Ηλεκτρονικές αποδείξεις: Πρόσθετος φόρος 22% για όσους δεν καλύψουν το 30% του εισοδήματος – Ποιες δαπάνες μετρούν

Έναν ακόμη φορο­λο­γικό λογα­ρια­σμό κιν­δυ­νεύ­ουν να αντι­με­τω­πί­σουν εκα­τομ­μύ­ρια νοι­κο­κυ­ριά, εάν οι αγορές και οι πλη­ρω­μές που πραγ­μα­το­ποιούν ηλε­κτρο­νικά μέχρι το τέλος της χρονιάς δεν φτάσουν στο απαι­τού­μενο ύψος. Το πέναλτι 22% για τις ηλε­κτρο­νι­κές απο­δεί­ξεις παρα­μέ­νει σε ισχύ, με τους φορο­λο­γου­μέ­νους να καλού­νται να ελέγ­ξουν εγκαί­ρως τις συναλ­λα­γές τους, ώστε να μη βρεθούν αντι­μέ­τω­ποι με πρό­σθε­τες επι­βα­ρύν­σεις κατά την εκκα­θά­ριση της φορο­λο­γι­κής τους δήλωσης.

Με βάση το ισχύον πλαίσιο, όσοι δεν κατα­φέ­ρουν έως τις 31 Δεκεμ­βρίου 2026 να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν επι­λέ­ξι­μες ηλε­κτρο­νι­κές δαπάνες που αντι­στοι­χούν στο 30% του ετήσιου ατο­μι­κού εισο­δή­μα­τός τους θα επι­βα­ρυν­θούν με πρό­σθετο φόρο 22% επί του ποσού που υπο­λεί­πε­ται.

Η υπο­χρέ­ωση αφορά αγορές αγαθών και πλη­ρω­μές υπη­ρε­σιών που εξο­φλού­νται μέσω χρε­ω­στι­κών, πιστω­τι­κών ή προ­πλη­ρω­μέ­νων καρτών, e-banking και άλλων ηλε­κτρο­νι­κών μέσων.

Το μέτρο προ­βλέ­πε­ται να παρα­τα­θεί και για το 2027, επη­ρε­ά­ζο­ντας περίπου 4,5 εκα­τομ­μύ­ρια φορο­λο­γου­μέ­νους με εισο­δή­ματα από μισθωτή εργασία, συντά­ξεις, επι­χει­ρη­μα­τική ή αγρο­τική δρα­στη­ριό­τητα και εκμε­τάλ­λευση ακι­νή­των.

Ιδιαί­τερη προσοχή για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες

Μεγα­λύ­τερη προσοχή απαι­τεί­ται από τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες, καθώς ο τρόπος προσ­διο­ρι­σμού του ελά­χι­στου τεκ­μαρ­τού εισο­δή­μα­τος μπορεί να αυξήσει σημα­ντικά το ποσό των ηλε­κτρο­νι­κών δαπανών που πρέπει να καλύ­ψουν.

Το ελά­χι­στο τεκ­μαρτό εισό­δημα, μαζί με τις προ­βλε­πό­με­νες προ­σαυ­ξή­σεις, επη­ρε­ά­ζει το όριο των απο­δεί­ξεων που οφεί­λουν να συγκε­ντρώ­σουν.

Έτσι, ακόμη και φορο­λο­γού­με­νοι που θεωρούν ότι έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει αρκετές συναλ­λα­γές με κάρτες ενδέ­χε­ται να δια­πι­στώ­σουν ότι οι ηλε­κτρο­νι­κές απο­δεί­ξεις τους υπο­λεί­πο­νται του απαι­τού­με­νου ποσού.

Σε αυτή την περί­πτωση, η διαφορά επι­βα­ρύ­νε­ται με πρό­σθετο φόρο, ο οποίος εμφα­νί­ζε­ται κατά την εκκα­θά­ριση της φορο­λο­γι­κής δήλωσης.

Το πρό­βλημα δεν είναι περιο­ρι­σμένο, καθώς κάθε χρόνο χιλιά­δες πολίτες αδυ­να­τούν να καλύ­ψουν το προ­βλε­πό­μενο ποσοστό δαπανών.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι το 2024 ο πρό­σθε­τος φόρος λόγω ελλείμ­μα­τος ηλε­κτρο­νι­κών απο­δεί­ξεων έφτασε συνο­λικά τα 87,21 εκατ. ευρώ, έναντι 55,48 εκατ. ευρώ το 2023.

