Τουρισμός: Οι τρεις «αστερίσκοι» πίσω από την θετική πορεία της χρονιάς

Μια καλή του­ρι­στική χρονιά, δεδο­μέ­νης της γεω­πο­λι­τι­κής κρίσης στη Μέση Ανατολή και των επι­πτώ­σεων που θα μπο­ρούσε να έχει, βιώνει μέχρι στιγμής η χώρα, με τους Ευρω­παί­ους και μη του­ρί­στες να συνε­χί­ζουν να συμπε­ρι­λαμ­βά­νουν την Ελλάδα στη λίστα των ταξι­διω­τι­κών επι­λο­γών τους. Την ίδια στιγμή, βέβαια, οι αστε­ρί­σκοι γύρω από την πορεία του του­ρι­σμού δεί­χνουν να πυκνώ­νουν, θέτο­ντας εν αμφι­βόλω τόσο τα φετινά έσοδα όσο και τη συνέ­χεια της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Του­ρι­σμός αφίξεων

Την καλή πορεία επι­βε­βαιώ­νουν τα στοι­χεία του ταξι­διω­τι­κού ισο­ζυ­γίου της ΤτΕ, βάσει των οποίων ο πρώτος μήνας του καλο­και­ριού εμφά­νισε αύξηση της ταξι­διω­τι­κής κίνησης κατά 6,9%, με τη χώρα να υπο­δέ­χε­ται 4,9 εκατ. ταξι­διώ­τες. Οι του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις ωστόσο δεν συμ­βά­δι­σαν με τον ίδιο ρυθμό κι αυξή­θη­καν κατά μόλις 1,2%.

Σε επίπεδο εξα­μή­νου, και δεδο­μέ­νης της θεα­μα­τι­κής ανόδου των πρώτων μηνών του έτους βέβαια, η εικόνα παρέ­μεινε θετική. Οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις κατέ­γρα­ψαν άνοδο 14,8% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 8,796 δισ. ευρώ, με σημα­ντική συμβολή από Βρε­τα­νούς, Αμε­ρι­κα­νούς και Ιταλούς ταξι­διώ­τες ενώ οι ταξι­διω­τι­κές αφίξεις ενι­σχύ­θη­καν κατά 15,4%.

Ο αστε­ρί­σκος της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι

Μια από τις αιτίες συγκρά­τη­σης των εσόδων είναι η αισθητή πτώση της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι. Μια πτώση που γεννά εστίες προ­βλη­μα­τι­σμού στην του­ρι­στική αγο­ρά­κα­θώς αφορά σε όλες σχεδόν τις βασικές αγορές-τροφοδότες του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, ακόμη και σε εκείνες που μέχρι πρό­τι­νος έδει­χναν μεγα­λύ­τερη ανθε­κτι­κό­τητα ως προς την κατα­νά­λωση.

Να θυμί­σουμε ότι η χρονιά ξεκί­νησε θετικά όσον αφορά στη μέση δαπάνη, με το ποσοστό της ανόδου τους τρεις πρώτους μήνες της χρονιάς να είναι διψήφιο. Από τον Απρίλιο ωστόσο, το πρόσημο αντι­στρά­φηκε με την πτώση να υπο­λο­γί­ζε­ται πέριξ του 1% τον Απρίλιο και τον Μάιο και να φτάνει το -6,2% τον πρώτο μήνα του καλο­και­ριού.

Ενδει­κτικά, τον Ιούνιο μόνο οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις από την ιταλική αγορά εμφά­νι­σαν άνοδο, κατά 34,4%, φτά­νο­ντας τα 248,3 εκατ. ευρώ. Στην περί­πτωση της Μεγάλης Βρε­τα­νίας, μιας αγοράς που σε αριθμό επι­σκε­πτών συνα­γω­νί­ζε­ται τη Γερ­μα­νία και παρα­δο­σιακά εμφα­νί­ζει υψηλή μέση δαπάνη, οι εισπρά­ξεις μειώ­θη­καν κατά 26,1%. Από τις ΗΠΑ υπο­χώ­ρη­σαν κατά 3,7% και από τη Γαλλία κατά 33,9%, ενώ πτώση 14,5% κατα­γρά­φηκε και στις εισπρά­ξεις από τη Γερ­μα­νία, παρότι οι αφίξεις Γερ­μα­νών ταξι­διω­τών αυξή­θη­καν σε σχέση με το προη­γού­μενο έτος.

