Διπλή δικαστική μάχη στο Διοικητικό Εφετείο Πειραιά για τη διαχείριση του Φράγματος Γαδουρά

• Προσφυγή-ανακοπή για βεβαίωση οφειλής άνω των 6,5 εκατομμυρίων ευρώ και πρόσθετοι λόγοι για παραβίαση της αρχής αμεροληψίας συνθέτουν τη δικαστική διαμάχη που θα εκδικαστεί στις 29 Μαΐου 2026 ενώπιον του Γ’ Τμήματος του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά

Δύο δικόγραφα, τέσσερις κύριοι λόγοι ακύρωσης, ένα ποσό άνω των 6,5 εκατομμυρίων ευρώ που βεβαιώθηκε αιφνίδια σε βάρος μιας δημοτικής επιχείρησης ύδρευσης και ένας πρόσθετος λόγος που θέτει ζήτημα νόμιμης σύνθεσης συλλογικού οργάνου.
Αυτά αποτελούν τον πυρήνα της διαφοράς που θα εκδικαστεί στις 29 Μαΐου 2026, ημέρα Παρασκευή και ώρα 11:00, ενώπιον του Γ’ Τριμελούς Τμήματος του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά.
Το ιστορικό της διαφοράς: από το Φράγμα Γαδουρά στα δικαστήρια
Η ΔΕΥΑΡ είναι η επιχείρηση που αναλαμβάνει την ύδρευση και αποχέτευση του Δήμου Ρόδου. Νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου του ν. 1069/80, με μοναδικό μέτοχο τον Δήμο Ρόδου, λειτουργεί ως κοινωφελής και μη κερδοσκοπική επιχείρηση. Η υπόθεση που οδήγησε στη δικαστική σύγκρουση ανάγεται στη σύναψη προγραμματικής σύμβασης στις 6 Ιουνίου 2022 μεταξύ της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, του Δήμου Ρόδου και της ΔΕΥΑΡ, με αντικείμενο την οργάνωση και ανάθεση της υπηρεσίας λειτουργίας, συντήρησης, επισκευής και παρακολούθησης των έργων ύδρευσης Ρόδου από το Φράγμα Γαδουρά για 5 έτη.
Στο πλαίσιο αυτής της προγραμματικής σύμβασης, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου συνήψε στη συνέχεια, την 1η Ιουλίου 2023, εργολαβική σύμβαση παροχής υπηρεσιών με την εταιρεία ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, ύψους 18.344.717 ευρώ με δικαίωμα προαίρεσης και πλέον ΦΠΑ 24%, για τη διαχείριση, λειτουργία και συντήρηση του έργου. Η σύμβαση αυτή χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων του Νομού Δωδεκανήσου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Το κόστος αυτό, σύμφωνα με την προγραμματική σύμβαση, μετακυλίεται στη ΔΕΥΑΡ μέσω περιοδικών λογαριασμών.
Ωστόσο, από τη σύναψη της σύμβασης και εφεξής, η ΔΕΥΑΡ αμφισβήτησε τον τρόπο υπολογισμού των χρεώσεών της, θεωρώντας ότι η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ερμηνεύει εσφαλμένα τις συμβατικές διατάξεις, χρεώνοντάς την με ποσά που υπερβαίνουν τα πραγματικά κόστη λειτουργίας.
Η ΔΕΥΑΡ καταψήφισε διαδοχικά λογαριασμούς της προγραμματικής σύμβασης, μέσω των μελών που εκπροσωπούσαν τον φορέα στην Επιτροπή Παρακολούθησης, χωρίς ωστόσο οι αντιρρήσεις της να γίνουν αποδεκτές από την πλειοψηφία των μελών που εκπροσωπούν την Περιφέρεια.
Η ΔΕΥΑΡ έχει καταγγελθεί δημόσια από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου για την ασυνέπεια της στην αποπληρωμή των συμβατικών της υποχρεώσεων και μάλιστα ως «συστημικός κακοπληρωτής» ενώ έχει επίσης υποστηριχθεί σε όλους τους τόνους ότι εφηύρε την ένδικη διαφορά για να συνεχίσει να μην πληρώνει.

