Αερομαχίες με έπαθλο έξι δισ. ευρώ-Το ελληνικό στοίχημα και η Τουρκία

Η αερο­μα­χία των 6 δισ. για τον έλεγχο της εγχώ­ριας αγοράς. Η… ενη­λι­κί­ωση της Aegean και τα οφέλη για τον του­ρι­σμό και το αερο­δρό­μιο της Αθήνας. Οι επτά παίκτες που κυριαρ­χούν στην περιοχή. Ο γεω­πο­λι­τι­κός ρόλος της Turkish Airlines.

Δια­στά­σεις ισχυρού στοι­χή­μα­τος πολλών δισ. ευρώ για την εθνική οικο­νο­μία, με προ­ε­κτά­σεις στη γεω­πο­λι­τική θέση της Ελλάδας, προ­σλαμ­βά­νει η αερο­πο­ρική σύνδεση της χώρας με το εξω­τε­ρικό και ο έλεγχος της ταξι­διω­τι­κής κίνησης που κατευ­θύ­νε­ται στην Ελλάδα ή διέρ­χε­ται από τον εναέριο χώρο της.

Αυτό, μεταξύ άλλων, συν­δέ­ε­ται άμεσα με την ανά­πτυξη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού σε νέες αγορές τα επόμενα χρόνια και με την ανα­βάθ­μιση του ρόλου του αερο­λι­μένα «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος» της Αθήνας αλλά και βασικών περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων της χώρας. Θέματα που συναρ­τώ­νται ευθέως με τον έλεγχο της ελλη­νι­κής αγοράς αερο­με­τα­φο­ρών και το ειδικό βάρος της μονα­δι­κής ισχυρής ελλη­νι­κής αερο­πο­ρι­κής εται­ρείας Aegean Airlines ΑΡΑΙΓ -1,01% , μετά τη συγ­χώ­νευσή της (πριν από έναν χρόνο) με την Olympic Air.

Η δυνα­τό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού να επε­κτα­θεί σε παρα­δο­σια­κές αγορές και να διεισ­δύ­σει σε νέες, δυνα­μι­κές, ισχυρά ανερ­χό­με­νες αγορές, εξαρ­τά­ται σε μεγάλο βαθμό από την πολι­τική αερο­με­τα­φο­ρών της χώρας και τις αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις.

Στην Ελλάδα, ωστόσο, η εθνική πολι­τική αερο­με­τα­φο­ρών παρα­μέ­νει ζητού­μενο. Σε αντί­θεση με χώρες όπως η Γερ­μα­νία κι η Μεγ. Βρε­τα­νία στις οποίες η ύπαρξη ισχυρών αερο­πο­ρι­κών απο­τε­λεί βασικό πυλώνα της οικο­νο­μίας τους και ταυ­τό­χρονα μέσο άσκησης εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής.

Ακόμα πιο χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα είναι η Τουρκία και ο εθνικός της αερο­με­τα­φο­ρέας Turkish Airlines. Η ύπαρξη ισχυρής αερο­πο­ρι­κής εται­ρείας τουρ­κι­κών συμ­φε­ρό­ντων απο­τέ­λεσε μία από τις προ­τε­ραιό­τη­τες της οικο­νο­μι­κής ελίτ της χώρας στην επι­δί­ωξή της να διεκ­δι­κή­σει η Τουρκία ρόλο περι­φε­ρεια­κής υπερ­δύ­να­μης.

Με αυτό το σκε­πτικό, η Turkish Airlines πρι­μο­δο­τή­θηκε γενναία από το τουρ­κικό κράτος, ανα­πτύ­χθηκε αλμα­τω­δώς κι απο­τέ­λεσε τη βάση για την εκρη­κτική ανά­πτυξη του τούρ­κι­κου του­ρι­σμού την τελευ­ταία δεκα­ε­τία.

Ταυ­τό­χρονα αναρ­ρι­χή­θηκε στη δεκάδα των ισχυ­ρό­τε­ρων αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών του κόσμου, έχει τον απόλυτο έλεγχο της δια­κί­νη­σης επι­βα­τών που κατευ­θύ­νο­νται ή διέρ­χο­νται από την Τουρκία κι απο­τέ­λεσε τον κύριο λόγο για να καθιε­ρω­θεί η Κων­στα­ντι­νού­πολη σημα­ντι­κό­τε­ρος περι­φε­ρεια­κός κόμβος (hub) της ευρύ­τε­ρης περιο­χής.

Το απο­τέ­λε­σμα απο­τυ­πώ­νε­ται στα στοι­χεία που παρου­σί­ασε στο πρό­σφατο 13ο συνέ­δριο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) ο αντι­πρό­ε­δρος της Aegean Airlines ΑΡΑΙΓ -1,01% Ευτύ­χιος Βασι­λά­κης.

