Τελεσίγραφο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Ρόδου στους φορείς για το επικίνδυνο τραμπολίνο

• Με έγ­γρα­φη πα­ραγ­γε­λία της προς 5 συ­ναρ­μό­διους φο­ρείς, η Ει­σαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Ρόδου κα­θι­στά υπό­χρε­ους τον Δήμο Ρόδου, την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, την Υπη­ρε­σία Νε­ω­τέ­ρων Μνη­μεί­ων, την ΕΤΑΔ Α.Ε. και την Κτη­μα­τι­κή Υπη­ρε­σία για την τά­χι­στη απο­κα­τά­στα­ση του βα­τή­ρα και την άμεση λήψη ορι­στι­κών μέ­τρων απο­κλει­σμού, προει­δο­ποιώ­ντας για πολύ σο­βα­ρό κίν­δυ­νο ατυ­χή­μα­τος με βαρύ τραυ­μα­τι­σμό αό­ρι­στου αριθ­μού προ­σώ­πων

Η υπό­θε­ση του ιστο­ρι­κού τρα­μπο­λί­νου στη θα­λάσ­σια πε­ριο­χή του Έλλη περνά σε νέα, κρι­σι­μό­τε­ρη φάση. Ύστε­ρα από την πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νη που έκρι­νε την κα­τα­σκευή στα­τι­κά ανε­παρ­κή και τη σφρά­γι­σή της από τη λι­με­νι­κή αρχή, η διευ­θύ­νου­σα την Ει­σαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Ρόδου απευ­θύ­νει πλέον ευ­θεία και δε­σμευ­τι­κή πα­ραγ­γε­λία προς όλους τους συ­ναρ­μό­διους κρα­τι­κούς φο­ρείς.

Το έγ­γρα­φο, που εκ­δό­θη­κε στο πλαί­σιο της κα­τε­πεί­γου­σας προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης που διε­νερ­γεί­ται για την επι­κιν­δυ­νό­τη­τα της εξέ­δρας, δεν αφή­νει πε­ρι­θώ­ρια πα­ρερ­μη­νεί­ας. Οι φο­ρείς υπο­χρε­ού­νται, όπως ανα­φέ­ρε­ται με κε­φα­λαία γράμ­μα­τα στο ίδιο το κεί­με­νο, να απο­κα­τα­στή­σουν τά­χι­στα τις φθο­ρές και, σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, να λά­βουν αμέ­σως ορι­στι­κά μέτρα απο­κλει­σμού της πρό­σβα­σης των λουο­μέ­νων μέχρι την ολο­κλή­ρω­ση των ερ­γα­σιών συ­ντή­ρη­σης.

Πρό­κει­ται για την πιο ηχηρή θε­σμι­κή πα­ρέμ­βα­ση στη μακρά ιστο­ρία της υπό­θε­σης, καθώς για πρώτη φορά η δι­κα­στι­κή αρχή δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στη διε­ρεύ­νη­ση ευ­θυ­νών αλλά κα­το­νο­μά­ζει συλ­λο­γι­κά τους υπό­χρε­ους και τους καλεί σε συ­γκε­κρι­μέ­νες ενέρ­γειες, τη στιγ­μή που, όπως δια­πι­στώ­νει η ίδια, ου­δείς εξ αυτών έχει κι­νη­θεί μέχρι σή­με­ρα.

Τι ακρι­βώς ζητά η Ει­σαγ­γε­λία

Το ει­σαγ­γε­λι­κό έγ­γρα­φο απευ­θύ­νε­ται προς ενέρ­γειες σε 5 απο­δέ­κτες, το γρα­φείο Δη­μάρ­χου του Δήμου Ρόδου, το γρα­φείο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, τον προϊ­στά­με­νο της Υπη­ρε­σί­ας Νε­ω­τέ­ρων Μνη­μεί­ων, τον προϊ­στά­με­νο του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Κλι­μα­κί­ου της ΕΤΑΔ Α.Ε. στη Ρόδο και τον ανα­πλη­ρω­τή προϊ­στά­με­νο της Κτη­μα­τι­κής Υπη­ρε­σί­ας Δω­δε­κα­νή­σων, ενώ κοι­νο­ποιεί­ται στην κε­ντρι­κή λι­με­νάρ­χη Ρόδου και στην οι­κεία Πε­ρι­φε­ρεια­κή Διοί­κη­ση του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος.