Η «τρύπα» στον τζίρο της εστί­α­σης

Η υπο­χώ­ρηση της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι απο­τε­λεί, σύμφωνα με εκτι­μή­σεις της αγοράς, κι έναν από τους βασι­κούς παρά­γο­ντες που εξηγούν γιατί η εστίαση κινεί­ται σε αρνη­τικό έδαφος την ώρα που ο τζίρος των κατα­λυ­μά­των συνε­χί­ζει να αυξά­νε­ται.

Σημειω­τέον ότι σύμφωνα με τα νέα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ για το β΄ τρίμηνο του 2026, ο κύκλος εργα­σιών των επι­χει­ρή­σεων παροχής κατα­λύ­μα­τος αυξή­θηκε κατά 6,1% σε ετήσια βάση, φτά­νο­ντας τα 3,304 δισ. ευρώ από 3,113 δισ. ευρώ το αντί­στοιχο διά­στημα του 2025. Στον αντί­ποδα, ο τζίρος των επι­χει­ρή­σεων εστί­α­σης υπο­χώ­ρησε κατά 2,5%, στα 3,165 δισ. ευρώ από 3,245 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρί­τερα.

Η εικόνα αφο­ρούσε τις περισ­σό­τε­ρες περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες της χώρας, περι­λάμ­βανε ωστόσο μερικές εξαι­ρέ­σεις σε επίπεδο προ­ο­ρι­σμών. Για παρά­δειγμα στη Θεσ­σα­λο­νίκη, για παρά­δειγμα, ο τζίρος των κατα­λυ­μά­των αυξή­θηκε κατά 13,8%, σε αντί­θεση με την εστίαση που κατέ­γραψε πτώση 7,7% ενώ στη Ζάκυνθο ο τζίρος των κατα­λυ­μά­των ενι­σχύ­θηκε κατά 6,3%, την ώρα που η εστίαση έχασε 5,2%. Χανιά και Ρέθυμνο ωστόσο εμφά­νι­σαν δια­φο­ρε­τική εικόνα, με τις δύο δρα­στη­ριό­τη­τες να παρα­μέ­νουν σε θετικό έδαφος.

Η πίεση σε επι­χει­ρή­σεις του κλάδου που θεω­ρη­τικά θα έπρεπε να ωφε­λού­νται άμεσα από την του­ρι­στική ανά­πτυξη γίνεται ακόμη πιο αισθητή καθώς η υπο­χώ­ρηση κατα­γρά­φε­ται σε ονο­μα­στι­κούς όρους και έρχεται έπειτα από μια μακρά περίοδο ισχυρών ανα­τι­μή­σεων σε όλη την αλυσίδα αξίας. Από τα 5,79 δισ. ευρώ το 2019, ο κύκλος εργα­σιών της εστί­α­σης έφτασε στα 9,13 δισ. το 2022, στα 11,35 δισ. το 2023, στα 12,45 δισ. το 2024 και στα 12,83 δισ. ευρώ το 2025. Μέρος αυτής της εντυ­πω­σια­κής ανόδου συν­δε­ό­ταν ασφαλώς με την ανά­καμψη μετά την παν­δη­μία, αλλά και με τη σημα­ντική αύξηση των τιμών.

