Bloomberg: Ο κόσμος με την κρίση του κορωνοϊού μπορεί να πάρει μια “γεύση” από τα δεινά που πέρασε η Ελλάδα

Η Ελλάδα απο­τε­λεί ένα χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα για τους κιν­δύ­νους που απει­λούν μια ευρω­παϊκή δημο­κρα­τία κατά τη διάρ­κεια ενός μονα­δι­κού, εξου­θε­νω­τι­κού οικο­νο­μι­κού σοκ, ανα­φέ­ρει το Bloomberg σε άρθρο του, όπου κάνει έναν παραλ­λη­λι­σμό της τρέ­χου­σας κρίσης που έχει προ­κα­λέ­σει η παν­δη­μία του κορο­νοϊού με την οικο­νο­μική περι­πέ­τεια που πέρασε η χώρας μας, τονί­ζο­ντας ότι ο κόσμος θα μπο­ρούσε να πάρει μια “γεύση” από τα δεινά που πέρασε η Ελλάδα τα προη­γού­μενα χρόνια.

Όπως ανα­φέ­ρει το πρα­κτο­ρείο, μια συρ­ρί­κνωση του­λά­χι­στον κατά 10% μπορεί να είναι άνευ προη­γου­μέ­νου στα μετα­πο­λε­μικά χρόνια για τις περισ­σό­τε­ρες βιο­μη­χα­νι­κές χώρας, ωστόσο τέτοιο θα είναι το πλήγμα που σύμφωνα με τη UniCredit θα δεχθεί η ευρω­ζώνη, η Βρε­τα­νία και οι ΗΠΑ λόγω της κρίσης του κορο­νοϊού. Η περι­πέ­τεια της Ελλάδας μπορεί να είναι δια­φο­ρε­τική, αλλά συγκρί­σι­μου μεγέ­θους καθώς είχε σοβαρές συνέ­πειες, τις οποίες οι πολι­τι­κοί του κόσμου πρέπει να ανα­λο­γι­στούν.

Η κρίση του ελλη­νι­κού χρέους την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, σύμφωνα με το Bloomberg, προ­κά­λεσε ένα βίαιο πλήγμα στην ανά­πτυξη, ενέ­τεινε τη λιτό­τητα που έπληξε πρώτα τις πιο ευά­λω­τες κοι­νω­νι­κές ομάδες της κοι­νω­νίας, και εκτό­ξευσε την ανεργία. Η οικο­νο­μική κατα­στροφή τρο­φο­δό­τησε τον εξτρε­μι­σμό, που οξύν­θηκε καθώς αυξα­νό­ταν η ανα­ζή­τηση πολι­τι­κών ευθυνών για την κατά­σταση. Αυτή είναι μια προει­δο­ποί­ηση για το τι μπορεί να προ­κύ­ψει από τέτοιους είδους κρίσης, σύμφωνα με τον πρώην πρω­θυ­πουργό της Ελλάδας, Αντώνη Σαμαρά.

“Είναι αδύνατο να απο­φευ­χθούν οι κλυ­δω­νι­σμοί”, επι­ση­μαί­νει στο Bloomberg ο Έλληνας πρώην πρω­θυ­πουρ­γός, οποίος ανέλαβε την εξουσία σε μια εποχή που η οικο­νο­μία της χώρας συρ­ρι­κνω­νό­ταν με ετήσιο ρυθμό άνω του 8%. “Όταν ο φόρος εξε­λίσ­σε­ται σε πανικό, τότε η δυσα­ρέ­σκεια μετα­τρέ­πε­ται σε οργή, και το μείγμα είναι εκρη­κτικό”, σημειώ­νει.

Παρότι ακόμη δεν είναι ξεκά­θαρο πόσο άσχημα θα πληγεί η παγκό­σμια ανά­πτυξη από την κρίση του κορο­νοϊού, φαί­νε­ται ότι ο υπό­λοι­πος κόσμος θα μπο­ρούσε να πάρει του­λά­χι­στον μια “γεύση” από όσα πέρα η Ελλάδα. Η Διεθνής Οργά­νωση Εργα­σίας προει­δο­ποιεί ότι 25 εκατ. θέσεις εργα­σίας μπορεί να χαθούν το τρέχον έτος, ενός η Goldman Sach εκτιμά ότι η ανεργία στις ΗΠΑ θα αγγίνει το 15%. Ορι­σμέ­νοι οικο­νο­μο­λό­γοι συγκρί­νουν την τρέ­χουσα κατά­σταση ακόμη και με τη “Μεγάλη Ύφεση”.

Η κρίση στην Ελλάδα άφησε πίσω της σχεδόν το σχεδόν το 30% του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού της χώρας χωρίς εργασία, ενώ η ανεργία των νέων ξεπέ­ρασε σε ποσοστό το 50%. Περισ­σό­τερο από το ήμισυ των δανείων που είχαν χορη­γή­σει οι τρά­πε­ζες κατέ­στη­σαν μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα. Η οικο­νο­μία συρ­ρι­κνώ­θηκε περίπου κατά το ένα τέταρτο σε μια δεκα­ε­τία, ενώ το ποσοστό των πολιτών που κιν­δύ­νευ­σαν από τη φτώχεια ανήλθε σε επίπεδα που συνήθως δεν κατα­γρά­φο­νται σε καιρό ειρήνης.