Η ει­σαγ­γε­λι­κή λει­τουρ­γός εκ­κι­νεί από τη δια­πί­στω­ση ότι η προ­κα­ταρ­κτι­κή εξέ­τα­ση κι­νή­θη­κε κα­τε­πει­γό­ντως μετά από ανα­φο­ρά της κε­ντρι­κής λι­με­νάρ­χη Ρόδου για την επι­κιν­δυ­νό­τη­τα του βα­τή­ρα προς τους χρή­στες του. Στο πλαί­σιο αυτό πα­ραγ­γέλ­θη­κε πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νη για τον έλεγ­χο της στα­τι­κής επάρ­κειας της κα­τα­σκευ­ής, τα πο­ρί­σμα­τα της οποί­ας απο­δεί­χθη­καν βα­ρύ­τα­τα. Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση που εγ­χει­ρί­στη­κε στην Ει­σαγ­γε­λία, η πε­ριο­χή του θε­με­λί­ου πα­ρου­σιά­ζει πολύ με­γά­λου βά­θους δια­βρώ­σεις στο σκυ­ρό­δε­μα, υπο­σκα­φές της βάσης σε όλη την πε­ρί­με­τρό της και πα­ρά­συρ­ση του με­γα­λύ­τε­ρου μέ­ρους των σακ­κο­λί­θων που είχαν το­πο­θε­τη­θεί για την απο­τρο­πή των υπο­σκα­φών. Το συ­μπέ­ρα­σμα είναι μο­νο­σή­μα­ντο. Ο βα­τή­ρας θε­ω­ρεί­ται στα­τι­κά ανε­παρ­κής και η χρήση του επι­σφα­λής.

Ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα απο­δί­δε­ται στο γε­γο­νός ότι οι τε­λευ­ταί­ες ερ­γα­σί­ες απο­κα­τά­στα­σης της κα­τα­σκευ­ής έγι­ναν εντός του έτους 2007, χωρίς έκτο­τε να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί οποιο­δή­πο­τε έργο συ­ντή­ρη­σης, πα­ρό­τι κατά τους θε­ρι­νούς μήνες η εξέ­δρα δέ­χε­ται εκτε­τα­μέ­νη χρήση από λουό­με­νους, οι οποί­οι, όπως ση­μειώ­νε­ται, επι­βα­ρύ­νουν ασφα­λώς τη στα­τι­κό­τη­τά της. Σχε­δόν 2 δε­κα­ε­τί­ες, δη­λα­δή, μια κα­τα­σκευή βυ­θι­σμέ­νη μέσα στη θά­λασ­σα και εκτε­θει­μέ­νη διαρ­κώς στη δια­βρω­τι­κή της δράση έμει­νε χωρίς καμία απο­λύ­τως φρο­ντί­δα, ενώ συ­νέ­χι­ζε να φι­λο­ξε­νεί κα­θη­με­ρι­νά πλή­θος κό­σμου.

Προ­σω­ρι­νά μέτρα από το Λι­με­ναρ­χείο και πε­ρι­πο­λί­ες στο ση­μείο

Στο έγ­γρα­φο απο­τυ­πώ­νε­ται και το τι έχει ήδη γίνει στο πεδίο. Κα­τό­πιν εντο­λών της Ει­σαγ­γε­λί­ας, το Κε­ντρι­κό Λι­με­ναρ­χείο Ρόδου έλαβε προ­σω­ρι­νά μέτρα απο­κλει­σμού της πρό­σβα­σης των λουο­μέ­νων στον βα­τή­ρα, του­λά­χι­στον μέχρι τη λήψη όλων των ανα­γκαί­ων ορι­στι­κών μέ­τρων από τους αρ­μό­διους κρα­τι­κούς φο­ρείς. Πα­ράλ­λη­λα, σκάφη του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος πραγ­μα­το­ποιούν τα­κτι­κές πε­ρι­πο­λί­ες στο ση­μείο για την απο­μά­κρυν­ση όσων, παρά την απα­γό­ρευ­ση, εξα­κο­λου­θούν να κά­νουν χρήση της εξέ­δρας.

Η ει­κό­να αυτή επι­βε­βαιώ­νει όσα είχαν κα­τα­γρα­φεί το προη­γού­με­νο διά­στη­μα, όταν η λι­με­νι­κή αρχή κλι­μά­κω­σε στα­δια­κά τα μέτρα της. Αρ­χι­κά είχε το­πο­θε­τη­θεί πι­να­κί­δα απα­γό­ρευ­σης, η οποία ωστό­σο αφαι­ρέ­θη­κε, αφή­νο­ντας εκ νέου την εξέ­δρα ανοι­χτή.