Η αιφνίδια βεβαίωση οφειλής και η άσκηση της προσφυγής
Στις 13 Μαΐου 2025, η ΔΕΥΑΡ διαπίστωσε μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος Taxisnet ότι είχε βεβαιωθεί σε βάρος της οφειλή ύψους 6.537.312,36 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων προσαυξήσεων ύψους 153.218,26 ευρώ, ήτοι κεφάλαιο 6.384.094,10 ευρώ.
Η ΔΕΥΑΡ ζήτησε αυθημερόν διευκρινίσεις από τη ΔΟΥ Ρόδου, η οποία της κοινοποίησε εις τριπλούν βεβαιωτική κατάσταση οφειλής από 9 Μαΐου 2025, στην οποία παραπεμπόταν στην από 6 Ιουνίου 2022 προγραμματική σύμβαση.
Στις 12 Ιουνίου 2025 η ΔΕΥΑΡ άσκησε ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά προσφυγή-ανακοπή κατά της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και κατά της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Δ.Ο.Υ. Ρόδου.
Οι λόγοι της προσφυγής-ανακοπής
Η ΔΕΥΑΡ στηρίζει το αίτημά της για ακύρωση των προσβαλλόμενων πράξεων σε 4 αυτοτελείς νομικούς λόγους.
Ο πρώτος λόγος αφορά την πρόδηλη αοριστία των προσβαλλόμενων πράξεων. Σύμφωνα με τα προβαλλόμενα, ούτε η ταμειακή βεβαίωση ούτε ο χρηματικός κατάλογος προσδιορίζουν την αιτία της οφειλής, τον χρόνο γένεσής της, τον τρόπο υπολογισμού της και εάν αφορά κύρια οφειλή, τόκους ή ποινικές ρήτρες. Η αναγραφή του χαρακτηρισμού «Πρόστιμο Επιβολής Διοικητικών Κυρώσεων» κρίνεται ως παντελώς ανεπαρκής, δεδομένου ότι παραπέμπει σε φορολογική υποχρέωση και δεν επιτρέπει στη ΔΕΥΑΡ να αμυνθεί αποτελεσματικά, κατά παράβαση του άρθρου 20 του Συντάγματος.
Ο δεύτερος λόγος αφορά στη μη οριστικοποίηση του νόμιμου τίτλου. Η ΔΕΥΑΡ ισχυρίζεται ότι ουδέποτε της κοινοποιήθηκε καταλογιστική πράξη, η οποία αποτελεί αναγκαία αφετηρία της διαδικασίας διοικητικής εκτέλεσης. Χωρίς την κοινοποίηση καταλογιστικής πράξης, διατείνεται ο φορέας, δεν εκκινεί η προθεσμία άσκησης ένδικου βοηθήματος, δεν οριστικοποιείται ο νόμιμος τίτλος και επομένως η ταμειακή βεβαίωση εκδόθηκε παρανόμως. Η παράλειψη αυτή, υποστηρίζεται, αφαίρεσε από τη ΔΕΥΑΡ το συνταγματικό δικαίωμα παροχής δικαστικής προστασίας κατά το άρθρο 20 του Συντάγματος.
Ο τρίτος λόγος αφορά στη μη νόμιμη χρέωση εκ μέρους της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Η ΔΕΥΑΡ υποστηρίζει ότι η εργολαβική σύμβαση παροχής υπηρεσιών μεταξύ Περιφέρειας και ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, χωρίς να δαπανά η Περιφέρεια ούτε ένα ευρώ από ίδιους πόρους. Κατά συνέπεια, φέρεται να διατείνεται ότι το σύνολο των ποσών που έχει καταβάλει η ΔΕΥΑΡ τόσο στο πλαίσιο της πρώτης όσο και της δεύτερης προγραμματικής σύμβασης είναι αχρεωστήτως καταβληθέν, αφού η Περιφέρεια δεν έχει ζημιωθεί και άρα δεν έχει νόμιμη αιτία να απαιτεί αντίστοιχα ποσά. Επιπλέον, κατά τους ισχυρισμούς της ΔΕΥΑΡ, ότι η Περιφέρεια έχει εξοφλήσει στην ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ μόνο τους πρώτους 8 λογαριασμούς, ήτοι συνολικό ποσό ύψους 2.440.267,57 ευρώ, ενώ οι λογαριασμοί 9 έως 19 παραμένουν απλήρωτοι. Ως εκ τούτου, ισχυρίζεται ο φορέας, δεν νομιμοποιείται η Περιφέρεια να διεκδικεί από τη ΔΕΥΑΡ το σύνολο του βεβαιωθέντος ποσού.
