Οφειλές αιρετών και ασυμβίβαστο: Ο Δήμος Ρόδου απαντά στο «αμελλητί» του νόμου με… ερώτημα

• Αντί για ονό­μα­τα, ποσά και ημε­ρο­μη­νί­ες, στην επο­πτεύ­ου­σα αρχή έφτα­σε έγ­γρα­φο με δύο ανώ­νυ­μα σε­νά­ρια, που πε­ρι­γρά­φουν όσους έσπευ­σαν να πλη­ρώ­σουν ή να ρυθ­μί­σουν αφού τους εντό­πι­σε ο έλεγ­χος • Για τους υπό­λοι­πους, που είναι και οι πε­ρισ­σό­τε­ροι, η υπη­ρε­σία δεν δια­τυ­πώ­νει καμία απο­ρία

Ο νόμος για τις οφει­λές των αι­ρε­τών δεν ανή­κει σε εκεί­νους που ση­κώ­νουν πολ­λές ανα­γνώ­σεις. Ορί­ζει ότι η οι­κο­νο­μι­κή υπη­ρε­σία του Δήμου ελέγ­χει αυ­τε­παγ­γέλ­τως όλους τους ανα­κη­ρυ­χθέ­ντες και «οφεί­λει αμελ­λη­τί να ενη­με­ρώ­σει τον επό­πτη ΟΤΑ». Στη Ρόδο, σχε­δόν 3 χρό­νια μετά τις εκλο­γές και λίγες ημέ­ρες αφό­του το θέμα πήρε δη­μο­σιό­τη­τα, η αρ­μό­δια υπη­ρε­σία βρήκε επι­τέ­λους τον δρόμο προς την Απο­κε­ντρω­μέ­νη Διοί­κη­ση Αι­γαί­ου. Για τις πιο ακαν­θώ­δεις πε­ρι­πτώ­σεις, όμως, δεν της έστει­λε στοι­χεία. Τη ρώ­τη­σε αν πρέ­πει να της στεί­λει.

Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «δη­μο­κρα­τι­κής», η Διεύ­θυν­ση Οι­κο­νο­μι­κών του Δήμου Ρόδου απηύ­θυ­νε στις 25 Σε­πτεμ­βρί­ου 2026 έγ­γρα­φο ερώ­τη­μα προς την Απο­κε­ντρω­μέ­νη Διοί­κη­ση Αι­γαί­ου, με κοι­νο­ποί­η­ση στο Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών και ει­δι­κό­τε­ρα στη Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Αυ­το­διοί­κη­σης. Στο εσω­τε­ρι­κό του Δήμου απο­δέ­κτες του είναι ο δή­μαρ­χος, ο αντι­δή­μαρ­χος Οι­κο­νο­μι­κών και το Τμήμα Τα­μεί­ου. Η πο­λι­τι­κή ηγε­σία, με άλλα λόγια, γνω­ρί­ζει και το ερώ­τη­μα και την αιτία του.

Τα 2 σε­νά­ρια και οι 2 απο­ρί­ες

Η υπη­ρε­σία ζητά να της γνω­ρί­σουν αν, με βάση το άρθρο 11 του ν. 4804/2021, οφεί­λει να ενη­με­ρώ­σει την Απο­κε­ντρω­μέ­νη Διοί­κη­ση σε 2 πε­ρι­πτώ­σεις, τις οποί­ες πε­ρι­γρά­φει χωρίς να κα­το­νο­μά­ζει κα­νέ­ναν.

Η πρώτη αφορά αι­ρε­τούς, στον πλη­θυ­ντι­κό, που είχαν ρυθ­μί­σει τις οφει­λές τους πριν από την εκλο­γή τους και στη συ­νέ­χεια έχα­σαν τη ρύθ­μι­ση. Όπως ανα­φέ­ρε­ται, κατά τον αυ­τε­πάγ­γελ­το έλεγ­χο δια­πι­στώ­θη­κε η οφει­λή και, αφού οι ίδιοι ενη­με­ρώ­θη­καν σχε­τι­κά, προ­χώ­ρη­σαν είτε σε πλήρη εξό­φλη­ση είτε σε νέα ρύθ­μι­ση.