Η λιτό­τητα που επέ­βα­λαν στην Ελλάδα οι πιστω­τές της εξα­κο­λου­θεί να είναι αισθητή ακι σήμερα. Ο μέσος Έλληνας έχασε περίπου το ένα πέμπτο του δια­θέ­σιμο εισο­δή­μα­τός του, ενώ οι μη κατα­βλη­θέ­ντες φόροι προς το κράτος τρι­πλα­σιά­στη­καν μέσα σε διά­στημα εννέα ετών, φτά­νο­ντας τα 104 δισ. ευρώ στο τέλος του 2018.

Εν τω μεταξύ, συνε­χί­ζει το πρα­κτο­ρείο, πέντε πρω­θυ­πουρ­γοί της Ελλάδας εκδιώ­χθη­καν από την εξουσία εν μέσω της λαϊκής δυσα­ρέ­σκειας για την πορεία της οικο­νο­μίας. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Αντώνης Σαμαράς, ένας από τους ελά­χι­στους ηγέτες στον κόσμου που κλή­θη­καν να δια­χει­ρι­στούν τις συνέ­πειες μιας τόσο βαθιάς ύφεσης.

Όντας πρω­θυ­πουρ­γός από το 2012 έως το 2015, ο Σαμαρά είδε το εξτρε­μι­στικό κόμμα της Χρυσής Αυγής να αξιο­ποιεί τις κοι­νω­νι­κές συνέ­πειες της ύφεσης, προ­βάλ­λο­ντας τη ρατσι­στική και νεο­να­ζι­στική ρητο­ρική και να ανα­δει­κνύ­ε­ται στην τρίτη πολι­τική δύναμη στη χώρα.

Όταν ένας από τους υπο­στη­ρι­κτές της Χρυσής Αυγής δολο­φό­νησε έναν ραπ καλ­λι­τέ­χνη το 2013, ο Σαμαράς ανα­γκά­στηκε να ανα­λά­βει δράση. Συνέ­λαβε την ηγεσία του κόμ­μα­τος, στην πιο απο­φα­σι­στική πολι­τική κατα­στολή που είχε κατα­γρα­φεί στη χώρα από την εποχή της δικτα­το­ρίας τη δεκα­ε­τία του 1970, μετά την οποία το εξτρε­μι­στικό κόμμα δεν ανέ­καμψε ποτέ.

Ο Σαμαράς κατά­φερε να οδη­γή­σει σε ανά­καμψη την οικο­νο­μία, αλλά μόλις φάνηκαν τα πρώτα σημάδια ισχνής ανά­πτυ­ξης έχασε τις εκλογές από μια δια­φο­ρε­τική έκφανση του λαϊ­κι­σμού, καθώς νίκησε ο πρώην κομ­μου­νι­στής Αλέξης Τσίπρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ακόμη ένα νέο ανερ­χό­μενο πολι­τικό κίνημα, του οποίου η αρι­στερή πτέρυγα απαι­τούσε πιο επι­θε­τική αντι­πα­ρά­θεση με τους πιστω­τές της Ελλάδας, σημειώ­νει το Bloomberg.

Εάν υπάρχει κάτι που μπορεί να βοη­θή­σει τις χώρες να απο­φύ­γουν τους πολι­τι­κού κλυ­δω­νι­σμού που υπέστη η Ελλάδα είναι ότι για την κρίση του κορο­νοϊού δεν ευθύ­νε­ται κανείς, επο­μέ­νως δεν είναι εύκολο να βρεθεί ο “απο­διο­πο­μπαίος τράγος”, σύμφωνα με τον Μανόλη Γαλε­νιανό, καθη­γητή οικο­νο­μι­κών στο Πανε­πι­στή­μιο του Λον­δί­νου. Επι­πλέον, η ύφεση δεν οφεί­λε­ται σε διαρ­θρω­τι­κές ανι­σορ­ρο­πίες, όπως το υψηλό χρέος ή τα υψηλά ελλείμ­ματα του ισο­ζυ­γίου τρε­χου­σών συναλ­λα­γών, επο­μέ­νως η ανά­πτυξη, θεω­ρη­τικά, θα μπο­ρούσε να επι­στρέ­ψει σε κανο­νι­κούς ρυθμούς μετά την κρίση του κορο­νοϊού, εφόσον βέβαια η παρα­γω­γική ικα­νό­τητα των οικο­νο­μιών δεν θα έχει υποστεί σοβαρή ζημιά, σημειώ­νει ο Γαλε­νια­νός.

