Κυρ. Μητσοτάκης: Οι χρόνιες παθογένειες και οι προκλήσεις της επόμενης ημέρας

Για την τρα­γω­δία στα Τέμπη, τον Ανδρέα Παπαν­δρέου, την εξω­τε­ρική πολι­τική από το 1974 μέχρι σήμερα, τις χαμένες ευκαι­ρίες του παρελ­θό­ντος, αλλά και τις προ­κλή­σεις της επό­με­νης ημέρας για τη χώρα μίλησε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης σε συζή­τηση με τον διευ­θυ­ντή της Καθη­με­ρι­νής, Αλέξη Παπα­χελά και τον καθη­γητή Οικο­νο­μι­κής και Κοι­νω­νι­κής Ιστο­ρίας του ΕΚΠΑ και διευ­θυ­ντή του Μορ­φω­τι­κού Ιδρύ­μα­τος Εθνικής Τρα­πέ­ζης, Κώστα Κωστή στο πλαίσιο του συνε­δρίου «Μετα­πο­λί­τευση: 50 χρόνια μετά» που ξεκί­νησε σήμερα τις εργα­σίες του.

«Εχουμε μία ισχυρή δημο­κρα­τία, με ισχυρά θεσμικά αντί­βαρα. Το πολι­τικό σύστημα έτσι όπως έχει δια­μορ­φω­θεί θεωρώ ότι δεν είναι η γενε­σιουρ­γός αιτία των προ­βλη­μά­των της χώρας. Σε έναν απο­λο­γι­σμό 50ετίας δεν θα εστίαζα στις πιθανές αδυ­να­μίες του κοι­νο­βου­λευ­τι­κού συστή­μα­τος για να ανα­δείξω τα πλε­ο­νε­κτή­ματα και τα μειο­νε­κτή­ματα. Σε αυτή την περίοδο η χώρα μας προ­ό­δευσε ως προς την ισχυ­ρο­ποί­ηση των θεσμών μέσα από μία σειρά συνταγ­μα­τι­κών παρεμ­βά­σεων και σίγουρα έχει την καλύ­τερη δημο­κρα­τία από συστά­σεως ελλη­νι­κού κράτους», είπε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ωστόσο, ο πρω­θυ­πουρ­γός ανέφερε ότι «τα προ­βλή­ματα που πρέπει να ανα­δεί­ξουμε είναι κυρίως στην οικο­νο­μική μας αδυ­να­μία να εκμε­ταλ­λευ­τούμε σημα­ντι­κές ευκαι­ρίες προόδου, όπως η ένταξή μας στην Ευρω­παϊκή Ενωση. Κάνο­ντας συνο­λικό απο­λο­γι­σμό της οικο­νο­μι­κής πορείας της χώρας, συγκρί­νο­ντάς τη με αντί­στοι­χες άλλων χωρών, δια­πι­στώ­νουμε πως η πρόοδός μας δεν ήταν επι­θυ­μητή».

Η απόφαση το 1993 να μην ασχο­λη­θεί με την πολι­τική

Σε άλλο σημείο, ο κ. Μητσο­τά­κης δήλωσε πως «το 1993 όταν ο πατέρας μου έχασε τις εκλογές, τότε πήρα την προ­σω­πική απόφαση να μην ασχο­ληθώ με την πολι­τική και πέρασα δέκα χρόνια στον ιδιω­τικό τομέα μέχρι να απο­φα­σίσω τελικά να πολι­τευθώ».

«Ηταν πλε­ο­νέ­κτημα, γιατί μου επέ­τρεψε για δέκα χρόνια να παρα­κο­λουθώ την Ελλάδα από το εξω­τε­ρικό και για ακόμα δέκα χρόνια να μην ασχο­λού­μαι με την ενεργή πολι­τική και να βιώνω τα πλε­ο­νε­κτή­ματα και τα μειο­νε­κτή­ματα της εθνικής οικο­νο­μίας μέσα από την ενα­σχό­λησή μου με τον ιδιω­τικό τομέα», πρό­σθεσε.

«Ο Ανδρέας Παπαν­δρέου καλ­λιέρ­γησε τον πρώιμο λαϊ­κι­σμό»

Ανα­φε­ρό­με­νος στα πρώτα χρόνια της Μετα­πο­λί­τευ­σης, ο κ. Μητσο­τά­κης είπε ότι «ο Κων­στα­ντί­νος Καρα­μαν­λής απο­κα­τέ­στησε τη δημο­κρα­τία και έβαλε την Ελλάδα στην Ευρώπη. Αυτή και μόνο η παρα­κα­τα­θήκη τον καθιστά κατά την άποψή μου τον σημα­ντι­κό­τερο πολι­τικό της Μετα­πο­λί­τευ­σης».

