Κώστας Σαρρής: Η Ελληνική Δικαιοσύνη δεν καθυστερεί, αλλά υστερεί από πλευράς υποδομών

Διάβασα προ ημερών σε αθη­ναϊκή εφη­με­ρίδα τις θέσεις και προ­τά­σεις του Εισαγ­γε­λέα Εφετών Δωδ/σου κ. Γ. Κτι­στάκη για την ανα­γκαιό­τητα επι­τά­χυν­σης του ρυθμού απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης, προ­τεί­νο­ντας παράλ­ληλα και διάφορα μέτρα μεταξύ των οποίων η μη αναβολή εκδί­κα­σης των υπο­θέ­σεων, που περι­λαμ­βά­νο­νται στο έκθεμα ούτως ώστε να εκδι­κά­ζο­νται όλες οι υπο­θέ­σεις της κάθε δικα­σί­μου, έστω και αν απαι­τη­θεί προς τούτο να συνε­δριά­ζει το Δικα­στή­ριο για τρεις ή τέσ­σε­ρις ημέρες, οι δικη­γό­ροι να μην επι­κα­λού­νται την απόφαση της Ολο­μέ­λειας τους για την μη συνέ­χιση των δικών πέραν της δεύ­τε­ρης ημέρας , την επιβολή μεγάλων τελών ούτως ώστε να καθί­στα­ται εκ των πραγ­μά­των ανέ­φι­κτη η άσκηση έφεσης, ο διο­ρι­σμός δικα­στών και γραμ­μα­τέων, την προ­ώ­θηση της ποι­νι­κής δια­με­σο­λά­βη­σης και άλλες ενδια­φέ­ρου­σες προ­τά­σεις.

Δεν τίθεται βέβαια θέμα ότι ο ρυθμός απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης είναι πράγ­ματι βραδύς, όμως πριν από την εφαρ­μογή των παρα­πάνω προ­τει­νό­με­νων μέτρων, πιστεύω ότι προη­γού­νται πολλά άλλα ανα­γκαία μέτρα, τα οποία και θα ληφθούν αφού απα­ντη­θούν τα παρα­κάτω ερω­τή­ματα:

α) Διε­ρω­τή­θηκε ποτέ κανείς αν πρώτα υπάρχει η κατάλ­ληλη κτι­ριακή υποδομή ούτως ώστε να μπορούν να συνε­δριά­ζουν ταυ­τό­χρονα περισ­σό­τερα δικα­στή­ρια; Δεν ανα­φέ­ρο­μαι μόνο στην τραγική κατά­σταση του Δικα­στι­κού Μεγάρου Ρόδου, αλλά απ’ότι γνωρίζω ούτε στο πρό­σφατα απο­πε­ρα­τω­θέν κτίριο του Εφε­τείου Αθηνών υπάρχει επάρ­κεια αιθου­σών για την διε­ξα­γωγή δικών που δια­κό­πτο­νται.

β) Υπάρχει επάρ­κεια δικα­στών και ιδία Εφετών για να συνε­δριά­ζουν ταυ­τό­χρονα περισ­σό­τε­ρες συν­θέ­σεις , αφού για να γίνει μία άλλη σύνθεση θα πρέπει να μετέ­χουν και άλλοι δικα­στές της προη­γού­με­νης σύν­θε­σης;

γ) Διε­ρω­τή­θηκε ποτέ κανείς γιατί δεν τηρού­νται μαγνη­το­φω­νη­μένα πρα­κτικά και στα Ποινικά Δικα­στή­ρια ούτως ώστε να διευ­κο­λύ­νε­ται η ταχύ­τερη αλλά και η πιστό­τερη τήρηση των πρα­κτι­κών της ποι­νι­κής υπό­θε­σης;

δ) Γιατί συζη­τάμε όμως και απο­μο­νώ­νουμε το στάδιο εκδί­κα­σης πλέον της ποι­νι­κής υπό­θε­σης και δεν ανα­φε­ρό­μα­στε και στο στάδιο της προ­α­νά­κρι­σης ή και της ανά­κρι­σης μέχρι να φτάσει πλέον η υπόθεση να εισα­χθεί στο ακρο­α­τή­ριο;

ε) Ο περιο­ρι­σμός ασκή­σεως εφέσεως κατά του βου­λεύ­μα­τος του Συμ­βου­λίου Πλημ­με­λειο­δι­κών μόνο σε νομι­κούς λόγους, συνε­τέ­λεσε έστω και καθοιον­δή­ποτε τρόπο στην επι­τά­χυνση απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης;

στ) Για όλες τις παρα­πε­μπό­με­νες προς εκδί­καση στο ακρο­α­τή­ριο υπο­θέ­σεις τόσο επί πλημ­με­λη­μά­των ή και επί κακουρ­γη­μά­των υπάρ­χουν οι απαι­τού­με­νες κατά νόμο απο­χρώ­σες ή επαρ­κείς ενδεί­ξεις, ή εισά­γο­νται με σχετική ευκολία και από κει και πέρα ας απο­φα­σί­σει το Δικα­στή­ριο;