Η δεύ­τε­ρη αφορά με­μο­νω­μέ­νο αι­ρε­τό. Είχε και αυτός ρυθ­μί­σει πριν από την εκλο­γή του, έχασε και αυτός τη ρύθ­μι­ση. Επα­νήλ­θε, κατά το έγ­γρα­φο, αφού είχαν πε­ρά­σει 4 μήνες από την απώ­λεια, ρυθ­μί­ζο­ντας ένα μέρος των οφει­λών, ενώ για τα υπό­λοι­πα ζή­τη­σε πα­ρα­γρα­φή με βάση τον ν. 5027/2023. Η ίδια η υπη­ρε­σία ση­μειώ­νει ότι η πα­ρα­γρα­φή δεν προ­βλέ­πε­ται, επει­δή η πε­ρί­πτω­ση εμπί­πτει στις εξαι­ρέ­σεις του νόμου λόγω της ρύθ­μι­σης τμη­μα­τι­κής κα­τα­βο­λής, και προ­σθέ­τει ότι ο αι­ρε­τός μπο­ρεί πά­ντως να ρυθ­μί­σει εκ νέου το ποσό που απο­μέ­νει.

Με αυτά τα δε­δο­μέ­να η Διεύ­θυν­ση θέτει δύο ερω­τή­μα­τα. Αν εξα­κο­λου­θεί να υφί­στα­ται υπο­χρέ­ω­ση ενη­μέ­ρω­σης του επό­πτη ΟΤΑ, δη­λα­δή της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης, από την οι­κο­νο­μι­κή υπη­ρε­σία. Και αν η με­τα­γε­νέ­στε­ρη εξό­φλη­ση ή η νέα ρύθ­μι­ση, που έγινε αφού η υπη­ρε­σία είχε δια­πι­στώ­σει την οφει­λή, επη­ρε­ά­ζει την εφαρ­μο­γή του άρ­θρου 11. Ζητά μά­λι­στα η απά­ντη­ση να δοθεί εγ­γρά­φως.

Ο τα­χυ­δρό­μος που θέλει πρώτα να κρί­νει το γράμ­μα

Το πρώτο ερώ­τη­μα έχει μια ιδιο­μορ­φία που δύ­σκο­λα περνά απα­ρα­τή­ρη­τη. Η υπη­ρε­σία ρωτά την αρχή που δι­καιού­ται να μάθει αν δι­καιού­ται να μάθει. Και το κάνει πλη­ρο­φο­ρώ­ντας την, εμ­μέ­σως πλην σαφώς, ότι υπάρ­χει κάτι να μάθει.

Ο νόμος έχει μοι­ρά­σει τους ρό­λους με τρόπο που δεν αφή­νει πολλά πε­ρι­θώ­ρια. Η οι­κο­νο­μι­κή υπη­ρε­σία ελέγ­χει και ενη­με­ρώ­νει. Ο γραμ­μα­τέ­ας της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης, που στο ση­με­ρι­νό με­τα­βα­τι­κό σύ­στη­μα επο­πτεί­ας ασκεί τις αρ­μο­διό­τη­τες του επό­πτη ΟΤΑ, κρί­νει και, εφό­σον συ­ντρέ­χουν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις, εκ­δί­δει δια­πι­στω­τι­κή πράξη έκ­πτω­σης το αρ­γό­τε­ρο μέσα σε 15 ημέ­ρες από τότε που έλαβε γνώση από την οι­κο­νο­μι­κή υπη­ρε­σία. Που­θε­νά δεν προ­βλέ­πε­ται εν­διά­με­σο στά­διο, στο οποίο η υπη­ρε­σία σταθ­μί­ζει μόνη της αν η υπό­θε­ση αξί­ζει να φτά­σει στον επό­πτη. Ο ρόλος που της έχει δοθεί μοιά­ζει πε­ρισ­σό­τε­ρο με του τα­χυ­δρό­μου παρά με του δι­κα­στή.