«Ο Ανδρέας Παπαν­δρέου ήταν μία πολύ ιδιαί­τερη προ­σω­πι­κό­τητα, χαρι­σμα­τική ανα­ντίρ­ρητα, εξέ­φραζε τις προσ­δο­κίες αυτών που απο­κα­λούσε μη προ­νο­μιού­χους εκείνη την εποχή. Κατά την άποψή μου όμως ευθύ­νε­ται σε μεγάλο βαθμό για το γεγονός πως η δημο­σιο­νο­μική κατά­σταση της χώρας επι­δει­νώ­θηκε σημα­ντικά τη δεκα­ε­τία του 1980. Και βέβαια πιστεύω ότι ευθύ­νε­ται και για το γεγονός ότι καλ­λιέρ­γησε μια νοο­τρο­πία που έδινε πολύ μεγα­λύ­τερη έμφαση στα δικαιώ­ματα και όχι στις υπο­χρε­ώ­σεις», είπε και πρό­σθεσε:

«Αυτή η βασική ανι­σορ­ρο­πία μεταξύ δικαιω­μά­των και υπο­χρε­ώ­σεων απο­τε­λεί μία ατέλεια του πολι­τι­κού μας συστή­μα­τος. Για αυτήν ευθύ­νε­ται, πιστεύω, σε μεγάλο βαθμό ο πρώιμος λαϊ­κι­σμός τον οποίο καλ­λιέρ­γησε. Σε επίπεδο κοι­νω­νι­κών πολι­τι­κών –οικο­γε­νειακό δίκαιο– αλλά και σε ζητή­ματα όπως η εγκα­θί­δρυση του ΕΣΥ, η παρα­κα­τα­θήκη του Ανδρέα Παπαν­δρέου ήταν ανα­ντίρ­ρητα σημα­ντική».

«Επι­κρά­τησε ο ρεα­λι­σμός στην εξω­τε­ρική πολι­τική»

Ο κ. Μητσο­τά­κης έκρινε ότι «συνο­λικά η εξω­τε­ρική πολι­τική της χώρας από το 1974 και μετά, με κάποιες δια­κυ­μάν­σεις επέ­δειξε μία βασική συνέ­πεια και συνέ­χεια και όταν κλη­θή­καμε να πάρουμε δύσκο­λες απο­φά­σεις, επι­κρά­τησε ο ρεα­λι­σμός έναντι του λαϊ­κι­σμού».

«Και ο Ανδρέας Παπαν­δρέου εκλέ­χθηκε με το σύνθημα “Εξω οι βάσεις του θανάτου” και τελικά κράτησε τις βάσεις κάνο­ντας μία πολύ έξυπνη “πιρου­έτα”. Μέχρι και το 2015, όταν φτάσαμε στα πρόθυρα της από­λυ­της κατα­στρο­φής και ο Αλέξης Τσίπρας έκανε την περι­βό­ητη “κωλο­τού­μπα” και η Ελλάδα κρα­τή­θηκε στην Ευρω­παϊκή Ενωση. Επο­μέ­νως, συνο­λικά ο ρεα­λι­σμός και η προ­σή­λωση στον δυτικό προ­σα­να­το­λι­σμό της χώρας τελικά επι­κρά­τησε», σημεί­ωσε.

Το κεφά­λαιο των ελλη­νο­τουρ­κι­κών

Ανα­φε­ρό­με­νος στις σχέσεις με την Αγκυρα, ο πρω­θυ­πουρ­γός είπε ότι «καμία κυβέρ­νηση δεν μπόρεσε να λύσει τη βασική μας διαφορά, τη διευ­θέ­τηση των θαλασ­σίων ζωνών, υφα­λο­κρη­πί­δας και ΑΟΖ με την Τουρκία».

«Η κυβερ­νη­σι­μό­τητα δηλαδή, αυτή από μόνη της, η ανα­μέ­τρηση με την ευθύνη της εξου­σίας και της δια­χεί­ρι­σης σημα­ντι­κών εθνικών θεμάτων, υπο­χρέ­ωσε τους κυβερ­νώ­ντες να αντι­με­τω­πί­σουν τα ζητή­ματα με μία μεγάλη δόση ρεα­λι­σμού. Η Τουρκία, πιε­σμένη ενδε­χο­μέ­νως και από κινή­σεις που μπορεί και εμείς να έχουμε κάνει, έχει “προ­σαρ­μό­σει” την επι­θε­τι­κό­τητά της, σε τέτοιο βαθμό που να μην έχουμε καθόλου ενα­έ­ριες παρα­βιά­σεις», πρό­σθεσε.

