπου βολεύει.

Σύμφωνα με τον επίσημο κατά­λογο του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, σήμερα σε λει­τουρ­γία παρα­μέ­νουν 20 χωμα­τε­ρές: οι οκτώ στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, οι πέντε στην Πελο­πόν­νησο, οι τρεις στη (νησιω­τική) Αττική, οι δύο στο Βόρειο Αιγαίο και από μία στη Στερεά Ελλάδα και στην Ανα­το­λική Μακε­δο­νία – Θράκη.

Σε αυτές πρέπει να προ­στε­θούν οι 21 που έκλει­σαν και απο­κα­τα­στά­θη­καν, αλλά, ελλεί­ψει νόμιμων χώρων διά­θε­σης, οι δήμοι απο­φά­σι­σαν να τις ξανα­χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν: οι 17 βρί­σκο­νται στην Περι­φέ­ρεια Πελο­πον­νή­σου, οι δύο στη Στερεά Ελλάδα και από μία στις Περι­φέ­ρειες Νοτίου Αιγαίου και Δυτικής Ελλάδας. Τέλος, ο κατά­λο­γος περι­λαμ­βά­νει και 33 χωμα­τε­ρές που έκλει­σαν, αλλά δεν έχουν ακόμα απο­κα­τα­στα­θεί: οι εννέα στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, οι επτά στην Αττική, οι πέντε στην Πελο­πόν­νησο, οι τέσ­σε­ρις στην Κεντρική Μακε­δο­νία, οι τρεις στη Στερεά Ελλάδα, από δύο στα νησιά του Βορείου Αιγαίου και στη Δυτική Ελλάδα και μία στα νησιά του Ιονίου.

Αυτές είναι οι «επί­ση­μες» χωμα­τε­ρές, δηλαδή όσες βασί­ζο­νται στον κατά­λογο της ευρω-καταδίκης του 2014. Εκτοτε και δεδο­μέ­νης της πίεσης που έχει ασκηθεί για το κλεί­σιμο των παλαιών χωμα­τε­ρών, ορι­σμέ­νοι δήμοι προ­χω­ρούν στη δημιουρ­γία νέων, επι­λέ­γο­ντας μια δια­φο­ρε­τική οδό: εγκα­τα­λεί­πουν τα σκου­πί­δια σε δια­φο­ρε­τικά σημεία κάθε φορά, μακριά από τα αδιά­κριτα βλέμ­ματα. Ανά­λο­γες καταγ­γε­λίες φθάνουν συνεχώς στα υπουρ­γεία, στους επι­θε­ω­ρη­τές Περι­βάλ­λο­ντος, σε περι­φέ­ρειες με μεγάλο πρό­βλημα και σε μη κυβερ­νη­τι­κές οργα­νώ­σεις. Να σημειω­θεί ότι την περίοδο αυτή η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή μελετά καταγ­γε­λία για τη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των στην Τρίπολη, με την υπόθεση να βρί­σκε­ται ένα βήμα πριν από την έναρξη της δια­δι­κα­σίας που οδηγεί στο Ευρω­δι­κα­στή­ριο.

Καθη­με­ρινή