Στον Άρειο Πάγο την Τρίτη η ύστατη προσπάθεια της υπεράσπισης να ανοίξει ξανά η υπόθεση Τοπαλούδη

• Ο συνή­γο­ρος του ημε­δα­πού κατα­δι­κα­σθέ­ντος κ. Χάρης Αμπρά­ζης επι­μέ­νει στην αίτηση επα­νε­ξέ­τα­σης της από­φα­σης 747/2024 • Η Εισαγ­γε­λία και ο συνή­γο­ρος της οικο­γέ­νειας κ. Ευάγ­γε­λος Γκιού­γκης έχουν ήδη ζητήσει να απορ­ρι­φθεί, ενώ το Στ’ Ποινικό Τμήμα εξε­τά­ζει πλέον την υπόθεση με νέο ειση­γητή

Την ερχό­μενη Τρίτη 17 Νοεμ­βρίου 2026 το Στ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου θα συζη­τή­σει για δεύτερη φορά την αίτηση επα­νε­ξέ­τα­σης που κατέ­θεσε η υπε­ρά­σπιση του ημε­δα­πού κατα­δι­κα­σθέ­ντος για τη δολο­φο­νία της Ελένης Τοπα­λούδη. Η αίτηση στρέ­φε­ται κατά της από­φα­σης με την οποία το ίδιο Τμήμα απέρ­ριψε, τον Μάιο του 2024, τις αναι­ρέ­σεις και των 2 κατα­δι­κα­σθέ­ντων για τον ομαδικό βιασμό και τη δολο­φο­νία της 21χρονης φοι­τή­τριας του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου. Η πρώτη συζή­τηση, στις 21 Ιανουα­ρίου 2025, έληξε χωρίς απόφαση. Το Τμήμα όρισε νέα δικά­σιμο και νέο ειση­γητή.

Στην αίθουσα θα βρεθούν αντι­μέ­τω­ποι ο κ. Χάρης Αμπρά­ζης, συνή­γο­ρος του ημε­δα­πού, και ο κ. Ευάγ­γε­λος Γκιού­γκης, που εκπρο­σω­πεί την οικο­γέ­νεια της φοι­τή­τριας. Για την υπε­ρά­σπιση πρό­κει­ται για το τελευ­ταίο ένδικο βοήθημα που απο­μέ­νει στο εσω­τε­ρικό δίκαιο. Η υπόθεση είναι από το 2018 σύμβολο του αγώνα κατά της έμφυλης βίας.

Η απόφαση που αμφι­σβη­τεί­ται

Με την απόφαση 747/2024, που εκδό­θηκε στις 23 Μαΐου 2024, ο Άρειος Πάγος απέρ­ριψε τις αναι­ρέ­σεις του τότε 26χρονου ημε­δα­πού και του τότε 24χρονου συγκα­τη­γο­ρου­μέ­νου του αλβα­νι­κής κατα­γω­γής. Τις είχε συζη­τή­σει 8 μήνες νωρί­τερα, στις 19 Σεπτεμ­βρίου 2023. Οι 2 άνδρες είχαν κατα­δι­κα­στεί ομόφωνα από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών, ο καθένας σε ισόβια κάθειρξη για την ανθρω­πο­κτο­νία και σε κάθειρξη 15 ετών για τον ομαδικό βιασμό. Κανένα ελα­φρυ­ντικό δεν τους ανα­γνω­ρί­στηκε. Με την απόρ­ριψη των αναι­ρέ­σεων οι ποινές έγιναν αμε­τά­κλη­τες.

Ακο­λού­θησε η αίτηση επα­νε­ξέ­τα­σης του κ. Αμπράζη, ο οποίος υπο­στη­ρί­ζει ότι η απόφαση του Αρείου Πάγου τυγ­χά­νει εσφαλ­μένη. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», η αίτηση επα­να­φέ­ρει σχεδόν όλα τα επι­χει­ρή­ματα των αναι­ρέ­σεων. Κεντρι­κός της άξονας είναι ο τρόπος με τον οποίο τα δικα­στή­ρια της ουσίας αξιο­λό­γη­σαν τα απο­δει­κτικά στοι­χεία. Η αίτηση αφορά μόνο τον ημεδαπό.