«Θα συνε­χί­σουμε τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις με τον ίδιο ρυθμό»

Ο πρω­θυ­πουρ­γός δήλωσε επίσης σε άλλο σημείο ότι «στη δεύτερη τετρα­ε­τία δεν εκπλήσ­σουμε κανέναν, όταν κάνουμε αυτό που είχαμε πει: ότι θέλουμε να υλο­ποι­ή­σουμε πολλές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, ειδικά στην αρχή της τετρα­ε­τίας».

«H παρά­με­τρος των ευρω­ε­κλο­γών ουδέ­ποτε προσ­διό­ρισε τον χρο­νι­σμό υλο­ποί­η­σης των μεταρ­ρυθ­μί­σεων. Θα συνε­χί­σουμε με τον ίδιο ρυθμό», σημεί­ωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός, τονί­ζο­ντας πως πρέπει να δοθεί βάρος στις χαμένες ευκαι­ρίες της Μετα­πο­λί­τευ­σης. Τα άλματα πρέπει να γίνουν. Είκοσι χρόνια μετά ακόμα συζη­τάμε για τα μη κρατικά, μη κερ­δο­σκο­πικά πανε­πι­στή­μια. Θα γίνουν τώρα. Πού είναι τελικά το περι­βό­ητο πολι­τικό κόστος; Απέ­δειξε η κοι­νω­νία ότι είναι πολύ πιο έτοιμη για μεγάλες αλλαγές, για τις οποίες κάποιοι πίστευαν ότι ήταν πολύ δύσκολο να υλο­ποι­η­θούν».

«Στα Τέμπη συγκρού­στη­καν ανθρώ­πινα λάθη με χρόνιες παθο­γέ­νειες»

Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης ανα­φέρ­θηκε στην πολύ­νε­κρη τρα­γω­δία στα Τέμπη πριν από ένα χρόνο, λέγο­ντας ότι «εκεί συσ­σω­ρεύ­θηκε η κακή πλευρά του τρόπου λει­τουρ­γίας του κράτους».

«Τις απα­ντή­σεις μπορεί να τις δώσει μόνο η δικαιο­σύνη. Μην έχουμε αυτα­πά­τες για αυτό, από τη στιγμή που το ζήτημα μπαίνει στη μυλό­πε­τρα της κομ­μα­τι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης. Πολύ μεγάλη σημασία έχει, έστω και αν πάρει η δικαιο­σύνη λίγο παρα­πάνω χρόνο, να απα­ντη­θούν και όλες οι φήμες που μπορεί να κυκλο­φο­ρούν σήμερα. Γιατί αυτές οι φήμες μπορεί να είναι και τοξικές, δια­βρω­τι­κές».

Ο κ. Μητσο­τά­κης παρα­δέ­χτηκε ότι «οι σιδη­ρό­δρο­μοι ήταν το πιο προ­βλη­μα­τικό κομμάτι των ελλη­νι­κών, δημό­σιων οργα­νι­σμών» και εκτί­μησε ότι «στα Τέμπη συγκρού­στη­καν ανθρώ­πινα λάθη με χρόνιες παθο­γέ­νειες της ελλη­νι­κής δημό­σιας διοί­κη­σης».

«Σκύ­βουμε το κεφάλι με σεβασμό απέ­να­ντι στον πόνο ανθρώ­πων που δεν ξανα­εί­δαν ποτέ τα παιδιά τους. Η κομ­μα­τική εργα­λειο­ποί­ηση αυτής της τρα­γω­δίας είναι εξορ­γι­στική. Είχαμε κι άλλες τρα­γω­δίες στο παρελ­θόν. Με νεκρούς, με ευθύνες του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού. Δεν δια­νο­ή­θηκα ποτέ να τις εργα­λειο­ποί­ησω για οποια­δή­ποτε πρό­σκαιρα κομ­μα­τικά οφέλη», πρό­σθεσε.

Η αναφορά στο κράτος δικαίου και την ελευ­θε­ρία του Τύπου

Ο κ. Μητσο­τά­κης ισχυ­ρί­στηκε πως «είμαι ο πρώτος που έχει ανα­γνω­ρί­σει λάθη που έχουν γίνει και έχουμε προ­σπα­θή­σει να τα διορ­θώ­σουμε. Με νομο­θε­τι­κές παρεμ­βά­σεις που διόρ­θω­ναν αδυ­να­μίες».

