Στο Υπουργείο Εσωτερικών παραπέμπει η ΔΕΥΑΡ το «αγκάθι» της διαγραφής Ζανεττούλλη

• Με ομόφωνη απόφασή του το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΥΑΡ ζητά επίσημες οδηγίες για το εάν ο δημοτικός σύμβουλος χάνει αυτοδικαίως τη θέση του στο όργανο μετά τη διαγραφή του από την παράταξη «Αρχή Οργάνωσης» του Νικόλαου Γερονικόλα, καθώς και για τον τρόπο αντικατάστασής του

Σε αχαρτογράφητα νομικά ύδατα φαίνεται πως κινείται η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Δήμου Ρόδου, καθώς η διαγραφή του δημοτικού συμβούλου Δημήτρη Ζανεττούλλη από τη δημοτική παράταξη της μειοψηφίας «Αρχή Οργάνωσης» δημιουργεί αλυσιδωτά ερωτήματα για τη σύνθεση και τη λειτουργία του Διοικητικού της Συμβουλίου.
Το Δ.Σ. της επιχείρησης, στη συνεδρίασή του της 3 Ιουλίου 2026, αποφάσισε ομόφωνα να απευθυνθεί στο αρμόδιο Υπουργείο, ζητώντας επίσημες ερμηνευτικές διευκρινίσεις για την εφαρμογή του νέου νόμου 5314/2026, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ μόλις στις 29 Ιουνίου 2026 και φαίνεται να μην έχει προλάβει ακόμη να «δοκιμαστεί» στην πράξη σε ανάλογες περιπτώσεις.

Η απόφαση 444/2026 και το επίμαχο θέμα εκτός ημερησίας
Το ζήτημα συζητήθηκε ως όγδοο θέμα εκτός ημερήσιας διάταξης στην τακτική συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΥΑΡ, που πραγματοποιήθηκε δια ζώσης στις 3 Ιουλίου 2026 στα γραφεία της επιχείρησης, υπό την προεδρία του δημοτικού συμβούλου κ. Σωτήριου Βαγιανού. Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής κ. Κ. Παπαμιχαήλ έθεσε υπόψη του σώματος τη με αριθμό πρωτοκόλλου 8712/2026 εισήγηση του προέδρου της ΔΕΥΑΡ κ. Σ. Βαγιανού, στην οποία αποτυπώνονται αναλυτικά τα πραγματικά περιστατικά, το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο και τα ερωτήματα που θα διαβιβαστούν στο Υπουργείο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο κ. Ζανεττούλλης, αιρετό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, απουσίαζε από τη συγκεκριμένη συνεδρίαση, όπως απουσίαζε και το λαϊκό μέλος κ. Γεωργία Στεφανάρα. Στη συνεδρίαση παρέστησαν ο πρόεδρος κ. Σωτήριος Βαγιανός, ο αντιπρόεδρος κ. Ιωάννης Μητσού, τα αιρετά μέλη κ.κ. Γεώργιος Παυλούς, Σαββίνα Παπαγεωργίου, Χρυσοβαλάντης Λάμπης και Δημήτριος Τσίκκης, το λαϊκό μέλος κ. Αγαπητός Πάλλας, ο εκπρόσωπος των εργαζομένων της ΔΕΥΑΡ κ. Ελευθέριος Καρανικόλας και ο εκπρόσωπος του ΤΕΕ Δωδεκανήσου κ. Μιχαήλ Μπράτιτσης, ενώ χρέη γραμματέως εκτέλεσε η κ. Φωτεινή Τσακίρη.

