Ο Γιάννης Παππάς και το λάθος χρονισμού της «ανταρσίας»

• Η σαμα­ρική και καρα­μαν­λική σκιά πίσω από την επι­στολή, η δια­φο­ρο­ποί­ηση στις δημο­τι­κές εκλογές, οι αιχμές κατά Σκέρ­τσου και η απά­ντηση του πρω­θυ­πουρ­γού από το Ναύπλιο • Η αμφι­σβή­τηση από βου­λευ­τές της Νέας Δημο­κρα­τίας “πυρο­βο­λεί” την κυβέρ­νηση τη στιγμή που η αντι­πο­λί­τευση συσπει­ρώ­νε­ται και η οικο­νο­μία απο­δί­δει

Σε μια συγκυ­ρία κατά την οποία η κυβέρ­νηση παρου­σιά­ζει συγκε­κρι­μένο και απτό έργο στο πεδίο της οικο­νο­μίας, με μείωση του χρέους, σταθερά πλε­ο­νά­σματα και θωρά­κιση της χώρας απέ­να­ντι στις διε­θνείς ανα­τα­ρά­ξεις, η ανοιχτή επι­στολή πέντε βου­λευ­τών της κυβερ­νη­τι­κής πλειο­ψη­φίας έρχεται να ανοίξει εσω­κομ­μα­τικό μέτωπο σε λάθος χρονική στιγμή.

Τη στιγμή που η αντι­πο­λί­τευση επι­χει­ρεί νέο κύκλο ανα­σύ­ντα­ξης, με το ΠΑΣΟΚ να αναζητά επι­θε­τική ατζέντα και τον πρώην πρω­θυ­πουργό κ. Αλέξη Τσίπρα να ετοι­μά­ζε­ται για δυνα­μική επάνοδο μέσα από νέα κομ­μα­τική πλατ­φόρμα, η παρέμ­βαση των πέντε εκτι­μά­ται από κύκλους της παρά­τα­ξης ως ένα βήμα που εξυ­πη­ρε­τεί περισ­σό­τερο τους αντι­πά­λους της Νέας Δημο­κρα­τίας παρά την ίδια.

Στο επί­κε­ντρο της συζή­τη­σης ξεχω­ρί­ζει η συμ­με­τοχή του βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σου κ. Γιάννη Παππά, πρώην υφυ­πουρ­γού Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, του οποίου το πολι­τικό απο­τύ­πωμα δια­θέ­τει μια συγκε­κρι­μένη ιστο­ρική δια­δρομή με ορι­σμένα προη­γού­μενα που αξίζει να ανα­λυ­θούν.

Η πολι­τική γενε­α­λο­γία του Δωδε­κα­νη­σίου βου­λευτή

Ο κ. Παππάς πολι­τι­κο­ποι­ή­θηκε από τα γυμνα­σιακά του χρόνια, θήτευσε σε όλα τα όργανα της νεο­λαίας της κεντρο­δε­ξιάς, σε επίπεδο νομού αλλά και σε κεντρικό επίπεδο. Στα φοι­τη­τικά του χρόνια ήταν αρχικά μέλος της ΔΑΠ ΝΔΦΚ και στη συνέ­χεια του Εκτε­λε­στι­κού Γρα­φείου της ΟΝΝΕΔ, ενώ στο 2ο Συνέ­δριο της οργά­νω­σης εκλέ­χθηκε μέλος της Κεντρι­κής Επι­τρο­πής και αντι­πρό­ε­δρος του Εκτε­λε­στι­κού Γρα­φείου, με αρμο­διό­τητα τις περι­φε­ρεια­κές οργα­νώ­σεις. Σε δηλώ­σεις του στο παρελ­θόν έχει ανα­φερ­θεί στην ΟΝΝΕΔ ως τον αγωγό γαλού­χη­σής του, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας τον εαυτό του και τους ομοϊ­δε­ά­τες του παλιούς στρα­τιώ­τες της οργά­νω­σης.