Ακο­λού­θη­σε η οριο­θέ­τη­ση της θα­λάσ­σιας ζώνης γύρω από την κα­τα­σκευή με σι­μα­δού­ρες και, τε­λι­κά, η αφαί­ρε­ση της σκά­λας ανό­δου, με την οποία κα­τέ­στη στην πράξη αδύ­να­τη η χρήση της. Παρά ταύτα, όπως προ­κύ­πτει από το ει­σαγ­γε­λι­κό έγ­γρα­φο, το φαι­νό­με­νο της πα­ρα­βί­α­σης της απα­γό­ρευ­σης δεν έχει εκλεί­ψει, γε­γο­νός που κα­θι­στά τα προ­σω­ρι­νά μέτρα ανε­παρ­κή και επι­βάλ­λει, κατά την ει­σαγ­γε­λι­κή κρίση, ορι­στι­κή λύση.

Η αιχμή για την αδρά­νεια των φο­ρέ­ων

Το πλέον καυ­στι­κό ση­μείο της πα­ρέμ­βα­σης βρί­σκε­ται στη δια­πί­στω­ση ότι, μέχρι την έκ­δο­ση του εγ­γρά­φου, ου­δείς εκ των φο­ρέ­ων προς τους οποί­ους απευ­θύ­νε­ται είχε λάβει οποιο­δή­πο­τε μέτρο, ούτε για τη συ­ντή­ρη­ση του βα­τή­ρα και την απο­κα­τά­στα­ση των φθο­ρών του, ούτε για τον ορι­στι­κό απο­κλει­σμό του χώρου από τους λουό­με­νους που αρ­νού­νται να συμ­μορ­φω­θούν στις συ­στά­σεις της λι­με­νι­κής αρχής. Το απο­τέ­λε­σμα, όπως ση­μειώ­νε­ται, είναι, παρά τη δια­γνω­σμέ­νη στα­τι­κή ανε­πάρ­κεια, να γί­νε­ται κα­θη­με­ρι­νώς χρήση της κα­τα­σκευ­ής από με­γά­λο αριθ­μό ατό­μων.

Ενό­ψει αυτών, η Ει­σαγ­γε­λία θε­με­λιώ­νει την πα­ραγ­γε­λία της στον πολύ σο­βα­ρό κίν­δυ­νο πρό­κλη­σης ατυ­χή­μα­τος από εν­δε­χό­με­νη κα­τάρ­ρευ­ση μέ­ρους ή και ολό­κλη­ρης της εξέ­δρας, λόγω της δια­πι­στω­μέ­νης σα­θρό­τη­τας των θε­με­λί­ων της, με πι­θα­νό­τα­το εν­δε­χό­με­νο τον βαρύ τραυ­μα­τι­σμό αό­ρι­στου αριθ­μού προ­σώ­πων που προ­σεγ­γί­ζουν το ση­μείο. Η δια­τύ­πω­ση αυτή έχει ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία, καθώς πε­ρι­γρά­φει το ακρι­βές νο­μι­κό και ου­σια­στι­κό υπό­βα­θρο πάνω στο οποίο θα κρι­θούν, σε δεύ­τε­ρο χρόνο, και οι όποιες ποι­νι­κές ευ­θύ­νες για την πο­λυ­ε­τή εγκα­τά­λει­ψη.

Η πρώτη απά­ντη­ση από την Υπη­ρε­σία Μνη­μεί­ων

Η πρώτη αντί­δρα­ση στο ει­σαγ­γε­λι­κό τε­λε­σί­γρα­φο ήρθε από την Υπη­ρε­σία Νε­ω­τέ­ρων Μνη­μεί­ων και Τε­χνι­κών Έργων Δω­δε­κα­νή­σου, η οποία με έγ­γρα­φό της της 18 Αυ­γού­στου 2026, σε απά­ντη­ση της ει­σαγ­γε­λι­κής πα­ραγ­γε­λί­ας της 17ης Αυ­γού­στου 2026, απέ­στει­λε εκ νέου πα­λαιό­τε­ρο απα­ντη­τι­κό της έγ­γρα­φο του Μαΐου 2022, δη­λώ­νο­ντας ότι πα­ρα­μέ­νει στη διά­θε­ση της Ει­σαγ­γε­λί­ας για κάθε διευ­κρί­νι­ση και συ­νερ­γα­σία.