Το 2026, όμως, το μοντέλο αυτό φαί­νε­ται να φτάνει στα όριά του. Οι τιμές έχουν ήδη αυξηθεί σημα­ντικά, τα λει­τουρ­γικά βάρη παρα­μέ­νουν υψηλά, ενώ η κατα­νά­λωση δεν ακο­λου­θεί με την ίδια δυνα­μική. Για τις επι­χει­ρή­σεις αυτό μετα­φρά­ζε­ται σε στε­νό­τερα περι­θώ­ρια και μεγα­λύ­τερη δυσκο­λία απορ­ρό­φη­σης νέων επι­βα­ρύν­σεων, οι οποίες λόγω του πολέμου απο­κτούν ευρύ­τερη «μετε­νέρ­γεια» στην οικο­νο­μία.

Σε αυτό το πλαίσιο, πρό­σφατη ανάλυση του ΕΒΕΠ επι­ση­μαί­νει ότι η πλη­θω­ρι­στική επι­βά­ρυνση για την ευρω­παϊκή οικο­νο­μία απο την κρίση στον Περσικό εκτι­μά­ται περίπου στα 25 δισ. ευρώ και γίνεται αισθητή μέσω της απώ­λειας αγο­ρα­στι­κής δύναμης και της αύξησης του λει­τουρ­γι­κού κόστους.

Σημάδια συγκρά­τη­σης από βασικές αγορές

Την ίδια στιγμή μάλιστα πλη­θαί­νουν οι ενδεί­ξεις συγκρά­τη­σης από βασικές αγορές-τροφοδότες του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, όπως η γερ­μα­νική.

Ενδει­κτική είναι η πρό­σφατη έρευνα της ta.ts, η οποία βασί­ζε­ται σε δεδο­μένα γερ­μα­νι­κών ταξι­διω­τι­κών πρα­κτο­ρείων και κατα­γρά­φει μικρή μείωση των πωλή­σεων αλλά ακόμη μεγα­λύ­τερη επι­βρά­δυνση των νέων κρα­τή­σεων.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της, οι τιμο­λο­γη­μέ­νες πωλή­σεις των γερ­μα­νι­κών ταξι­διω­τι­κών πρα­κτο­ρείων ήταν μειω­μέ­νες κατά 1,3% τον Ιούλιο του 2026 σε σύγκριση με τον αντί­στοιχο μήνα του 2025, παρότι στο επτά­μηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου, ο κύκλος εργα­σιών παρέ­μεινε στα ίδια επίπεδα με πέρυσι.

Πτώση της τάξης του 2% κατα­γρά­φηκε και στον όγκο πωλή­σεων αερο­πο­ρι­κών εισι­τη­ρίων τον Ιούλιο, με το πρόσημο να παρα­μέ­νει θετικό κατά 1,1% στο επτά­μηνο.

Όσο για το ανε­κτέ­λε­στο υπό­λοιπο του­ρι­στι­κών κρα­τή­σεων για ταξίδια με ημε­ρο­μη­νία ανα­χώ­ρη­σης έως τον Οκτώ­βριο του 2026, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των προ­κρα­τή­σεων από την 1η Νοεμ­βρίου 2025, εμφα­νί­ζε­ται μειω­μένο κατά 4,1% σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2025.

Με τα παρα­πάνω συνυ­πάρ­χει βέβαια και η αντί­θετη όψη, η οποία εδρά­ζε­ται κατά κύριο λόγο στις last minute κρα­τή­σεις που κυριαρ­χούν την εφετινή χρονιά. Παρά­γο­ντες του κλάδου επι­ση­μαί­νουν ότι η έντονη τάση για κρα­τή­σεις της τελευ­ταίας στιγμής μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως αντι­στάθ­μι­σμα, ιδιαί­τερα αν δεν υπάρξει νέα κλι­μά­κωση της γεω­πο­λι­τι­κής έντασης. Σενάριο βέβαια, που οι εξε­λί­ξεις των τελευ­ταίων εβδο­μά­δων, δεί­χνουν ότι απο­μα­κρύ­νε­ται.

Πηγή: insider.gr