ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Πανελλαδικές εξετάσεις: Όταν η επίδοση γίνεται βάρος

news room 2 λεπτά ανάγνωση
Βασίλης Σαλούστρος Ψυχολόγος Bsc, Msc
✦ Σύνοψη ⌄
  • Κάθε χρόνο, οι πανελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις προ­κα­λούν έντονη ψυχο­λο­γική πίεση στους μαθητές και τις οικο­γέ­νειές τους, οδη­γώ­ντας σε άγχος και σωμα­τικά συμ­πτώ­ματα.
  • Η υπερ­βο­λική πίεση μπορεί να επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά τη συγκέ­ντρωση, τον ύπνο και την απόδοση των μαθητών, μετα­τρέ­πο­ντας το άγχος σε εμπόδιο.
  • Οι γονείς και οι εκπαι­δευ­τι­κοί πρέπει να προ­σφέ­ρουν υπο­στή­ριξη και ενθάρ­ρυνση, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας την προ­σπά­θεια των μαθητών ανε­ξαρ­τή­τως απο­τε­λέ­σμα­τος.
  • Η φρο­ντίδα της καθη­με­ρι­νό­τη­τας, όπως ο επαρκής ύπνος και η φυσική άσκηση, είναι απα­ραί­τητη για την ψυχική ανθε­κτι­κό­τητα και την καλή απόδοση κατά την προ­ε­τοι­μα­σία για τις εξε­τά­σεις.

Κάθε χρόνο, την περίοδο των πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων, χιλιά­δες έφηβοι και οι οικο­γέ­νειές τους ζουν σε συν­θή­κες έντονης ψυχο­λο­γι­κής πίεσης. Οι εξε­τά­σεις παρου­σιά­ζο­νται συχνά ως η «σημα­ντι­κό­τερη μάχη» της ζωής τους, ως μια δια­δι­κα­σία που θα καθο­ρί­σει το μέλλον, την αξία και την επι­τυ­χία τους. Μέσα σε αυτό το κλίμα, πολλοί μαθητές βιώνουν άγχος, φόβο απο­τυ­χίας, εξά­ντληση και έντονη συναι­σθη­μα­τική επι­βά­ρυνση.

Το άγχος πριν από μια απαι­τη­τική δοκι­μα­σία είναι φυσιο­λο­γικό και σε έναν βαθμό βοη­θη­τικό. Όταν όμως η πίεση γίνεται υπερ­βο­λική, τότε το άγχος παύει να λει­τουρ­γεί υπο­στη­ρι­κτικά και μετα­τρέ­πε­ται σε παρά­γο­ντα που δυσκο­λεύει τη συγκέ­ντρωση, τον ύπνο, τη μνήμη και τελικά την ίδια την απόδοση.

Δεν είναι λίγοι οι μαθητές που ανα­φέ­ρουν σωμα­τικά συμ­πτώ­ματα όπως ταχυ­καρ­δίες, πονο­κε­φά­λους, γαστρε­ντε­ρι­κές ενο­χλή­σεις ή κρίσεις πανικού, ιδιαί­τερα όσο πλη­σιά­ζει η περί­ο­δος των εξε­τά­σεων. Πίσω από αυτή την ένταση συχνά βρί­σκε­ται η αίσθηση ότι «δεν επι­τρέ­πε­ται να αποτύχω».

Οι έφηβοι μεγα­λώ­νουν σε ένα περι­βάλ­λον όπου η επι­τυ­χία συν­δέ­ε­ται έντονα με την κοι­νω­νική αποδοχή, την προ­σω­πική αξία και την επαγ­γελ­μα­τική απο­κα­τά­σταση.

Παράλ­ληλα, πολλοί γονείς —συνήθως με καλή πρόθεση— επεν­δύ­ουν συναι­σθη­μα­τικά στις εξε­τά­σεις των παιδιών τους, μετα­φέ­ρο­ντας άθελά τους επι­πλέον πίεση. Είναι σημα­ντικό να θυμό­μα­στε ότι οι πανελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις απο­τε­λούν μια σημα­ντική δια­δι­κα­σία, αλλά όχι τη μονα­δική ευκαι­ρία στη ζωή ενός ανθρώ­που.

Η εφηβεία είναι μια περί­ο­δος δια­μόρ­φω­σης ταυ­τό­τη­τας και αυτο­ε­κτί­μη­σης. Όταν ένα παιδί πιστέ­ψει ότι η αξία του εξαρ­τά­ται απο­κλει­στικά από έναν βαθμό ή μια σχολή, τότε οποια­δή­ποτε δυσκο­λία βιώ­νε­ται ως προ­σω­πική απο­τυ­χία και όχι ως μια φυσιο­λο­γική εμπει­ρία ζωής. Ο ρόλος των ενη­λί­κων είναι καθο­ρι­στι­κός.

Οι μαθητές χρειά­ζο­νται ενθάρ­ρυνση, στα­θε­ρό­τητα και συναι­σθη­μα­τική ασφά­λεια περισ­σό­τερο από συνεχή υπεν­θύ­μιση της ευθύνης που κου­βα­λούν. Χρειά­ζο­νται γονείς και εκπαι­δευ­τι­κούς που να μπορούν να ανα­γνω­ρί­σουν την προ­σπά­θεια, όχι μόνο το απο­τέ­λε­σμα. Η φράση «είμαστε περή­φα­νοι για εσένα ανε­ξάρ­τητα από το απο­τέ­λε­σμα» μπορεί να λει­τουρ­γή­σει βαθιά προ­στα­τευ­τικά για την ψυχική υγεία ενός εφήβου. Εξίσου σημα­ντική είναι και η φρο­ντίδα της καθη­με­ρι­νό­τη­τας κατά τη διάρ­κεια της προ­ε­τοι­μα­σίας.

Ο επαρκής ύπνος, τα μικρά δια­λείμ­ματα, η φυσική άσκηση, η σωστή δια­τροφή και η ύπαρξη χρόνου για ξεκού­ραση δεν είναι «χαμένος χρόνος». Αντι­θέ­τως, απο­τε­λούν βασικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις ψυχικής ανθε­κτι­κό­τη­τας και γνω­στι­κής από­δο­σης.

Ως επαγ­γελ­μα­τίες ψυχικής υγείας, βλέ­πουμε όλο και συχνό­τερα εφήβους που δυσκο­λεύ­ο­νται όχι μόνο λόγω του φόρτου δια­βά­σμα­τος, αλλά κυρίως λόγω του φόβου ότι δεν θα αντα­πο­κρι­θούν στις προσ­δο­κίες. Η συζή­τηση γύρω από τις πανελ­λα­δι­κές χρειά­ζε­ται να γίνει πιο ανθρώ­πινη και λιγό­τερο τρο­μο­κρα­τική.

Οι εξε­τά­σεις είναι ένας σταθμός, όχι ο ορισμός της ζωής. Κανένας βαθμός δεν μπορεί να απο­τυ­πώ­σει πλήρως την προ­σω­πι­κό­τητα, τις δυνα­τό­τη­τες, την ευαι­σθη­σία ή την αξία ενός νέου ανθρώ­που. Και ίσως αυτό είναι κάτι που οφεί­λουμε να θυμί­ζουμε περισ­σό­τερο στα παιδιά μας — αλλά και στους εαυτούς μας.

Βασίλης Σαλού­στρος Ψυχο­λό­γος Bsc, Msc

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.