Ποιος ήταν ο Νίκος Ταγαράς, ο άνθρωπος πίσω από τη μεγαλύτερη χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση των τελευταίων δεκαετιών

Πίσω από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες με­ταρ­ρυθ­μί­σεις του υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας την τε­λευ­ταία εξα­ε­τία, βρι­σκό­ταν ένας πο­λι­τι­κός που απέ­φευ­γε συ­στη­μα­τι­κά τα φώτα της δη­μο­σιό­τη­τας. Ο Νίκος Τα­γα­ράς μπο­ρεί να μην υπήρ­ξε προ­βε­βλη­μέ­νος υπουρ­γός, υπήρ­ξε όμως ίσως ο πλέον κα­θο­ρι­στι­κός πα­ρά­γο­ντας στη δια­μόρ­φω­ση της νέας χω­ρο­τα­ξι­κής και πο­λε­ο­δο­μι­κής πο­λι­τι­κής της χώρας.

Ο θά­να­τός του σε ηλι­κία 70 ετών ση­μα­το­δο­τεί την απώ­λεια ενός πο­λι­τι­κού που συ­νέ­δε­σε το όνομά του με τη με­γα­λύ­τε­ρη προ­σπά­θεια ανα­σχε­δια­σμού του ελ­λη­νι­κού χώρου από τη με­τα­πο­λί­τευ­ση και μετά. Για τον τε­χνι­κό κόσμο, τους μη­χα­νι­κούς, την αυ­το­διοί­κη­ση και όσους ασχο­λού­νται με την ανά­πτυ­ξη, το πε­ρι­βάλ­λον και τις επεν­δύ­σεις, ο Νίκος Τα­γα­ράς υπήρ­ξε κάτι πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από ένας υφυ­πουρ­γός. Υπήρ­ξε ο άν­θρω­πος που έδωσε πο­λι­τι­κή και θε­σμι­κή συ­νέ­χεια σε μια σειρά πα­ρεμ­βά­σε­ων που επι­χει­ρούν να αλ­λά­ξουν τον τρόπο με τον οποίο ορ­γα­νώ­νε­ται και ανα­πτύσ­σε­ται η Ελ­λά­δα.

Από το Χι­λιο­μό­δι στο κέ­ντρο των απο­φά­σε­ων

Γεν­νη­μέ­νος το 1956 στο Χι­λιο­μό­δι Κο­ριν­θί­ας, ο Νίκος Τα­γα­ράς σπού­δα­σε Πο­λι­τι­κός Μη­χα­νι­κός στο Εθνι­κό Με­τσό­βιο Πο­λυ­τε­χνείο και άσκη­σε το επάγ­γελ­μα για πε­ρί­που τέσ­σε­ρις δε­κα­ε­τί­ες. Η τε­χνι­κή του κα­τάρ­τι­ση δεν απο­τέ­λε­σε απλώς επαγ­γελ­μα­τι­κό εφό­διο, αλλά κα­θό­ρι­σε και τον τρόπο με τον οποίο προ­σέγ­γι­σε την πο­λι­τι­κή.

Η δια­δρο­μή του ξε­κί­νη­σε από την αυ­το­διοί­κη­ση. Διε­τέ­λε­σε πρό­ε­δρος της κοι­νό­τη­τας Χι­λιο­μο­δί­ου, δή­μαρ­χος Τε­νέ­ας και στη συ­νέ­χεια νο­μάρ­χης Κο­ριν­θί­ας. Από εκεί πέ­ρα­σε στην κε­ντρι­κή πο­λι­τι­κή σκηνή, εκλε­γό­με­νος βου­λευ­τής Κο­ριν­θί­ας με τη Νέα Δη­μο­κρα­τία.

Η πρώτη του πα­ρου­σία στην πο­λι­τι­κή ηγε­σία του ΥΠΕΝ κα­τα­γρά­φη­κε την πε­ρί­ο­δο 2014-2015 ως ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, Ενέρ­γειας και Κλι­μα­τι­κής Αλ­λα­γής. Ωστό­σο, η πε­ρί­ο­δος που σφρά­γι­σε την πο­λι­τι­κή του δια­δρο­μή ήταν εκεί­νη που ξε­κί­νη­σε τον Αύ­γου­στο του 2020, όταν επέ­στρε­ψε στο υπουρ­γείο ως υφυ­πουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας.

Ο άν­θρω­πος του χω­ρι­κού σχε­δια­σμού

Από το 2020 και μετά, ο Νίκος Τα­γα­ράς ανέ­λα­βε ου­σια­στι­κά το σύ­νο­λο του χαρ­το­φυ­λα­κί­ου που αφορά τη χω­ρο­τα­ξία και την πο­λε­ο­δο­μία.