Σύμφωνα με αυτά οι ελλη­νι­κές αερο­πο­ρι­κές (δηλαδή η Aegean) ελέγ­χουν μερίδιο μόλις 16% της διε­θνούς επι­βα­τι­κής κίνησης της ελλη­νι­κής αγοράς αερο­με­τα­φο­ρών. Πρα­κτικά, δηλαδή, η ελλη­νική αγορά ελέγ­χε­ται σε συντρι­πτικό βαθμό (84%) από ξένες αερο­πο­ρι­κές.

Εντελώς δια­φο­ρε­τική είναι η κατά­σταση στην απέ­να­ντι πλευρά του Αιγαίου. Σύμφωνα με τα ίδια στοι­χεία, το μερίδιο που απο­σπούν στο σύνολό τους οι ξένες αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην Τουρκία δεν υπερ­βαί­νει το 32%. Το υπό­λοιπο 68% ελέγ­χε­ται από εται­ρείες τουρ­κι­κών συμ­φε­ρό­ντων με την Turkish Airlines να κυριαρ­χεί απο­λύ­τως απο­σπώ­ντας μερίδιο αγοράς 47% της επι­βα­τι­κής κίνησης εξω­τε­ρι­κού.

Αλλάζει η παγκό­σμια αγορά

Την ίδια στιγμή αλλά­ζουν τα δεδο­μένα στη σκα­κιέρα της παγκό­σμιας αγοράς αερο­με­τα­φο­ρών καθώς το κέντρο βάρους μετα­το­πί­ζε­ται ανα­το­λικά, στην περιοχή της Ασίας. Πρό­σφα­τες μελέτες, μάλιστα, φωτο­γρα­φί­ζουν τις χρυ­σο­φό­ρες περιο­χές του πλανήτη τα επόμενα χρόνια. Αγορές οι οποίες απο­τε­λούν τις εν δυνάμει νέες δεξα­με­νές απ’ όπου θα αντλεί πελα­τεία ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός τα επόμενα χρόνια.

Μια ιδιαί­τερα απο­κα­λυ­πτική εικόνα των νέων δεδο­μέ­νων παρου­σί­ασε στο ίδιο συνέ­δριο του ΣΕΤΕ ο κ. Γιάννης Παρά­σχης, Γεν. Δ/ντής του αερο­δρο­μίου «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος» της Αθήνας.

Σε αυτά φαί­νε­ται πως το 2009 οι αγορές της Ευρώπης, της Βορ. Αμε­ρι­κής και της Ασίας ξεκι­νού­σαν από την ίδια αφε­τη­ρία με 1,4 δισ. επι­βά­τες η κάθε μία. Την επόμενη 15ετία ωστόσο (μέχρι το 2031) το σκηνικό θα έχει ανα­τρα­πεί πλήρως. Έτσι, η αγορά της Ασίας θα απο­τε­λεί το νέο αερο­πο­ρικό Ελντο­ρά­ντο του πλανήτη καθώς η επι­βα­τική κίνηση υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα φθάνει τα 5,64 δισ. επι­βά­τες! Η αγορά της Βορείου Αμε­ρι­κής, μάλιστα, ανα­μέ­νε­ται να υπο­χω­ρή­σει στην τρίτη θέση παγκο­σμίως (2,82 δισ. Επι­βά­τες), ενώ η αγορά της Ευρώπης εκτι­μά­ται ότι θα αντι­στοι­χεί σε 2,77 δισ. επι­βά­τες.

Η μετα­τό­πιση της επι­βα­τι­κής κίνησης προς την Ασία ανα­μέ­νε­ται πως θα προ­κα­λέ­σει επε­κτα­τι­κές κινή­σεις από την πλευρά των ισχυρών «παικτών» της παγκό­σμιας αγοράς, ιδιαί­τερα των Αμε­ρι­κα­νών, οι οποίοι υπο­λο­γί­ζε­ται πως θα κινη­θούν ανα­το­λι­κό­τερα ανα­ζη­τώ­ντας νέες αγορές και έσοδα.

Στη συγκε­κρι­μένη συγκυ­ρία ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός και η μονα­δική ελλη­νική αερο­πο­ρική εται­ρεία Aegean καλού­νται να αξιο­ποι­ή­σουν στο έπακρον τις ευκαι­ρίες που θα προ­κύ­ψουν από τις κινή­σεις των επτά ισχυρών παικτών που κυριαρ­χούν στην ευρύ­τερη περιοχή και συγκρο­τούν τρεις πόλους.

Στον πόλο της Ευρώπης κυριαρ­χούν, ήδη, τα σχήματα στα οποία ηγού­νται οι αερο­πο­ρι­κές των ισχυ­ρό­τε­ρων χωρών της Ε.Ε: Lufthansa (Γερ­μα­νία), Air France (Γαλλία) και British Airways (Μεγ. Βρε­τα­νία).

