Απορρίφθηκε αγωγή υγειονομικού που διεκδικούσε αποζημίωση για την αναστολή καθηκόντων του στην πανδημία

• Το διοικητικό δικαστήριο έκρινε ότι η στέρηση των αποδοχών του κατά το επίδικο διάστημα δεν ήταν παράνομη, ενώ διέταξε τον χωρισμό του κοινού δικογράφου των 27 συνολικά εργαζομένων νοσοκομείου που είχαν προσφύγει από κοινού κατά του Δημοσίου και του νοσηλευτικού ιδρύματος

Μία ακόμη δικαστική απόφαση προστέθηκε στη μακρά αλυσίδα των υποθέσεων που γέννησε το μέτρο του υποχρεωτικού εμβολιασμού των εργαζομένων στις δομές υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», Διοικητικό Πρωτοδικείο απέρριψε την αγωγή ημεδαπού υγειονομικού, μόνιμου υπαλλήλου γενικού νοσοκομείου, ο οποίος ζητούσε να αναγνωριστεί η υποχρέωση των εναγομένων να του καταβάλουν συνολικά 81.620 ευρώ ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση για την περιουσιακή ζημία και την ηθική βλάβη που ισχυριζόταν ότι υπέστη από την επιβολή σε βάρος του ειδικού διοικητικού μέτρου της αναστολής καθηκόντων, λόγω της μη συμμόρφωσής του με την υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού.
Η απόφαση αφορά αγωγή που είχαν καταθέσει από κοινού 27 εργαζόμενοι του ίδιου νοσοκομείου τον Δεκέμβριο του 2023.

Η υπόθεση και οι αξιώσεις των εναγόντων
Οι ενάγοντες, όλοι εργαζόμενοι του νοσηλευτικού ιδρύματος, ζητούσαν να αναγνωριστεί η υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου και του νοσοκομείου να τους αποζημιώσουν, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον, για την απώλεια των αποδοχών τους εντός του ευρύτερου χρονικού διαστήματος από 1 Σεπτεμβρίου 2021 έως 31 Δεκεμβρίου 2022. Οι αξιώσεις τους στηρίζονταν στις διατάξεις περί αστικής ευθύνης του Δημοσίου και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, με τον ισχυρισμό ότι οι αποφάσεις του διοικητή του νοσοκομείου, με τις οποίες τέθηκαν σε αναστολή καθηκόντων άνευ αποδοχών, ήταν παράνομες.

Η περίπτωση του πρώτου ενάγοντος
Ο πρώτος ενάγων, τέθηκε σε αναστολή καθηκόντων από τις 2 Σεπτεμβρίου 2021, με απόφαση του διοικητή του νοσοκομείου, επειδή δεν συμμορφώθηκε με την υποχρέωση εμβολιασμού που θέσπισε ο νόμος για το σύνολο του προσωπικού των δομών υγείας. Το μέτρο ήρθη από τις 10 Ιανουαρίου 2022, καθώς ο ίδιος νόσησε από τον κορωνοϊό, ενώ στη συνέχεια απαλλάχθηκε από την υποχρέωση εμβολιασμού έως τις 10 Ιουλίου 2022.
Με την αγωγή του ζητούσε 6.620 ευρώ για την αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας που υποστήριζε ότι υπέστη από τη μη καταβολή των αποδοχών του κατά το διάστημα από 2 Σεπτεμβρίου 2021 έως 10 Ιανουαρίου 2022 και επιπλέον 75.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που ισχυριζόταν ότι υπέστη από την ίδια αιτία.
Όπως εξέθετε, η στέρηση της εργασίας και των μέσων βιοπορισμού του συνέπεσε με περίοδο αυξημένων οικογενειακών αναγκών, καθώς είχε τέκνο ηλικίας 2,5 ετών, η σύζυγός του δεν εργαζόταν το επίμαχο διάστημα και εκκρεμούσε η αποπληρωμή δανείου για την αγορά αυτοκινήτου, τις δόσεις του οποίου αδυνατούσε να εξυπηρετήσει.
Για τον λόγο αυτό, όπως υποστήριξε, αναγκάστηκε να ζητήσει οικονομική βοήθεια από συγγενικά του πρόσωπα, ενώ έτυχε και φιλανθρωπικής συνδρομής από συμπολίτες του.
Ο ενάγων προέβαλε ότι η στέρηση των αποδοχών του παραβίασε σειρά συνταγματικών διατάξεων, μεταξύ των οποίων την αρχή της αναλογικότητας, την αρχή της ισότητας, την προστασία της αξιοπρέπειας του ατόμου, την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας και το δικαίωμα στην εργασία, καθώς και διεθνείς συμβάσεις, όπως την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, τη Σύμβαση του Οβιέδο για τη βιοϊατρική, που καθιερώνει την αρχή της ενημερωμένης συναίνεσης του ασθενούς, και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το σκεπτικό της απόρριψης
Το δικαστήριο, στηριζόμενο στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, υπενθύμισε ότι ο υποχρεωτικός εμβολιασμός του προσωπικού των νοσοκομείων και το συνακόλουθο μέτρο της αναστολής καθηκόντων άνευ αποδοχών για τους μη συμμορφούμενους έχουν κριθεί συνταγματικά, εφόσον θεσπίστηκαν βάσει των επιστημονικών και επιδημιολογικών δεδομένων της εποχής και υπό την προϋπόθεση της επαναξιολόγησής τους εντός εύλογου χρόνου.
Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έχει δεχθεί ότι σε περιπτώσεις σοβαρού κινδύνου για τη δημόσια υγεία, όπως η πανδημία, το κράτος οφείλει να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα, τα οποία μπορεί να συνιστούν ακόμη και σοβαρή επέμβαση στα θεμελιώδη δικαιώματα, χωρίς αυτό να καθιστά τη ρύθμιση αντισυνταγματική, εφόσον τηρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις.
Σημειώνεται ότι, όπως έχει ήδη κριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας, η διατήρηση του μέτρου πέραν της 31ης Μαρτίου 2022, με την τελευταία νομοθετική παράταση της επαναξιολόγησης έως το τέλος του 2022, παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας, καθώς είχε παρέλθει διάστημα άνω των 8 μηνών από την εφαρμογή του χωρίς ουσιαστική επαναξιολόγηση βάσει επίκαιρων επιστημονικών στοιχείων. Ωστόσο, το κρίσιμο για τη συγκεκριμένη υπόθεση διάστημα ήταν διαφορετικό, καθώς η αναστολή του ενάγοντος έληξε στις 10 Ιανουαρίου 2022, δηλαδή σε χρόνο κατά τον οποίο, σύμφωνα με το δικαστήριο, το μέτρο εξακολουθούσε να είναι νόμιμο.
Ειδικότερα, το δικαστήριο έκρινε ότι οι 2 πρώτες νομοθετικές παρατάσεις της επαναξιολόγησης, αρχικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021 και εν συνεχεία έως τις 31 Μαρτίου 2022, δόθηκαν για σύντομα χρονικά διαστήματα και σε χρόνο που δεν είχε παρέλθει παρά λίγοι μήνες από την εισαγωγή και την έναρξη εφαρμογής του μέτρου.
Ως εκ τούτου, η διατήρηση της αναστολής του ενάγοντος κατά το επίδικο διάστημα δεν υπερέβη τον εύλογο χρόνο, δεν προσέκρουσε σε συνταγματική ή υπερνομοθετικής ισχύος διάταξη και δεν στοιχειοθετείται παρανομία του νοσοκομείου που να γεννά υποχρέωση αποζημίωσης.
Με το σκεπτικό αυτό η αγωγή απορρίφθηκε ως αβάσιμη ως προς τον πρώτο ενάγοντα, ο οποίος πάντως απαλλάχθηκε από τα δικαστικά έξοδα.