Το δεύ­τε­ρο ερώ­τη­μα, αν δη­λα­δή η εκ των υστέ­ρων πλη­ρω­μή αίρει το ασυμ­βί­βα­στο, μπο­ρεί να έχει νο­μι­κό εν­δια­φέ­ρον. Με την υπο­χρέ­ω­ση ενη­μέ­ρω­σης όμως δεν έχει καμία σχέση. Είναι ακρι­βώς η κρίση που ο νόμος ανα­θέ­τει στον γραμ­μα­τέα, ο οποί­ος για να την ασκή­σει χρειά­ζε­ται φα­κέ­λους και όχι απο­ρί­ες. Η δια­πι­στω­τι­κή πράξη, άλ­λω­στε, δεν δη­μιουρ­γεί την έκ­πτω­ση. Βε­βαιώ­νει ότι έχει ήδη επέλ­θει αυ­το­δι­καί­ως, και ο νόμος τη συν­δέ­ει τόσο με την άπρα­κτη πά­ρο­δο της προ­θε­σμί­ας όσο και με την πε­ρί­πτω­ση του αι­ρε­τού που ρυθ­μί­ζει και ύστε­ρα αφή­νει τη ρύθ­μι­ση στην τύχη της. Αν κάτι έχει συμ­βεί αυ­το­δι­καί­ως, το κατά πόσο αναι­ρεί­ται με μια πλη­ρω­μή της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής δεν είναι ζή­τη­μα που λύ­νε­ται στη θυ­ρί­δα του τα­μεί­ου.

Υπάρ­χει ασφα­λώς και η άλλη όψη. Μετά τις απο­φά­σεις 183/2026 και 184/2026 του Γ΄ Τμή­μα­τος του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας, η προ­σή­κου­σα ενη­μέ­ρω­ση του αι­ρε­τού για την ύπαρ­ξη, το ύψος και την αιτία της οφει­λής απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θε­ση για να επέλ­θει έκ­πτω­ση. Το πότε και με ποιον τρόπο έμα­θαν οι συ­γκε­κρι­μέ­νοι αι­ρε­τοί ότι η ρύθ­μι­σή τους χά­θη­κε είναι επο­μέ­νως κρί­σι­μο, αν και το επι­χεί­ρη­μα της άγνοιας δύ­σκο­λα στέ­κει για όποιον ζή­τη­σε και υπέ­γρα­ψε ο ίδιος τη ρύθ­μι­ση, απο­δε­χό­με­νος τον όρο ότι οι απλή­ρω­τες δό­σεις οδη­γούν σε απώ­λειά της. Όπως και να έχει, πρό­κει­ται για στοι­χείο του φα­κέ­λου που πρέ­πει να δια­βι­βα­στεί. Δεν είναι λόγος για να μη δια­βι­βα­στεί ο φά­κε­λος.

Το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, που λαμ­βά­νει τώρα την απο­ρία σε κοι­νο­ποί­η­ση, είχε πε­ρι­γρά­ψει τις υπο­χρε­ώ­σεις των οι­κο­νο­μι­κών υπη­ρε­σιών με την εγκύ­κλιο 1334 της 28ης Δε­κεμ­βρί­ου 2023. Τους ζη­τού­σε να τεκ­μη­ριώ­νουν πότε δη­μιουρ­γή­θη­κε κάθε οφει­λή, πότε βε­βαιώ­θη­κε, πότε έγινε ορι­στι­κή και πότε γνω­στο­ποι­ή­θη­κε στον αι­ρε­τό. Δεν τους ζη­τού­σε να απο­φα­σί­ζουν ποιες υπο­θέ­σεις θα μάθει ο επό­πτης και ποιες όχι.