Στις ευρω­ε­κλο­γές του 1996 κατήλθε ως υπο­ψή­φιος ευρω­βου­λευ­τής με την Πολι­τική Άνοιξη του κ. Αντώνη Σαμαρά, χωρίς όμως να εκλεγεί. Η συγκε­κρι­μένη πολι­τική επιλογή της εποχής εκείνης τον εντάσ­σει στη γενιά εκείνη των στε­λε­χών που, σε μια στιγμή ρήξης στο εσω­τε­ρικό της κεντρο­δε­ξιάς, ακο­λού­θη­σαν τον σαμα­ρικό δρόμο, για να επι­στρέ­ψουν στη συνέ­χεια στον γαλάζιο κορμό. Επαγ­γελ­μα­τικά απα­σχο­λή­θηκε επί σειρά ετών ως επι­τε­λικό και διευ­θυ­ντικό στέ­λε­χος μεγάλων εται­ρειών τηλε­πι­κοι­νω­νιών και του εκδο­τι­κού χώρου, διε­τέ­λεσε εμπο­ρι­κός διευ­θυ­ντής και διευ­θυ­ντής ανά­πτυ­ξης σε εκδο­τικό όμιλο που είχε στην ιδιο­κτη­σία του ισχυ­ρούς τίτλους εφη­με­ρί­δων, περιο­δι­κών και τηλε­ο­πτικό κανάλι. Η κοι­νο­βου­λευ­τική του πορεία ξεκί­νησε τον Μάιο του 2012, ενώ στις εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις του Ιουνίου 2012, του Ιανουα­ρίου 2015 και του Σεπτεμ­βρίου 2015 δεν κατόρ­θωσε να επα­νε­κλε­γεί. Επα­νήλθε στη Βουλή τον Ιούλιο του 2019 και στις εκλογές του 2023 ανα­δεί­χθηκε πρώτος βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου με 18.813 σταυ­ρούς, αριθμό που του εξα­σφά­λισε στις 26 Ιουνίου 2023 τον διο­ρι­σμό του ως υφυ­πουρ­γού Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής.

Η δια­φο­ρο­ποί­ηση στις δημο­τι­κές εκλογές της Ρόδου

Ένα από τα πιο εμβλη­μα­τικά επει­σό­δια στην πρό­σφατη πολι­τική δια­δρομή του κ. Παππά αφορά στις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές του φθι­νο­πώ­ρου του 2023 στον Δήμο Ρόδου.

Η Νέα Δημο­κρα­τία είχε στη­ρί­ξει την υπο­ψη­φιό­τητα του τότε δημάρ­χου κ. Αντώνη Καμπου­ράκη. Νέος δήμαρ­χος ωστόσο εξελέγη ο κ. Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης, επι­κε­φα­λής της παρά­τα­ξης «ΕΝΑ – Ενω­μέ­νοι Αλλά­ζουμε – Μαζί για τη Ρόδο».

Η στάση του κ. Παππά να μη στη­ρί­ξει τον επίσημο εκλεκτό του κόμ­μα­τος, αλλά αντι­θέ­τως να συντα­χθεί κατ’ ουσία με τον κ. Κολιάδη, είχε προ­κα­λέ­σει τότε σφοδρές επι­κρί­σεις στο εσω­τε­ρικό της παρά­τα­ξης, καθώς θεω­ρή­θηκε σαφής δια­φο­ρο­ποί­ηση από την κομ­μα­τική γραμμή. Έκτοτε ο βου­λευ­τής και ο δήμαρ­χος φέρο­νται να έχουν ανα­πτύ­ξει στενή συνερ­γα­σία στα ζητή­ματα του νησιού, με τον ίδιο τον κ. Παππά να ανα­φέ­ρε­ται με θετικά σχόλια στη συνερ­γα­σία του με τη δημο­τική αρχή.

Η επι­στολή των πέντε

Η ανοιχτή επι­στολή που δημο­σιεύ­θηκε την Τρίτη 28 Απρι­λίου 2026 στην εφη­με­ρίδα «Τα Νέα», του ομίλου Μαρι­νάκη, υπο­γρά­φε­ται από τους κ.κ. Αθα­νά­σιο Ζεμπίλη από την Εύβοια, Ανδρέα Κατσα­νιώτη από την Αχαΐα, Ξενο­φώ­ντα Μπα­ρα­λιάκο από την Πιερία, Γιάννη Οικο­νό­μου από τη Φθιώ­τιδα και Γιάννη Παππά από τα Δωδε­κά­νησα. Η επιλογή ενός εντύπου εκτός του στενού στρα­το­πέ­δου που στη­ρί­ζει σταθερά την κυβέρ­νηση δεν θεω­ρεί­ται τυχαία. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ο κ. Παππάς, έχει δια­τε­λέ­σει επί σειρά ετών στέ­λε­χος του εκδο­τι­κού χώρου, γνω­ρί­ζο­ντας από μέσα τη λει­τουρ­γία των μεγάλων μέσων ενη­μέ­ρω­σης. Σε σχόλιο της εφη­με­ρί­δας «Έθνος», κατα­γρά­φο­νται τέσ­σε­ρις δια­φο­ρε­τι­κές εκδοχές για το τι ενώνει την πεντάδα. Η μία ότι πρό­κει­ται για παλιούς συμ­φοι­τη­τές, η δεύτερη ότι θα δυσκο­λευ­τούν να εξα­σφα­λί­σουν την εκλογή τους στις προ­σε­χείς εκλογές, η τρίτη ότι επι­διώ­κουν τη συγκρό­τηση πτέ­ρυ­γας παρα­δο­σια­κών με ανα­φο­ρές στους κ.κ. Κώστα Καρα­μανλή και Αντώνη Σαμαρά, και η τέταρτη ότι κινη­το­ποιού­νται από ισχυρό επι­χει­ρη­μα­τικό παρά­γο­ντα.