Το­πι­κά και Ει­δι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά Σχέ­δια, εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση, Νέος Οι­κο­δο­μι­κός Κα­νο­νι­σμός και ει­δι­κά χω­ρο­τα­ξι­κά πλαί­σια απο­τέ­λε­σαν τον βα­σι­κό πυ­ρή­να της δρα­στη­ριό­τη­τάς του.

Σε μια χώρα όπου επί δε­κα­ε­τί­ες η ανά­πτυ­ξη εξε­λισ­σό­ταν συχνά χωρίς ολο­κλη­ρω­μέ­νο σχε­δια­σμό και με ση­μα­ντι­κές θε­σμι­κές εκ­κρε­μό­τη­τες, ο Τα­γα­ράς ανέ­λα­βε να προ­ω­θή­σει μια συ­νο­λι­κή ανα­διορ­γά­νω­ση των κα­νό­νων που διέ­πουν τη χρήση και την ορ­γά­νω­ση του χώρου.

Το πρό­γραμ­μα «Κων­στα­ντί­νος Δο­ξιά­δης»

Η με­γα­λύ­τε­ρη ίσως πα­ρέμ­βα­ση που φέρει τη σφρα­γί­δα του είναι το πρό­γραμ­μα πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού «Κων­στα­ντί­νος Δο­ξιά­δης».

Πρό­κει­ται για το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­γραμ­μα πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού που έχει υλο­ποι­η­θεί στη χώρα από τη σύ­στα­ση του ελ­λη­νι­κού κρά­τους, με στόχο την κά­λυ­ψη σχε­δόν ολό­κλη­ρης της επι­κρά­τειας από Το­πι­κά και Ει­δι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά Σχέ­δια.

Ου­σια­στι­κά, το εγ­χεί­ρη­μα φι­λο­δο­ξεί να δώσει για πρώτη φορά σα­φείς απα­ντή­σεις στο ερώ­τη­μα τι επι­τρέ­πε­ται να ανα­πτυ­χθεί, πού και με ποιους όρους, πε­ριο­ρί­ζο­ντας την αβε­βαιό­τη­τα που χα­ρα­κτή­ρι­ζε επί δε­κα­ε­τί­ες το χω­ρο­τα­ξι­κό κα­θε­στώς της χώρας.

Η δύ­σκο­λη υπό­θε­ση της εκτός σχε­δί­ου δό­μη­σης

Ένα από τα πιο σύν­θε­τα ζη­τή­μα­τα που δια­χει­ρί­στη­κε ήταν η ανα­μόρ­φω­ση του πλαι­σί­ου της εκτός σχε­δί­ου δό­μη­σης.

Οι απο­φά­σεις του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας, η ανά­γκη συμ­μόρ­φω­σης με σύγ­χρο­νες αρχές χω­ρι­κού σχε­δια­σμού και οι πιέ­σεις για με­γα­λύ­τε­ρη ασφά­λεια δι­καί­ου οδή­γη­σαν σε μια σειρά πα­ρεμ­βά­σε­ων που επη­ρέ­α­σαν άμεσα χι­λιά­δες ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των.

Το θέμα προ­κά­λε­σε έντο­νες αντι­δρά­σεις και πο­λι­τι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις, ωστό­σο ο Τα­γα­ράς υπο­στή­ρι­ζε στα­θε­ρά ότι η χώρα όφει­λε να πε­ρά­σει από το κα­θε­στώς της εξαί­ρε­σης στο κα­θε­στώς του σχε­δια­σμού.

Τα νέα χω­ρο­τα­ξι­κά πλαί­σια

Το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο ίσως στοι­χείο της πα­ρα­κα­τα­θή­κης του αφορά τη νέα γενιά Ει­δι­κών Χω­ρο­τα­ξι­κών Πλαι­σί­ων που βρί­σκο­νται σε  εξέ­λι­ξη.

Το νέο Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο για τον Του­ρι­σμό φι­λο­δο­ξεί να κα­θο­ρί­σει το μο­ντέ­λο ανά­πτυ­ξης του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού για τις επό­με­νες δε­κα­ε­τί­ες, δί­νο­ντας απα­ντή­σεις σε κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα όπως η φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα των προ­ο­ρι­σμών, η αντι­με­τώ­πι­ση του υπερ­του­ρι­σμού και η προ­στα­σία του φυ­σι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

Αντί­στοι­χα, το νέο χω­ρο­τα­ξι­κό για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας, που βρί­σκε­ται στην τε­λι­κή ευ­θεία, κα­λεί­ται να ισορ­ρο­πή­σει ανά­με­σα στην επι­τά­χυν­ση της ενερ­γεια­κής με­τά­βα­σης και στην προ­στα­σία του το­πί­ου, της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας και των το­πι­κών κοι­νω­νιών.

