ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ενοίκιο έναντι δόσης για τη διάσωση της πρώτης κατοικίας

news room 4 λεπτά ανάγνωση
ΑΚΙΝΗΤΑ
✦ Σύνοψη ⌄
  • Τα πρό­σφατα περι­στα­τικά εξώσεων ανα­δει­κνύ­ουν τον αυξα­νό­μενο κίνδυνο πλει­στη­ρια­σμών για την πρώτη κατοι­κία, ενώ η κυβέρ­νηση σχε­διά­ζει αλλαγές ώστε ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά να μπορούν να τη δια­σώ­σουν ακόμη και λίγο πριν από τον πλει­στη­ρια­σμό.
  • Ο Φορέας Από­κτη­σης και Επα­να­μί­σθω­σης Ακι­νή­των, θεσμο­θε­τη­μέ­νος από το 2020 αλλά ακόμη ανε­νερ­γός, προχωρά μετά τη συμ­φω­νία του προ­σω­ρι­νού ανα­δό­χου με τις τρά­πε­ζες και ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει στις αρχές του 2027.
  • Στο ενδιά­μεσο πρό­γραμμα στή­ρι­ξης έχουν υπο­βλη­θεί 1.274 αιτή­σεις ευά­λω­των οφει­λε­τών, από τους οποίους 455 λαμ­βά­νουν μηνιαία επι­δό­τηση 70 έως 210 ευρώ. Εκτι­μή­σεις της αγοράς κάνουν λόγο για έως 20.000 νοι­κο­κυ­ριά που θα μπο­ρού­σαν να εντα­χθούν στον φορέα την επόμενη τριετία.
  • Η πιθανή αύξηση των δικαιού­χων ανα­δει­κνύει το ζήτημα της χρη­μα­το­δό­τη­σης, καθώς σήμερα έχουν δεσμευ­τεί 100 εκατ. ευρώ από τις τρά­πε­ζες για την αγορά κατοι­κιών. Στην Κύπρο εφαρ­μό­ζε­ται αντί­στοιχο σχέδιο, με 1.307 αιτή­σεις εγκε­κρι­μέ­νες έως τον Σεπτέμ­βριο του 2026.

Τα πρό­σφατα περι­στα­τικά εξώσεων που είδαν το φως της δημο­σιό­τη­τας απο­δει­κνύ­ουν ότι το πρό­βλημα των πλει­στη­ρια­σμών χτυπάει την πόρτα της πρώτης κατοι­κίας.

Σε αυτό το κλίμα, προ­χω­ρούν τα επόμενα βήματα για τη σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης του Φορέα Από­κτη­σης και Επα­να­μί­σθω­σης Ακι­νή­των, ο οποίος έχει θεσμο­θε­τη­θεί από το 2020 αλλά, ελλεί­ψει μέχρι πρό­σφατα χρη­μα­το­δό­τη­σης και επεν­δυ­τι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, δεν έχει ακόμη συστα­θεί. Μετά τη συμ­φω­νία του προ­σω­ρι­νού ανα­δό­χου –Christofferson, Robb & Co– με τις τρά­πε­ζες, θα ακο­λου­θή­σουν η κατα­κύ­ρωση, ο έλεγχος από το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο και η κύρωση της σύμ­βα­σης από τη Βουλή, με στόχο ο φορέας να ξεκι­νή­σει στις αρχές του 2027.