Το περιε­χό­μενο της κρι­τι­κής και η σκιά του υπό δια­μόρ­φωση κόμ­μα­τος Σαμαρά

Στην επι­στολή τους οι πέντε ασκούν δριμεία κριτική στον νόμο 4622/2019 για το επι­τε­λικό κράτος, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι προ­κά­λεσε υπερ­συ­γκέ­ντρωση εξου­σιών σε μικρούς πυρήνες γύρω από την κορυφή της κυβέρ­νη­σης, ότι αυτο­νό­μησε τη λει­τουρ­γία του κράτους και ότι το λει­τούρ­γησε απο­κομ­μένο από την κοι­νω­νία και την Κοι­νο­βου­λευ­τική Ομάδα. Οι ίδιοι σημειώ­νουν ότι το επι­τε­λικό κράτος διεκ­δι­κεί τον απόλυτο έλεγχο και πιστώ­νε­ται τις επι­τυ­χίες, αλλά όταν εμφα­νί­ζο­νται σοβαρές παθο­γέ­νειες η ευθύνη δια­χέ­ε­ται προς τα κάτω και κυρίως προς τους βου­λευ­τές, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας ότι ο βου­λευ­τής φορ­τώ­νε­ται αδίκως το στίγμα του φαυ­λο­κράτη και καλεί­ται να ενη­με­ρώ­νε­ται εκ των υστέρων και να πει­θαρ­χεί εκ των προ­τέ­ρων. Ως αφορμή προσ­διο­ρί­ζουν την ανα­ζω­πύ­ρωση της υπό­θε­σης του ΟΠΕΚΕΠΕ, τις παραι­τή­σεις υπουρ­γών και υφυ­πουρ­γών και τα αλλε­πάλ­ληλα αιτή­ματα άρσης ασυλίας στε­λε­χών της κυβερ­νη­τι­κής πλειο­ψη­φίας.

Σύμφωνα με συγκλί­νου­σες δημο­σιο­γρα­φι­κές πλη­ρο­φο­ρίες, η συγκε­κρι­μένη παρέμ­βαση δεν απο­τε­λεί μεμο­νω­μένο επει­σό­διο, αλλά εντάσ­σε­ται σε ένα ευρύ­τερο σχέδιο εσω­τε­ρι­κής πίεσης. Διάφορα δημο­σιεύ­ματα κάνουν λόγο για δεύτερη πεντάδα βου­λευ­τών που φέρεται να ετοι­μά­ζε­ται να κινηθεί στην ίδια γραμμή, σε μια στρα­τη­γική διαρ­κούς και ελεγ­χό­με­νης πίεσης που, χωρίς να απειλεί ευθέως την κυβερ­νη­τική πλειο­ψη­φία των 151 βου­λευ­τών, καθιστά εμφανή τη δυσα­ρέ­σκεια.

Παράλ­ληλα, στο πολι­τικό παρα­σκή­νιο δια­κι­νού­νται έντονα σενάρια που συν­δέ­ουν την κίνηση των πέντε με το υπό δια­μόρ­φωση κόμμα του κ. Αντώνη Σαμαρά, με ανα­φο­ρές σε φυγό­κε­ντρες τάσεις που αυξά­νο­νται στην κυβερ­νη­τική παρά­ταξη.

Το ό,τι επελέγη να υπάρξει η αντί­δραση με δημο­σιο­ποί­ηση της επι­στο­λής στα ΝΕΑ και όχι στην επι­κεί­μενη συνε­δρί­αση της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ομάδας μόνο τυχαίο δεν μπορεί να εκλη­φθεί, πόσω μάλλον όταν δημιουρ­γεί κλίμα ενόψει της συνε­δρί­α­σης.