Στην ίδια κα­τεύ­θυν­ση κι­νεί­ται και η ανα­θε­ώ­ρη­ση του ει­δι­κού χω­ρο­τα­ξι­κού πλαι­σί­ου για τη βιο­μη­χα­νία και τα logistics, που ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει το επό­με­νο με­γά­λο βήμα της χω­ρο­τα­ξι­κής με­ταρ­ρύθ­μι­σης.

Μέχρι το τέλος στην πρώτη γραμ­μή

Παρά τα σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα υγεί­ας που αντι­με­τώ­πι­ζε τα τε­λευ­ταία χρό­νια, ο Νίκος Τα­γα­ράς πα­ρέ­μει­νε μέχρι τέ­λους ενερ­γός στα κα­θή­κο­ντά του. Χωρίς να δη­μο­σιο­ποιεί τη μάχη που έδινε, συ­νέ­χι­σε να ερ­γά­ζε­ται με την ίδια προ­σή­λω­ση στα ζη­τή­μα­τα του χω­ρι­κού σχε­δια­σμού και της πο­λε­ο­δο­μι­κής με­ταρ­ρύθ­μι­σης, πα­ρα­μέ­νο­ντας στη θέση του υφυ­πουρ­γού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας μέχρι τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες της ζωής του.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι η τε­λευ­ταία δη­μό­σια εμ­φά­νι­σή του πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε πριν από λίγες μόλις ημέ­ρες, κατά την πα­ρου­σί­α­ση του νέου Ει­δι­κού Χω­ρο­τα­ξι­κού Πλαι­σί­ου για τον Του­ρι­σμό. Ενός θε­σμι­κού έργου που συ­μπύ­κνω­νε τη φι­λο­σο­φία που υπη­ρέ­τη­σε σε όλη του τη δια­δρο­μή: πε­ρισ­σό­τε­ρο σχε­δια­σμό, σα­φείς κα­νό­νες και μα­κρο­πρό­θε­σμη ορ­γά­νω­ση του χώρου.

Παρά τη φα­νε­ρή κα­τα­πό­νη­ση, επέ­λε­ξε να βρί­σκε­ται παρών. Μια ει­κό­να που, σύμ­φω­να με συ­νερ­γά­τες του, απο­τύ­πω­νε τον χα­ρα­κτή­ρα ενός πο­λι­τι­κού χα­μη­λών τόνων, με τε­χνι­κή επάρ­κεια, με­θο­δι­κό­τη­τα και έντο­νη αί­σθη­ση κα­θή­κο­ντος.

Η πα­ρα­κα­τα­θή­κη

Η πο­λι­τι­κή πα­ρα­κα­τα­θή­κη του Νίκου Τα­γα­ρά δεν βρί­σκε­ται σε μια με­μο­νω­μέ­νη νο­μο­θε­τι­κή πρω­το­βου­λία ούτε σε ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο έργο.

Βρί­σκε­ται κυ­ρί­ως στην προ­σπά­θεια να αλ­λά­ξει η φι­λο­σο­φία με την οποία η Ελ­λά­δα αντι­με­τω­πί­ζει τον χώρο της. Να πε­ρά­σει από τις απο­σπα­σμα­τι­κές πα­ρεμ­βά­σεις, τις εξαι­ρέ­σεις και τις εκ­κρε­μό­τη­τες δε­κα­ε­τιών σε ένα σύ­στη­μα ορ­γα­νω­μέ­νου χω­ρι­κού σχε­δια­σμού με κα­νό­νες, προ­βλε­ψι­μό­τη­τα και μα­κρο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα.

Για τον λόγο αυτό, πολ­λοί στον τε­χνι­κό και επι­στη­μο­νι­κό κόσμο θε­ω­ρούν ότι ο πο­λι­τι­κός μη­χα­νι­κός από την Κο­ριν­θία υπήρ­ξε ο βα­σι­κός εκ­φρα­στής της με­γα­λύ­τε­ρης χω­ρο­τα­ξι­κής και πο­λε­ο­δο­μι­κής με­ταρ­ρύθ­μι­σης που επι­χει­ρή­θη­κε στη χώρα τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες.

Και αυτό είναι ίσως το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο απο­τύ­πω­μα που αφή­νει πίσω του. Ένας πο­λι­τι­κός χα­μη­λού προ­φίλ, που δεν επε­δί­ω­ξε ποτέ την προ­σω­πι­κή προ­βο­λή, αλλά συ­νέ­δε­σε το όνομά του με τον ανα­σχε­δια­σμό του ελ­λη­νι­κού χώρου και πα­ρέ­μει­νε στην πρώτη γραμ­μή της μάχης μέχρι το τέλος.

Πηγή: protothema.gr