Έρχεται καλο­καίρι δυσα­ρέ­κειας

Η επι­κεί­μενη ύφεση “είναι πολύ δια­φο­ρε­τική από την κρίση της ευρω­ζώ­νης”, σημειώ­νει από την πλευρά του στο Bloomberg, ο Πάνος Τσα­κλό­γλου, καθη­γη­τής στο Οικο­νο­μικό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, ο οποίος είχε τον ρόλο του δια­πραγ­μα­τευ­τεί μεταξύ της Ελλάδα και των Ευρω­παίων πιστω­τών της. “Οφεί­λε­ται σε εξωγενή παρά­γο­ντας, καθώς δεν οφεί­λε­ται σε λάθη πολι­τι­κής. Είναι ανάλογη στον βαθμό που επη­ρε­ά­ζει όλες τις χώρες και μπορεί να προ­κα­λέ­σει αλυ­σι­δω­τές αντι­δρά­σεις μεταξύ των χωρών”, προ­σθέ­τει.

Οι περισ­σό­τε­ρες ευρω­παϊ­κές χώρες, από τη Γερ­μα­νία έως το Ηνωμένο Βασί­λειο, έχουν επίσης προ­χω­ρή­σει σε ενι­σχυ­μένα και στο­χευ­μένα προ­γράμ­ματα για να περιο­ρί­σουν τις οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις της κρίσης του κορο­νοϊού στο εργα­τικό δυνα­μικό κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας, μια δυνα­τό­τητα που είναι είχε τότε η Ελλάδα.

Ωστόσο, η Σωτηρία Θεο­δω­ρο­πού­λου, ανώτερη ανα­λύ­τρια στο Ευρω­παϊκό Συν­δι­κα­λι­στικό Ινστι­τούτο, στις Βρυ­ξέλ­λες, προει­δο­ποιεί ότι η τρέ­χουσα κρίση, εάν δεν αντι­με­τω­πι­στεί επαρκώς, θα μπο­ρούσε εύκολα να σπείρει σπόρους για την εφαρ­μογή ολέ­θριων πολι­τι­κών, απει­λώ­ντας να οδη­γή­σει σε ένα καλο­καίρι έντονης δυσα­ρέ­σκειας μεταξύ των φτω­χό­τε­ρων στρω­μά­των της κοι­νω­νίας.

“Οι άνθρω­ποι με μη καθο­ρι­σμέ­νες συμ­βά­σεις, αυτού που εργά­ζο­νται στην οικο­νο­μία του δια­μοι­ρα­σμού και οι εργα­ζό­με­νοι μερικής απα­σχό­λη­σης, δεν απο­λαμ­βά­νουν όλοι το ίδιο επίπεδο προ­στα­σία της απα­σχό­λη­σης ή το ίδιο επίπεδο κοι­νω­νι­κών παροχών για να αντι­με­τω­πί­σουν την καται­γίδα”, συμπλη­ρώ­νει.

Όπως και στο παρά­δειγμα της Ελλάδα, η Σ. Θεο­δω­ρο­πού­λου ανα­φέ­ρει ότι ένα αφήγημα που μπορεί να ενι­σχύ­σει τα λαϊ­κι­στικά κόμματα είναι η αντί­ληψη ότι οι άλλες χώρες δεν δεί­χνουν αλλη­λεγ­γύη. Ο ηγέτης της αντι­πο­λί­τευ­σης στην Ιταλία, Ματέο Σαλβίνι, εξέ­φρασε το αίσθημα αυτό στις 27 Μαρτίου, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι η Ευρω­παϊκή Ένωση είναι “φωλιά φιδιών και τσα­κα­λιών” και οι ψηφο­φό­ροι θα πρέπει να εξε­τά­σουν τελικά το ενδε­χό­μενο να εγκα­τα­λεί­ψουν το μπλοκ.

Επί του παρό­ντος, ο Αντ. Σαμαράς λέει ότι οι κυβερ­νή­σεις μπορούν μόνο να μετριά­σουν τις πολι­τι­κές επι­πτώ­σεις μόνο εάν φανεί ότι δια­χει­ρί­ζο­νται απο­τε­λε­σμα­τικά την κρίση. Οι κυβερ­νώ­ντες πρέπει να κινη­θούν πάνω σε τεντω­μένο σκοινί, ισορ­ρο­πώ­ντας μεταξύ “της απο­φα­σι­στι­κό­τη­τας και της συμπό­νιας”, και θα πρέπει να σκε­φθούν αντι­συμ­βα­τικά, και σε ότι αφορά τα σχέδια έκτα­κτης ανάγκης, επι­ση­μαί­νει.

“Εάν οι ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες αφεθούν να καταρ­ρεύ­σουν, χωρίς αυτή η κρίση να είναι δική τους υπαι­τιό­τητα, αυτό θα οδη­γή­σει σε εκτί­ναξη του ευρω­σκε­πτι­κι­σμού”, προει­δο­ποιεί ο Αντ. Σαμαράς και προ­σθέ­τει: “Αυτό θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει στην πλήρη απο­σύν­θεση της ΕΕ”.

Πηγή: Capital.gr