Εκτός δικαιοδοσίας το Δημόσιο και 2 επικουρικοί υπάλληλοι
Πέραν της ουσιαστικής κρίσης, το δικαστήριο προχώρησε και σε σημαντικές δικονομικές τομές. Απέρριψε την αγωγή ως απαράδεκτη κατά το μέρος που στρεφόταν κατά του Ελληνικού Δημοσίου, κρίνοντας ότι η ζημία από τη μη καταβολή των αποδοχών προήλθε αποκλειστικά από τις αποφάσεις του διοικητή του νοσοκομείου και, συνεπώς, μόνο το νοσηλευτικό ίδρυμα νομιμοποιείται παθητικά στη δίκη.
Επιπλέον, για δύο εκ των εναγόντων, ημεδαπή και ημεδαπό που υπηρετούσαν ως επικουρικό προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, η αγωγή απορρίφθηκε επίσης ως απαράδεκτη, καθώς οι διαφορές που αφορούν προσωπικό με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου υπάγονται στη δικαιοδοσία των πολιτικών και όχι των διοικητικών δικαστηρίων. Οι συγκεκριμένοι θα πρέπει, εφόσον επιμείνουν στις αξιώσεις τους, να απευθυνθούν στα αρμόδια πολιτικά δικαστήρια.

Χωρισμός του δικογράφου και νέα δικάσιμος τον Δεκέμβριο
Για τους υπόλοιπους ενάγοντες το δικαστήριο ανέβαλε την έκδοση οριστικής απόφασης και διέταξε τον χωρισμό του κοινού δικογράφου. Έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι 13 εξ αυτών δεν ομοδικούν παραδεκτώς, διότι εξειδικεύουν την ηθική βλάβη που επικαλούνται σε διαφορετικά, για τον καθέναν, πραγματικά περιστατικά και συνθήκες, στοιχείο που κατά το δικαστήριο δεν επιτρέπει την κοινή εκδίκαση των αξιώσεών τους.
Οι ενάγοντες αυτοί καλούνται να καταθέσουν ο καθένας νέο αυτοτελές δικόγραφο εντός προθεσμίας 30 ημερών από την επίδοση της απόφασης, ενώ οι λοιποί 12 θα καταθέσουν νέο κοινό δικόγραφο.
Σημειώνεται ότι επί του ζητήματος αυτού διατυπώθηκε μειοψηφία από το προεδρεύον μέλος της σύνθεσης, κατά την οποία η επίκληση εν μέρει διαφορετικών περιστατικών προς εξειδίκευση της κοινής ηθικής βλάβης, που εκπηγάζει από την ίδια φερόμενη ως παράνομη ενέργεια, δεν αρκεί για να άρει την ομοδικία και, συνεπώς, δεν χρειαζόταν χωρισμός του δικογράφου.
Οι χωριζόμενες υποθέσεις προσδιορίστηκαν να συζητηθούν σε νέα δικάσιμο στις 3 Δεκεμβρίου 2026, οπότε και αναμένεται να κριθεί η τύχη των αξιώσεων των υπόλοιπων εργαζομένων.

Οι ενάγοντες παρέστησαν με δικηγόρο τον κ. Ευάγγελο Λεβέντη, το Ελληνικό Δημόσιο από τη δικαστική πληρεξούσια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους κ. Φραντζέσκα Κοντιζά και το νοσοκομείο από την δικηγόρο κ. Δέσποινα Θανασιά.