Αυτή η κυριαρ­χία επι­βλή­θηκε από τις τρεις χώρες και για να επι­τευ­χθεί υπο­χρέ­ωσε σε συρ­ρί­κνωση όλους τους άλλους παίκτες μεταξύ των οποίων την Iberia (Ισπανία) και την Alitalia (Ιταλία). Θύμα των εξε­λί­ξεων και η πάλαι ποτέ κρατική Ολυ­μπιακή, η οποία υπο­χρε­ώ­θηκε να χάσει όλο το υπε­ρα­τλα­ντικό της δίκτυο για να επι­τρα­πεί η διάσωσή της μέσω ιδιω­τι­κο­ποί­η­σης.

Ο πόλος της Μέσης Ανα­το­λής διευ­ρύ­νει διαρκώς τη σφαίρα επιρ­ροής του καθώς συγκρο­τεί­ται από τρεις από τις πιο δυνα­μικά ανα­πτυσ­σό­με­νες αερο­πο­ρι­κές του πλανήτη: την Emirates, την Qatar Airways και την Etihad.

Τον τρίτο πόλο αντι­προ­σω­πεύει η Turkish Airlines η οποία ενι­σχύ­θηκε ταχύ­τατα αξιο­ποιώ­ντας και την πολι­τική της Ε.Ε. να απα­γο­ρεύει τις κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις προς τους πάλαι ποτέ εθνι­κούς αερο­με­τα­φο­ρείς τους.

Αερο­μα­χία 6 δισ. ευρώ

Πολλά για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό και την ανα­βάθ­μιση του ρόλου του αερο­δρο­μίου «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος» ανα­μέ­νε­ται να εξαρ­τη­θούν από την Aegean Airlines ΑΡΑΙΓ -1,01%.

Ήδη, η συγ­χώ­νευσή της με την Olympic Air τη φέρνει στο τέλος της χρονιάς στα μεγέθη τζίρου της παλιάς Ολυ­μπια­κής και ανα­μέ­νε­ται πως το 2015 θα ξεπε­ρά­σει το 1 δισ. ευρώ έσοδα.

Η ελλη­νική εται­ρεία επε­κτεί­νει, ήδη, το δίκτυό της και ετοι­μά­ζε­ται να ενι­σχύ­σει τη θέση της στην ευρω­παϊκή αγορά, προ­σπά­θεια η οποία θα συν­δυα­στεί με την επέ­κταση του στόλου της που θα υλο­ποι­η­θεί μέσω ενός δια­γω­νι­σμού για την προ­μή­θεια 60 νέων αερο­πλά­νων (δρο­μο­λο­γεί­ται, ήδη, δια­γω­νι­σμός με τη συμ­με­τοχή των Airbus και Boeing).

Το αερο­δρό­μιο «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος» και η Aegean υπο­χρε­ώ­νο­νται να κινη­θούν από κοινού καθώς η ισχυ­ρο­ποί­ηση του ενός ενι­σχύει, ταυ­τό­χρονα, και τον άλλο.

Η ελλη­νική αγορά αερο­με­τα­φο­ρών, άλλωστε, υπο­λο­γί­ζε­ται πως αντι­στοι­χεί σε συνο­λικό τζίρο της τάξης των 6 δισ. ευρώ στην παρούσα φάση. «Πίτα» η οποία ανα­μέ­νε­ται να διευ­ρυν­θεί περαι­τέρω λόγω και της αυξη­μέ­νης ζήτησης απ’ όλο τον κόσμο για ταξίδια στη χώρα μας.

Η μεγέ­θυνση της Aegean, εξάλλου, σημα­το­δο­τεί μια σειρά αλλαγές. Αφενός θα μειώσει την εξάρ­τηση του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού από τις ξένες αερο­πο­ρι­κές. Αφε­τέ­ρου θα επι­τρέ­ψει στην Aegean να ξεκολ­λή­σει από την ουρά της κατά­τα­ξης στην ευρω­παϊκή αγορά, ξεπερ­νώ­ντας έναν ή και δύο αντα­γω­νι­στές της.

Ο ρεα­λι­στι­κός στόχος, ωστόσο, της Aegean είναι να προ­σπε­ρά­σει (ενδε­χο­μέ­νως και εντός του 2015) την ιρλαν­δική AerLingus και στη συνέ­χεια την πορ­το­γα­λική TAP.

Ενι­σχυ­μένη σε κάθε περί­πτωση, εξάλλου, ανα­μέ­νε­ται να είναι από την έκβαση του δια­γω­νι­σμού για την παρα­χώ­ρηση πακέτου των Κυπρια­κών Αερο­γραμ­μών.

Η ελλη­νική εται­ρεία φέρεται να είναι η μονα­δική αντί­πα­λος της ιρλαν­δι­κής Ryanair στη μάχη για τον έλεγχο της κυπρια­κής εται­ρείας.

capital.gr