Ασκή­σεις επί χάρ­του αντί για φα­κέ­λους

Το έγ­γρα­φο είναι γραμ­μέ­νο όπως οι ασκή­σεις στα εγ­χει­ρί­δια. «Αι­ρε­τοί» στη μία πε­ρί­πτω­ση, «αι­ρε­τός» στην άλλη. Χωρίς όνομα, χωρίς ποσό, χωρίς ημε­ρο­μη­νία ρύθ­μι­σης, απώ­λειας ή πλη­ρω­μής. Ο γραμ­μα­τέ­ας της Απο­κε­ντρω­μέ­νης μα­θαί­νει ότι στον Δήμο Ρόδου υπάρ­χουν αι­ρε­τοί που έχα­σαν ρυθ­μί­σεις και βρέ­θη­καν με λη­ξι­πρό­θε­σμες οφει­λές. Δεν μα­θαί­νει ποιοι είναι.

Η λε­πτο­μέ­ρεια έχει πρα­κτι­κή ση­μα­σία. Η προ­θε­σμία των 15 ημε­ρών μετρά από τη στιγ­μή που ο γραμ­μα­τέ­ας λαμ­βά­νει γνώση της μη εξό­φλη­σης ή της μη ρύθ­μι­σης. Ένα θε­ω­ρη­τι­κό ερώ­τη­μα με ανώ­νυ­μους πρω­τα­γω­νι­στές δύ­σκο­λα θα θε­ω­ρη­θεί ότι βάζει το ρολόι σε κί­νη­ση. Όσο η αλ­λη­λο­γρα­φία μένει σε αυτό το επί­πε­δο, καμία προ­θε­σμία δεν πιέ­ζει κα­νέ­ναν, και ο χρό­νος κυλά υπέρ εκεί­νων που κά­θο­νται στα έδρα­να.

Από την άλλη πλευ­ρά, η επο­πτεύ­ου­σα αρχή δεν μπο­ρεί πλέον να επι­κα­λε­στεί άγνοια. Ο γραμ­μα­τέ­ας οφεί­λει να ενερ­γή­σει μόλις πε­ριέλ­θουν σε γνώση του στοι­χεία, από οποια­δή­πο­τε πηγή. Έχει τώρα στα χέρια του έγ­γρα­φο του ίδιου του Δήμου, το οποίο ομο­λο­γεί ότι τέ­τοιες πε­ρι­πτώ­σεις υπάρ­χουν.

Όσα πα­ρα­δέ­χε­ται το ίδιο το έγ­γρα­φο

Το κεί­με­νο της υπη­ρε­σί­ας, δια­βα­σμέ­νο με προ­σο­χή, λέει πε­ρισ­σό­τε­ρα από όσα ρωτά. Πα­ρα­δέ­χε­ται ότι οι ρυθ­μί­σεις χά­θη­καν. Πα­ρα­δέ­χε­ται ότι η οφει­λή «δια­πι­στώ­θη­κε» κατά τον αυ­τε­πάγ­γελ­το έλεγ­χο, έναν έλεγ­χο που ο νόμος τον θέλει να γί­νε­ται χωρίς αί­τη­μα και χωρίς κα­ταγ­γε­λία και ο οποί­ος, όπως έχει ήδη γρα­φτεί, ενερ­γο­ποι­ή­θη­κε μετά τα δη­μο­σιεύ­μα­τα. Πα­ρα­δέ­χε­ται, τέλος, ότι οι αι­ρε­τοί ενη­με­ρώ­θη­καν πρώτα οι ίδιοι και τα­κτο­ποι­ή­θη­καν, και ότι ο επό­πτης έρ­χε­ται δεύ­τε­ρος στη σειρά, αν έρθει. Η ενη­μέ­ρω­ση του αι­ρε­τού είναι, μετά τη νο­μο­λο­γία του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας, ανα­γκαία. Δεν υπο­κα­θι­στά ωστό­σο την ενη­μέ­ρω­ση της επο­πτεύ­ου­σας αρχής.