Οι αιχμές κατά Σκέρ­τσου από τον Δωδε­κα­νή­σιο βου­λευτή

Από την πεντάδα, ο κ. Παππάς ανέβασε τους τόνους περισ­σό­τερο από τους συνα­δέλ­φους του. Σε δήλωσή του στον ραδιο­φω­νικό σταθμό «Παρα­πο­λι­τικά 90,1» φέρεται να ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά ότι κάποια στιγμή πρέπει να κατα­λά­βει ο κ. Σκέρ­τσος και ο κάθε κ. Σκέρ­τσος ότι δεν μπορεί να απο­φα­σί­ζει για τους βου­λευ­τές χωρίς να ακούει τη δική τους πρόταση ή άποψη. Επι­πρό­σθετα, ο ίδιος συνέ­δεσε ευθέως το επι­τε­λικό κράτος με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, απο­δί­δο­ντας θεσμι­κές ευθύνες στον υπουργό Επι­κρα­τείας. Σε επόμενη τοπο­θέ­τησή του στις 30 Απρι­λίου 2026, μιλώ­ντας από το βήμα της Βουλής στο πλαίσιο σχεδίου νόμου του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, ο κ. Παππάς υπο­στή­ριξε ότι η παρέμ­βαση των πέντε συνιστά στάση ευθύνης και θεσμι­κής ωρι­μό­τη­τας.

Πρό­κει­ται για επιλογή λεκτι­κής αυτο­δι­καί­ω­σης που ενό­χλησε ορι­σμέ­νους κύκλους εντός της παρά­τα­ξης, καθώς ο ίδιος δεν φαί­νε­ται να αξιο­λό­γησε επαρκώς τη ζημιά που προ­κα­λεί στη συνοχή της κυβερ­νη­τι­κής πλειο­ψη­φίας μια τέτοια κίνηση σε μια κρίσιμη πολι­τική συγκυ­ρία.

Η εμπε­ρι­στα­τω­μένη απά­ντηση του πρω­θυ­πουρ­γού από το Ναύπλιο

Ο πρω­θυ­πουρ­γός κ. Κυριά­κος Μητσο­τά­κης τοπο­θε­τή­θηκε με νηφα­λιό­τητα και πολι­τική ωρι­μό­τητα από το βήμα του πέμπτου προ­συ­νε­δρίου της Νέας Δημο­κρα­τίας στο Ναύπλιο. Χαρα­κτή­ρισε την επι­στολή κομψή, αλλά υπε­ρα­μύν­θηκε χωρίς αστε­ρί­σκους τόσο του υπουρ­γού Επι­κρα­τείας όσο και του μοντέ­λου του επι­τε­λι­κού κράτους, εξη­γώ­ντας ότι το συγκε­κρι­μένο μοντέλο δια­κυ­βέρ­νη­σης απέφερε απτά απο­τε­λέ­σματα για τη χώρα. Σημεί­ωσε ότι όσοι επι­μέ­νουν να βρί­σκουν δια­χω­ρι­στι­κές γραμμές μεταξύ τεχνο­κρα­τών που διο­ρί­ζο­νται και πολι­τι­κών που εκλέ­γο­νται δεν αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι στην Νέα Δημο­κρα­τία λει­τουρ­γούν ως μία ομάδα, ένα ανοιχτό δημο­κρα­τικό κοι­νο­βου­λευ­τικό κόμμα. Παράλ­ληλα, υπο­γράμ­μισε ότι το επι­τε­λικό κράτος δεν πρέπει ούτε να δαι­μο­νο­ποιεί­ται ούτε να θεο­ποιεί­ται, μετα­φέ­ρο­ντας ένα μήνυμα μέτρου και σύνεσης. Ο κ. πρω­θυ­πουρ­γός χάραξε σαφείς κόκ­κι­νες γραμμές, χωρίς να εισέλ­θει σε λογική πολι­τι­κών συναλ­λα­γών με τους πέντε, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι η πορεία της παρά­τα­ξης απαιτεί συνοχή και πει­θαρ­χία στο συλ­λο­γικό όραμα. Στο επι­χεί­ρημα του κ. πρω­θυ­πουρ­γού προ­στέ­θηκε και η αναφορά του στα 36 δισ. ευρώ που έλαβε η χώρα από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης επ’ ωφελεία των πολιτών, ποσά που, όπως υπο­στή­ριξε, δεν θα είχαν επεν­δυ­θεί χωρίς το επι­τε­λικό κράτος.

