Το μοντέλο του τουρισμού αλλάζει- Οι «προκλήσεις» της επόμενης μέρας

Η παν­δη­μία του κορο­νοϊού ήρθε για να αλλάξει σχεδόν το σύνολο των καθη­με­ρι­νών μας συνη­θειών, να απο­τε­λέ­σει τον βασικό ρυθ­μι­στή της επό­με­νης μέρας και παράλ­ληλα να ανα­δεί­ξει ή και να αλλάξει δεδο­μένα που μέχρι σήμερα θεω­ρού­σαμε ορόσημα σε πολλούς κλάδους της οικο­νο­μίας.

Γράφει ο Θεμι­στο­κλής Μπάκας, Πρό­ε­δρος του Πανελ­λα­δι­κού Δικτύου E-Real Estates

Το πλήγμα που δέχθηκε η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία από την παν­δη­μία φαί­νε­ται να ενί­σχυσε τάσεις που έως τώρα έλκυαν λίγους. Οι εναλ­λα­κτι­κοί προ­ο­ρι­σμοί, οι ταξι­διω­τι­κές εμπει­ρίες μέσα από την κουλ­τούρα των ντόπιων πολιτών στον εκά­στοτε προ­ο­ρι­σμό, η εξε­ρεύ­νηση, τα roads trips, οι λεγό­με­νες υπη­ρε­σίες well being, η απο­μό­νωση και η «ανα­ζή­τηση» νέων προ­ο­ρι­σμών που δεν επι­σκέ­πτε­ται πολύς κόσμος, οι αυτο­τε­λείς ιδιω­τι­κές κατοι­κίες για διαμονή, κερ­δί­ζουν όλο και περισ­σό­τερο έδαφος στις επι­λο­γές τόσο των εγχώ­ριων, όσο και των αλλο­δα­πών του­ρι­στών.

Το μοντέλο του του­ρι­σμό αλλάζει και δεν αλλάζει μόνο στη χώρα μας, αλλά σχεδόν στο σύνολο των Ευρω­παϊ­κών χωρών του Νότου όπως στην Ισπανία, Ιταλία και Γαλλία. Αλλάζει και δημιουρ­γεί νέες ευκαι­ρίες στην εκά­στοτε χώρα που θα αντι­λη­φθεί εγκαί­ρως το νέο μοντέλο, θα κινηθεί γρήγορα και θα αντα­πο­κρι­θεί άμεσα στις προ­κλή­σεις της νέας «εποχής» που έρχεται και ήδη δια­νύ­ουμε.

Ο του­ρι­σμός στην Ισπανία αντι­προ­σω­πεύει το 12% του Α.Ε.Π. και το 13% της απα­σχό­λη­σης με 83,7 εκατ. του­ρί­στες ανά έτος και με έσοδα 72 δισ. ευρώ την προ Covid-19 εποχή. Η Ισπανία στο­χεύει πλέον στην μετα­τό­πιση του κέντρου βάρους που μέχρι σήμερα βρι­σκό­ταν στον μαζικό του­ρι­σμό, σε ένα νέο μοντέλο υψηλού επι­πέ­δου του­ρι­σμού που δημιουρ­γεί υψη­λό­τε­ρες δαπάνες ανά του­ρί­στα.

Η βιο­μη­χα­νία του του­ρι­σμού στην Ιταλία απο­τε­λεί το 14% του Α.Ε.Π., με 4,2 εκατ. Ιταλούς να απα­σχο­λού­νται στον του­ρι­σμό, 65 εκατ. του­ρί­στες με έσοδα 44,3 δισ. ευρώ την προ Covid-19 εποχή. Τα μέσα μαζικής ενη­μέ­ρω­σης στην Ιταλία ανα­φέ­ρουν ότι η χώρα μελετά ένα νέο μοντέλο του­ρι­σμού εγκα­τα­λεί­πο­ντας τον μαζικό του­ρι­σμό, ‘’αποτελεί ευκαι­ρία τη δεδο­μένη στιγμή να κινη­θούμε στον «ευφυή» τουρισμό’’ ανα­φέ­ρουν χαρα­κτη­ρι­στικά. Η ιδέα για ένα νέο μοντέλο του­ρι­σμού στην Ιταλία, απο­τέ­λεσε μέρος της ομιλίας του πρω­θυ­πουρ­γού Ντράγκι την ημέρα που ανέλαβε τα καθή­κο­ντά του.

Η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία σύμφωνα με στοι­χεία του ΣΕΤΕ συμ­με­τέ­χει στην ελλη­νική οικο­νο­μία κατά 20,8% του Α.Ε.Π. το 2019 και κατά 21,7% της συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης, με έσοδα 17,7 δισ. ευρώ και 31,3 εκατ. του­ρί­στες.