Τι προ­βάλ­λει η υπε­ρά­σπιση

Ο κ. Αμπρά­ζης έχει την υπε­ρά­σπιση του ημε­δα­πού από το 2020, όταν τον διόρισε το δικα­στή­ριο στη διάρ­κεια της πρω­τό­δι­κης δίκης. Από τότε υπο­στη­ρί­ζει ότι η συμ­με­τοχή και η ευθύνη του εντολέα του ήταν μικρό­τερη από εκείνη του συγκα­τη­γο­ρου­μέ­νου του.

Το βασικό του επι­χεί­ρημα αφορά στην αρι­στε­ρο­χει­ρία του κατα­δι­κα­σθέ­ντος. Ισχυ­ρί­ζε­ται ότι τα περισ­σό­τερα τραύ­ματα στο σώμα του θύματος φέρεται να είναι συμβατά με δράστη δεξιό­χειρα. Υπο­στη­ρί­ζει επίσης ότι τα απο­τυ­πώ­ματα στο σίδερο σιδε­ρώ­μα­τος που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε στην επίθεση ανήκουν απο­κλει­στικά στον Αλβανό συγκα­τη­γο­ρού­μενο. Ο ημε­δα­πός παρα­δέ­χε­ται μόνο ένα «δυνατό κροσέ». Αρνεί­ται κάθε ενεργή συμ­με­τοχή στη μετα­φορά της ημι­λι­πό­θυ­μης κοπέλας στη θάλασσα και επι­κα­λεί­ται ότι ίχνη αίματος βρέ­θη­καν μόνο στα παπού­τσια του συγκα­τη­γο­ρου­μέ­νου του.

Η αίτηση θέτει ζήτημα παρα­βί­α­σης του τεκ­μη­ρίου αθω­ό­τη­τας, καθώς στο Εφετείο ανα­γνώ­στη­καν επι­κρι­τικά δημο­σιεύ­ματα. Ανα­φέ­ρε­ται επίσης σε δημό­σιες τοπο­θε­τή­σεις αξιω­μα­τού­χων που, κατά την υπε­ρά­σπιση, προ­δί­κα­σαν την ενοχή. Ο κ. Αμπρά­ζης επι­κα­λεί­ται ακόμη οπτι­κο­α­κου­στικό υλικό που δεν εκτι­μή­θηκε ορθά. Κάνει λόγο και για αντι­φά­σεις στην ιατρο­δι­κα­στική πραγ­μα­το­γνω­μο­σύνη ως προς το αν το θύμα αντι­στά­θηκε.

Προ­βάλ­λο­νται επίσης δικο­νο­μι­κές ενστά­σεις. Η πρώτη αφορά ανα­ντι­στοι­χία στις ημε­ρο­μη­νίες της κλήσης. Η δεύτερη αφορά την επίδοση της κλήσης στον ίδιο τον κρα­τού­μενο, ο οποίος φέρεται να ακο­λου­θεί φαρ­μα­κευ­τική αγωγή, αντί για τον συνή­γορό του. Η υπε­ρά­σπιση αμφι­σβη­τεί ακόμη τη νομι­μό­τητα της παρά­στα­σης της πολι­τι­κής αγωγής. Υπο­στη­ρί­ζει, τέλος, ότι δεν εξε­τά­στη­καν τα ψηφιακά δεδο­μένα από τις συσκευές της Ελένης Τοπα­λούδη, ανάμεσά τους 4 κινητά τηλέ­φωνα και 2 υπο­λο­γι­στές.