Το ιστορικό: από τον  ορισμό στη διαγραφή
Σύμφωνα με την εισήγηση, ο κ. Ζανεττούλλης είχε ορισθεί ως αιρετός εκπρόσωπος της μειοψηφίας στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΥΑΡ με την υπ’ αριθμόν 07/11-1-2024 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ρόδου, με την οποία συγκροτήθηκε το όργανο σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 1069/1980, όπως ίσχυε τότε, και με θητεία συνδεόμενη με την τρέχουσα δημοτική περίοδο 2024-2028. Ο κ. Ζανεττούλλης μετείχε στο όργανο ως δημοτικός σύμβουλος και μέλος της δημοτικής παράταξης μειοψηφίας «Αρχή Οργάνωσης», με επικεφαλής τον κ. Νικόλαο Γερονικόλα.
Η κατάσταση ανατράπηκε στις 30 Ιουνίου 2026, όταν ο επικεφαλής της παράταξης απέστειλε προς τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Ρόδου απόφαση διαγραφής του κ. Ζανεττούλλη, κατ’ επίκληση του άρθρου 116 παράγραφος 3 του ν. 5314/2026. Πρόκειται για διάταξη που, όπως επισημαίνεται στην εισήγηση, προβλέπει ότι η διαγραφή δημοτικού συμβούλου χωρεί με απόφαση μόνο του επικεφαλής της παράταξης, κοινοποιείται στον Πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου και δεν ανακαλείται. Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι ότι κατά τα άρθρα 116 παράγραφος 4 και 193 του ίδιου νόμου, το διαγραφέν μέλος δεν μπορεί να εξακολουθήσει να είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου των νομικών προσώπων του δήμου, όπως η ΔΕΥΑΡ, με τη θέση του να κενώνεται και να αντικαθίσταται.

Το νομικό κενό της μεταβατικής περιόδου
Το πρόβλημα που εντοπίζει η επιχείρηση έγκειται στο γεγονός ότι το υφιστάμενο Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτήθηκε υπό το προϊσχύσαν καθεστώς του ν. 1069/1980, ενώ ο νέος νόμος προβλέπει στο άρθρο 254 εντελώς διαφορετική σύνθεση για τα Διοικητικά Συμβούλια των ΔΕΥΑ, ήτοι πρόεδρο και 10μελές όργανο με 7 αιρετούς σε αναλογία 5 προς 2 μεταξύ πλειοψηφίας και μειοψηφίας, εκπρόσωπο εργαζομένων, εκπρόσωπο ΤΕΕ και δημότη, χωρίς ρητή πρόβλεψη ποσόστωσης φύλου ή αναπληρωματικών μελών για τους αιρετούς. Επιπλέον, όπως προκύπτει από την εισήγηση, η μεταβατική διάταξη του άρθρου 289 του νόμου, που προβλέπει προσαρμογή «αμέσως μετά τις δημαιρεσίες», δεν καταλαμβάνει τις ΔΕΥΑ, με αποτέλεσμα να μην είναι σαφές ποιο καθεστώς ισχύει έως τις επόμενες δημαιρεσίες.
Ιδιαίτερη διάσταση προσλαμβάνει και το ζήτημα της ποσόστωσης φύλου. Όπως επισημαίνεται στα πραγματικά περιστατικά της εισήγησης, η παράταξη της πλειοψηφίας διαθέτει 3 γυναίκες μέλη, εκ των οποίων η μία έχει ανεξαρτητοποιηθεί, ενώ, υπό ερμηνεία που θα απαιτούσε την πλήρη εφαρμογή της σύνθεσης του άρθρου 254 και της ποσόστωσης του ενός τρίτου (1/3) ανά φύλο του άρθρου 191 παράγραφος 5, θα απαιτούνταν 2 τακτικές και 2 αναπληρώτριες από την παράταξη της πλειοψηφίας, κάτι που καθίσταται αντικειμενικά αδύνατο.