«Το να παρου­σιά­ζε­ται μία Ελλάδα η οποία περίπου προ­σο­μοιά­ζει με άλλα αυταρ­χικά καθε­στώτα είναι αστείο, άδικο, προ­σβλη­τικό για τη χώρα και δεν αντα­πο­κρί­νε­ται καθόλου στην πραγ­μα­τι­κό­τητα. Ο τελικός κριτής του κράτους δικαίου, σύμφωνα με τους κανόνες της ευρω­παϊ­κής οικο­γέ­νειας στην οποία συμ­με­τέ­χουμε, είναι η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή γιατί είναι πιο απο­πο­λι­τι­κο­ποι­η­μένη από το Ευρω­κοι­νο­βού­λιο», τόνισε ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην ελευ­θε­ρία του Τύπου, ο κ. Μητσο­τά­κης είπε ότι η Ελλάδα «είναι μία χώρα που ο καθένας μπορεί να γράψει ό,τι θέλει, όπου θέλει, όπως θέλει και αν υπάρχει ένα ζήτημα είναι μάλλον η άμυνα αυτού που μπορεί να θίγεται από τα δημο­σιεύ­ματα».

«Αφήνω στην άκρη όλη αυτή τη συζή­τηση περί SLAPP που την κατα­λα­βαίνω και την κατανοώ. Υπάρ­χουν εφη­με­ρί­δες σήμερα στην Ελλάδα που δεν θα τυπω­νό­ντου­σαν σε καμία άλλη ευρω­παϊκή χώρα», πρό­σθεσε.

«Ευκαι­ρία η πολι­τική μας ισχύς»

Για το πολι­τικό σκηνικό της χώρας ο πρω­θυ­πουρ­γός δήλωσε ότι «η αντι­πο­λί­τευση δεν μπορεί να τακτο­ποι­ή­σει τα του οίκου της αλλά δεν είναι δικό μου πρό­βλημα αυτό».

«Ομως ταυ­τό­χρονα είναι μια ευκαι­ρία. Από τη στιγμή που είμαστε απο­φα­σι­σμέ­νοι να προ­χω­ρή­σουμε σε μεταρ­ρυθ­μί­σεις, η πολι­τική μας ισχύς μας δίνει τη νομι­μο­ποί­ηση να το κάνουμε. Για αυτό θα ήμασταν ασυγ­χώ­ρη­τοι αν δεν το κάναμε. Είναι μία ευκαι­ρία να προ­χω­ρή­σουμε στις μεταρ­ρυθ­μί­σεις για τις οποίες έχουμε λάβει νομι­μο­ποί­ηση. Τίποτα από όσα έχουμε κάνει δεν είναι έξω από το πρό­γραμμά μας. Δεν αιφ­νι­διά­σαμε κανένα, ούτε και σε δύσκολα ζητή­ματα, όπως η ισότητα στον πολι­τικό γάμο», είπε χαρα­κτη­ρι­στικά.

«Η ευθύνη μου είναι να κατα­στήσω τις αλλαγές μη ανα­στρέ­ψι­μες και αυτό έχει να κάνει όχι μόνο με δομικές, θεσμι­κές αλλαγές στον τρόπο λει­τουρ­γίας της οικο­νο­μίας, αλλά και με νοο­τρο­πίες, το πώς αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε τη σχέση μας με το κράτος, μεταξύ δικαιω­μά­των και διεκ­δι­κή­σεων και ευθύνης, η οποία σε μεγάλο βαθμό είναι η γενε­σιουρ­γός αιτία και του λαϊ­κι­σμού και των προ­βλη­μά­των που αυτός προ­κά­λεσε. Τι θα ήθελα να αφήσω πίσω μου; Αλλαγές οι οποίες να μην μπορούν να ξερι­ζω­θούν την επόμενη μέρα από κάποιον». Εν κατα­κλείδι, επι­σή­μανε ότι η κατεύ­θυνση δεν μπορεί να αλλάξει, «και η κατεύ­θυνση είναι η πολύ γρήγορη σύγκλιση με την Ευρώπη», πρό­σθεσε.