Εισαγ­γε­λία και οικο­γέ­νεια ζητούν απόρ­ριψη

Τον Ιανουά­ριο του 2025 η αντει­σαγ­γε­λέας του Αρείου Πάγου κ. Ελένη Κοντα­κτσή πρό­τεινε να απορ­ρι­φθεί η αίτηση. Τόνισε ότι η απόφαση του Εφε­τείου έχει ειδική και εμπε­ρι­στα­τω­μένη αιτιο­λο­γία και ότι τα απο­δει­κτικά μέσα αξιο­λο­γή­θη­καν επαρκώς. Επι­σή­μανε επίσης ότι η υπόθεση διεκ­πε­ραιώ­θηκε σε εύλογο χρόνο. Την ίδια πρόταση είχε κάνει και το 2023, όταν, απα­ντώ­ντας στο επι­χεί­ρημα της δημο­σιό­τη­τας, είχε δηλώσει ότι «οι δικα­στές δεν επη­ρε­ά­ζο­νται από τα δημο­σιεύ­ματα».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινή­θηκε ο κ. Ευάγ­γε­λος Γκιού­γκης. Υπο­στή­ριξε ότι η δια­δι­κα­σία και στους 2 βαθμούς ήταν σύμφωνη με τις αρχές της δίκαιης δίκης και ότι η ποινή ήταν πλήρως δικαιο­λο­γη­μένη. Ο κ. Γκιού­γκης είχε εκπρο­σω­πή­σει την οικο­γέ­νεια και στο Εφετείο το 2022. Είχε δηλώσει τότε ότι οι 2 κατη­γο­ρού­με­νοι έριχναν ο ένας την ευθύνη στον άλλον και ότι «η αλήθεια δεν βγήκε από τα στόματά τους». Είχε συν­δέ­σει επίσης τα βασα­νι­στή­ρια με την αντί­σταση της φοι­τή­τριας στον βιασμό.

Παρά τις συγκλί­νου­σες θέσεις, το Τμήμα δεν απο­φά­σισε. Η νέα δικά­σι­μος και η αλλαγή ειση­γητή δεν συνο­δεύ­τη­καν από δημόσια αιτιο­λό­γηση. Όπως επι­ση­μαί­νουν νομικοί κύκλοι, η αλλαγή ειση­γητή είναι συνήθης πρα­κτική και δεν προ­δι­κά­ζει την έκβαση.

Τι θα κρίνει το δικα­στή­ριο

Η επα­νε­ξέ­ταση δεν αφορά την ουσία της υπό­θε­σης. Το δικα­στή­ριο εξε­τά­ζει μόνο αν η απόφαση του 2024 πάσχει νομικά, για παρά­δειγμα αν έμεινε ανα­πά­ντη­τος κάποιος λόγος αναί­ρε­σης. Θα κρίνει πρώτα αν η αίτηση είναι παρα­δε­κτή και στη συνέ­χεια αν είναι βάσιμη. Αν την απορ­ρί­ψει, οι κατα­δί­κες επι­βε­βαιώ­νο­νται ορι­στικά, χωρίς άλλο ένδικο μέσο στο εσω­τε­ρικό δίκαιο. Αν τη δεχθεί, θα επα­νέλ­θει στους λόγους αναί­ρε­σης. Η απόφαση δεν είναι βέβαιο ότι θα εκδοθεί την ίδια ημέρα. Μέχρι τότε, οι 2 κατα­δι­κα­σθέ­ντες συνε­χί­ζουν να εκτίουν τις ποινές τους.

Το χρονικό της υπό­θε­σης

Η υπόθεση ανά­γε­ται στις 27 Νοεμ­βρίου 2018. Σύμφωνα με το κατη­γο­ρη­τή­ριο, οι 2 κατη­γο­ρού­με­νοι παρέ­λα­βαν την 21χρονη Ελένη Τοπα­λούδη από την οικία της στη Ρόδο. Την οδή­γη­σαν σε εξοχική κατοι­κία στην περιοχή των Πεύκων Λίνδου, όπου τη βίασαν ομαδικά υπό συν­θή­κες ακραίας βίας. Η νεαρή γυναίκα δέχθηκε αλλε­πάλ­ληλα χτυ­πή­ματα με γροθιές και με σίδερο σιδε­ρώ­μα­τος, ενώ επι­χει­ρή­θηκε και στραγ­γα­λι­σμός της. Βαριά τραυ­μα­τι­σμένη και ημι­λι­πό­θυμη, μετα­φέρ­θηκε στον βραχώδη όρμο «Φώκια», από όπου οι δράστες την έριξαν στη θάλασσα. Ο θάνατός της επήλθε από πνιγμό. Η σορός της εντο­πί­στηκε στη θάλασσα στις 28 Νοεμ­βρίου. Οι 2 νεαροί συνε­λή­φθη­σαν στις 5 Δεκεμ­βρίου 2018.