Στη δεύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση οι πα­ρα­δο­χές γί­νο­νται βα­ρύ­τε­ρες. Κατά την ίδια την υπη­ρε­σία, ο αι­ρε­τός έμει­νε επί 4 μήνες χωρίς ρύθ­μι­ση. Κατά την ίδια την υπη­ρε­σία, η πα­ρα­γρα­φή που επι­κα­λεί­ται για το υπό­λοι­πο δεν προ­βλέ­πε­ται. Αυτό ση­μαί­νει ότι το ποσό που έμει­νε εκτός της νέας ρύθ­μι­σης, και το οποίο κατά πλη­ρο­φο­ρί­ες πα­ρα­μέ­νει εξα­ψή­φιο, εξα­κο­λου­θεί να είναι λη­ξι­πρό­θε­σμο και αρ­ρύθ­μι­στο. Η Διεύ­θυν­ση, δη­λα­δή, δια­πι­στώ­νει την οφει­λή, απο­κλεί­ει την πα­ρα­γρα­φή, υπο­δει­κνύ­ει στο ίδιο έγ­γρα­φο και τη λύση της νέας ρύθ­μι­σης, και κα­τό­πιν ρωτά αν όλα αυτά πρέ­πει να τα μάθει ο επό­πτης.

Ποιους αφορά το ερώ­τη­μα και ποιους όχι

Τα δύο σε­νά­ρια κα­λύ­πτουν ένα μικρό μόνο μέρος της ει­κό­νας. Κατά πλη­ρο­φο­ρί­ες, οι αι­ρε­τοί όλων των βαθ­μί­δων που εμ­φα­νί­ζο­νταν με οφει­λές πάνω από το όριο των 300 ευρώ, όταν ολο­κλη­ρώ­θη­κε η κα­τα­γρα­φή, ξε­περ­νούν τους 20. Λίγοι από αυ­τούς κά­θο­νται στα έδρα­να του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι, πε­ρί­που 3 στους 4, υπη­ρε­τούν σε συμ­βού­λια κοι­νο­τή­των και ανά­με­σά τους υπάρ­χουν και πρό­ε­δροι. Το φαι­νό­με­νο δεν γνω­ρί­ζει πα­ρα­τά­ξεις. Εμ­φα­νί­ζο­νται αι­ρε­τοί που εκλέ­χθη­καν και με τους 3 με­γα­λύ­τε­ρους συν­δυα­σμούς.

Τα ποσά ξε­κι­νούν από λίγα ευρώ πάνω από το όριο και φτά­νουν σε εξα­ψή­φια νού­με­ρα, με 2 πε­ρι­πτώ­σεις να ξε­φεύ­γουν εντε­λώς από την κλί­μα­κα. Το συ­νο­λι­κό άθροι­σμα φέ­ρε­ται να ξε­περ­νά το 1.000.000 ευρώ.

Το εν­δια­φέ­ρον βρί­σκε­ται αλλού. Τα δύο σε­νά­ρια του εγ­γρά­φου αντι­στοι­χούν σε αι­ρε­τούς που εκλέ­χθη­καν με τον συν­δυα­σμό της πλειο­ψη­φί­ας. Στο πρώτο πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και αντι­δή­μαρ­χοι. Το δεύ­τε­ρο πα­ρα­πέ­μπει στην υπό­θε­ση της εξα­ψή­φιας οφει­λής που είχε ρυθ­μι­στεί λίγες ημέ­ρες πριν από τις εκλο­γές του 2023. Η νο­μι­κή αγω­νία της υπη­ρε­σί­ας εκ­δη­λώ­θη­κε, κατά σύμ­πτω­ση, εκεί ακρι­βώς όπου η απά­ντη­ση εν­δια­φέ­ρει τη δη­μο­τι­κή αρχή. Για τους υπό­λοι­πους, που προ­έρ­χο­νται κυ­ρί­ως από τα ψη­φο­δέλ­τια της αντι­πο­λί­τευ­σης, το έγ­γρα­φο δεν δια­τυ­πώ­νει καμία απο­ρία.

