Νέα επιστημονική δημοσίευση επιβεβαιώνει την παρουσία του Lagocephalus guentheri στη θάλασσα της Ρόδου!

Μια ση­μα­ντι­κή επι­στη­μο­νι­κή δη­μο­σί­ευ­ση από τον Υδρο­βιο­λο­γι­κό Σταθ­μό Ρόδου – Ενυ­δρείο του Ελ­λη­νι­κού Κέ­ντρου Θα­λάσ­σιων Ερευ­νών (ΕΛ­ΚΕ­ΘΕ) έρ­χε­ται να ενι­σχύ­σει τη γνώση για την πα­ρου­σία των λα­γο­κέ­φα­λων στο Αι­γαίο, επι­βε­βαιώ­νο­ντας την κα­τα­γρα­φή του εί­δους Lagocephalus guentheri στις ελ­λη­νι­κές ακτές ενώ στην επί­σκε­ψη του προ­έ­δρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Αν­δρου­λά­κη στην Κάσο βρέ­θη­κε και η επι­κή­ρυ­ξη του λα­γο­κέ­φα­λου! Η επι­βε­βαί­ω­ση για το νέο είδος βα­σί­στη­κε σε δείγ­μα που συλ­λέ­χθη­κε στη βο­ρειο­δυ­τι­κή Ρόδο και απο­τε­λεί ένα ακόμη ση­μα­ντι­κό στοι­χείο για την κα­τα­γρα­φή και πα­ρα­κο­λού­θη­ση των θα­λάσ­σιων βιο­λο­γι­κών ει­σβο­λών στην πε­ριο­χή.

Στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες έχουν κα­τα­γρα­φεί αρ­κε­τά είδη λα­γο­κέ­φα­λων, πολλά από τα οποία πα­ρου­σιά­ζουν έντο­νες μορ­φο­λο­γι­κές ομοιό­τη­τες, γε­γο­νός που δυ­σχε­ραί­νει την ορθή ανα­γνώ­ρι­σή τους. Ει­δι­κό­τε­ρα, το Lagocephalus guentheri είχε στο πα­ρελ­θόν συγ­χυ­θεί με το συγ­γε­νι­κό είδος Lagocephalus spadiceus, εξαι­τί­ας των κοι­νών εξω­τε­ρι­κών χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών τους.

Η νέα με­λέ­τη ξε­κα­θα­ρί­ζει την ταυ­τό­τη­τα του εί­δους, καθώς η ανα­γνώ­ρι­ση πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε με συν­δυα­σμό μορ­φο­λο­γι­κής εξέ­τα­σης και της σύγ­χρο­νης με­θό­δου DNA barcoding, δη­λα­δή της ανά­λυ­σης γε­νε­τι­κού υλι­κού, προ­σφέ­ρο­ντας ασφα­λή και αξιό­πι­στα απο­τε­λέ­σμα­τα. Η έρευ­να υλο­ποι­ή­θη­κε από τον Υδρο­βιο­λο­γι­κό Σταθ­μό – Ενυ­δρείο Ρόδου του Ελ­λη­νι­κού Κέ­ντρου Θα­λάσ­σιων Ερευ­νών σε συ­νερ­γα­σία με το Τμήμα Βιο­λο­γί­ας του Αρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Οι επι­στή­μο­νες επι­ση­μαί­νουν ότι η με­λέ­τη συμ­βάλ­λει ου­σια­στι­κά στην κα­λύ­τε­ρη κα­τα­νό­η­ση της εξά­πλω­σης των ξε­νι­κών ειδών στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες και ει­δι­κό­τε­ρα των λα­γο­κέ­φα­λων στο Αι­γαίο, ενι­σχύ­ο­ντας την επι­στη­μο­νι­κή γνώση και τις δρά­σεις πα­ρα­κο­λού­θη­σης των βιο­λο­γι­κών ει­σβο­λών.

Πα­ράλ­λη­λα, υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι όλα τα είδη λα­γο­κέ­φα­λων είναι το­ξι­κά για τον άν­θρω­πο και η κα­τα­νά­λω­σή τους πρέ­πει να απο­φεύ­γε­ται, καθώς εν­δέ­χε­ται να προ­κα­λέ­σει σο­βα­ρή δη­λη­τη­ρί­α­ση.

Η επι­στη­μο­νι­κή ερ­γα­σία δη­μο­σιεύ­θη­κε στο πε­ριο­δι­κό Annales, Series Historia Naturalis με τίτλο: Further molecular identification confirms the occurrence of Lagocephalus guentheri Miranda Ribeiro, 1915 in the Aegean coastal waters of Greece.

Βι­βλιο­γρα­φι­κή ανα­φο­ρά: Kondylatos G., Kalaentzis K., Minoudi S., Corsini-Foka M. (2026). Further molecular identification confirms the occurrence of Lagocephalus guentheri Miranda Ribeiro, 1915 in the Aegean coastal waters of Greece. Annales, Series Historia Naturalis, 36(1), 55–64.