Η αύξηση άγγιξε το 60%, απο­τυ­πώ­νο­ντας τη σημα­ντική επι­βά­ρυνση που εξα­κο­λου­θεί να προ­κα­λεί η μη κάλυψη των απαι­τού­με­νων ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών.

Το όριο του 30% και το ανώτατο ποσό των 20.000 ευρώ

Η βασική υπο­χρέ­ωση προ­βλέ­πει ότι κάθε μισθω­τός, συντα­ξιού­χος, κατά κύριο επάγ­γελμα αγρότης, αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νος ή φορο­λο­γού­με­νος με εισο­δή­ματα από ενοίκια πρέπει να πραγ­μα­το­ποιεί κάθε χρόνο ηλε­κτρο­νι­κές δαπάνες ίσες με το 30% του ετήσιου εισο­δή­μα­τός του.

Για την ανα­γνώ­ρισή τους απαι­τεί­ται η εξό­φληση με ηλε­κτρο­νικό μέσο πλη­ρω­μής, καθώς και η έκδοση των προ­βλε­πό­με­νων απο­δεί­ξεων λια­νι­κής.

Το ανώτατο απαι­τού­μενο ποσό ηλε­κτρο­νι­κών δαπανών ορί­ζε­ται στις 20.000 ευρώ ετησίως, ανε­ξάρ­τητα από το ύψος του εισο­δή­μα­τος.

Τα ποσά που έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί μέσω ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών εμφα­νί­ζο­νται προ­συ­μπλη­ρω­μένα από την ΑΑΔΕ στη φορο­λο­γική δήλωση.

Ωστόσο, οι φορο­λο­γού­με­νοι έχουν τη δυνα­τό­τητα να προ­χω­ρή­σουν σε διορ­θώ­σεις, εφόσον δια­θέ­τουν τα απα­ραί­τητα παρα­στα­τικά που τεκ­μη­ριώ­νουν τις σχε­τι­κές συναλ­λα­γές.

Επο­μέ­νως, έχει σημασία όχι μόνο να πραγ­μα­το­ποιού­νται οι πλη­ρω­μές ηλε­κτρο­νικά, αλλά και να δια­τη­ρού­νται τα κατάλ­ληλα δικαιο­λο­γη­τικά σε περί­πτωση που χρεια­στεί να απο­δει­χθεί κάποια δαπάνη.

Παρά­δειγμα: Πότε προ­κύ­πτει πρό­σθε­τος φόρος 220 ευρώ

Ένας φορο­λο­γού­με­νος με ετήσιο εισό­δημα 20.000 ευρώ πρέπει, με βάση τον γενικό κανόνα του 30%, να έχει πραγ­μα­το­ποι­ή­σει ηλε­κτρο­νι­κές δαπάνες ύψους 6.000 ευρώ.

Εάν μέχρι το τέλος του έτους έχει συγκε­ντρώ­σει επι­λέ­ξι­μες ηλε­κτρο­νι­κές απο­δεί­ξεις αξίας 5.000 ευρώ, θα εμφα­νί­σει έλλειμμα 1.000 ευρώ.

Ο πρό­σθε­τος φόρος δεν υπο­λο­γί­ζε­ται επί του συνόλου των απαι­τού­με­νων δαπανών, αλλά απο­κλει­στικά επί της δια­φο­ράς που δεν καλύ­φθηκε.

Στο συγκε­κρι­μένο παρά­δειγμα, ο υπο­λο­γι­σμός είναι 1.000 ευρώ × 22% = 220 ευρώ.

Αντί­στοιχα, όσο μεγα­λύ­τερο είναι το έλλειμμα ηλε­κτρο­νι­κών απο­δεί­ξεων, τόσο υψη­λό­τερη δια­μορ­φώ­νε­ται η πρό­σθετη επι­βά­ρυνση.

Γι’ αυτό και ο έγκαι­ρος έλεγχος των πλη­ρω­μών πριν από τη λήξη της χρονιάς μπορεί να περιο­ρί­σει τον κίνδυνο δυσά­ρε­στων εκπλή­ξεων.

Πότε το απαι­τού­μενο ποσοστό μειώ­νε­ται στο 20%

Το όριο του 30% δεν εφαρ­μό­ζε­ται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περι­πτώ­σεις.

Ειδική πρό­βλεψη ισχύει για φορο­λο­γου­μέ­νους που κατα­βάλ­λουν σημα­ντικό μέρος των εισο­δη­μά­των τους για φόρο εισο­δή­μα­τος, ΕΝΦΙΑ, ενοίκια και τοκο­χρε­ο­λυ­τι­κές δόσεις δανείων.