Ο τέταρτος λόγος αφορά στην παραβίαση των αρχών καλής πίστης, χρηστής διοίκησης και δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και κατάχρηση εξουσίας εκ μέρους της Περιφέρειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΔΕΥΑΡ επικαλείται επιπλέον ανατροπή του δικαιοπρακτικού θεμελίου της από 6 Ιουνίου 2022 προγραμματικής σύμβασης, καθώς τα νέα έργα που επρόκειτο να συμπεριληφθούν στην τρέχουσα σύμβαση λειτουργίας και συντήρησης δεν έχουν εισέτι κατασκευαστεί. Συγκεκριμένα, η εργολαβική σύμβαση για την κατασκευή του νοτίου υδραγωγείου, του υδραγωγείου Αφάντου και Αρχαγγέλου, η οποία συνήφθη στις 17 Μαρτίου 2022 με προθεσμία ολοκλήρωσης 30 μηνών, δεν έχει περατωθεί, καθώς δυνάμει της υπ’ αριθμ. 65/2025 απόφασης της Περιφερειακής Επιτροπής η συνολική προθεσμία παρατάθηκε έως την 29η Ιανουαρίου 2027. Παρά ταύτα, το κόστος των έργων αυτών έχει κοστολογηθεί και συμπεριλαμβάνεται στις χρεώσεις σε βάρος της ΔΕΥΑΡ, γεγονός που ο φορέας θεωρεί ότι συνιστά λόγο αναπροσαρμογής του τιμήματος κατά τα άρθρα 288 και 388 του Αστικού Κώδικα.
Σε όλους τους ανωτέρω ισχυρισμούς έχει τοποθετηθεί η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και τους έχει διαψεύσει ως ψευδείς.
Οι πρόσθετοι λόγοι: η αρχή αμεροληψίας στο επίκεντρο
Στις 13 Μαΐου 2026, η ΔΕΥΑΡ κατέθεσε δικόγραφο πρόσθετων λόγων, και αφορά στην ίδια εκκρεμή υπόθεση. Το δικόγραφο αυτό προβάλλει έναν αυτοτελή πρόσθετο λόγο ακύρωσης που πλήττει τη νομιμότητα της σύνθεσης της Επιτροπής Παρακολούθησης κατά την έκδοση των προσβαλλόμενων πράξεων.
Ειδικότερα, η ΔΕΥΑΡ διατείνεται ότι τα μέλη της Επιτροπής Παρακολούθησης της προγραμματικής σύμβασης, ο κ. Λυμπερόπουλος Νικόλαος και ο κ. Λυμπέρης Νικόλαος, εκπρόσωποι της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου στην Επιτροπή, συμμετείχαν ταυτόχρονα και ως μέλη της Επιτροπής Παρακολούθησης και Παραλαβής της από 1ης Ιουλίου 2023 εργολαβικής σύμβασης μεταξύ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ και Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Υπό αυτή την ιδιότητα, οι δύο αυτοί κ.κ. ασκούσαν καθήκοντα ελέγχου και έγκρισης της εκτέλεσης της εργολαβικής σύμβασης και είχαν εγκρίνει τους λογαριασμούς που εξέδιδε η ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, οι οποίοι αποτελούν ακριβώς τη βάση των χρεώσεων της ΔΕΥΑΡ από την Περιφέρεια στο πλαίσιο της προγραμματικής σύμβασης.
Στη συνέχεια, οι ίδιοι κ.κ. κλήθηκαν, ως μέλη της Επιτροπής Παρακολούθησης της προγραμματικής σύμβασης, να αποφανθούν για τον 5ο λογαριασμό, ο οποίος βασίζεται σε εγκριτικές ή γνωμοδοτικές πράξεις που οι ίδιοι είχαν ήδη εκδώσει. Κλήθηκαν δηλαδή, κατά τους ισχυρισμούς της ΔΕΥΑΡ, να ελέγξουν τη νομιμότητα των δικών τους πράξεων και εισηγήσεων.
