Στο φως το παρασκήνιο της ρήξης ΕΤΑΔ και Δήμου Ρόδου για τους αιγιαλούς του νησιού

• Όπως αποκαλύπτει σήμερα η “δημοκρατική”, ο Δήμος είχε αποδεχθεί εγγράφως τους βασικούς όρους νέας προγραμματικής συνεργασίας με αντάλλαγμα το 20% των εσόδων, πριν υπαναχωρήσει έναν μήνα αργότερα • Τι πραγματικά ισχύει για το νομικό καθεστώς των επίμαχων παραλιών και πού βρίσκονται σήμερα οι διαγωνισμοί για τη θερινή περίοδο

Νέα δεδομένα προκύπτουν για την υπόθεση των αιγιαλών της Ρόδου που τελούν υπό τη διαχείριση της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει έντονες δημόσιες αντιπαραθέσεις το τελευταίο διάστημα στο νησί.
H εικόνα που έχει καλλιεργηθεί γύρω από το θεσμικό καθεστώς των συγκεκριμένων παραλιών απέχει σημαντικά από την πραγματικότητα, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το παρασκήνιο της συνεργασίας μεταξύ ΕΤΑΔ και Δήμου Ρόδου, η οποία κατέρρευσε την άνοιξη του 2026, λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη της τουριστικής σεζόν.
Ένα καθεστώς που μετρά δεκαετίες και όχι διετία
Σε αντίθεση με όσα έχουν κατά καιρούς υποστηριχθεί δημοσίως, οι επίμαχοι αιγιαλοί δεν περιήλθαν στην αρμοδιότητα της ΕΤΑΔ το 2023 ή το 2024. Πρόκειται για Τουριστικά Δημόσια Κτήματα (Τ.Δ.Κ.), δηλαδή για ειδικά χαρακτηρισμένες ζώνες αιγιαλού που δημιουργήθηκαν ήδη από προηγούμενες δεκαετίες, με σκοπό να υποστηρίξουν την οργανωμένη τουριστική ανάπτυξη. Οι ζώνες αυτές συνδέονταν είτε με παρακείμενα ακίνητα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ) είτε με ευρύτερες περιοχές που προορίζονταν για μελλοντική τουριστική αξιοποίηση.
Όπως προκύπτει από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, η διοίκηση και διαχείριση περίπου 130 τέτοιων Τουριστικών Δημοσίων Κτημάτων σε ολόκληρη τη χώρα μεταβιβάστηκε από τον ΕΟΤ στην ΕΤΑΔ ήδη από το 1998, με τις διατάξεις του άρθρου 13 του ν. 2636/1998. Ο μεταγενέστερος ν. 5036/2023, στον οποίο συχνά αποδίδεται η «μεταφορά» των παραλιών στην εταιρεία, δεν εισήγαγε στην πραγματικότητα νέα αρμοδιότητα. Επαναβεβαίωσε το ήδη ισχύον καθεστώς για συγκεκριμένα Τ.Δ.Κ., των οποίων η αξιοποίηση είχε προσωρινά ανατεθεί στις Κτηματικές Υπηρεσίες.
Κρίσιμη παράμετρος της υπόθεσης είναι ότι οι αιγιαλοί αυτοί εξακολουθούν να αποτελούν κοινόχρηστα αγαθά. Δεν έχουν μεταβιβαστεί στην κυριότητα της ΕΤΑΔ και δεν διαφοροποιούνται ως προς το καθεστώς προστασίας τους από οποιονδήποτε άλλο αιγιαλό της χώρας.
Η εταιρεία ασκεί αποκλειστικά αρμοδιότητα διοίκησης και διαχείρισης, εφαρμόζοντας το εκάστοτε νομοθετικό πλαίσιο για την παραχώρηση της απλής χρήσης, ακριβώς όπως πράττουν οι Κτηματικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών για τις υπόλοιπες παραλίες της επικράτειας. Υπενθυμίζεται ότι ως απλή χρήση αιγιαλού νοείται η παραχώρηση τμήματος παραλίας για δραστηριότητες που εξυπηρετούν τους λουόμενους, όπως η τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών, θαλάσσιων μέσων αναψυχής ή καντίνας, χωρίς αλλοίωση του φυσικού χαρακτήρα της περιοχής, χωρίς μόνιμες κατασκευές και χωρίς αποκλεισμό της ελεύθερης πρόσβασης του κοινού.