Το ημε­ρο­λό­γιο ενός «αμελ­λη­τί»

Η ιστο­ρία δεν ξε­κι­νά τον Σε­πτέμ­βριο του 2026. Τον Δε­κέμ­βριο του 2023, όταν οι­κο­νο­μι­κές υπη­ρε­σί­ες άλλων δήμων της ζώνης ευ­θύ­νης της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αι­γαί­ου είχαν ήδη ενη­με­ρώ­σει και επί­κει­το η έκ­δο­ση πρά­ξε­ων έκ­πτω­σης πριν από την ορ­κω­μο­σία, η Οι­κο­νο­μι­κή Υπη­ρε­σία του Δήμου Ρόδου δεν είχε προ­βεί σε καμία ενέρ­γεια. Ο έλεγ­χος που έγινε τε­λι­κά τον Φε­βρουά­ριο του 2024 αφο­ρού­σε πε­ρί­που 1.400 ΑΦΜ και ανέ­δει­ξε τρι­ψή­φιο αριθ­μό πε­ρι­πτώ­σε­ων σε αι­ρε­τούς κοι­νο­τή­των και ανα­πλη­ρω­μα­τι­κούς, ενώ ο έλεγ­χος των οφει­λών προς τη δη­μο­τι­κή επι­χεί­ρη­ση ύδρευ­σης εκ­κρε­μού­σε.

Ακο­λού­θη­σαν οι ρυθ­μί­σεις που χά­θη­καν, χωρίς να προ­κύ­πτει ότι η απώ­λειά τους κί­νη­σε οποια­δή­πο­τε δια­δι­κα­σία. Το θέμα επα­νήλ­θε με το δη­μο­σί­ευ­μα της «δη­μο­κρα­τι­κής» 17 Σε­πτεμ­βρί­ου 2026. Λίγες ημέ­ρες αρ­γό­τε­ρα οι υπη­ρε­σί­ες ενερ­γο­ποι­ή­θη­καν και έγι­ναν γνω­στές οι πρώ­τες 3 πε­ρι­πτώ­σεις, στις οποί­ες προ­στέ­θη­κε κα­τό­πιν και εκεί­νη αντι­δη­μάρ­χου με χρέος ορια­κά πάνω από τα 300 ευρώ. Στις 25 Σε­πτεμ­βρί­ου, αντί για τη δια­βί­βα­ση που ανα­με­νό­ταν του­λά­χι­στον για τις πε­ρι­πτώ­σεις αυτές, έφυγε το ερώ­τη­μα.

Ασα­φές πα­ρα­μέ­νει και κάτι ακόμη. Το άρθρο 11 δεν αφορά μόνο στις οφει­λές προς το τα­μείο του Δήμου αλλά και σε εκεί­νες προς τα νο­μι­κά του πρό­σω­πα και τη δη­μο­τι­κή επι­χεί­ρη­ση ύδρευ­σης.

Στο με­τα­ξύ τα συλ­λο­γι­κά όρ­γα­να συ­νε­δριά­ζουν και απο­φα­σί­ζουν κα­νο­νι­κά, με τη συμ­με­το­χή προ­σώ­πων για τα οποία η ίδια η υπη­ρε­σία δη­λώ­νει ότι δεν γνω­ρί­ζει αν πρέ­πει να ανα­φερ­θούν στον επό­πτη. Την ίδια ώρα η δη­μο­τι­κή αρχή έχει κι­νή­σει ανα­γκα­στι­κά μέτρα σε βάρος δη­μο­τών με λη­ξι­πρό­θε­σμες οφει­λές. Ο απλός οφει­λέ­της, πά­ντως, δεν έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να ζη­τή­σει από το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών να του γνω­ρί­σει αν η πλη­ρω­μή της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής επη­ρε­ά­ζει την εφαρ­μο­γή του νόμου πριν τα μέτρα εκτε­λε­στούν.

Ο νο­μο­θέ­της διά­λε­ξε τη λέξη «αμελ­λη­τί» ακρι­βώς για να μη χωρά ερ­μη­νεία. Στη Ρόδο χώ­ρε­σε ένα ολό­κλη­ρο έγ­γρα­φο.