Σύμφωνα με τα άνωθεν στοι­χεία αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία είναι άρρηκτα συν­δε­δε­μένη και απο­τε­λεί τον βασικό πυλώνα εσόδων και απα­σχό­λη­σης. Παράλ­ληλα, με επε­ξερ­γα­σία των άνωθεν δεδο­μέ­νων προ­κύ­πτει ότι το 2019 το έσοδο που απο­κό­μισε η χώρα μας ανά του­ρί­στα που την επι­σκέ­φτηκε (εκτός κρουα­ζιέ­ρας) ήταν 565,49€, όταν στην Ισπανία ήταν 860,2€ και στην Ιταλία 681,5€.

Κατα­νο­ούμε ότι όταν χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία που έχουν ισχυρή βιο­μη­χα­νία και τα έσοδα από τον του­ρι­σμό απο­τε­λούν το 12% και 14% αντί­στοιχα του Α.Ε.Π. τους (στην Ελλάδα απο­τε­λεί το 20,8%), έχουν μπει ήδη στην δια­δι­κα­σία να σχε­διά­ζουν το νέο μοντέλο στην του­ρι­στική τους βιο­μη­χα­νία «εκμε­ταλ­λευό­με­νοι» τους πόρους του ταμείου ανά­καμ­ψης, αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ότι η χώρα μας θα πρέπει να «αντι­δρά­σει» άμεσα και πρω­το­τυ­πώ­ντας. Η Ελλάδα, θα πρέπει να εκμε­ταλ­λευ­τεί την γεω­γρα­φική της θέση και ποι­κι­λο­μορ­φία, την φυσική της ομορφιά, την πολι­τι­σμική κουλ­τούρα καθώς και να ανα­δεί­ξει νέους – εναλ­λα­κτι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Μη ξεχνάμε ότι το 85% της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας απο­τε­λεί εν δυνάμει του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό. Προ­ο­ρι­σμούς μη δημο­φι­λείς στους αλλο­δα­πούς επι­σκέ­πτες αλλά πολλές φορές ακόμη και στους εγχώ­ριους.

Οι προ­κλή­σεις της επό­με­νης μέρας που θα δια­μορ­φώ­σουν το νέο μοντέλο του του­ρι­σμού:

Νέο προφίλ του­ρι­στών

Σύμφωνα με τον Erik Cohen (Ομό­τι­μος Καθη­γη­τής Κοι­νω­νιο­λο­γίας του George S. Wise, νικητής του Βρα­βείου UNWTO Ulysses) υπάρχει η κατη­γο­ρία του του­ρί­στα, «υπαρ­ξια­κός» του­ρί­στας (existential tourist), που κύριο μέλημά του είναι η σε βάθος γνώση και η ολο­κλη­ρω­τική απορ­ρό­φησή του από την κουλ­τούρα και τις συνή­θειες και τον τρόπο ζωής των ντόπιων κατοί­κων του προ­ο­ρι­σμού που επι­σκέ­πτο­νται. Αυτή η κατη­γο­ρία του­ρι­στών ανα­πτύσ­σε­ται έντονα τα τελευ­ταία χρόνια, ενώ θα μπο­ρού­σαμε να ισχυ­ρι­στούμε ότι ένας βασικός – αρχικός παρά­γο­ντας ανά­πτυ­ξης και ανά­δει­ξης της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, απο­τέ­λεσε η άνωθεν κατη­γο­ρία του­ρί­στα.

Νέα γενιά του­ρι­στών

Τα επόμενα χρόνια και όχι μόνον, θα υπάρξει μια νέα γενιά που θα δίνει μεγα­λύ­τερη έμφαση σε θέματα υγιει­νής και ασφά­λειας. Ήδη από το περσινό καλο­καίρι αλλά και από τα μέχρι σήμερα δεδο­μένα, εγχώ­ριοι και αλλο­δα­ποί επι­λέ­γουν κυρίως αυτο­τελή δια­με­ρί­σματα/κατοι­κίες εγγε­γραμ­μένα σε πλατ­φόρ­μες βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης ή/και βίλες, bungalows σε ξενο­δο­χεια­κές μονάδες με στόχο την θωρά­κιση της υγείας τους βάση των υγειο­νο­μι­κών πρω­το­κόλ­λων.