Εφόσον οι συγκε­κρι­μέ­νες πλη­ρω­μές υπερ­βαί­νουν αθροι­στικά το 60% του ετήσιου πραγ­μα­τι­κού εισο­δή­μα­τος, το απαι­τού­μενο ποσοστό ηλε­κτρο­νι­κών δαπανών περιο­ρί­ζε­ται από το 30% στο 20%.

Πρό­κει­ται για μια δια­φο­ρο­ποί­ηση που αφορά περι­πτώ­σεις στις οποίες σημα­ντικό μέρος των δια­θέ­σι­μων χρη­μά­των κατευ­θύ­νε­ται ήδη στην κάλυψη ανε­λα­στι­κών οικο­νο­μι­κών υπο­χρε­ώ­σεων.

Δια­φο­ρε­τική πρό­βλεψη υπάρχει και για όσους έχουν υποστεί κατά­σχεση τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών.

Για τη συγκε­κρι­μένη κατη­γο­ρία, το απαι­τού­μενο ποσό ηλε­κτρο­νι­κών δαπανών περιο­ρί­ζε­ται στις 5.000 ευρώ.

Οι εξαι­ρέ­σεις αυτές είναι σημα­ντικό να λαμ­βά­νο­νται υπόψη κατά τον υπο­λο­γι­σμό των απαι­τού­με­νων απο­δεί­ξεων, ώστε να απο­φεύ­γε­ται η λαν­θα­σμένη εκτί­μηση της φορο­λο­γι­κής υπο­χρέ­ω­σης.

Μετα­φορά ηλε­κτρο­νι­κών απο­δεί­ξεων μεταξύ συζύγων

Για τα έγγαμα ζευ­γά­ρια και τα μέρη συμ­φώ­νου συμ­βί­ω­σης, το ποσό των ηλε­κτρο­νι­κών δαπανών υπο­λο­γί­ζε­ται καταρ­χήν ατομικά για κάθε πρόσωπο.

Ωστόσο, σε περί­πτωση υπο­βο­λής κοινής δήλωσης φορο­λο­γίας εισο­δή­μα­τος, παρέ­χε­ται δυνα­τό­τητα αξιο­ποί­η­σης τυχόν πλε­ο­νά­σμα­τος απο­δεί­ξεων του ενός συζύγου από τον άλλον.

Εφόσον ο ένας έχει πραγ­μα­το­ποι­ή­σει περισ­σό­τε­ρες ηλε­κτρο­νι­κές δαπάνες από αυτές που απαι­τού­νται για το δικό του εισό­δημα, το επι­πλέον ποσό μπορεί να μετα­φερ­θεί για την κάλυψη ενδε­χό­με­νου ελλείμ­μα­τος του άλλου.

Η συγκε­κρι­μένη δυνα­τό­τητα μπορεί να απο­δει­χθεί ιδιαί­τερα χρήσιμη σε νοι­κο­κυ­ριά όπου οι καθη­με­ρι­νές αγορές και οι πλη­ρω­μές πραγ­μα­το­ποιού­νται κυρίως από έναν από τους δύο συζύ­γους.

Με αυτόν τον τρόπο, η οικο­γε­νειακή κατα­νομή των ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών δεν οδηγεί απα­ραί­τητα σε πρό­σθετη φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση.

Ποιες δαπάνες ανα­γνω­ρί­ζει η Εφορία

Στις ηλε­κτρο­νι­κές απο­δεί­ξεις που υπο­λο­γί­ζο­νται για την κάλυψη του απαι­τού­με­νου ποσο­στού περι­λαμ­βά­νε­ται ένα ευρύ φάσμα καθη­με­ρι­νών αγορών και υπη­ρε­σιών.

Μεταξύ αυτών βρί­σκο­νται:

Αγορές τρο­φί­μων και ειδών καθη­με­ρι­νής κατα­νά­λω­σης, όπως ποτά, ρούχα, παπού­τσια, κλι­νο­σκε­πά­σματα, χαρτικά, τσιγάρα, προ­ϊ­ό­ντα προ­σω­πι­κής υγιει­νής και καθα­ρι­στικά.

Αγορές οικια­κού εξο­πλι­σμού, όπως ηλε­κτρι­κές και ηλε­κτρο­νι­κές συσκευές, έπιπλα και άλλα διαρκή αγαθά.

Πλη­ρω­μές για επι­σκευές και τεχνι­κές υπη­ρε­σίες δια­φό­ρων κατη­γο­ριών.

Λογα­ρια­σμοί κοινής ωφέ­λειας και κοι­νό­χρη­στα, καθώς και δίδα­κτρα, ιατρι­κές επι­σκέ­ψεις, δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις, νοσήλια και ασφά­λι­στρα.