Η συμφωνία που ναυάγησε  μέσα σε έναν μήνα
Το πλέον αποκαλυπτικό σκέλος της υπόθεσης αφορά στις σχέσεις της ΕΤΑΔ με τον Δήμο Ρόδου. Oπως αποκαλύπτει σήμερα η “δημοκρατική”, μετά τη λήξη της προγραμματικής συμφωνίας του 2023, η οποία ολοκληρώθηκε το 2025, οι δύο πλευρές βρίσκονταν σε συνεννοήσεις για τη σύναψη νέας συνεργασίας.
Οι επαφές αυτές φάνηκε μάλιστα να αποδίδουν καρπούς, καθώς στις 23 Μαρτίου 2026 η ΕΤΑΔ έλαβε την έγγραφη αποδοχή του Δήμου επί των βασικών όρων της νέας προγραμματικής συνεργασίας.
Η συμφωνία εγκρίθηκε στη συνέχεια και από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας και, όπως προκύπτει, προέβλεπε για πρώτη φορά οικονομικά ανταποδοτικά οφέλη για τον Δήμο Ρόδου, με ποσοστό 20% επί των εσόδων.
Ωστόσο, η εξέλιξη που ακολούθησε ανέτρεψε το κλίμα. Στις 23 Απριλίου 2026, δηλαδή ακριβώς έναν μήνα μετά την έγγραφη αποδοχή και χωρίς να έχει μεσολαβήσει καμία άλλη επικοινωνία, ο Δήμος Ρόδου υπαναχώρησε από τη συμφωνία. Η δημοτική αρχή προέταξε επιχειρήματα που ουδέποτε είχαν τεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων και δεν είχαν αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης κατά το προηγούμενο διάστημα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως εκτιμάται από πηγές με γνώση των διαδικασιών, εάν η εταιρεία γνώριζε εξαρχής ότι ο Δήμος δεν επιθυμούσε πραγματικά τη συμφωνία, θα είχε εκκινήσει τις διαγωνιστικές διαδικασίες πολύ νωρίτερα.
Αντ’ αυτού, εξαντλήθηκε κάθε περιθώριο συνεννόησης με τις τοπικές αρχές, με αποτέλεσμα οι διαγωνισμοί να προκηρυχθούν εν τέλει στα μέσα Μαΐου, σε απόσταση αναπνοής από την κορύφωση της τουριστικής περιόδου.

Οι διαγωνισμοί και τα αριθμητικά δεδομένα
Μετά τη μη υπογραφή της νέας Προγραμματικής Συμφωνίας, η ΕΤΑΔ προχώρησε, στο πλαίσιο των νόμιμων προβλεπόμενων διαδικασιών, στην προκήρυξη ανοικτών διαγωνισμών στις 11 Μαΐου 2026 για την εκμίσθωση τμημάτων των αιγιαλών Κανάρη, Ακτής Μιαούλη, Ενυδρείου, Ιαλυσσού, Ιξιάς και Τσαμπίκας, που υπάγονται στη διαχείρισή της.
Η διαδικασία αφορούσε συνολικά 93 τμήματα αιγιαλού και είχε ως στόχο τη διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας των παραλιών κατά τη θερινή περίοδο, την εξυπηρέτηση πολιτών και επισκεπτών και την εύρυθμη δραστηριοποίηση των επιχειρήσεων.
Για τις ανάγκες του διαγωνισμού διαμορφώθηκε τάχιστα ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ενώ σε διάστημα περίπου ενός μήνα κατακυρώθηκαν συνολικά 57 σημεία σε αναδόχους. Από αυτά έχουν ήδη υπογραφεί τα 51 συμβόλαια, με τα υπόλοιπα να βρίσκονται στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης.
Παράλληλα, εξελίχθηκε και η διαδικασία παραχώρησης προς όμορες επιχειρήσεις, δηλαδή προς καταστήματα και ξενοδοχειακές μονάδες που γειτνιάζουν με τις παραλίες. Στο πλαίσιο αυτό υποβλήθηκαν 44 αιτήσεις για τη Ρόδο. Από αυτές έχουν ήδη εκδοθεί 17 μισθωτήρια, 7 ενδιαφερόμενοι έχουν λάβει επιστολή βασικών όρων, 12 περιπτώσεις βρίσκονται σε αναμονή συμπληρωματικών δικαιολογητικών που προβλέπει ο νόμος, ενώ 13 αιτήσεις αρχειοθετήθηκαν επειδή δεν πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Το σύνολο των διαδικασιών, όπως προβλέπει ο ν. 5092/2024 που διέπει τη φετινή θερινή περίοδο, διενεργείται μέσω ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων και δικαιολογητικών, με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, προκαθορισμένες προϋποθέσεις και πλήρη έλεγχο των απαιτούμενων στοιχείων. Η προσέγγιση αυτή περιορίζει τη διακριτική ευχέρεια, ενισχύει τη διαφάνεια και διασφαλίζει ίση μεταχείριση των επιχειρήσεων, διατηρώντας παράλληλα αδιαπραγμάτευτο τον κοινόχρηστο χαρακτήρα του αιγιαλού.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η αντιπαράθεση για τις παραλίες της Ρόδου δεν είναι καινούργια. Οι δημόσιες τοποθετήσεις που πύκνωσαν το τελευταίο διάστημα επανέφεραν στο προσκήνιο ερωτήματα για το ποιος διαχειρίζεται τους αιγιαλούς του νησιού, με ποιο δικαίωμα και υπό ποιους όρους. Τα στοιχεία που παρατέθηκαν παραπάνω δείχνουν ότι το καθεστώς αυτό έχει τις ρίζες του στο 1998 και στη μεταβίβαση των Τουριστικών Δημοσίων Κτημάτων από τον ΕΟΤ στην ΕΤΑΔ, γεγονός που ανατρέπει την εντύπωση περί πρόσφατης «απόσπασης» των παραλιών από την τοπική αυτοδιοίκηση.
Το ναυάγιο της προγραμματικής συνεργασίας του 2026 αφήνει πάντως ανοιχτό το ερώτημα των μελλοντικών σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών, σε ένα νησί όπου η διαχείριση των παραλιών αποτελεί ζήτημα με προφανείς οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις. Το βέβαιο είναι ότι, για τη φετινή τουριστική περίοδο, οι διαδικασίες έχουν προχωρήσει σε βαθμό που εξασφαλίζει τη λειτουργία των οργανωμένων τμημάτων των παραλιών, ενώ το θεσμικό πλαίσιο παραμένει κοινό για όλη τη χώρα, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς ειδικές ρυθμίσεις για τη Ρόδο.