Η ΔΕΥΑΡ επικαλείται ειδικότερα την αρχή «ουδείς κριτής των εαυτού πράξεων», η οποία αποτελεί γενική αρχή του διοικητικού δικαίου συνταγματικής προέλευσης, αναγνωρισμένη από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με την οποία ένα όργανο δεν μπορεί νομίμως να κριθεί από εκείνον που εξέδωσε ή εισηγήθηκε τις κρινόμενες πράξεις.
Επισημαίνεται ότι ο κ. Λυμπερόπουλος Νικόλαος ήταν εκείνος που εισηγήθηκε προφορικά ενώπιον του Περιφερειακού Συμβουλίου τις 3 ήσσονος αξίας τροποποιήσεις της εργολαβικής σύμβασης, οι οποίες εγκρίθηκαν με τις αποφάσεις υπ’ αριθμ. 178/2023, 109/2024 και 51/2025 του Περιφερειακού Συμβουλίου και αμφισβητήθηκαν τεκμηριωμένα από τη ΔΕΥΑΡ. Όλες οι τροποποιήσεις αυτές ενσωματώθηκαν στον προσβαλλόμενο 5ο λογαριασμό, το ύψος και ο υπολογισμός των οποίων αμφισβητήθηκε κατά τη συνεδρίαση για το 6ο Πρακτικό της Επιτροπής Παρακολούθησης από τη ΔΕΥΑΡ και τον Δήμο Ρόδου, χωρίς ωστόσο να γίνουν αποδεκτοί.
Το αντικείμενο της έβδομης δίκης και η σύνθεση της Επιτροπής Παρακολούθησης
Τα δύο δικόγραφα αφορούν κατά βάση 2 προσβαλλόμενες πράξεις. Πρώτον, το 6ο Πρακτικό Συνεδρίασης-Βεβαίωση Καλής Εκτέλεσης της Επιτροπής Παρακολούθησης, με το οποίο εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία ο 5ος λογαριασμός αρχικού ποσού 2.531.180,33 ευρώ με ΦΠΑ 24% και, κατόπιν εκκαθάρισης, 965.480,62 ευρώ με ΦΠΑ 24%, αφορώντας στην περίοδο παροχής υπηρεσιών από 1 Φεβρουαρίου 2025 έως 31 Αυγούστου 2025. Δεύτερον, αυτός καθ’ εαυτόν ο 5ος λογαριασμός. Παράλληλα, με την προσφυγή-ανακοπή προσβάλλεται το σημείωμα της ΔΟΥ Ρόδου για βεβαίωση οφειλής 6.537.312,36 ευρώ και ο αντίστοιχος χρηματικός κατάλογος της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.
Η πορεία των προηγούμενων λογαριασμών
Η αντιπαράθεση για τους λογαριασμούς της προγραμματικής σύμβασης δεν είναι νέα. Από τον πρώτο κιόλας λογαριασμό, που εγκρίθηκε στις 17 Απριλίου 2024 και αφορούσε στο διάστημα Ιουλίου έως Δεκεμβρίου 2023 με ποσό 2.233.487,09 ευρώ με ΦΠΑ 24%, τα 3 μέλη εκ μέρους ΔΕΥΑΡ και Δήμου ψήφισαν κατά, με το σκεπτικό ότι η Περιφέρεια αξίωνε ποσό μεγαλύτερο από εκείνο που πράγματι χρέωσε η ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ για το ίδιο διάστημα. Ομοίως καταψηφίστηκαν ο 2ος λογαριασμός ποσού 1.845.054,55 ευρώ, ο 3ος ποσού 2.190.136,05 ευρώ και ο 4ος ποσού 742.013,31 ευρώ με ΦΠΑ 24%. Σε όλες τις περιπτώσεις, η ΔΕΥΑΡ ισχυρίζονταν ότι ο ανάδοχος χρέωνε την Περιφέρεια με χαμηλότερο ποσό από εκείνο με το οποίο η Περιφέρεια χρέωνε τη ΔΕΥΑΡ.