ζ) Διε­ρευ­νή­θηκε ποτέ για πόσες από τις παρα­πε­μπό­με­νες στο ακρο­α­τή­ριο υπο­θέ­σεις εκδί­δο­νται αθω­ω­τι­κές απο­φά­σεις, διότι κατ’ουσίαν δεν στοι­χειο­θε­τείτο η νομο­τυ­πική πλήρωση των όρων του απο­δο­θέ­ντος αδι­κή­μα­τος;

η) Διε­ρω­τή­θηκε ποτέ κανείς αν στα εκδι­δό­μενα βου­λεύ­ματα υπάρχει ταύτιση της Εισαγ­γε­λι­κής Πρό­τα­σης με την κρίση του Συμ­βου­λίου ναι και αν όχι σε τι ποσοστό δια­φέ­ρουν, διότι απ’ότι εγώ υπο­λο­γίζω η από­κλιση δεν θα πρέπει να είναι μεγα­λύ­τερη του 2% και ποια είναι η τύχη των παρα­πε­μπο­μέ­νων στο ακρο­α­τή­ριο υπο­θέ­σεων;

θ) Προ­βλη­μα­τί­στηκε ποτέ κανείς ποιος είναι πλέον ο κύριος όγκος των υπο­θέ­σεων τόσο στα ποινικά δικα­στή­ρια επί πλημ­με­λη­μά­των όσο και στο εν τω μεταξύ ανα­κύ­ψαν Μονο­με­λές Εφετείο ή και στο Τρι­με­λές Εφετείο επί Κακουρ­γη­μά­των;

Επειδή δε οι μη γνω­ρί­ζο­ντες μπορεί να ναι περισ­σό­τε­ροι από αυτούς που γνω­ρί­ζουν, είμαι υπο­χρε­ω­μέ­νος να αναφέρω ότι σε κάθε δικα­στή­ριο κατά συντρι­πτική πλειο­ψη­φία φιγου­ρά­ρουν οι οικο­νο­μι­κού περιε­χο­μέ­νου υπο­θέ­σεις δηλαδή η μη κατα­βολή των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών τόσο του εργο­δότη όσο και του εργα­ζο­μέ­νου, αλλά κυρίως των οφειλών προς το Δημόσιο με την εξής μάλιστα περαι­τέρω διευ­κρί­νιση όταν η οφειλή προς το Δημόσιο υπερ­βαί­νει το ποσό των 150.000€ να απει­λεί­ται φυλά­κιση του­λά­χι­στον 3 ετών, για δε την φορο­δια­φυγή σε ετήσια βάση ποσού άνω των 75.000€ με κάθειρξη.

Ο αντί­λο­γος ότι για την μεγάλη οικο­νο­μική κρίση που πέρασε και περνά η χώρα μας, φταίνε οι οφει­λέ­τες στο Δημόσιο, δεν πιστεύω ότι παρέχει επαρκή αιτιο­λό­γηση για την θέσπιση παρό­μοιου περιε­χο­μέ­νου ποι­νι­κών δια­τά­ξεων, όταν μάλιστα δογ­μα­τικά του­λά­χι­στον αμφι­σβη­τεί­ται η νομική θεμε­λί­ωση παρό­μοιων δια­τά­ξεων (πρβλ Δημή­τραι­νας Φαι­νό­μενα νομικού υπερ­ρε­α­λι­σμού Ποινικά Χρονικά ΞΔ σελ.161).

Ούτε πιστεύω ότι αυτός που δεν έχει πράγ­ματι την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα κατα­βο­λής των χρεών του , θα βρεί τα απαι­τού­μενα χρήματα είτε να τα κατα­βά­λει εξ ολο­κλή­ρου είτε να ρυθ­μί­σει με δόσεις την κατα­βολή του. Το πολύ πολύ να κατα­βά­λει μία δόση να πάρει καμιά αναβολή από το Δικα­στή­ριο και στην συνέ­χεια μετά από καιρό να μπει σε νέα ρύθμιση και ούτω καθεξής. Όταν μάλιστα το Δημόσιο έχει φρο­ντί­σει προη­γού­μενα να κατά­σχει κάθε περιου­σιακό του στοι­χείο.

Θέλω δε να αναφέρω μία χαρα­κτη­ρι­στική υπόθεση εκδι­κα­σθείσα από το Μονο­με­λές Εφετείο Κακουρ­γη­μά­των όπου ο κατη­γο­ρού­με­νος αθω­ώ­θηκε της κατη­γο­ρίας με αθω­ω­τική πρόταση του Εισαγ­γε­λέα Εφετών και με σύμφωνη γνώμη του Δικα­στη­ρίου και στην οποία απόφαση άσκησε έφεση ο Αντει­σαγ­γε­λέας Εφετών για εσφαλ­μένη εκτί­μηση των απο­δεί­ξεων!

Προ­τεί­νε­ται δε μεταξύ άλλων με το δημο­σί­ευμα του Εισαγ­γε­λέα Εφετών ότι αν ο κατη­γο­ρού­με­νος δεν απο­δέ­χε­ται την ενοχή του και δεν έχει ικα­νο­ποι­ή­σει τον παθόντα, η απόφαση να είναι ιδιαί­τερα σκληρή .