Στο επί­κε­ντρο οι γεω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις

Η τελευ­ταία ερώτηση προς τον πρω­θυ­πουργό, από τον Αλέξη Παπα­χελά, ήταν: «Τι πραγ­μα­τικά σας κρατάει ξύπνιο τη νύχτα; Εάν κοι­τά­ξετε τη μεγάλη “σκα­κιέρα”. Εχουμε Ουκρα­νία, Τραμπ, Ισραήλ, μετα­να­στευ­τι­κές ροές. Εχουμε πάρα πολλά πράγ­ματα. Είναι κάτι από αυτά ή ένα μείγμα από αυτά που σας κρατάει ξύπνιο τη νύχτα;»

Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης απά­ντησε: «Εχει ενδια­φέ­ρον ότι την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, η προσοχή μας ειδικά στην Ελλάδα, και αυτό που μας κρα­τούσε ξύπνιους, ήταν τα ζητή­ματα της οικο­νο­μίας. Τώρα μας απα­σχο­λούν τα μεγάλα γεω­πο­λι­τικά ζητή­ματα. Εκεί έχει υπάρξει μία σημα­ντική αλλαγή.

Η οικο­νο­μία, με τις δυσκο­λίες της, με τα προ­βλή­ματά της, προχωρά και πιστεύω πως θα προ­χω­ρή­σει σε έναν, πιστεύω, δια­τη­ρή­σιμο ρυθμό ανά­πτυ­ξης. Ομως οι γεω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις πια, ξεπερ­νούν αυτό που μπο­ρού­σαμε να φαντα­στούμε πριν από κάποια χρόνια.

Ενας πόλεμος στην Ουκρα­νία, ένας δεύ­τε­ρος πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Μια μεγάλη ανα­τα­ραχή στο Σαχέλ, η οποία μπορεί να δημιουρ­γή­σει πάρα πολύ δύσκο­λες κατα­στά­σεις σε όλη τη βόρεια Αφρική.

Πιστεύω ότι ανα­δει­κνύ­ουν την ανάγκη της Ευρώπης, για τον επόμενο κύκλο, να στρέψει πολύ περισ­σό­τερο την προσοχή της σε ζητή­ματα αμυ­ντι­κής πολι­τι­κής, τη μεγα­λύ­τερη συνερ­γα­σία στον τομέα αυτό. Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και τις όποιες αβε­βαιό­τη­τες μπορούν να προ­κύ­ψουν από τις αμε­ρι­κα­νι­κές εκλογές.

Και στα ζητή­ματα της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της ευρω­παϊ­κής οικο­νο­μίας, γιατί η γεω­πο­λι­τική συν­δέ­ε­ται πια με την οικο­νο­μία. Οταν και οι ΗΠΑ και η Κίνα κάνουν βαθιά παρεμ­βα­τική πολι­τική, ουσια­στικά επι­δο­τώ­ντας με πολύ σημα­ντικά ποσά κλάδους της οικο­νο­μίας που θεωρούν αντα­γω­νι­στι­κούς, εμείς δεν μπο­ρούμε στην Ευρώπη να λέμε ότι θέλουμε και την πράσινη μετά­βαση, και την αντα­γω­νι­στική οικο­νο­μία και να μην έχουμε στο μυαλό μας ποιος θα τα πλη­ρώ­σει όλα αυτά.

Ευχής έργον θα ήταν να τα συζη­τή­σουμε αυτά πριν τις ευρω­ε­κλο­γές γιατί τελικά για αυτά ψηφί­ζουμε, δεν ψηφί­ζουμε για κυβέρ­νηση. Για ευρω­βου­λευ­τές ψηφί­ζουμε και για ευρω­παϊ­κές πολι­τι­κές. Οπως το ζήτημα των αγροτών. Υπήρξε μία πολύ γρήγορη μετά­βαση για έναν τομέα που ευθύ­νε­ται για το 10% των εκπο­μπών ρύπων. Θέσαμε μεγάλες πιέσεις στους αγρότες και τους κτη­νο­τρό­φους. Είναι μία πολι­τική με ξεκά­θαρο ιδε­ο­λο­γικό πρόσημο από τους σοσια­λι­στές και τους πρά­σι­νους – αυτοί έσπρω­ξαν σε αυτή την κατεύ­θυνση την οποία πρέπει να ανα­θε­ω­ρή­σουμε.

Οταν θα σκε­φτούμε την επόμενη ημέρα, ποιες θα είναι οι πολι­τι­κές δυνά­μεις που θα επη­ρε­ά­σουν την ταχύ­τητα της πρά­σι­νης μετά­βα­σης, και τον τρόπο που θα γίνει; Αυτά είναι ζητή­ματα που θα πρέπει να τα συνυ­πο­λο­γί­σουν οι πολίτες, ειδικά οι αγρότες μας, όταν θα πάνε να ψηφί­σουν».

Πηγή kathimerini.gr