Δρα­στη­ριό­τη­τες γύρω από τη φύση

Το lockdown επα­νά­φερε ή/και δημιούρ­γησε νέες συνή­θειες γύρω από την φύση. Κατά την διάρ­κεια του lockdown πολλοί Ευρω­παίοι και Αμε­ρι­κα­νοί, γενι­κό­τερα ο δυτικός κόσμος μπήκε σε μια δια­δι­κα­σία ενδο­σκό­πη­σης και ανα­ζή­τησε τι καλύ­τερο μπορεί να κάνει για την ψυχική και σωμα­τική του υγεία. Μη ξεχνάμε τους περι­πά­τους στη φύση ή/και τις βόλτες με το και­νούρ­γιο μας ποδή­λατο κατά την διάρ­κεια των lockdown. Ο του­ρί­στας της μετά Covid-19 εποχής, θα θελήσει να συνε­χί­σει το νέο τρόπο ζωής που ο ίδιος επέλεξε εν μέσω lockdown και στις δια­κο­πές του.

Χώρος εργα­σίας

Η εργασία μέσω τηλερ­γα­σίας για πολλούς επαγ­γελ­μα­τίες ή/και ιδιω­τι­κούς υπαλ­λή­λους, καθώς και οι ψηφια­κοί νομάδες, απο­τε­λούν τα νέα δεδο­μένα που θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν κατά τον σχε­δια­σμό του νέου μοντέ­λου του­ρι­σμού. Απαι­τεί­ται πλέον ένας ειδικός χώρος εργα­σίας με όλες τις απαι­τού­με­νες προ­δια­γρα­φές για τους ταξι­διώ­τες – του­ρί­στες της επό­με­νης «μέρας».

«Ήλιος και Θάλασσα», αλλά και υπο­δο­μές

Ο ακριβός του­ρι­σμός και η διαμονή πολυ­τε­λείας ανα­κάμ­πτουν πολύ ταχύ­τερα από τον μαζικό του­ρι­σμό μετά την κρίση. Το brand «Ήλιος και Θάλασσα» δεν φτάνει όταν στο­χεύ­εις τον ποιο­τικό του­ρι­σμό, τους του­ρί­στες εκεί­νους που ενδια­φέ­ρο­νται για του­ρι­στικά προ­ϊ­ό­ντα υψη­λό­τε­ρης αξίας και έχουν την δυνα­τό­τητα για πολυ­τελή διαμονή και πολύ υψηλές δαπάνες. Απαι­τεί­ται βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας και πιστο­ποί­ηση των ξενο­δο­χεια­κών μονάδων, καθώς επίσης και δημιουρ­γία πολυ­τε­λών θέρε­τρων.

Ανά­δειξη του θεμα­τι­κού του­ρι­σμού

Ο θεμα­τι­κός του­ρι­σμός θα πρέπει να απο­τε­λέ­σει άμεσα υλο­ποι­η­μένο στόχο για την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία της χώρας μας. Υπάρ­χουν ειδικές μορφές του­ρι­σμού που προ­σεγ­γί­ζουν επι­σκέ­πτες με υψηλά οικο­νο­μικά βαλά­ντια. Ο του­ρι­σμός υπαί­θρου (αγρο­του­ρι­σμός, οινο­του­ρι­σμός κλπ), ο αθλη­τι­κός του­ρι­σμός, ο θαλάσ­σιος του­ρι­σμός (γιώ­τινγκ και κατα­δυ­τι­κός), ο πολι­τι­στι­κός του­ρι­σμός, ο του­ρι­σμός γαστρο­νο­μίας, ο θρη­σκευ­τι­κός του­ρι­σμός, ο συνε­δρια­κός του­ρι­σμός, ο εκπαι­δευ­τι­κός του­ρι­σμός, ο μαθη­τι­κός του­ρι­σμός, ο του­ρι­σμός υγείας, ομορ­φιάς και ευεξίας.

Η Ισπανία έχει εισάγει ήδη και τον ψηφιακό του­ρι­σμό διορ­γα­νώ­νο­ντας το συνέ­δριο Digital Tourist από το 2018 στην πόλη Μπέ­νι­ντορμ στην Κοι­νό­τητα της Βαλέν­θια. Σε αυτό συμ­με­τέ­χουν φορείς και επι­χει­ρή­σεις με σκοπό τη συζή­τηση και την ανταλ­λαγή ιδεών για θέματα, όπως η τεχνητή νοη­μο­σύνη στον του­ρι­σμό, οι έξυπνοι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί, ο προ­σβά­σι­μος του­ρι­σμός και οι βιώ­σι­μοι στόχοι των Ηνω­μέ­νων Εθνών.

Η Ισπανία έχει επι­τύ­χει την καθιέ­ρωσή της ως ηγέτης στον τομέα του του­ρι­σμού και είναι μέσω της δυνα­μι­κό­τα­της ανά­πτυ­ξης θεμα­τι­κών μορφών του­ρι­σμού, τις οποίες έχει ενι­σχύ­σει σημα­ντικά, μέσω της δημιουρ­γίας ισχυρών θεσμι­κών πλαι­σίων, υπο­δο­μών, σαφούς στό­χευ­σης σε θέματα του­ρι­στι­κής πολι­τι­κής και κατάλ­λη­λων δια­φη­μι­στι­κών εκστρα­τειών.