Τα 5 ερωτήματα προς το Υπουργείο
Το ερώτημα που ενέκρινε το Διοικητικό Συμβούλιο και θα διαβιβαστεί στο αρμόδιο Υπουργείο διαρθρώνεται σε 5 βασικούς άξονες.
Το πρώτο ερώτημα αφορά το εάν εφαρμόζεται ήδη, από την έναρξη ισχύος του ν. 5314/2026, η ρύθμιση του άρθρου 193 παράγραφος 4 περί απώλειας της ιδιότητας μέλους Δ.Σ. νομικού προσώπου του δήμου λόγω διαγραφής, επί μέλους ήδη συγκροτημένου υπό τον ν. 1069/1980 Διοικητικού Συμβουλίου ΔΕΥΑ, ή εάν η εφαρμογή της αναστέλλεται μέχρι τις επόμενες δημαιρεσίες και, στη δεύτερη περίπτωση, επί ποιας νομικής βάσεως, δεδομένου ότι οι ΔΕΥΑ δεν εμπίπτουν στο άρθρο 289.
Το δεύτερο ερώτημα ζητά διευκρινίσεις, εφόσον γίνει δεκτή η άμεση εφαρμογή της διάταξης, ως προς τον τρόπο και το καθεστώς διενέργειας της αντικατάστασης του διαγραφέντος μέλους κατά τη μεταβατική περίοδο, δηλαδή εάν αυτή θα γίνει υπό το προϊσχύον καθεστώς του άρθρου 3 του ν. 1069/1980 ή υπό το νέο άρθρο 254, καθώς και εάν η κενωθείσα θέση παραμένει θέση της μειοψηφίας, πληρούμενη από αυτή σύμφωνα με το άρθρο 191 παράγραφος 4.
Το τρίτο ερώτημα θέτει το κομβικό δίλημμα εάν η τυχόν υποχρέωση αντικατάστασης περιορίζεται αποκλειστικά στην πλήρωση της συγκεκριμένης κενωθείσας θέσης, υπό τη σύνθεση βάσει της οποίας συγκροτήθηκε το όργανο, ή εάν επιφέρει ολική εφαρμογή της νέας σύνθεσης του άρθρου 254 στο υφιστάμενο Διοικητικό Συμβούλιο, δηλαδή ανασυγκρότησή του με, ενδεικτικά, αντικατάσταση του λαϊκού ή δημότη μέλους από αιρετό εκπρόσωπο της πλειοψηφίας και μεταβολή της αναλογίας εκπροσώπησης πλειοψηφίας και μειοψηφίας. Συναφώς, ερωτάται ποια από τις δύο συνθέσεις θεωρείται εν ισχύ μέχρι τις επόμενες δημαιρεσίες.
Το τέταρτο ερώτημα έχει και πρακτική αιχμή, καθώς ζητείται να διευκρινιστεί, σε περίπτωση που κριθεί ότι η θέση κενώθηκε αυτοδικαίως από τον χρόνο της διαγραφής, ήτοι από τις 30 Ιουνίου 2026, ποια θα είναι η επίπτωση στο κύρος των αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΥΑΡ που τυχόν ελήφθησαν εν τω μεταξύ με τη συμμετοχή του διαγραφέντος μέλους.
Το πέμπτο ερώτημα, τέλος, εστιάζει στην ποσόστωση φύλου, ζητώντας να απαντηθεί εάν εφαρμόζονται η ποσόστωση του ενός τρίτου (1/3) ανά φύλο του άρθρου 191 παράγραφος 5 και ο θεσμός των αναπληρωματικών μελών επί Διοικητικού Συμβουλίου ΔΕΥΑ, δεδομένου ότι το άρθρο 254 είναι ειδικό και δεν προβλέπει ρητά ούτε ποσόστωση ούτε αναπληρωματικά μέλη για τους αιρετούς εκπροσώπους.
Εφόσον δε εφαρμόζονται, ερωτάται πώς πληρούται η ποσόστωση όταν είναι αντικειμενικά αδύνατη η κάλυψή της από την παράταξη της πλειοψηφίας και ειδικότερα εάν θεωρείται νόμιμη η συγκρότηση με πλήρωση της ποσόστωσης «κατά το δυνατόν», κατ’ αναλογία προς το άρθρο 48 παράγραφος 4, εάν προβλέπεται στρογγυλοποίηση ή μείωση του απαιτούμενου αριθμού και εάν ο απαιτούμενος αριθμός μπορεί να καλυφθεί από γυναίκες άλλων κατηγοριών μελών, όπως του δημότη, του εκπροσώπου ΤΕΕ ή των εργαζομένων, ή από τη μειοψηφία.
Η απάντηση του Υπουργείου αναμένεται πλέον με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα κρίνει όχι μόνο την τύχη της θέσης του κ. Ζανεττούλλη στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΥΑΡ, αλλά ενδεχομένως και τη συνολική φυσιογνωμία του οργάνου έως τις επόμενες δημαιρεσίες, ενώ θα αποτελέσει και οδηγό για ανάλογες περιπτώσεις δημοτικών επιχειρήσεων σε ολόκληρη τη χώρα.