Στο επι­συ­να­πτό­με­νο εκεί­νο έγ­γρα­φο, η Υπη­ρε­σία είχε απο­σα­φη­νί­σει ότι ο έλεγ­χος στα­τι­κής επάρ­κειας της εξέ­δρας, η λήψη μέ­τρων πρό­λη­ψης ατυ­χή­μα­τος κατά τη χρήση της, όπως ενη­με­ρω­τι­κές πι­να­κί­δες και αντιο­λι­σθη­τι­κός τά­πη­τας, καθώς και η σύ­ντα­ξη με­λε­τών και η εκτέ­λε­ση έργων συ­ντή­ρη­σης και επι­σκευ­ής, δεν εμπί­πτουν στις αρ­μο­διό­τη­τές της. Υπεν­θύ­μι­ζε, πα­ράλ­λη­λα, ότι το τρα­μπο­λί­νο εντάσ­σε­ται στο λου­τρι­κό συ­γκρό­τη­μα του Έλλη, που κα­τα­σκευά­στη­κε από την ιτα­λι­κή κυ­βέρ­νη­ση για τις λου­τρι­κές ανά­γκες της επο­χής και πα­ρα­χω­ρή­θη­κε στο σύ­νο­λό του στον Δήμο Ρόδου το 1971, με το ιδιο­κτη­σια­κό να ανή­κει, ανα­λό­γως της ερ­μη­νεί­ας του κει­μέ­νου της πα­ρα­χώ­ρη­σης, είτε στον Δήμο είτε στην ΕΤΑΔ Α.Ε. Επι­σή­μαι­νε, τέλος, ότι το σύ­νο­λο των εγκα­τα­στά­σε­ων έχει χα­ρα­κτη­ρι­στεί από το 1988 ιστο­ρι­κό δια­τη­ρη­τέο μνη­μείο και έργο τέ­χνης που χρή­ζει ει­δι­κής κρα­τι­κής προ­στα­σί­ας, με συ­νέ­πεια κάθε έργο συ­ντή­ρη­σης και επι­σκευ­ής να απαι­τεί, πέραν των λοι­πών δια­δι­κα­σιών, και τη δική της έγκρι­ση.

Η απά­ντη­ση αυτή, καί­τοι τυ­πι­κά συ­νερ­γά­σι­μη, ανα­δει­κνύ­ει το βα­θύ­τε­ρο πρό­βλη­μα της υπό­θε­σης. Η Υπη­ρε­σία επα­να­λαμ­βά­νει τη θέση περί αναρ­μο­διό­τη­τας που είχε δια­τυ­πώ­σει προ τε­τρα­ε­τί­ας, την ώρα που η ει­σαγ­γε­λι­κή πα­ραγ­γε­λία απευ­θύ­νε­ται πλέον στο σύ­νο­λο των φο­ρέ­ων ως συ­νυ­πό­χρε­ων, ανε­ξαρ­τή­τως των με­τα­ξύ τους δια­φω­νιών για το ιδιο­κτη­σια­κό.

Το πα­ρα­σκή­νιο ενός πο­λυ­ε­τούς αδιε­ξό­δου

Η ει­σαγ­γε­λι­κή πα­ρέμ­βα­ση δεν προ­έ­κυ­ψε εν κενώ. Έρ­χε­ται ως κα­τά­λη­ξη μιας μα­κράς αλυ­σί­δας εγ­γρά­φων και πα­ρα­λεί­ψε­ων που, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «δη­μο­κρα­τι­κής», απο­τυ­πώ­νουν ένα δια­χρο­νι­κό πινγκ πονγκ αρ­μο­διο­τή­των με­τα­ξύ των εμπλε­κό­με­νων υπη­ρε­σιών.