Η απο­κά­λυψη των συν­θη­κών του εγκλή­μα­τος συγκλό­νισε το πανελ­λή­νιο. Πυρο­δό­τησε επίσης μια ευρεία δημόσια συζή­τηση για την έμφυλη βία, τις γυναι­κο­κτο­νίες και την προ­στα­σία των θυμάτων.

Η δίκη σε πρώτο βαθμό διε­ξή­χθη στην Αθήνα, ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Δικα­στη­ρίου, και διήρ­κεσε σχεδόν 5 μήνες. Στις 15 Μαΐου 2020 δικα­στές και ένορκοι έκριναν ομόφωνα τους 2 κατη­γο­ρου­μέ­νους ενόχους για ανθρω­πο­κτο­νία από πρόθεση και ομαδικό βιασμό. Επέ­βα­λαν στον καθένα ισόβια κάθειρξη και επι­πλέον 15 χρόνια, χωρίς ελα­φρυ­ντικά. Έξω από το δικα­στή­ριο είχαν συγκε­ντρω­θεί δεκάδες πολίτες, ύστερα από κάλεσμα φεμι­νι­στι­κής συλ­λο­γι­κό­τη­τας. Η μητέρα της φοι­τή­τριας δήλωσε ότι η απόφαση δεν την ικα­νο­ποιεί. Ζήτησε αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα, ώστε «τα ισόβια να είναι ισόβια».

Η δίκη σε δεύτερο βαθμό ξεκί­νησε τον Φεβρουά­ριο του 2022 στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών. Και εκεί ο καθένας από τους 2 κατη­γο­ρου­μέ­νους επέρ­ριψε την ευθύνη στον άλλον, όπως είχαν κάνει από την αρχή. Η υπε­ρά­σπιση ζήτησε, κατά περί­πτωση, να ανα­γνω­ρι­στούν ελα­φρυ­ντικά, μεταξύ των οποίων ο πρό­τε­ρος σύν­νο­μος βίος, η μετε­φη­βική ηλικία και η ειλι­κρι­νής μετα­μέ­λεια. Επι­κα­λέ­στηκε επίσης τη μετα­γε­νέ­στερη καλή συμπε­ρι­φορά και την υπέρ­βαση της εύλογης διάρ­κειας της δίκης, και ζήτησε ευνοϊ­κό­τερη μετα­χεί­ριση για τους 2 ως νεαρούς ενή­λι­κες. Η εισαγ­γε­λέας της έδρας ανα­γνώ­ρισε ότι οι κατη­γο­ρού­με­νοι πλη­ρού­σαν το ηλι­κιακό κρι­τή­ριο. Αντέ­τεινε όμως ότι τα χαρα­κτη­ρι­στικά της πράξης τους δεν συνά­δουν με μετε­φη­βική ανω­ρι­μό­τητα και χαρα­κτή­ρισε τη συγ­γνώμη τους προ­σχη­μα­τική. Τον Μάιο του 2022 εφέτες και ένορκοι απέρ­ρι­ψαν ομόφωνα όλα τα αιτή­ματα. Επι­κύ­ρω­σαν την ενοχή και τις ποινές του πρώτου βαθμού. Για την οικο­γέ­νεια της Ελένης και για μεγάλο μέρος της κοι­νω­νίας, η εφε­τειακή απόφαση απο­τέ­λεσε την ανα­με­νό­μενη δικαί­ωση.

Η απόρ­ριψη των αναι­ρέ­σεων από τον Άρειο Πάγο τον Μάιο του 2024 φάνηκε να κλείνει ορι­στικά τον δικα­στικό κύκλο. Ακο­λού­θη­σαν όμως η αίτηση επα­νε­ξέ­τα­σης, η συνε­δρί­αση του Ιανουα­ρίου 2025 που έληξε χωρίς απόφαση και ο προσ­διο­ρι­σμός νέας δικα­σί­μου. Όλα αυτά παρέ­τει­ναν την εκκρε­μό­τητα για σχεδόν 2 ακόμη χρόνια. Την Τρίτη 17 Νοεμ­βρίου 2026, σχεδόν 8 χρόνια μετά το έγκλημα, ο Άρειος Πάγος θα κληθεί να κρίνει αν η δική του απόφαση του 2024 στέκει νομικά.