Ηλίας Τσέρκης: Τι προβλέπει η νομοθεσία για τα ιδιωτικα ιατρεία

Σε ανάρ­τηση του ο κ. Ηλίας Τσέρκης ανα­φέ­ρει τα εξής:

Με αφορμή τη συζή­τηση που έχει ανα­πτυ­χθεί σχετικά με τα ιδιω­τικά ιατρεία και τις ιατρι­κές πράξεις που δύνα­νται να πραγ­μα­το­ποιού­νται σε αυτά, θεωρώ ότι πριν εξα­χθούν συμπε­ρά­σματα πρέπει να επι­στρέ­ψουμε στο ισχύον θεσμικό πλαί­σί­σιο και να εξε­τά­σουμε συνο­λικά το ζήτημα.

Καταρ­χάς, τα τελευ­ταία χρόνια παρα­τη­ρεί­ται, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, το φαι­νό­μενο ιδιω­τικά ιατρεία να αυτο­προσ­διο­ρί­ζο­νται ή να προ­βάλ­λο­νται με όρους όπως «Clinic», δημιουρ­γώ­ντας ενίοτε την εντύ­πωση μιας δια­φο­ρε­τι­κής ή ευρύ­τε­ρης υγειο­νο­μι­κής δομής.

Το Π.Δ. 84/2001 καθο­ρί­ζει συγκε­κρι­μέ­νες μορφές ιδιω­τι­κών φορέων Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγείας: ιδιω­τικά ιατρεία και οδο­ντια­τρεία, ιδιω­τικά πολυ­ϊ­α­τρεία και πολυο­δο­ντια­τρεία, ιδιω­τικά δια­γνω­στικά εργα­στή­ρια και ιδιω­τικά εργα­στή­ρια φυσικής ιατρι­κής και απο­κα­τά­στα­σης.

Μάλιστα, στο άρθρο 2 ορί­ζε­ται ρητά ότι το ιδιω­τικό ιατρείο δεν δια­θέ­τει κλίνες νοση­λείας. Αντί­στοιχα, το Π.Δ. 84/2001 θέτει συγκε­κρι­μέ­νους περιο­ρι­σμούς ως προς την επω­νυ­μία των ιδιω­τι­κών φορέων Π.Φ.Υ.

Επο­μέ­νως, άλλο πράγμα είναι το ιδιω­τικό ιατρείο και άλλο η ιδιω­τική κλινική. Η επιλογή ενός ξενό­γλωσ­σου εμπο­ρι­κού όρου δεν μπορεί από μόνη της να μετα­βά­λει τη νομική φύση και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις λει­τουρ­γίας ενός φορέα υγείας.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγα­λύ­τερη σημασία όταν εξε­τά­ζε­ται υπό το πρίσμα του Κώδικα Ιατρι­κής Δεο­ντο­λο­γίας.

Το άρθρο 18 §2 του Ν. 3418/2005 ορίζει ότι το όνομα, η επω­νυ­μία ή ο τίτλος που επι­λέ­γει ο ιατρός για την ιστο­σε­λίδα ή την ηλε­κτρο­νική του διεύ­θυνση πρέπει να αντα­πο­κρί­νο­νται στις πραγ­μα­τικά παρε­χό­με­νες υπη­ρε­σίες. Παράλ­ληλα, σύμφωνα με την §4 του ίδιου άρθρου, οι πλη­ρο­φο­ρίες που παρέ­χο­νται πρέπει να είναι ακρι­βείς, αντι­κει­με­νι­κές και κατα­νοη­τές και σε καμία περί­πτωση να μην οδηγούν σε παρα­πλά­νηση του κοινού.

Εξίσου σαφές είναι το άρθρο 17 του Κώδικα Ιατρι­κής Δεο­ντο­λο­γίας: η ενη­μέ­ρωση του κοινού από ιατρούς πρέπει να στη­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά σε απο­λύ­τως τεκ­μη­ριω­μένα και διεθνώς παρα­δε­δεγ­μένα στοι­χεία και δεν πρέπει να υπο­κρύ­πτει σκοπό δια­φή­μι­σης. Δεν επι­τρέ­πο­νται, επίσης, δια­τυ­πώ­σεις που μπορούν να προ­κα­λέ­σουν σύγχυση ή παρα­πλά­νηση του κοινού για θέματα υγείας.