 Προ­στα­σία ευά­λω­των

Η λει­τουρ­γία του φορέα έρχεται ως μια ύστατη προ­σπά­θεια να ανα­χαι­τί­σει φαι­νό­μενα πλει­στη­ρια­σμών πρώτης κατοι­κίας, που σύμφωνα με εκτι­μή­σεις θα αυξη­θούν το προ­σε­χές διά­στημα. Σε μια προ­σπά­θεια να ανα­κό­ψει παρό­μοια φαι­νό­μενα και να προ­στα­τεύ­σει ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά που δια­μέ­νουν σε αυτή, η κυβέρ­νηση ανα­μέ­νε­ται να φέρει στη Βουλή τρο­πο­ποι­ή­σεις που θα δίνουν τη δυνα­τό­τητα σε όσους πληρούν τα κρι­τή­ρια να δια­σώ­σουν την τελευ­ταία στιγμή –δηλαδή πριν από τον πλει­στη­ρια­σμό– την πρώτη τους κατοι­κία, ακόμη και αν δεν έχουν μέχρι σήμερα μπει στο ενδιά­μεσο πρό­γραμμα.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το ενδιά­μεσο πρό­γραμμα κρα­τι­κής στή­ρι­ξης πρώτης κατοι­κίας ευά­λω­των νοι­κο­κυ­ριών απο­τε­λεί τον «προ­θά­λαμο» του Φορέα Από­κτη­σης και Επα­να­μί­σθω­σης Ακι­νή­των και με βάση τα στοι­χεία της Γενικής Γραμ­μα­τείας Δια­χεί­ρι­σης Ιδιω­τι­κού Χρέους μέχρι σήμερα έχουν υπάρξει 1.274 αιτή­σεις από ευά­λω­τους οφει­λέ­τες. Από αυτούς, οι 455 επι­δο­τού­νται με ποσό από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα ανάλογα με την οικο­γε­νειακή και την περιου­σιακή τους κατά­σταση και θα μπο­ρού­σαν να απο­τε­λέ­σουν τους πρώτους εν δυνάμει υπο­ψη­φί­ους ένταξης στον φορέα.

Εκτι­μή­σεις από την αγορά των servicers ανε­βά­ζουν τη δυνη­τική περί­με­τρο των νοι­κο­κυ­ριών που θα μπο­ρού­σαν να εντα­χθούν στον φορέα την προσεχή τριετία στις 20.000. Αν και με βάση τα σημε­ρινά στοι­χεία το νούμερο αυτό δεν επι­βε­βαιώ­νε­ται, δεν απο­κλεί­ε­ται, όπως εξηγούν, να οδη­γη­θούμε σε τέτοια μεγέθη, καθώς δέκα χρόνια μετά την κορύ­φωση της κρίσης μπαί­νουμε στον σκληρό πυρήνα του προ­βλή­μα­τος των κόκ­κι­νων δανείων, που αγγίζει πλέον και την πρώτη κατοι­κία.

Μια τέτοια προ­ο­πτική –εφόσον επι­βε­βαιω­θεί– θα επα­να­φέ­ρει στο επί­κε­ντρο της συζή­τη­σης και το πρό­βλημα της χρη­μα­το­δό­τη­σης του φορέα, που σήμερα περιο­ρί­ζε­ται στη συνει­σφορά των 100 εκατ. ευρώ που έχουν δεσμεύ­σει οι τρά­πε­ζες και τα οποία προ­ο­ρί­ζο­νται για την αγορά των κατοι­κιών που θα εντα­χθούν στον φορέα.

Να σημειω­θεί ότι ανάλογο πρό­γραμμα, το σχέδιο «Ενοίκιο έναντι δόσης» έχει ενερ­γο­ποι­ή­σει και η Κύπρος, και μέχρι τον Σεπτέμ­βριο του 2026 είχαν εγκρι­θεί 1.307 αιτή­σεις (978 κατοι­κίες έχουν ήδη εντα­χθεί) από τις περισ­σό­τε­ρες από 4.500 αιτή­σεις που υπο­βλή­θη­καν συνο­λικά. Η διαφορά με το ελλη­νικό μοντέλο είναι ότι το σχέδιο «Ενοίκιο έναντι δόσης» χρη­μα­το­δο­τεί­ται από ίδιους πόρους της Κυπρια­κής Εται­ρείας Δια­χεί­ρι­σης Περιου­σια­κών Στοι­χείων (ΚΕΔΙΠΕΣ) για την αγορά των ακι­νή­των και από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, σε αντί­θεση με το ελλη­νικό μοντέλο, που δεν προ­βλέ­πει άμεση κρατική αρωγή για την αγορά τους.

Επίσης, το ελλη­νικό μοντέλο προ­βλέ­πει επι­δό­τηση ενοι­κίου από 70 έως 210 ευρώ, ανάλογα με τα χαρα­κτη­ρι­στικά του ευά­λω­του οφει­λέτη, ενώ το κυπριακό κράτος πλη­ρώ­νει ολό­κληρο το ενοίκιο για λογα­ρια­σμό του δικαιού­χου και ο ενοι­κια­στής κατα­βάλ­λει μόνο ένα συμ­βο­λικό ποσό της τάξεως του ενός ευρώ τον χρόνο.