Βασική προ­ϋ­πό­θεση είναι οι σχε­τι­κές συναλ­λα­γές να έχουν εξο­φλη­θεί με ανα­γνω­ρι­σμένο ηλε­κτρο­νικό μέσο πλη­ρω­μής και να δια­θέ­τουν τα απαι­τού­μενα παρα­στα­τικά.

Οι καθη­με­ρι­νές αγορές από σούπερ μάρκετ, κατα­στή­ματα και επι­χει­ρή­σεις παροχής υπη­ρε­σιών μπορούν επο­μέ­νως να συμ­βά­λουν στην κάλυψη του ετήσιου ορίου.

Ποιες πλη­ρω­μές δεν υπο­λο­γί­ζο­νται

Δεν προ­σμε­τρώ­νται όλες οι ηλε­κτρο­νι­κές πλη­ρω­μές στις απαι­τού­με­νες απο­δεί­ξεις.

Από το σχετικό ποσό εξαι­ρού­νται τα ενοίκια, οι δόσεις δανείων, οι φόροι και τα τέλη προς το Δημόσιο.

Επίσης, δεν υπο­λο­γί­ζο­νται οι δαπάνες για αγορά ακι­νή­των, οχη­μά­των, σκαφών και αερο­σκα­φών, ούτε οι τοπο­θε­τή­σεις χρη­μά­των σε απο­τα­μιευ­τικά και επεν­δυ­τικά προ­ϊ­ό­ντα.

Αυτό σημαί­νει ότι μια μεγάλη ηλε­κτρο­νική πληρωμή δεν συνε­πά­γε­ται αυτο­μά­τως ότι μειώνει το ποσό των απο­δεί­ξεων που απο­μέ­νει να συγκε­ντρώ­σει ο φορο­λο­γού­με­νος.

Ιδιαί­τερη προσοχή χρειά­ζε­ται στις πλη­ρω­μές ενοι­κίων, δανείων και φόρων, καθώς, παρότι δεν προ­σμε­τρώ­νται στις συνή­θεις επι­λέ­ξι­μες δαπάνες, μπορούν υπό τις προ­βλε­πό­με­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις να επη­ρε­ά­σουν το απαι­τού­μενο ποσοστό, μειώ­νο­ντάς το στο 20%.

Ποιοι απαλ­λάσ­σο­νται από την υπο­χρέ­ωση

Από το μέτρο των υπο­χρε­ω­τι­κών ηλε­κτρο­νι­κών δαπανών εξαι­ρού­νται συγκε­κρι­μέ­νες κατη­γο­ρίες πολιτών.

Στις απαλ­λα­γές περι­λαμ­βά­νο­νται οι φορο­λο­γού­με­νοι ηλικίας 70 ετών και άνω, καθώς και όσοι κατοι­κούν μόνιμα σε χωριά με πλη­θυ­σμό έως 500 κατοί­κους.

Αντί­στοιχη εξαί­ρεση ισχύει για μόνι­μους κατοί­κους νησιών με πλη­θυ­σμό έως 3.100 κατοί­κους, εφόσον δεν απο­τε­λούν του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς.

Εξαι­ρού­νται επίσης όσοι υπη­ρε­τούν τη στρα­τιω­τική τους θητεία.

Για τους υπό­λοι­πους φορο­λο­γου­μέ­νους, το βασικό ζητού­μενο είναι να δια­πι­στώ­σουν εγκαί­ρως εάν έχουν καλύψει το απαι­τού­μενο ποσοστό του εισο­δή­μα­τός τους με επι­λέ­ξι­μες ηλε­κτρο­νι­κές συναλ­λα­γές.

Η δια­τή­ρηση του μέτρου και το 2027 σημαί­νει ότι η υπο­χρέ­ωση δεν περιο­ρί­ζε­ται στη φετινή χρονιά, αλλά θα συνε­χί­σει να επη­ρε­ά­ζει τον οικο­νο­μικό προ­γραμ­μα­τι­σμό εκα­τομ­μυ­ρίων πολιτών.

Με δεδο­μένο ότι το πέναλτι 22% μπορεί να οδη­γή­σει σε σημα­ντικό πρό­σθετο φόρο, ο έλεγχος των ηλε­κτρο­νι­κών απο­δεί­ξεων πριν από την 31η Δεκεμ­βρίου 2026 απο­τε­λεί μια ουσια­στική κίνηση για την αποφυγή επι­βα­ρύν­σεων κατά την επόμενη φορο­λο­γική εκκα­θά­ριση.

Πηγή: newmoney.gr