Όμως αν πράγ­ματι ο κατη­γο­ρού­με­νος έχει ικα­νο­ποι­ή­σει τον παθόντα η ποινική του μετα­χεί­ριση δεν θα πρέπει να είναι η επιβολή μειω­μέ­νης ποινής, αφού ούτως ή άλλως και αν ακόμα κατα­δι­κα­στεί ο κατη­γο­ρού­με­νος αν και είχε σύμμαχό του τον παθόντα, πάλιν το Δικα­στή­ριο είναι υπο­χρε­ω­μένο να του κατα­λο­γί­σει μειω­μένη ποινή σύμφωνα με το 84 παρ.2 δ του ΠΚ, αφού ήρε τις συνέ­πειες της πράξεως του .Επο­μέ­νως κάτι περισ­σό­τερο χρειά­ζε­ται από τον κατα­λο­γι­σμό μειω­μέ­νης ποινής .

Σαν τελευ­ταίο ερώτημα θα ‘θετα αν διε­ρευ­νή­θηκε μετά την υπο­βο­λήν της έγκλη­σης ή της μήνυσης, όπου εκεί πλέον δεν εμπλέ­κο­νται οι δικη­γό­ροι με τις υπο­τι­θέ­με­νες ανα­βο­λές και παρελ­κύ­σεις, πότε η υπόθεση φτάνει προς εκδί­καση στο ακρο­α­τή­ριο. Νομίζω ότι είναι κοινός τόπος ότι το κλη­τή­ριο θέσπι­σμα επι­δί­δε­ται προ της παρόδου πεντα­ε­τίας και κατά μέσο όρο στον τέταρτο χρόνο από την υποβολή της έγκλη­σης ή της μήνυσης.

Στο κράτος δικαίου το ζητού­μενο δεν είναι μόνο η ταχεία αλλά και η ουσια­στική απονομή της δικαιο­σύ­νης, η Δίκαιη Δίκη και ας περάσει και μεγα­λύ­τερο χρονικό διά­στημα. Για τον καθένα κατη­γο­ρού­μενο η εκδί­καση της υπό­θε­σης του και η ανα­ζή­τηση της αλή­θειας, απο­τε­λεί και πρέπει να απο­τε­λεί μία τελε­τουρ­γία χωρίς να ‘χουν θέση τα συνήθως από καθέ­δρας επα­να­λαμ­βα­νό­μενα «άντε να συντο­μεύ­ουμε έχουμε πολλές υπο­θέ­σεις να εκδι­κά­σουμε» διότι σ’αυτό δεν φταίει ο κατη­γο­ρού­με­νος.

Κανένας φυσικά δεν έχει αντίρ­ρηση και για την ταχείαν απονομή της δικαιο­σύ­νης, αλλά η ταχύ­τητα δεν θα πρέπει σε καμμιά περί­πτωση να αποβεί σε βάρος της ποιό­τη­τας, σε βάρος της πεμ­πτου­σίας της Δικαιο­σύ­νης που είναι η Δίκαιη Δίκη.

Η πολι­τεία οφείλει να απο­φορ­τί­σει την Δικαιο­σύνη από πολλές υπο­θέ­σεις που δεν έχουν απαξίαν, δεν έχουν ανάγκη ποι­νι­κού κολα­σμού, αλλά είναι μόνο διοι­κη­τι­κού ή οικο­νο­μι­κού περιε­χο­μέ­νου. Αν π.χ. προέβη κάποιος σε αυθαί­ρετη δόμηση, ή είχε εκδώσει εικο­νικό τιμο­λό­γιο είναι αρμο­διό­τητα για το πρώτο, της Πολε­ο­δο­μίας και για το δεύτερο της Δ.Ο.Υ, όπως και για πολλά αδι­κή­ματα, οι αρμό­διες υπη­ρε­σίες θα επι­βά­λουν τα προ­βλε­πό­μενα διοι­κη­τικά πρό­στιμα.

Αυτές τις παρα­μέ­τρους κατά την ταπεινή μου άποψη θα ‘πρέπει να διε­ρευ­νή­σει προ­ε­χό­ντως η Πολι­τεία, διότι για να διο­ρί­σει Δικα­στές ή Γραμ­μα­τείς μου φαί­νε­ται το γε νυν έχον, πράγμα αδύνατο.

Και μέχρι τότε ας μην υπο­χρε­ώ­σουμε τους παρά­γο­ντες μιας δίκης να συνε­δριά­ζουν νύχτα και μέρα προ­κει­μέ­νου να τελειώ­σουν τις υπο­θέ­σεις του εκθέ­μα­τος, η ποσό­τητα ας μην αποβεί σε βάρος την ποιό­τη­τας και η Δικαιο­σύνη όπως έχω πει και άλλη φορά δεν είναι «δια­νυ­κτε­ρεύον φαρ­μα­κείο».

Κων/νος Σαρής

Δικη­γό­ρος