Η ανα­κοί­νω­ση του ΥΣΡ-Ενυ­δρεί­ου:

Στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες έχουν κα­τα­γρα­φεί αρ­κε­τά είδη λα­γο­κέ­φα­λων, ορι­σμέ­να από τα οποία μοιά­ζουν πολύ με­τα­ξύ τους και δεν είναι πάντα εύ­κο­λο να ανα­γνω­ρι­στούν σωστά.

Στην νέα με­λέ­τη επι­βε­βαιώ­νε­ται η πα­ρου­σία του Lagocephalus guentheri στις ελ­λη­νι­κές ακτές του Αι­γαί­ου, από δείγ­μα που συλ­λέ­χθη­κε στη βο­ρειο­δυ­τι­κή Ρόδο. Το είδος αυτό είχε προ­κα­λέ­σει σύγ­χυ­ση στο πα­ρελ­θόν με το συγ­γε­νι­κό Lagocephalus spadiceus, λόγω της με­γά­λης μορ­φο­λο­γι­κής τους ομοιό­τη­τας.

Η ασφα­λής ταυ­το­ποί­η­ση έγινε με συν­δυα­σμό μορ­φο­λο­γι­κής εξέ­τα­σης και DNA barcoding, δη­λα­δή ανά­λυ­σης γε­νε­τι­κού υλι­κού. Η ερ­γα­σία πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε από τον Υδρο­βιο­λο­γι­κό Σταθ­μό – Ενυ­δρείο Ρόδου του Ελ­λη­νι­κού Κέ­ντρου Θα­λάσ­σιων Ερευ­νών σε συ­νερ­γα­σία με το Τμήμα Βιο­λο­γί­ας του Αρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης.

Η με­λέ­τη συμ­βάλ­λει στην κα­λύ­τε­ρη γνώση και πα­ρα­κο­λού­θη­ση των βιο­λο­γι­κών ει­σβο­λών και συ­γκε­κρι­μέ­να των λα­γο­κέ­φα­λων στο Αι­γαίο. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η κα­τα­νά­λω­ση λα­γο­κέ­φα­λων είναι το­ξι­κή και πρέ­πει να απο­φεύ­γε­ται.

Λα­γο­κέ­φα­λος του Günther (Lagocephalus guentheri)

Το είδος Lagocephalus guentheri (γνω­στό στα ελ­λη­νι­κά ως Αδα­μα­ντό­ρα­χος λα­γο­κέ­φα­λος) είναι ένα θα­λάσ­σιο ξε­νι­κό ψάρι της οι­κο­γέ­νειας Tetraodontidae. Όπως και οι υπό­λοι­ποι λα­γο­κέ­φα­λοι, πε­ριέ­χει την ισχυ­ρή νευ­ρο­το­ξί­νη τε­τρα­δο­το­ξί­νη και είναι εξαι­ρε­τι­κά επι­κίν­δυ­νο και δη­λη­τη­ριώ­δες προς βρώση.

Βα­σι­κά Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά:

Έχει επί­μη­κες, ανοι­χτό­χρω­μο σώμα, λευκή κοι­λιά και χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό μικρό ρύγ­χος.

Το­ξι­κό­τη­τα: Η το­ξί­νη συ­γκε­ντρώ­νε­ται κυ­ρί­ως στα εσω­τε­ρι­κά του όρ­γα­να (στο­μά­χι, συ­κώ­τι, ωο­θή­κες) και στο δέρμα. Δεν εξου­δε­τε­ρώ­νε­ται με το μα­γεί­ρε­μα ή την κα­τά­ψυ­ξη.

Προ­έ­λευ­ση: Είναι λεσ­σε­ψια­νός με­τα­νά­στης, ει­σήλ­θε στη Με­σό­γειο μέσω της Διώ­ρυ­γας του Σουέζ και έχει εξα­πλω­θεί στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες. Οι­κο­λο­γι­κές Επι­πτώ­σεις: Απο­τε­λεί χω­ρο­κα­τα­κτη­τι­κό είδος που αντα­γω­νί­ζε­ται τα το­πι­κά είδη ψα­ριών. Λόγω των ισχυ­ρών δο­ντιών του, μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει ζη­μιές στα αλιευ­τι­κά ερ­γα­λεία (π.χ. δί­χτυα) των ψα­ρά­δων στην πε­ριο­χή της Ελ­λά­δας και της Κύ­πρου.

Σύ­γκρι­ση με άλλα είδη: Στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες δεν κυ­κλο­φο­ρεί μόνο του, αλλά μαζί με άλλα 6 συγ­γε­νι­κά είδη (όπως ο ιδιαί­τε­ρα κοι­νός Lagocephalus sceleratus). Οι επι­στή­μο­νες πα­ρα­κο­λου­θούν συ­στη­μα­τι­κά την εξά­πλω­σή του μέσω προ­γραμ­μά­των όπως το Ελ­λη­νι­κό Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο Βιο­ποι­κι­λό­τη­τας για την κα­τα­γρα­φή της θα­λάσ­σιας πα­νί­δας.