Η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου έχει υπο­στη­ρί­ξει ότι δεν της ανή­κει η κυ­ριό­τη­τα και ότι ου­δέ­πο­τε εκτέ­λε­σε ερ­γα­σί­ες από τα τέλη του 2007 και εντεύ­θεν, πα­ρα­πέ­μπο­ντας στην ΕΤΑΔ. Η Κτη­μα­τι­κή Υπη­ρε­σία το­πο­θε­τεί την εξέ­δρα στην ιδιω­τι­κή πε­ριου­σία του Δη­μο­σί­ου, με δια­χει­ρι­στή είτε τον Δήμο, εφό­σον θε­ω­ρη­θεί ότι συ­μπε­ρι­λή­φθη­κε στην πα­ρα­χώ­ρη­ση του 1971, είτε την ΕΤΑΔ. Η ΕΤΑΔ αρ­νεί­ται κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά κάθε αρ­μο­διό­τη­τα, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η εξέ­δρα συν­δέ­ε­ται λει­τουρ­γι­κά με ακί­νη­το κυ­ριό­τη­τας του Δήμου Ρόδου. Ο δε Δήμος, με πρό­σφα­το έγ­γρα­φο της αρ­μό­διας διεύ­θυν­σής του, το­πο­θέ­τη­σε την κα­τα­σκευή εντός της θα­λάσ­σιας ζώνης και την απέ­δω­σε στο Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο, δη­λώ­νο­ντας αναρ­μό­διος για ό,τι εκτεί­νε­ται πέρα από το όριο του σχε­δί­ου πό­λε­ως.

Στο βάθος της δια­μά­χης βρί­σκε­ται και η κτη­μα­το­λο­γι­κή εκ­κρε­μό­τη­τα που σέρ­νε­ται από το 1971, καθώς η προ­βλε­πό­με­νη με­τα­βί­βα­ση του συ­γκρο­τή­μα­τος στον Δήμο ου­δέ­πο­τε ολο­κλη­ρώ­θη­κε, το ακί­νη­το δεν απέ­κτη­σε ποτέ δική του κτη­μα­το­λο­γι­κή με­ρί­δα και η κυ­ριό­τη­τα εξα­κο­λου­θεί να εμ­φα­νί­ζε­ται στο όνομα του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου ως κοι­νό­χρη­στος χώρος, ενώ η από­πει­ρα τα­κτο­ποί­η­σης μέσω δια­πι­στω­τι­κής πρά­ξης του Δε­κεμ­βρί­ου του 2023 πά­γω­σε επει­δή ο προσ­διο­ρι­σμός των ορίων πε­ριε­λάμ­βα­νε και τμήμα αι­για­λού.

Την ίδια στιγ­μή, οι πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες συν­θέ­τουν μια ει­κό­να προϊ­ού­σας φθο­ράς. Ήδη το 2020 δεν είχε χο­ρη­γη­θεί βε­βαί­ω­ση στα­τι­κής επάρ­κειας λόγω αστο­χί­ας της προ­στα­σί­ας του θε­με­λί­ου, ενώ η πρό­σφα­τη έκ­θε­ση κα­τέ­γρα­ψε αι­σθη­τή επι­δεί­νω­ση σε σχέση με τότε, με εκτε­τα­μέ­νες υπο­σκα­φές και δια­βρώ­σεις σε ολό­κλη­ρη την πε­ρί­με­τρο της βάσης.

Για την ορι­στι­κή θω­ρά­κι­ση της κα­τα­σκευ­ής έχει προ­τα­θεί η κα­τα­σκευή πε­ρι­με­τρι­κού μαν­δύα οπλι­σμέ­νου σκυ­ρο­δέ­μα­τος πλά­τους 50 εκα­το­στών και ύψους 1,50 μέ­τρου από τον πυθ­μέ­να, με το­πο­θέ­τη­ση του­λά­χι­στον 2 σει­ρών σακ­κο­λί­θων, έπει­τα από εκ­πό­νη­ση στα­τι­κής με­λέ­της με έλεγ­χο σε ανα­τρο­πή και ολί­σθη­ση.

Με την ει­σαγ­γε­λι­κή πα­ραγ­γε­λία, το βάρος με­τα­τί­θε­ται πλέον ρητά και συλ­λο­γι­κά στους 5 απο­δέ­κτες της. Το ερώ­τη­μα δεν είναι πια ποιος φο­ρέ­ας θε­ω­ρεί εαυ­τόν αρ­μό­διο, αλλά ποιος θα συμ­μορ­φω­θεί πρώ­τος με μια εντο­λή που δεν επι­δέ­χε­ται ανα­βο­λή, σε μια υπό­θε­ση όπου η ασφά­λεια των λουο­μέ­νων, η ποι­νι­κή διε­ρεύ­νη­ση και η προ­στα­σία ενός χα­ρα­κτη­ρι­σμέ­νου μνη­μεί­ου της Ιτα­λο­κρα­τί­ας δια­πλέ­κο­νται πλέον αξε­διά­λυ­τα.