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη, κατά τη γνώμη μου ακόμη σημα­ντι­κό­τερη, διά­σταση.

Η συζή­τηση δεν μπορεί να περιο­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά στο ερώτημα εάν ένα συγκε­κρι­μένο μηχά­νημα επι­τρέ­πε­ται να βρί­σκε­ται ή να χρη­σι­μο­ποιεί­ται σε ένα ιδιω­τικό ιατρείο.

Πρέπει παράλ­ληλα να εξε­τά­ζε­ται ποια ακριβώς ιατρική πράξη πραγ­μα­το­ποιεί­ται, για ποια ένδειξη, με ποιο προϊόν ή τεχνο­λο­γία, με ποια επι­στη­μο­νική τεκ­μη­ρί­ωση και κυρίως με ποιους θερα­πευ­τι­κούς ισχυ­ρι­σμούς προ­βάλ­λε­ται προς το κοινό.

Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η ανα­κοί­νωση του ΕΟΦ της 19ης Μαρτίου 2025 με τίτλο:

«Τα μη αδειο­δο­τη­μένα φάρμακα προηγ­μέ­νων θερα­πειών (κυτ­τα­ρι­κές θερα­πείες & γονι­δια­κές θερα­πείες – ATMP) απο­τε­λούν σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία».

Το ζήτημα αποκτά ιδιαί­τερη βαρύ­τητα όταν υπη­ρε­σίες που σχε­τί­ζο­νται με «ανα­γέν­νηση», «αντι­γή­ρανση», «ευεξία» ή άλλες παρεμ­φε­ρείς έννοιες συνο­δεύ­ο­νται από ευρείς θερα­πευ­τι­κούς ισχυ­ρι­σμούς.

Δια­τυ­πώ­σεις όπως “transformative power”, “groundbreaking approach”, “regenerate tissues” ή “enhance immunity”, ιδίως όταν συν­δυά­ζο­νται με ισχυ­ρι­σμούς αντι­με­τώ­πι­σης πολλών και δια­φο­ρε­τι­κών νοση­μά­των, δεν απο­τε­λούν απλώς ζήτημα επι­κοι­νω­νια­κής ή εμπο­ρι­κής ορο­λο­γίας.

Αξίζουν αυτο­τελή επι­στη­μο­νική και δεο­ντο­λο­γική αξιο­λό­γηση ως προς την τεκ­μη­ρί­ωσή τους και ως προς το κατά πόσον μπορούν να δημιουρ­γή­σουν στον ασθενή προσ­δο­κίες που δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στα δια­θέ­σιμα επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα.

Συνεπώς, δεν αρκεί να απα­ντή­σουμε μόνο στο ερώτημα «επι­τρέ­πε­ται το μηχά­νημα;».

Οφεί­λουμε να εξε­τά­ζουμε συνο­λικά:

Ποιος είναι ο αδειο­δο­τη­μέ­νος φορέας; Ποια πράξη πραγ­μα­το­ποιεί; Με ποιον εξο­πλι­σμό ή θερα­πευ­τικό προϊόν; Για ποια ένδειξη; Με ποια επι­στη­μο­νική τεκ­μη­ρί­ωση; Και, τέλος, με ποιον τρόπο παρου­σιά­ζει και δια­φη­μί­ζει αυτή την πράξη στον ασθενή;

Γιατί η προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας δεν εξα­ντλεί­ται στην αδειο­δό­τηση ενός μηχα­νή­μα­τος. Περι­λαμ­βά­νει και την επι­στη­μο­νική εγκυ­ρό­τητα της παρε­χό­με­νης ιατρι­κής υπη­ρε­σίας, την ορθή ενη­μέ­ρωση του ασθε­νούς και την τήρηση των κανόνων της Ιατρι­κής Δεο­ντο­λο­γίας.