Το λάθος του χρο­νι­σμού και ο στόχος της κρι­τι­κής

Η κρι­σι­μό­τητα της συγκυ­ρίας καθιστά την κίνηση των πέντε ιδιαί­τερα προ­βλη­μα­τική για την κυβερ­νη­τική παρά­ταξη. Η κυβέρ­νηση εμφα­νί­ζει ισχυρό αφήγημα στο πεδίο της οικο­νο­μίας, με μείωση του χρέους και υψηλά πλε­ο­νά­σματα, ενώ παρα­μέ­νει σταθερά πρώτη στις δημο­σκο­πή­σεις με ευρύ προ­βά­δι­σμα. Την ίδια στιγμή, η αντι­πο­λί­τευση επι­χει­ρεί να εκμε­ταλ­λευ­τεί κάθε εσω­κομ­μα­τική παρα­φω­νία. Το ΠΑΣΟΚ, μέσω του εκπρο­σώ­που Τύπου κ. Κώστα Τσου­καλά, έσπευσε να εκμε­ταλ­λευ­τεί την επι­στολή των πέντε, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι όταν οι βου­λευ­τές της πλειο­ψη­φίας εγεί­ρουν ζητή­ματα λει­τουρ­γίας της δημο­κρα­τίας, τότε γίνεται αντι­λη­πτό ότι το κράτος δικαίου και η διά­κριση των εξου­σιών βρί­σκο­νται σε κίνδυνο, κάνο­ντας λόγο για επι­τε­λικό αυταρ­χι­σμό. Από τον ΣΥΡΙΖΑ ο εκπρό­σω­πος κ. Κώστας Ζαχα­ριά­δης σχο­λί­ασε με νόημα ότι τα κάστρα δεν πέφτουν μόνο απέξω, ενώ η Νέα Αρι­στερά απέδωσε στον πρω­θυ­πουργό την ιδιό­τητα του αρχι­τέ­κτονα του επι­τε­λι­κού κράτους. Η ΝΙΚΗ, από την πλευρά της, μίλησε για απο­δό­μηση εκ των έσω.

Σε αυτό το περι­βάλ­λον, η επιλογή των πέντε να εκφρά­σουν δημόσια τις δια­φω­νίες τους, αντί να τις θέσουν με θεσμικό τρόπο εντός της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομάδας, εκλαμ­βά­νε­ται από κύκλους της παρά­τα­ξης ως κίνηση που τρο­φο­δο­τεί την αντι­πο­λί­τευση με επι­χει­ρή­ματα.

Η συνε­δρί­αση της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομάδας στις 7 Μαΐου 2026 θεω­ρεί­ται από στελέχη της κυβερ­νη­τι­κής παρά­τα­ξης ως η κατάλ­ληλη βαλβίδα απο­συ­μπί­ε­σης, ενώ ο πρω­θυ­πουρ­γός φέρεται απο­φα­σι­σμέ­νος να μη δεχθεί λογική εκβια­σμών.

Η συνο­λική εικόνα

Η δημόσια κριτική, ειδικά όταν δια­τυ­πώ­νε­ται μέσω εφη­με­ρί­δας ομίλου που δεν θεω­ρεί­ται φιλικός προς την κυβέρ­νηση και συνο­δεύ­ε­ται από σενάρια εμπλο­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κών συμ­φε­ρό­ντων και του υπό δια­μόρ­φωση κόμ­μα­τος Σαμαρά, εκλαμ­βά­νε­ται από την κυβερ­νη­τική πτέρυγα ως ενέρ­γεια που υπερ­βαί­νει τα όρια του υγιούς εσω­κομ­μα­τι­κού δια­λό­γου. Η σταθερή και νηφάλια στάση που τήρησαν ο πρω­θυ­πουρ­γός, ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας και ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος δείχνει την απο­φα­σι­στι­κό­τητα της ηγεσίας να υπε­ρα­σπι­στεί το έργο της δεύ­τε­ρης τετρα­ε­τίας και να μην επι­τρέ­ψει στις αντι­κυ­βερ­νη­τι­κές στρα­τη­γι­κές να δια­βρώ­σουν τη συνοχή της παρά­τα­ξης ενόψει των εκλογών του 2027.