Το ισπα­νικό Υπουρ­γείο Βιο­μη­χα­νίας, Ενέρ­γειας και Του­ρι­σμού έχει ανα­λά­βει πληθώρα δράσεων, με στόχο τον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό του του­ρι­στι­κού τομέα και τη στήριξη των επι­χει­ρή­σεων, όπως, μεταξύ άλλων, το Εθνικό Σχέδιο για τις Έξυπνες Πόλεις, το Πρό­γραμμα Στή­ρι­ξης για την προ­ώ­θηση της και­νο­το­μίας και της τεχνο­λο­γι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και το Πρό­γραμμα Στή­ρι­ξης του εκσυγ­χρο­νι­σμού των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων.

Ανά­δειξη νέων προ­ο­ρι­σμών

Το νέο μοντέλο στην του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία, θα πρέπει να εντάξει στην ατζέντα του την ανά­δειξη νέων προ­ο­ρι­σμών στη χώρα μας για τον εισα­γό­μενο του­ρι­σμό.

Μη ξεχνάμε ότι το 85% της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας απο­τε­λεί του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό. Με περισ­σό­τερα από 16.000 χιλιό­με­τρα ακτο­γραμ­μής, με περίπου 6.000 μεγα­λύ­τερα και μικρό­τερα νησιά και νησίδες, και με εδραιω­μένη πλέον θέση στην παγκό­σμια αγορά του­ρι­σμού, πολλοί προ­ο­ρι­σμοί μπορούν να απο­τε­λέ­σουν το «μήλον της έριδος» ως ανε­ξάρ­τητα brand υπό την αιγίδα του «Ήλιου και της Θάλασ­σας» ανα­δει­κνύ­ο­ντας τη τοπική φυσική ποι­κι­λο­μορ­φία, τις δρα­στη­ριό­τη­τες και την πολι­τι­σμική κλη­ρο­νο­μιά που κάθε σπιθαμή αυτής της χώρας δια­θέ­τει σε αφθονία.

Ήδη από το 2013, ο πρό­ε­δρος του γερ­μα­νι­κού Συν­δέ­σμου Ταξι­διω­τι­κών Γρα­φείων (DRV) κ. Γιούρ­γκεν Μπίχι, σε σχετικό ρεπορ­τάζ της Ντόιτσε Βέλε, είχε ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά:

«Θα πρέπει να δει κάποιος τι κάνουν οι αντα­γω­νι­στές της Ελλάδας αυτά τα χρόνια. Η Ελλάδα έχει σήμερα το πρό­βλημα του πρόωρου τοκετού. Οι ελλη­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί είναι εδώ και πολλά χρόνια ελκυ­στι­κοί και δέχο­νται εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες. Όμως, εν τω μεταξύ, έχουν ανα­δει­χθεί νέοι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί με σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές και ξενο­δο­χεια­κές εγκα­τα­στά­σεις και πιθα­νό­τατα πιο κοντά σε αυτό που επι­θυ­μούν οι πελάτες. Υπό την έννοια αυτή η Ελλάδα καλεί­ται σήμερα να καλύψει λίγο από το χαμένο έδαφος».

Την άποψη αυτή είχε υιο­θε­τή­σει και ο γενικός διευ­θυ­ντής του οργα­νι­σμού REWE-Touristik κ. Σόρεν Χάρτμαν, ανα­φέ­ρο­ντας παράλ­ληλα ότι η Ελλάδα θα πρέπει να ξεκι­νή­σει μία νέα εκστρα­τεία προ­κει­μέ­νου να απο­κτή­σει ένα εντελώς νέο ίματζ, ένα ίματζ που θα συνδέει τη σύγ­χρονη Ελλάδα με την Αρχαία.

Αυτό το χαμένο έδαφος και το νέο image μαζί με τα σημε­ρινά δεδο­μένα, θα πρέπει να υιο­θε­τη­θούν στο νέο μοντέλο του του­ρι­σμού που θα στο­χεύει στην ανά­δειξη νέων προ­ο­ρι­σμών και ρεα­λι­στικά – πραγ­μα­τικά στον του­ρι­σμό 365 ημέρων μέσω των θεμα­τι­κών – ειδικών μορφών του­ρι­σμού. Ενώ, θα παρέ­χο­νται οι υπο­δο­μές για του­ρι­στικά προ­ϊ­ό­ντα υψη­λό­τε­ρης αξίας.

Πηγή: Reporter.gr