Η δια­δι­κα­σία

Με βάση την πρό­βλεψη του νόμου, ο ελλη­νι­κός Φορέας Από­κτη­σης και Επα­να­μί­σθω­σης Ακι­νή­των πρό­κει­ται να αγο­ρά­ζει την κύρια κατοι­κία ευά­λω­των οφει­λε­τών και να την επα­να­μι­σθώ­νει στον πρώην ιδιο­κτήτη της για 12 χρόνια. Με τον τρόπο αυτό ο ευά­λω­τος οφει­λέ­της θα απαλ­λα­γεί από το χρέος του, χάνο­ντας ωστόσο και την ιδιο­κτη­σία της κατοι­κίας του, στην οποία θα δια­μέ­νει πλέον ως ενοι­κια­στής.

Το τίμημα μετα­βί­βα­σης της πρώτης κατοι­κίας στον φορέα θα γίνεται στο 70% της εμπο­ρι­κής αξίας του ιδιο­κτη­σια­κού δικαιώ­μα­τος του οφει­λέτη επί της κύριας κατοι­κίας, σύμφωνα με την εκτί­μηση πιστο­ποι­η­μέ­νου εκτι­μητή. Ο νόμος προ­βλέ­πει ότι σε περί­πτωση πλει­στη­ρια­σμού θα μπορεί να αποκτά τα ακίνητα με έκπτωση 30% επί της εμπο­ρι­κής αξίας του ακι­νή­του ή της τιμής πρώτης προ­σφο­ράς. Από την έκπτωση αυτή θα μπορεί να επω­φε­λη­θεί στο μέλλον και ο οφει­λέ­της κατά την άσκηση του δικαιώ­μα­τος επα­να­γο­ράς του ακι­νή­του.

Δυνα­τό­τητα επα­να­γο­ράς

Στο τέλος της περιό­δου εκμί­σθω­σης, ο ευά­λω­τος που συναί­νεσε στην παρά­δοση της κατοι­κίας του και εφόσον τα οικο­νο­μικά του έχουν βελ­τιω­θεί θα μπορεί να επα­να­γο­ρά­σει το εν λόγω ακίνητο, κατα­βάλ­λο­ντας το ανάλογο τίμημα, που θα καθο­ρί­ζε­ται με βάση την εμπο­ρική αξία του, όπως αυτή θα έχει δια­μορ­φω­θεί μετά το τέλος της 12ετίας. Μία από τις βελ­τιώ­σεις που εισή­γαγε πρό­σφατα η κυβέρ­νηση είναι το δικαί­ωμα του ευά­λω­του να διεκ­δι­κή­σει νωρί­τερα την ανά­κτηση της πρώτης κατοι­κίας του, πριν δηλαδή από το τέλος της 12ετίας.

Το ενοίκιο που θα πρέπει να πλη­ρώ­νει ο ευά­λω­τος δανειο­λή­πτης θα προ­κύ­πτει επίσης βάσει της εμπο­ρι­κής αξίας του ακι­νή­του κατά τον χρόνο μετα­βί­βα­σης στον φορέα, επί της οποίας θα εφαρ­μό­ζε­ται το μέσο επι­τό­κιο ενός στε­γα­στι­κού δανείου και το περι­θώ­ριο του επεν­δυτή. Στα πλε­ο­νε­κτή­ματα της λύσης είναι ότι ο οφει­λέ­της θα δικαιού­ται να λάβει επι­δό­τηση από το Δημόσιο προ­κει­μέ­νου να καλύψει ένα μέρος της δόσης του ενοι­κίου που θα πρέπει να πλη­ρώ­νει στον φορέα.

Η λύση του εξω­δι­κα­στι­κού

Εναλ­λα­κτική λύση για όσους δεν θέλουν να χάσουν την ιδιο­κτη­σία της κατοι­κίας τους είναι ο εξω­δι­κα­στι­κός μηχα­νι­σμός και η δυνα­τό­τητα που δόθηκε πρό­σφατα στον οφει­λέτη να μπορεί να ζητήσει να ρυθ­μι­στεί το χρέος με βάση την αξία της κύριας κατοι­κίας. Η λύση αυτή προ­ϋ­πο­θέ­τει ότι υπάρχει άλλη περιου­σία προς ρευ­στο­ποί­ηση και επίσης ότι ο οφει­λέ­της θα συναι­νέ­σει στην εκποί­ησή της.

Πηγή: moneyreview.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.